Đề cương ôn tập HK1 môn Ngữ văn 7 năm 2020-2021 - Trường THCS Phước Nguyên

Đề cương ôn tập HK1 môn Ngữ văn 7 năm 2020-2021 - Trường THCS Phước Nguyên sau đây cung cấp các kiến thức cơ bản theo chương, bài cần nhớ cũng như các bài tập vận dụng giúp các em ôn thi tốt hơn. Mời các bạn cùng tham khảo và nắm nội dung kiến thức cần ôn tập trong đề cương này.

Đ NH H Ị ƯỚ NG  ÔN T P  Ậ  H C KÌ I ­ MÔN NG  VĂN KH I 7 Ọ Ữ Ố

NĂM H C 2020 ­ 2021 Ọ

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­   

N I DUNG KI M TRAỘ Ể  :

1. Đ c – hi u : 3.0đ ọ ể

­ Ph n văn b n : 2.0đầ ả

+ Phương th c bi u đ tứ ể ạ

+ N i dung, ý nghĩa văn b nộ ả

+ Ý nghĩa 1 s  chi ti t, hình  nh trong văn b nố ế ả ả

+ Tìm văn b n cùng đ  tài, ch  đ , th  lo iả ề ủ ề ể ạ

+ Đ c đi m th  thặ ể ể ơ

­ Ti ng Vi t : 1.0đế ệ

+ T  ( xét v  c u t o, nghĩa, âm, ngu n g c)ừ ề ấ ạ ồ ố

+ T  lo iừ ạ

2. V n d ng : 2.0đ ậ ụ

­ Ch a l i quan h  tữ ỗ ệ ừ

­ Gi i nghĩa thành ngả ữ

­ Đ t câu theo yêu c u ( s  d ng thành ng , t  đ ng nghĩa, t  trái nghĩa,…)ặ ầ ử ụ ữ ừ ồ ừ

3. V n d ng cao : 5.0đ ậ ụ

Bi u c m v  ngể ả ề ười và s  v t.ự ậ

(L u ýư  : gi m t i th  Đả ả ơ ường, VB đ c thêm, ca dao than thân, ca dao châm bi m)ọ ế

A. CH  Đ  1 Ủ Ề :  PH N VĂN H C Ầ Ọ

I. Văn h c dân gian ọ :

CHỦ 

PT 

BI UỂ  

Đ TẠ

N I DUNG Đ C S CỘ Ặ Ắ NGH  THU TỆ Ậ  

TIÊU BI UỂ

Ca dao 

dân ca 

v  tình  ề

c m gia  ả

đình.

­ Bài 1: “Công 

cha……  ghi  lòng con  i ơ ”

­ Bài 4: “Anh 

em nào 

ph i…hai  ả thân vui v y” ầ

  T  s  ự ự + miêu 

t  + ả

bi u ể

c mả

­  Bài 1: Là nh ng l i ru c a m , l iữ ờ ủ ẹ ờ   nói c a cha m , ông bà v i con, cháuủ ẹ ớ  

đ  nh c nh  v  công  n sinh thành,ể ắ ở ề ơ  

dưỡng d c c a cha m , đ o làm conụ ủ ẹ ạ  

ph i làm tròn ch  hi u…ả ữ ế

­ Bài 2 : L i nh c nh  c a ông bà chaờ ắ ở ủ  

m :   Anh   em   m t   nhà   thì   ph i   yêuẹ ộ ả  

thương, đoàn k t, chia s  cùng nhau.ế ẻ  

Đó cũng là m t cách làm cha m  vuiộ ẹ   lòng; gia đình êm  m, h nh phúc.ấ ạ

­ Thường dùng  các hình  nh so ả sánh,  n d  ẩ ụ quen thu c, th  ộ ể

th  l c bát, ơ ụ ngôn t  gi n d ừ ả ị

Ca dao 

v  tình  ề

yêu quê 

h ươ ng, 

­ Bài 1: “  Ở đâu năm 

c a…tiên  ử xây”

