Đề cương ôn tập HK1 môn Vật lí 8 năm 2020-2021 - Trường THCS Long Toàn được chia sẻ nhằm giúp các em học sinh hệ thống kiến thức lý thuyết và bài tập vận dụng phục vụ cho quá trình học tập và củng cố kiến thức chuẩn bị cho kì thi sắp diễn ra một cách tốt nhất. Mời các em cùng tham khảo đề cương.
Trang 1Đ CỀ ƯƠNG ÔN THI H C KÌ IỌ
Môn V t lí 8ậ
Năm H c 2020 2021ọ
A. KI N TH C C B NẾ Ứ Ơ Ả
* Chương I. C h cơ ọ
1. Chuy n đ ng c h cể ộ ơ ọ
Khi v trí c a v t so v i v t m c thay đ i theo th i gian thì v t chuy n đ ngị ủ ậ ớ ậ ố ổ ờ ậ ể ộ
so v i v t m c (g i là chuy n đ ng c h c)ớ ậ ố ọ ể ộ ơ ọ
V t chuy n đ ng hay đ ng yên ph thu c vào vi c ch n v t m c, vì v tậ ể ộ ứ ụ ộ ệ ọ ậ ố ậ chuy n đ ng hay đ ng yên có tính tể ộ ứ ương đ i. Ta thố ường ch n nh ng v t g n v iọ ữ ậ ắ ớ Trái Đ t làm v t m c.ấ ậ ố
Các d ng chuy n đ ng thạ ể ộ ường g p là chuy n đ ng th ng và chuy n đ ngặ ể ộ ẳ ể ộ cong
* Bài t p ví d :ậ ụ
1.1. Hành khách ng i trên ô tô đang r i kh i b n:ồ ờ ỏ ế
a. So v i b n xe thì hành khách chuy n đ ng hay đ ng yên? T i sao?ớ ế ể ộ ứ ạ
b. So v i ô tô thì hành khách chuy n đ ng hay đ ng yên? T i sao?ớ ể ộ ứ ạ
1.2. Cây c t đi n ven độ ệ ở ường đang đ ng yên hay chuy n đ ng?ứ ể ộ
2. V n t c.ậ ố
V n t c là đ i lậ ố ạ ượng đ c tr ng cho m c đ nhanh ch m c a chuy n đ ng.ặ ư ứ ộ ậ ủ ể ộ
Công th c tính v n t c: ứ ậ ố v s
t
= , trong đó:
+ s là quãng đường v t d ch chuy n ậ ị ể + t là th i gian v t d ch chuy n đờ ậ ị ể ược quãng đường s
Đ n v c a v n t c ph thu c vào đ n v quãng đơ ị ủ ậ ố ụ ộ ơ ị ường và đ n v th i gian.ơ ị ờ
Chuy n đ ng đ u là chuy n đ ng có v n t c không thay đ i theo th i gian,ể ộ ề ể ộ ậ ố ổ ờ chuy n đ ng không đ u là chuy n đ ng có v n t c thay đ i theo th i gian.ể ộ ề ể ộ ậ ố ổ ờ
V n t c trung bình c a chuy n đ ng không đ u đậ ố ủ ể ộ ề ược xác đ nh theo công th c:.ị ứ
=
tb
s
v
t
* Bài t p ví dậ ụ
1. M t ngộ ười đi xe đ p xu ng m t cái d c dài 120m h t 30s. Khi h t d c, xe lănạ ố ộ ố ế ế ố
ti p m t quãng đế ộ ường n m ngang dài 60m trong 24s r i d ng l i. Tính v n t c trungằ ồ ừ ạ ậ ố bình c a xe trên quãng đủ ường d c, trên quãng đố ường n m ngang và trên c hai quãngằ ả
đường
2. M t ngộ ười đi b đ u trên quãng độ ề ường đ u dài 3km v i v n t c 2m/s. Quãngầ ớ ậ ố
đường ti p theo dài1,95km, ngế ười đó đi h t 0,5h. Tính v n t c trung bình c a ngế ậ ố ủ ườ i
đó trên c hai quãng đả ường
3. K l c th gi i v ch y 100m do l c sĩ Tim – ngỉ ụ ế ớ ề ạ ự ười Mĩ đ t đạ ược là 9,78s
a. Chuy n đ ng c a v n đ ng viên này trong cu c đua là đ u hay không đ u?ể ộ ủ ậ ộ ộ ề ề
Trang 2T i sao?ạ
b. Tính v n t c trung bình c a v n đ ng viên này ra m/s và km/h.ậ ố ủ ậ ộ
