Đề cương ôn tập HK1 môn Ngữ văn 9 năm 2020-2021 - Trường THCS Nguyễn Đức Cảnh được chia sẻ sau đây hi vọng sẽ là tài liệu hữu ích để các bạn ôn tập, hệ thống kiến thức môn Ngữ văn lớp 9 học kì 1, luyện tập làm bài để đạt kết quả cao trong bài thi sắp tới. Chúc các bạn thi tốt!
Trang 1TRƯỜNG THCS NGUY N Đ CỄ Ứ
C NHẢ
Đ CỀ ƯƠNG ÔN T P H C K I.Ậ Ọ Ỳ
MÔN : NG VĂN 9Ữ
Năm h c 20202021ọ
A. KI N TH C C B N: Ế Ứ Ơ Ả
I. Ph n Ti ng Vi t :ầ ế ệ C n n m v ng các n i dung sau :ầ ắ ữ ộ
Các ph ươ ng châm h i tho i, x ng hô trong h i tho i, cách d n tr c ộ ạ ư ộ ạ ẫ ự
ti p, gián ti p, s phát tri n c a t v ng, trau d i v n t , thu t ng và các n i ế ế ự ể ủ ừ ự ồ ố ừ ậ ữ ộ dung c a ph n t ng k t t v ng ủ ầ ổ ế ừ ự
Xem l i các bài t p sách giáo khoa.ạ ậ ở
II. Văn b n :ả
N m v ng n i dung, ý nghĩa, ngh thu t các văn b n :ắ ữ ộ ệ ậ ả
+ Văn b n nh t d ngả ậ ụ : Phong cách H Chí Minh, Đ u tranh cho m t th ồ ấ ộ ế
gi i hòa bình, Tuyên b Th gi i v s s ng còn và Quy n đ ớ ố ế ớ ề ự ố ề ượ c b o v phát ả ệ tri n c a tr em ể ủ ẻ
+ Văn h c Trung đ iọ ạ : Chuy n ng ệ ườ i con gái Nam X ươ ng, Ch ươ ng XIV Hoàng Lê nh t th ng chí, các đo n trích Truy n Ki u, truy n L c Vân Tiên ấ ố ạ ệ ề ệ ụ
+ Văn h c hi n đ i ọ ệ ạ : Đ ng chí, Bài th v ti u đ i xe không kính, Đoàn ồ ơ ề ể ộ thuy n đánh cá, B p l a, Ánh trăng, Làng, L ng l Sa pa, Chi c l ề ế ử ặ ẽ ế ượ c ngà.
Ôn luy n kĩ năng vi t m t đo n văn, bài văn ng n c m nh n v đo nệ ế ộ ạ ắ ả ậ ề ạ
th , đo n văn, các hình tơ ạ ượng trong th , các nhân v t liên quan Chép l i m tơ ậ ạ ộ
đo n th , tóm t t truy n và nêu ý nghĩa ạ ơ ắ ệ
III. T p làm văn :ậ
N m v ng kĩ năng làm bài văn :ắ ữ
+ Thuy t minhế : xác đ nh đ i tị ố ượng, lượng tri th c c n cung c p, cácứ ầ ấ
phương pháp, v n d ng đậ ụ ược bi n pháp ngh thu t t thu t, k chuy n , miêuệ ệ ậ ự ậ ể ệ
t ả
+ T s ự ự : Xác đ nh đ tài, ch đ , xây d ng c t truy n, tình hu ngị ề ủ ề ự ố ệ ố truy n, nhân v t, ngôi k Chú ý kĩ năng miêu t n i tâm, đ i tho i, đ c tho i,ệ ậ ể ả ộ ố ạ ộ ạ
đ c tho i n i tâm, ngh lu n. Chú ý các d ng đ tài : ộ ạ ộ ị ậ ạ ề vi c t t, l i l m, k ni m, ệ ố ỗ ầ ỉ ệ
n p s ng văn minh, ca ng i nh ng tình c m cao đ p ế ố ợ ữ ả ẹ
B. M T S N I DUNG THAM KH OỘ Ố Ộ Ả
I. TI NG VI T.Ế Ệ
1. Các ví d sau có liên quan đ n PCHT nào? ụ ế
Dây cà ra dây mu ngố
Cãi chày cãi c iố
Trang 2Nói ra đ u ra đũaầ
L i chào cao h n mâmờ ơ
cổ
Nói băm nói bổ
Khua môi múa mép
Ăn đ m nói đ tơ ặ
Lúng búng nh ng m h tư ậ ộ
thị
Nói nh đ m vào taiư ấ
H a hứ ươu h a vứ ượn
Nói l p b pắ ắ
2. Nêu các lí do th ườ ng g p d n đ n vi ph m ph ặ ẫ ế ạ ươ ng châm h i tho i. Cho ộ ạ
ví d minh h a ụ ọ