 T  s  +ự ự   miêu t  ả + bi u ể

c mả

­ Bài 1 : Nêu v  đ p c a các b c tranhẻ ẹ ủ ứ   phong   c nh   quê   hả ương   và   th   hi nể ệ   tình yêu chân ch t, tinh t  và lòng tấ ế ự  hào đ i v i con ngố ớ ười, quê hương, đ tấ  

­ Thường g i ợ nhi u h n t , ề ơ ả hay nh c đ n tênắ ế   núi, tên sông, tên 

n ướ c, 

con 

ng ườ i

“Đ ng bên ni ứ  

đ ng… n ng ồ ắ  

h ng ban  ồ mai”

­  Bài 4  : Ca ng i v  đ p c a cánhợ ẻ ẹ ủ  

đ ng trù phú, bao la và con ngồ ười lao 

đ ng   v i   s c   s ng   mãnh   li t,   trộ ớ ứ ố ệ ẻ  trung…

nh ng nét đ c ữ ặ

s c v  c nh trí, ắ ề ả văn hoá, l ch s ị ử

         II. Th  Trung Đ iơ ạ :

TÁC 

PH MẨ

TÁC 

GIẢ

PT 

BI UỂ  

Đ TẠ

THỂ  THƠ N I DUNG Đ C S C Ộ Ặ Ắ

NGH  THU TỆ Ậ   TIÊU BI UỂ

1/  Sông 

núi 

n ướ c  

Nam

Lý 

Thườ  ng

Ki t (?)ệ

Bi uể  

c mả

Th t ấ ngôn t  ứ tuy t ệ

Đường 

lu tậ

­ Là b n tuyên ngôn đ c l p ả ộ ậ

đ u tiên c a nầ ủ ước ta: Kh ng ẳ

đ nh ch  quy n lãnh th  c a ị ủ ề ổ ủ

đ t nấ ước và nêu cao ý chí  quy t tâm b o v  ch  quy n ế ả ệ ủ ề

đó trước m i k  thù xâm lọ ẻ ược

­ Gi ng th  hùng ọ ơ

h n, đanh thép.ồ

2/ Phò 

giá về 

Kinh

Tr nầ   Quang 

Kh iả

T  s  +ự ự  

bi u c mể ả

 Ngũ  ngôn t  ứ tuy t ệ

­ Hào khí chi n th ng, khát ế ắ

v ng hoà bình, đ t nọ ấ ước ph n ồ vinh muôn thu ở

­ Di n đ t cô ễ ạ đúc, ng n g n, ắ ọ

d n nén c m xúc ồ ả trong t  ng ừ ữ

3/ Qua 

Đèo 

Ngang

Bà  Huy nệ   Thanh  Quan

T  s  +ự ự   miêu t  +ả  

bi u c mể ả

Th t ấ ngôn bát 

cú 

Đường 

lu tậ

­ C nh Đèo Ngang thoáng ả đãng, heo hút và n i bu n nh  ỗ ồ ớ

nước, thương nhà, cô đ n ơ

th m l ng không bi t s  chia ầ ặ ế ẽ cùng ai c a tác gi ủ ả

­ Phong cách  trang nhã, s  ử

d ng phép đ i, ụ ố

đ o ng …ả ữ

4/ B n ạ  

đ n ế  

ch i ơ  

nhà

Nguy nễ  

Khuy nế T  s  +ự ự  

bi u c mể ả

Th t ấ ngôn bát 

cú 

Đường 

lu tậ

­ Tình b n đ m đà, cao quý ạ ậ

vượt lên nghi l  v t ch t ễ ậ ấ thông thường

­ Ngôn ng  bình ữ

d , ch t li u dân ị ấ ệ gian, l p ý b ng ậ ằ cách xây d ng ự tình hu ng đ c ố ộ đáo