4. M t ô tô chuy n đ ng trên ch ng độ ể ộ ặ ường g m ba đo n liên ti p cùng chi u dài.ồ ạ ế ề
V n t c c a xe trên m i đo n là vậ ố ủ ỗ ạ 1 = 12m/s, v2 = 8m/s, v3 = 16m/s. Tính v n t cậ ố trung bình c a ô tô trên c ch ng đủ ả ặ ường
5. Hà N i cách Đ S n 120km. M t ô tô r i Hà N i đi Đ S n v i v n t c 45km/h.ộ ồ ơ ộ ờ ộ ồ ơ ớ ậ ố
M t ngộ ười đi xe đ p v i v n t c 15km/h xu t phát cùng lúc theo hạ ớ ậ ố ấ ướng ngượ ạ c l i
t Đ S n v Hà N i.ừ ồ ơ ề ộ
6. Bài t p 3.13/SBT.Tr10ậ
3. Bi u di n l cể ễ ự
L c là m t đ i lự ộ ạ ượng vect (có phơ ương, chi u và đ l n). Kí hi u vect l c:ề ộ ớ ệ ơ ự
F
Bi u di n l c: Dùng m t mũi tên có: ể ễ ự ộ
+ G c là đi m mà l c tác d ng lên v t (g i là đi m đ t)ố ể ự ụ ậ ọ ể ặ
+ Phương và chi u là phề ương và chi u c a l cề ủ ự
+ Đ dài bi u di n cộ ể ễ ường đ (đ l n) c a l c theo m t t xích cho trộ ộ ớ ủ ự ộ ỉ ước
* Bài t p ví d :ậ ụ
Bi u di n các vect l c sau đây:ể ễ ơ ự
a Tr ng l c c a m t v t có kh i lọ ự ủ ộ ậ ố ượng 15kg (t xích tùy ch n).ỉ ọ
b L c kéo m t v t có đ l n 500N theo phự ộ ậ ộ ớ ương ngang, chi u t ph i sangề ừ ả trái, t xích 1cm ng v i 100N.ỉ ứ ớ
4. Hai l c cân b ng, quán tính.ự ằ
Hai l c cân b ng là hai l c cùng đ t lên m t v t, có cự ằ ự ặ ộ ậ ường đ b ng nhau,ộ ằ cùng phương nh ng ngư ược chi u.ề
Quán tính đ c tr ng cho xu th gi nguyên v n t c. M i v t không th thayặ ư ế ữ ậ ố ọ ậ ể
đ i v n t c đ t ng t vì có quán tính. ổ ậ ố ộ ộ
Dưới tác d ng c a hai l c cân b ng, m t v t đang đ ng yên s ti p t cụ ủ ự ằ ộ ậ ứ ẽ ế ụ
đ ng yên, đang chuy n đ ng s ti p t c truy n đ ng th ng đ u.ứ ể ộ ẽ ế ụ ể ộ ẳ ề
* Bài t p ví d :ậ ụ
Đ t m t chén nặ ộ ước trên góc c a m t t gi y m ng. Hãy tìm cách rút t gi yủ ộ ờ ấ ỏ ờ ấ
ra mà không làm d ch chén. Gi i thích cách làm đó.ị ả
5. L c ma sátự
L c ma sát trự ượt: L c xu t hi n khi m t v t trự ấ ệ ộ ậ ượt trên v t khác, có chi uậ ề
ngược v i chi u chuy n đ ng c a v t.ớ ề ể ộ ủ ậ
L c ma sát lăn: L c xu t hi n khi m t v t lăn trên v t khác, có chi u ngự ự ấ ệ ộ ậ ậ ề ượ c
v i chi u chuy n đ ng c a v t.ớ ề ể ộ ủ ậ
L c ma sát ngh : xu t hi n gi cho v t không trự ỉ ấ ệ ữ ậ ượt khi b tác d ng c a l cị ụ ủ ự khác, có chi u ngề ược v i chi u c a l c tác d ng.ớ ề ủ ự ụ
L c ma sát có th có h i ho c có ích.ự ể ạ ặ
* Bài t p ví d :ậ ụ
Trang 31. Hãy gi i thích các hi n tả ệ ượng sau và cho bi t trong các hi n tế ệ ượng này ma sát có ích hay có h i?ạ
a. Khi đi trên sàn đá hoa m i lau d b ngã.ớ ễ ị
b. Ô tô đi trên đường đ t m m có bùn d b sa l yấ ề ễ ị ầ
c. Giày đi mãi đ b mòn.ế ị
d. M t l p ô tô v n t i ph i có khía sâu h n m t l p xe đ p.ặ ố ậ ả ả ơ ặ ố ạ