3. Phân bi t l i d n tr c ti p, l i d n gián ti p ệ ờ ẫ ự ế ờ ẫ ế
Khác nhau D n tr c ti pẫ ự ế D n gián ti pẫ ế
V n i dungề ộ Nh c l i đúng nguyên văn l iắ ạ ờ
nói hay ý nghĩ
Thu t l i l i nói hay ý nghĩ,ậ ạ ờ
có đi u ch nh cho thích h pề ỉ ợ
V hình th cề ứ Được đ t trong d u ngo cặ ấ ặ
kép Không đ t trong d u ngo c
kép
* Cách chuy n l i d n tr c ti p (l i tho i c a nhân v t) thành l i d n gián ể ờ ẫ ự ế ờ ạ ủ ậ ờ ẫ
ti p: ế
B d u hai ch m và d u ngo c kép (ho c d u g ch ngang đ u dòng)ỏ ấ ấ ấ ặ ặ ấ ạ ầ
Thay đ i đ i t nhân x ng cho phù h pổ ạ ừ ư ợ
Thêm t ừ r ng ằ ho c ặ là trướ ờ ẫc l i d n
Không nh t thi t ph i chính xác t ng t nh ng ph i d n đúng v ý.ấ ế ả ừ ừ ư ả ẫ ề
* Ví d : ụ Thu t l i l i nhân v t Vũ Nậ ạ ờ ậ ương theo cách d n gián ti p:ẫ ế
Vũ Nương nhân đó cũng đ a g i m t chi c hoa vàng mà d n r ng:ư ử ộ ế ặ ằ
Nh nói h v i chàng Tr ờ ộ ớ ươ ng, n u còn nh chút tình x a nghĩa cũ, xin ế ớ ư
l p m t đàn gi i oan b n sông, đ t cây đèn th n chi u xu ng n ậ ộ ả ở ế ố ầ ế ố ướ c, tôi s tr ẽ ở
v ề
Chuy n thành l i d n gián ti p:ể ờ ẫ ế
Vũ Nương nhân đó cũng đ a g i m t chi c hoa vàng mà d n Phan Langư ử ộ ế ặ
r ng hãy nói h v i Tr ằ ộ ớ ươ ng Sinh, n u còn nh chút tình x a nghĩa cũ, xin l p ế ớ ư ậ
m t đàn gi i oan b n sông, đ t cây đèn th n chi u xu ng n ộ ả ở ế ố ầ ế ố ướ c, Vũ N ươ ng s ẽ
tr v ở ề
4. S phát tri n c a t v ng ự ể ủ ừ ự
Hoàn thành s đ sau:ơ ồ
Trang 3Tìm ví d minh h a cho nh ng cách phát tri n t v ng nêu s đ trên.ụ ọ ữ ể ừ ự ở ơ ồ
5. Đ c đi m t x ng hô Ti ng Vi tặ ể ừ ư ế ệ
Phong phú, tinh t : Đ i t dùng đ x ng hô: tôi, chúng tôi, h ….ế ạ ừ ể ư ọ
Danh t ch ngừ ỉ ườ ượi đ c dùng nh đ i t x ng hô: cô,ư ạ ừ ư chú, giám đ c, th y,…ố ầ
Giàu s c thái bi u c m: th hi n đắ ể ả ể ệ ượ ắc s c thái tình c m thân s , tr ng khinh…ả ơ ọ
đ i v i đ i tố ớ ố ượng giao ti p.ế
III. VĂN H C.Ọ
1. Chuy n ngệ ười con gái Nam Xương
Tóm t t di n bi n v cái ch t c a Vũ Nắ ễ ế ề ế ủ ương
Vì sao Vũ Nương ph i ch u n i oan khu t? T đó em c m nh n đả ị ỗ ấ ừ ả ậ ược đi u gìề
v thân ph n c a ngề ậ ủ ười ph n dụ ữ ưới ch đ phong ki n?ế ộ ế
2.H i 14 Hoàng lê nh t th ng chí.ồ ấ ố
Nh n bi t gi ng đi u, thái đ tr n thu t c a tác gi v ngậ ế ọ ệ ộ ầ ậ ủ ả ề ười anh hùng Nguy n Hu , vua tôi nhà Lê và b n gi c xâm lễ ệ ọ ặ ược. S khác bi t đó nói lên đi uự ệ ề
gì v tác gi ?ề ả
Nh ng v đ p c a nhân v t ngữ ẻ ẹ ủ ậ ười anh hùng Nguy n Hu ?ễ ệ
3. Truy n Ki u.ệ ề
Vi t đo n văn gi i thi u v n t t v lai l ch truy n Ki u.ế ạ ớ ệ ắ ắ ề ị ệ ề
Bút pháp ướ ệ ược l t ng tr ng trong đo n trích ư ạ Ch em Thúy Ki u ị ề
C m nh n v đ p mùa xuân trong 4 câu đ u và 6 câu cu i đo n trích “ả ậ ẻ ẹ ầ ố ạ C nh ả ngày xuân”.