5/ Bánh 

trôi 

n ướ c

Hồ  Xuân 

Hương

Miêu t  +ả  

bi u c mể ả

Th t ấ ngôn t  ứ tuy tệ

Qua vi c miêu t  cái bành trôi,ệ ả   tác gi  ca ng i v  đ p c a ả ợ ẻ ẹ ủ

người ph  n  và c m thông ụ ữ ả

v i s  ph n b t h nh c a h ớ ố ậ ấ ạ ủ ọ

Hình  nh th  ả ơ giàu t ng nghĩa, ầ

k t h p ng  li u ế ợ ữ ệ dân gian, ngôn t  ừ bình dị

 III. Th  hi n đ i ơ ệ ạ :

TÁC PH MẨ TÁC 

GIẢ

PT 

BI UỂ  

Đ TẠ

THỂ  THƠ N I DUNG Đ C

S C Ắ

NGH  THU T TIÊUỆ Ậ  

BI UỂ

1)  C nhả  

khuya (1947), 

R m thángằ  

giêng (1948)

H  Chí ồ Minh T  s  

ự ự + miêu 

t  + ả

bi u ể

Th t ấ ngôn 

t  ứ tuy t ệ

­ C nh trăng   chi n ả ở ế khu Vi t B c.ệ ắ

­ Tình yêu thiên nhiên,  tâm h n nh y c m, ồ ạ ả

­ Nhi u hình  nh thiên ề ả nhiên đ p, s  d ng ẹ ử ụ

ch t li u c  thi, mang ấ ệ ổ màu s c c  đi n mà ắ ổ ể

trong th i kì ờ  

đ u c a cu c ầ ủ ộ  

kháng chi n ế  

ch ng Pháp ố )

c mả Đườ  ng

lu tậ

phong thái ung dung, 

l c quan Cách m ng ạ ạ

và t m lòng luôn lo ấ

l ng cho dân, cho ắ

nướ ủc c a Bác

r t bình d , t  nhiên.ấ ị ự

2) Ti ng gàế  

tr aư

(Sáng tác 

trong th i kì ờ  

đ u c a cu c ầ ủ ộ  

kháng chi n ế  

ch ng Mĩ c u ố ứ  

n ướ ) c

Xuân 

Qu nhỳ

T  s  ự ự + miêu 

t  ả + bi u ể

c mả

­ Năm 

ch  ữ

­ Tình c m gia đình ả

(tình bà cháu sâu 

n ng ặ ), tình yêu quê 

hương, đ t nấ ước qua 

nh ng k  ni m đ p ữ ỉ ệ ẹ

c a tu i th ủ ổ ơ

­ Th  th  năm ch  t  ể ơ ữ ự

do có cách di n đ t ễ ạ tình c m t  nhiên, có ả ự nhi u hình  nh bình d ,ề ả ị   chân th c, s  d ng ự ử ụ

bi n pháp ngh  thu t ệ ệ ậ

đi p ng ệ ữ

HS l u ý:ư

­ H c thu c lòng các bài ca dao, bài th ọ ộ ơ

­ N m đ ắ ượ c n i dung các bài ca dao đã h c; ý nghĩa 1 s  chi ti t n i b t trong văn b n; ộ ọ ố ế ổ ậ ả  

nh n bi t tác gi , tác ph m và ph ậ ế ả ẩ ươ ng th c bi u đ t, th  th , n i dung – ngh  thu t c a ứ ể ạ ể ơ ộ ệ ậ ủ   các bài th ơ

IV. Văn xuôi tr  tình ữ

1. M t th  quà c a lúa non : C m ộ ứ ủ ố  ( Th ch Lam) – tùy bút ạ

ND: ………

………

………

2.  Mùa xuân c a tôi ủ  ( Vũ B ng) – tùy bút ằ

ND: ………

………

………

B CH  Đ  2   Ủ Ề  :  PH N TI NG VI T Ầ Ế Ệ

1)  Lo i t ạ ừ

a/ T  (xét theo ý nghĩa)ừ

       thu ti n – mùa thu ề       tr  ­ già, cao ­ th p ẻ ấ

=>  HS n m v ng ki n th c c  b n (khái ni m) v  các lo i t  trên:ắ ữ ế ứ ơ ả ệ ề ạ ừ

        ­ T  đ ng nghĩaừ ồ : Là nh ng t  có nghĩa gi ng nhau ho c g n gi ng nhauữ ừ ố ặ ầ ố

Ví d : ụ nhanh – l  ­ mau; ch m ch p – l  m ẹ ậ ạ ề ề…

        ­ T  trái nghĩaừ : Là nh ng t  có nghĩa trái ngữ ừ ược nhau (d a trên 1 c  s  chung nào đó)ự ơ ở