c. Ph i bôi nh a thông vào dây cung đàn kéo nh (đàn cò)ả ự ở ị
2. bi có tác d ng gì? T i sao vi c phát minh ra bi l i có ý nghĩa quan tr ng đ nỔ ụ ạ ệ ổ ạ ọ ế
s phát tri n c a khoa h c và công ngh ?ự ể ủ ọ ệ
6. Áp su tấ
Áp l c: là l c ép có phự ự ương vuông góc v i m t b ép.ớ ặ ị
Áp su t: Đ l n c a áp l c trên m t đ n v di n tích b ép: ấ ộ ớ ủ ự ộ ơ ị ệ ị
S
F p
Trong đó: p là áp su t, F là áp l c tác d ng lên m t b ép có di n tích là S.ấ ự ụ ặ ị ệ
N u F có đv là N, S có đv là mế 2 thì p có đv là N/m2 (niut n trên mét vuông), ơ
N/m2 còn g i là paxcan(Pa).ọ 1Pa = 1N/m2
Áp su t ch t l ng: Ch t l ng gây ra áp su t theo m i phấ ấ ỏ ấ ỏ ấ ọ ương lên đáy bình, thành bình và các v t trong lòng nó.ậ ở
+ Công th c tính áp su t ch t l ng: p = d.h, trong đó h là đ sâu tính t m tứ ấ ấ ỏ ộ ừ ặ thoáng c a ch t l ng đ n đi m tính áp su t, d là tr ng lủ ấ ỏ ế ể ấ ọ ượng riêng c a ch t l ng.ủ ấ ỏ
* Bình thông nhau: Trong bình thông nhau ch a cùng m t ch t l ng đ ng yên,ứ ộ ấ ỏ ứ các m t thoáng c a ch t l ng các nhánh khác nhau đ u cùng m t đ cao.ặ ủ ấ ỏ ở ề ở ộ ộ
Áp su t khí quy n: Không khí cũng có tr ng lấ ể ọ ượng nên Trái Đ t và m i v tấ ọ ậ trên Trái Đ t đ u ch u áp su t c a l p không khí bao quanh Trái Đ t.ấ ề ị ấ ủ ớ ấ
+ Áp su t khí quy n b ng áp su t c a c t thu ngân trong ng Tôrixeli.ấ ể ằ ấ ủ ộ ỷ ố
* Bài t p ví d :ậ ụ
1. M t ngộ ười tác d ng lên m t sàn m t áp su t 1,7.10ụ ặ ộ ấ 4N/m2. Di n tích c a bàn chânệ ủ
ti p xúc v i m t sàn là 0,03mế ớ ặ 2. H i tr ng lỏ ọ ượng và kh i lố ượng c a ngủ ười đó?
2. Đ t m t bao g o 60kg lên m t cái gh b n chân có kh i lặ ộ ạ ộ ế ố ố ượng 4kg. Di n tíchệ
ti p xúc v i m t đ t c a m i chân gh là 8cmế ớ ặ ấ ủ ỗ ế 2. Tính áp su t chân gh tác d ng lênấ ế ụ
m t đ t.ặ ấ
3. M t tàu ng m đang di chuy n dộ ầ ể ở ưới bi n. Áp k đ t ngoàiv tàu ch áp su tể ế ặ ở ỏ ỉ ấ 2,02.106N/m2. M t lúc sau áp k ch 0,86.10ộ ế ỉ 6N/m2
a. Tàu đã n i lên hay l n xu ng? Vì sao kh ng đ nh đổ ặ ố ẳ ị ược đi u nh v y?ề ư ậ
b. Tính đ sâu c a tàu ng m hai th i đi m trên. Cho bi t tr ng lộ ủ ầ ở ờ ể ế ọ ượng riêng
c a nủ ước bi n b ng 10300N/mể ằ 3
4. T i sao n p m pha trà thạ ắ ấ ường có m t l nh ?ộ ỗ ỏ
5. Nói áp su t khí quy n b ng 76cmHg có nghĩa là th nào? Tính áp su t này raấ ể ằ ế ấ N/m2
5. Trong thí nghi m Tôrixeli, gi s không dùng th y ngân mà dùng nệ ả ử ủ ước thì c tộ
nước trong ng cao bao nhiêu? ng Tôrixeliph i dài ít nh t là bao nhiêu?ố Ố ả ấ
Trang 46. T i sao không th tính tr c ti p áp su t khí quy n b ng công th c p = d.hạ ể ự ế ấ ể ằ ứ
7. L c đ y Acsimet.ự ẩ
M t v t nhúng trong ch t l ng b ch t l ng tác d ng m t l c đ y hộ ậ ấ ỏ ị ấ ỏ ụ ộ ự ẩ ướng từ