C m nh n v đ p 4 câu th đ u và 8 câu th cu i “ả ậ ẻ ẹ ơ ầ ơ ố Ki u l u Ng ng Bích ề ở ầ ư ”
4. L c Vân Tiên c u Ki u Nguy t Nga.ụ ứ ề ệ
C m nghĩ v nhân v t L c Vân Tiên qua đo n trích “LVT c u Ki u Nguy tả ề ậ ụ ạ ứ ề ệ Nga” và khát v ng c a nhà th Nguy n Đình Chi u qua nhân v t này.ọ ủ ơ ễ ể ậ
5. Đ ng chí.ồ
Trình bày các c s hình thành tình đ ng chí?ơ ở ồ
Trình bày các bi u hi n c a tình đ ng chí.ể ệ ủ ồ
Các cách phát tri n t v ng ể ừ ự
Phát tri n nghĩa c a t ể ủ ừ Phát tri ể ố ượ n s l ng t ừ
ngữ
n d
Trang 46. Bài th v ti u đ i xe không kính.ơ ề ể ộ
C m nh n kh th đ u và kh th cu i.ả ậ ổ ơ ầ ổ ơ ố
7. Đoàn thuy n đánh cá.ề
C m nh n kh th 1,3 và kh th cu i.ả ậ ổ ơ ổ ơ ố
8. B p l a.ế ử
C m nh n đo n th “Nhóm b p l a… b p l a”.ả ậ ạ ơ ế ử ế ử
9. Ánh trăng
C m nh n kh 12, kh 56ả ậ ổ ổ
Hãy phân tích nh ng t ng ý nghĩa c a hình nh v ng trăng trong bài th ữ ầ ủ ả ầ ơ
10. Làng
Nh n xét v ngh thu t xây d ng tình hu ng truy n ng n “ậ ề ệ ậ ự ố ệ ắ Làng”.
Nêu ý nghĩa c a truy n.ủ ệ
Tóm t t đo n trích.ắ ạ
11. L ng l Sa Pa: ặ ẽ
Nh n xét v c t truy n và tình hu ng c b n c a truy n ng n “ậ ề ố ệ ố ơ ả ủ ệ ắ L ng l Sa ặ ẽ Pa”.
Nêu ý nghĩa truy n? Suy nghĩ v nhan đ truy n.ệ ề ề ệ
12. Chi c Lế ược Ngà:
Tóm t t đo n trích “Chi c lắ ạ ế ược ngà”. Nêu ch đ truy n.ủ ề ệ
Nh n xét v tình hu ng truy n?ậ ề ố ệ
Trong 3 truy n ng n trên, m i câu chuy n đệ ắ ỗ ệ ược k theo ngôi k nào? Tácể ể
d ng c a các ngôi k đó?ụ ủ ể
II. T P LÀM VĂN: Ậ
*M t s đ văn tham kh o: ộ ố ề ả
Đ 1 ề : Hãy k l i m t vi c (m t câu chuy n) th hi n lòng nhân ái mà em đãể ạ ộ ệ ộ ệ ể ệ làm (ho c ch ng ki n, ho c nghe k ) trong đó có s d ng các y u t ngh lu nặ ứ ế ặ ể ử ụ ế ố ị ậ
và miêu t n i tâm.ả ộ
Đ 2: ề Nh ng năm tháng trên gh nhà trữ ế ường, em đã có nhi u k ni m khó quênề ỉ ệ
v tình b n. Hãy k l i m t k ni m sâu s c nh t. ề ạ ể ạ ộ ỉ ệ ắ ấ
Đ 3: ề Đóng vai Trương Sinh k l i n i oan c a Vũ Nể ạ ỗ ủ ương ( “Chuy n ngệ ườ i con giá Nam Xương” – Nguy n D )ễ ữ
Đ 4 : ề Tưởng tượng em được g p g nhân v t ông Hai trong truy n ng nặ ỡ ậ ệ ắ
"Làng" c a nhà văn Kim Lân và trò chuy n cùng ông v nh ng ngày tháng đi t nủ ệ ề ữ ả
c Hãy k l i cu c g p g đó.ư ể ạ ộ ặ ỡ
Đ 5: ề D a vào văn b n ự ả Làng Kim Lân ( Ng văn 9, t p 1), hãy đóng vai nhânữ ậ
v t ông Hai đ k l i đo n trích t khi ông Hai nghe tin làng Ch D u theo gi cậ ể ể ạ ạ ừ ợ ầ ặ cho đ n khi tin đó đế ượ ảc c i chính
Trang 5Đ 6: ề Nh p vai nhân v t tr tình trong bài th ậ ậ ữ ơ Ánh trăng c a Nguy n Duy đủ ễ ể
k l i câu chuy n riêng c a mình.ể ạ ệ ủ