Ví d : ụ nhanh >< ch m; ít  >< nhi u… ậ ề

         ­ T  đ ng âmừ ồ : Là nh ng t  có âm thanh gi ng nhau nh ng nghĩa khác xa nhau, khôngữ ừ ố ư   liên quan gì đ n nhau.ế

Ví d : ụ Cô Thu đi thu ti n đi n ề ệ

   Xem l iạ  cách s  d ng và l u ý khi s  d ng; xem l i các BT đã làm trong SGK.ử ụ ư ử ụ ạ

b/ Xét v  c u t oề ấ ạ : ­ T  ghép (ừ các lo i t  ghép và nghĩa c a t  ghép ạ ừ ủ ừ )

       ­ T  láy (ừ các lo i t  láy và nghĩa c a t  láy ạ ừ ủ ừ )

         c/ Xét v  ngu n g cề ồ ố : T  Hán Vi t: ừ ệ

       ­ Đ n v  c u t o t  Hán Vi t là y u t  Hán Vi t (SGK/69).ơ ị ấ ạ ừ ệ ế ố ệ

      ­ T  ghép Hán Vi t: chính ph  và đ ng l p (SGK/70).ừ ệ ụ ẳ ậ

      ­ S  d ng t  Hán Vi t (SGK/82).ử ụ ừ ệ

2)  T  lo i ừ ạ  :

1/  Đ i tạ ừ

­ Khái ni m: ệ   Đ i   t   dùng   đ   trạ ừ ể ỏ 

người, s  v t, ho t đông, tính ch t,ự ậ ạ ấ

… được nói đ n trong m t ng  c nhế ộ ữ ả  

nh t đ nh c a l i nói ho c dùng đấ ị ủ ờ ặ ể 

h i.ỏ

­ Vai trò NP: Đ i t  có th  làm CN,ạ ừ ể  

VN trong câu hay ph  ng  c a DT,ụ ữ ủ  

ĐT, TT

­ Đ i t  đ  tr : Tr  ngạ ừ ể ỏ ỏ ười, s  v t; trự ậ ỏ 

s  lố ượng; tr  ho t đ ng, tính ch t, sỏ ạ ộ ấ ự 

vi c.ệ

­ Đ i t  đ  h i: H i v  ngạ ừ ể ỏ ỏ ề ười, s  v t;ự ậ  

h i v  s  lỏ ề ố ượng; h i v  ho t đ ng, tínhỏ ề ạ ộ  

ch t, s  vi c.ấ ự ệ

2/ Quan 

h  tệ ừ

­ QHT dùng đ  bi u th  các ý nghĩaể ể ị   quan h  nh  s  h u, so sánh, nhânệ ư ở ữ  

qu ,…   gi a   các   b   ph n   c a   câuả ữ ộ ậ ủ   hay gi a câu v i câu trong đo n văn.ữ ớ ạ

­ Có trường h p b t bu c ph i  dùngợ ắ ộ ả   QHT (n u  không có QHT câu văn sế ẽ 

đ i nghĩa ho c không rõ nghĩa).ổ ặ

­ Có trường h p không b t bu c dùngợ ắ ộ   QHT

Từ

đ ng ồ âm

Từ

đ ng ồ nghĩa

Từ trái nghĩa 

Đ ngồ   nghĩa  hoàn  toàn

(qu  ­ ả   trái)

Đ ngồ   nghĩa  không  hoàn toàn

( ăn – 

x i, táp) ơ

­ M t s  QHT độ ố ược dùng thành c p.ặ

­ Các l i th ỗ ườ ng g p v  QHT: Thi u QHT, Th a QHT, Dùng QHT không thích ặ ề ế ừ  

h p v  nghĩa, Dùng QHT mà không có tác d ng liên k t ợ ề ụ ế

 3)  Các l i khi dùng tỗ ừ :   Các l i th ng g p khi s  d ng quan h  t :ỗ ườ ặ ử ụ ệ ừ