dưới lên g i là l c đ y Acsimet.ọ ự ẩ
Đ l n c a l c đ y Acsimet: Fộ ớ ủ ự ẩ A = d.V; V i d là tr ng lớ ọ ượng riêng c a ch tủ ấ
l ng, V là th tích c a ph n ch t l ng b v t chi m ch ỏ ể ủ ầ ấ ỏ ị ậ ế ỗ
FA < P > V t chìm; ậ FA = P > V t l l ng; ậ ơ ử FA > P > V t n i.ậ ổ
* Bài t p ví d :ậ ụ
1. Th tích c a m t mi ng s t là 2dmể ủ ộ ế ắ 3. Tính l c đ y Acsimet tác d ng lên mi ng s tự ẩ ụ ế ắ khi nó được nhúng chìm trong nước, trong rượu. N u mi ng s t đế ế ắ ược nhúng đ ở ộ sâu khác nhau thì l c đ y Acsimet có thay đ i không? Vì sao?ự ẩ ổ
2. Bi t P = dế v.V (dv là tr ng lọ ượng riêng c a ch t làm v t, V là th tích c a v t) và ủ ấ ậ ể ủ ậ
FA = dl.V (dl là tr ng lọ ượng riêng c a ch t l ng, hãy ch ng minh r ng n u v t là m tủ ấ ỏ ứ ằ ế ậ ộ
kh i đ c nhúng ng p vào trong ch t l ng thì:ố ặ ậ ấ ỏ
V t s chìm xu ng khi: dậ ẽ ố v > dl
V t s l l ng trong ch t l ng khi: dậ ẽ ơ ử ấ ỏ v = dl
V t s n i lên m t ch t l ng khi: dậ ẽ ổ ặ ấ ỏ v < dl
8. Công c h cơ ọ
Khi có m t l c tác d ng vào v t và làm cho v t d ch chuy n thì l c này sinhộ ự ụ ậ ậ ị ể ự công
A = F.s > Công c h c ph thu c vào hai y u t : L c tác d ng F vàơ ọ ụ ộ ế ố ự ụ quãng đường d ch chuy n s.ị ể
Khi F = 1N, s = 1m thì A = 1N.1m = 1Nm
Đ n v tính công là Jun(J) (1J = 1Nm)ơ ị
Đ nh lu t v công: Không m t máy c đ n gi n nào cho ta l i v công.ị ậ ề ộ ơ ơ ả ợ ề
Đượ ợc l i bao nhiêu l n v l c thì thi t b y nhiêu l n v đầ ề ự ệ ấ ầ ề ường đi và ngượ ạc l i
* Bài t p ví d :ậ ụ
1. Người ta dùng m t c n c u đ nâng m t thùng hàng kh i lộ ầ ẩ ể ộ ố ượng 2 500kg lên độ cao 12m. Tính công th c hi n đự ệ ược trong trường h p này.ợ
2. M t con ng a kéo xe chuy n đ ng đ u v i l c kéo là 600N. Trong 5 phút côngộ ự ể ộ ề ớ ự
th c hi n đự ệ ược là 360kJ. Tính v n t c c a xe.ậ ố ủ
3. M t ngộ ười công nhân dùng ròng r c đ ng đ nâng m t v t lên cao 7m v i l c kéoọ ộ ể ộ ậ ớ ự
đ u dây t do là 160N. H i ng i công nhân đó đã th c hi n m t công b ng bao
nhiêu?
9. Công su t.ấ
Công su t là đ i lấ ạ ượng đ c tr ng cho t c đ sinh công, đặ ư ố ộ ược xác đ nh b ngị ằ công th c hi n đự ệ ược trong m t đ n v th i gian.ộ ơ ị ờ
Công th c tính công su t: ứ ấ
t A P
Trang 5 Đ n v công su t: N u A đo b ng J, t đo b ng s thì ơ ị ấ ế ằ ằ
s
J P
1
1
= 1J/s (jun trên
giây)
Đ n v công su t J/s g i là oát(W)ơ ị ấ ọ
1W = 1J/s; 1kW = 1000W; 1MW = 1000kW = 1000 000W
* Bài t p ví d :ậ ụ
Tính công su t c a dòng nấ ủ ước ch y qua đ p ngăn cao 25m xu ng dả ậ ố ưới, bi tế
r ng l u lằ ư ượng dòng nước là 120m3/phút, kh i lố ượng riêng c a nủ ước là 1000kg/m3
B. BÀI T PẬ
Xem l i t t c các bài t p trong SGK, SBT.ạ ấ ả ậ