Đ 7: ề D a vào bài th «ự ơ Đoàn thuy n đánh cáề » c a nhà th Huy C n, em hãyủ ơ ậ
nh p vai ngậ ười ng dân k l i hành trình c a m t chuy n ra kh i, t đó bày tư ể ạ ủ ộ ế ơ ừ ỏ
nh ng tình c m, suy nghĩ v bi n.ữ ả ề ể
Đ 8 ề : Em đã có m t cu c g p g , trò chuy n thú v v i anh thanh niên s ngộ ộ ặ ỡ ệ ị ớ ố trên đ nh Yên S n (nhân v t trong truy nỉ ơ ậ ệ « L ng l Sa Pa ặ ẽ » c a Nguy n Thànhủ ễ Long). Hãy k l i cu c g p g này. B n thân em đã có để ạ ộ ặ ỡ ả ược bài h c quý giá nàoọ sau cu c g p g đó.ộ ặ ỡ
Đ 9 : ề Đóng vai bé Thu k l i đo n trích “Chi c lể ạ ạ ế ược ngà” ( Nguy n Quangễ Sáng)
*S d ng y u t miêu t n i tâm trong văn t s ử ụ ế ố ả ộ ự ự
Miêu t n i tâm là tái hi n nh ng ý nghĩ, c m xúc và di n bi n tâm tr ng nhânả ộ ệ ữ ả ễ ế ạ
v t.ậ
+ Miêu t n i tâm tr c ti p b ng cách di n t nh ng ý nghĩ, c m xúc, tình c mả ộ ự ế ằ ễ ả ữ ả ả
c a nhân v t (có th dùng đ c tho i n i tâm).ủ ậ ể ộ ạ ộ
+Miêu t n i tâm gián ti p b ng cách miêu t c nh v t, nét m t, c ch , trangả ộ ế ằ ả ả ậ ặ ử ỉ
ph c c a nhân v t…ụ ủ ậ
V i các đ văn trên, c n chú ý miêu t n i tâm nh ng hoàn c nh có tính mâuớ ề ầ ả ộ ở ữ ả thu n, xung đ t nh : ẩ ộ ư
+ Tâm tr ng tr ạ ướ c khi đi đ n m t hành đ ng có l i/ hành đ ng t t; ế ộ ộ ỗ ộ ố
+ Miêu t c ch , đi u b , ngôn ng c a nhân v t khi x y ra xung đ t (miêu t ả ử ỉ ệ ộ ữ ủ ậ ả ộ ả
n i tâm gián ti p) ộ ế
+ Tâm tr ng ngay sau khi gây ra hành đ ng có l i/hành đ ng t t; ạ ộ ỗ ộ ố
+ Nh ng suy nghĩ, trăn tr trong kho ng th i gian sau đó tr ữ ở ả ờ ướ c khi đi đ n ế quy t đ nh ch a l i (n u có); ế ị ữ ỗ ế
*S d ng y u t ngh lu n trong văn t s : ử ụ ế ố ị ậ ự ự
Ngh lu n là nêu lên các ý ki n, nh n xét, cùng nh ng lí l và d n ch ng. N iị ậ ế ậ ữ ẽ ẫ ứ ộ dung đó thường di n đ t b ng hình th c l p lu n làm cho câu chuy n thêmễ ạ ằ ứ ậ ậ ệ
ph n tri t lí.ầ ế
V i các đ văn trên, c n chú ý k t h p ngh lu n nh ng hoàn c nh có tínhớ ề ầ ế ợ ị ậ ở ữ ả tranh lu n nh sau:ậ ư
+ Các đo n đ i tho i có tính tranh lu n: k t t i, bào ch a, gi i thích,… ạ ố ạ ậ ế ộ ữ ả
+ T đ c tho i đ a ra nh ng lí do đúng đ quy t đ nh đi đ n m t hành đ ng ự ộ ạ ư ữ ể ế ị ế ộ ộ nào đó.
Trang 6+ T đ c tho i đ đánh giá hành đ ng c a mình hay c a ng ự ộ ạ ể ộ ủ ủ ườ i khác là đúng hay sai.
+ T suy ng m v nh ng bài h c kinh nghi m sau k ni m đó ho c nêu lên ự ẫ ề ữ ọ ệ ỉ ệ ặ
nh ng ý nghĩa g n gũi có tính tri t lí nh : tình b n, lòng khoan dung, tính trung ữ ầ ế ư ạ
th c, tình nhân ái… (có th s d ng k t bài) ự ể ử ụ ở ế
CHÚC CÁC EM ÔN T P T TẬ Ố