    ­ Th a quan h  từ ệ ừ: ­> Lược b  các quan h  t  b  th a.ỏ ệ ừ ị ừ

      Ví d : ụ Đ i v i ố ớ  b n thân em còn nhi u thi u sót, em h a s  tích c c s a ch a. ả ề ế ứ ẽ ự ử ữ

       S a l i:  B n thân em còn nhi u thi u sót, em h a s  tích c c s a ch a ử ạ ả ề ế ứ ẽ ự ử ữ

   ­  Thi u quan h  tế ệ ừ: ­> Thêm quan h  t  thích h p vào câu đ  t o ra s  liên k tệ ừ ợ ể ạ ự ế

       Ví d :  ụ Vì có nhi u b n trong l p ch a ngoan cô r t bu n ề ạ ớ ư ấ ồ

        S a l i:  Vì có nhi u b n trong l p ch a ngoan  ử ạ ề ạ ớ ư nên cô r t bu n ấ ồ

   ­  Dùng quan h  t  không thích h p v  nghĩaệ ừ ợ ề : ­>Thay th  quan h  t  thích h p h nế ệ ừ ợ ơ

     Ví d : ụ Con chó nhà em  tuy x u mã, ng i to bè, lông xù  ấ ườ m c dù ặ  nó r t trung thành v i ch ấ ớ ủ

      S a l i:  Con chó nhà em  ử ạ tuy       x u mã, ng i to bè, lông xù  ấ ườ nh n ư g nó r t trung thành v i ấ ớ   chủ

    ­ Dùng quan h  t  mà không có tác d ng liên k tệ ừ ụ ế : ­> lược b  ho c thêm b t t  cho thíchỏ ặ ớ ừ  

h pợ

       Ví d : ụ Nhân ngày qu c t  ph  em hái hoa sau v ố ế ữ ườ ặ n t ng hoa  cho m   ẹ và v i ớ  ch ị

       S a l i: Nhân ngày qu c t  ph  em hái hoa sau v ử ạ ố ế ữ ườ ặ n t ng m   ẹ và ch ị

   4)  Các yêu c u c a vi c s  d ng t  đúng chu n m c: ầ ủ ệ ử ụ ừ ẩ ự

     ­  S  d ng t  đúng âm, đúng chính tử ụ ừ ả

     ­  S  d ng t  đúng nghĩaử ụ ừ

     ­  S  d ng t  đúng tính ch t ng  pháp c a tử ụ ừ ấ ữ ủ ừ

     ­  S  d ng t  đúng s c thái bi u c m, phù h p phong cách và tình hu ng giao ti pử ụ ừ ắ ể ả ợ ố ế

     ­  Không l m d ng t  đ a phạ ụ ừ ị ương, t  Hán Vi t.ừ ệ

5)  Các bi n pháp tu t ệ ừ

* Ki n th c c  b n v  các  ế ứ ơ ả ề   Bi n pháp tu t  ệ ừ  :

Các bi n pháp tu tệ ừ

Ch iơ 

ệ  

ngữ

Vòng (chuy n ti p ể ế )

Cách quãng

N i ti pố ế

S  d ng t  đ ng âm, tráiử ụ ừ ồ  

nghĩa, đ ng nghĩa.ồ

S  d ng cách nói láiử ụ

S  d ng cách nói đi p ử ụ ệ

âm

S  d ng cách nói tr i âmử ụ ạ

   ­ Đi p ng ệ ữ: Là bi n pháp l p l i t  ng  (ệ ặ ạ ừ ữ ho c c  m t câu ặ ả ộ ) đ  làm n i b t ý, nh n m nhể ổ ậ ấ ạ  

c m xúc. Cách l p l i ­> là ả ặ ạ phép đi p ng ; t  ng  l p l i ­> là đi p t  (ệ ữ ừ ữ ặ ạ ệ ừ đi p ng ệ ữ).

        Ví d :        ụ Ở  đây  say th t:  ậ say tr i đ t ờ ấ

      Sóng bi n  ể say cùng r ượ u m t  ậ say              (T  H u ố ữ )

     ­ Ch i ch ơ ữ: Là bi n pháp l i d ng đ c s c v  âm, v  nghĩa c a t  ng  đ  t o s c thái díệ ợ ụ ặ ắ ề ề ủ ừ ữ ể ạ ắ  

d m, hài hỏ ước…làm cho câu văn thêm h p d n và thú v ấ ẫ ị

        Ví d : ụ Con cá đ i ố  n m trong  ằ c i đ ố á  (nói lái)

   6)  Thành ngữ:

     ­ Khái ni m: ệ  Là lo i c m t  có c u t o c  đ nh, bi u th  m t ý nghĩa hoàn ch nhạ ụ ừ ấ ạ ố ị ể ị ộ ỉ

       Ví d :   m t n ng hai sụ ộ ắ ương, ba chìm b y n i, chân ả ổ ướt chân ráo…

     ­ Nghĩa c a thành ng : ủ ữ   có hai cách hi u:ể

      + Nghĩa đen: b t ngu n tr c ti p t  nghĩa c a các t  t o nên nó. ắ ồ ự ế ừ ủ ừ ạ

         Ví d : ụ hàng xóm láng gi ng, g n nhà xa ngõ, có đi có l i, bách chi n bách th ng, ề ầ ạ ế ắ …

      + Nghĩa bóng: thông qua m t s  phép chuy n nghĩa nh   n d , so sánh. ộ ố ể ư ẩ ụ

         Ví d : ụ da m i tóc s ồ ươ ng  (đã già), nem công ch  ph ả ượ ng (nh ng th c ăn ngon, l , quýữ ứ ạ  

hi m)…ế

      ­ Ch c năng cú phápứ :  Thành ng  có th  làm ch  ng , v  ng , ph  ng  sau cho c m t ữ ể ủ ữ ị ữ ụ ữ ụ ừ

       Ví d : ụ Hàng xóm láng gi ng ề  c n ph i giúp đ  l n nhau.ầ ả ỡ ẫ

       CN

     ­ Tác d ngụ : Thành ng  ng n g n, hàm súc, có tính hình t ng, bi u c m cao nên đ c sữ ắ ọ ượ ể ả ượ ử 

d ng nhi u trong l i ăn ti ng nói h ng ngày và trong văn th ụ ề ờ ế ằ ơ

C.  CH  Đ  3 Ủ Ề :  PH N T P LÀM VĂN :  Ki u văn b n bi u c m Ầ Ậ ể ả ể ả

1)  Ki u văn b n ể ả : Văn b n bi u c m  có ch a y u t  miêu t  và t  sả ể ả ứ ế ố ả ự ự

2)  B  c c c a bài văn bi u c m có ch a y u t  miêu t  và t  s ố ụ ủ ể ả ứ ế ố ả ự ự :

   a) MB: Nh n xét và nêu tình c m, c m xúc chung v  đ i t ng.ậ ả ả ề ố ượ

   b) TB: Trình bày nh ng c m xúc, suy nghĩ v  nh ng bi u hi n khác nhau c a đ i t ng   ữ ả ề ữ ể ệ ủ ố ượ (k t h p miêu t  và t  s ).ế ợ ả ự ự

    c)  KB: Kh ng đ nh tình c m sâu s c c a mình v  đ i t ng.ẳ ị ả ắ ủ ề ố ượ

3. Các b ướ c làm bài băn bi u c m ể ả : Tìm hi u đ , tìm ý, l p dàn ý, vi t bài và s a bài.ể ề ậ ế ử

 * V n d ng 4 cách l p ý : Quan sát miêu t , h i tậ ụ ậ ả ồ ưởng quá kh , liên tứ ưởng tương lai và tưở  ng

tượng tình hu ng./.ố

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

D.  PH N LUY N T P Ầ Ệ Ậ

     I/ VĂN B NẢ

      1/ Gi i thích ý nghĩa c a nh ng câu ca dao, nh ng câu th  sau : ả ủ ữ ữ ơ

a)      Công cha nh  núi ng t tr iư ấ ờ

         Nghĩa m  nh  nẹ ư ướ ởc   ngoài bi n ể

Đông

      b) Thân em v a tr ng l i v a trònừ ắ ạ ừ

       B y n i ba chìm v i nả ổ ớ ước non

      c)  D ng chân đ ng l i, tr i, non, nừ ứ ạ ờ ước

       M t m nh tình riêng, ta v i ta !ộ ả ớ

      d)  Cháu chi n đ u hôm nayế ấ

      Vì lòng yêu T  qu cổ ố

      Vì xóm làng thân thu cộ

       Bà  i cũng vì bàơ

       Vì ti ng gà c c tácế ụ

        tr ng h ng tu i thỔ ứ ồ ổ ơ        e)  Ti ng su i trong nh  ti ng hát xaế ố ư ế       Trăng l ng c  th  bóng l ng hoaồ ổ ụ ồ        g)        V  thăm nhà Bác làng senề

       Có hàng dâm b t th p lên l a h ng.ụ ắ ử ồ

    II. TI NG VI TẾ Ệ

    Bài t p 1ậ : Các câu sau sai ch  nào? Ch  ra l i sai và hãy s a l i cho đúng ỗ ỉ ỗ ử ạ

    a) B n Nga không nh ng gi i các môn t  nhiên tuy nhiên b n  y còn h c gi i các môn xãạ ữ ỏ ự ạ ấ ọ ỏ  

h i.ộ

    b) Em đ n trế ường v i con đớ ường đ y bóng mát.ầ

    c) Tuy mi ng nói nh  v y b ng ông cũng r i b i lên.ệ ư ậ ụ ố ờ

   d) Đ ng xa v ng l i ti ng cằ ọ ạ ế ười các em h c sinh đi h c v ọ ọ ề

   e) N u chúng ta không bi t cách h c thì nên chúng ta không th  ti n b ế ế ọ ể ế ộ

   Bài t p 2:ậ  Tìm t  đ ng nghĩa trong các đo n trích d ừ ồ ạ ướ i đây và cho bi t tác d ng c a nó ế ụ ủ ? a) Tin chi n th ng khi n cho ai ai cũng n c lòng, ph n kh i.ế ắ ế ứ ấ ở

b) Khi Bác qua đ i, T  H u đã n c lên “Bác đã đi r i sao, Bác  i !”ờ ố ữ ấ ồ ơ

c) Được đ a con trai thì ch ng ch t. Cách m y tháng sau đ a con lên sài b  đi đ  ch  l i ứ ồ ế ấ ứ ỏ ể ị ạ

m t mình.   ộ (Nguy n Kh i) ễ ả

d) M i ngỗ ười ph i có ý th c gi  gìn c nh quan chung, vì b o v  môi trả ứ ữ ả ả ệ ường chính là b o ả

v  cu c s ng.ệ ộ ố

e) Cùng trông l i mà cùng ch ng th yạ ẳ ấ

Th y xanh xanh nh ng m y ngàn dâu…ấ ữ ấ

f)  Nh  Ông C  m t sáng ng iớ ụ ắ ờ

      Áo nâu túi v i đ p tả ẹ ươ ạ ười l  th ng

      Nh  Ngớ ười nh ng sáng tinh sữ ương

      Ung dung yên ng a trên đự ường su i reo.        ố (T  H u) ố ữ

 Bài t p 3ậ : Tìm các c p t  trái nghĩa bi u th  nh ng khái ni m tặ ừ ể ị ữ ệ ươ ng ph n v ả ề: th i gian, ờ   không gian, kích th ướ c, dung l ượ ng, hi n t ệ ượ ng xã h i, màu s c, nhi t đ , tr ng thái, t c đ , ộ ắ ệ ộ ạ ố ộ   tính ch t, tình c m, mùi v , s  l ấ ả ị ố ượ ng.

 Bài t p 4:ậ  Em hãy cho bi t, trong bài th  sau, H  Xuân Hế ơ ồ ươ ng đã s  d ng cách ch i ch ử ụ ơ ữ   nào?

    Chàng Cóc  i! Chàng Cóc  iơ ơ

Thi p bén duyên chàng có th  thôiế ế

    Nòng n c đ t đuôi t  đây nhéọ ứ ừ

Ngàn vàng khôn chu c d u bôi vôi.ộ ấ

Bài t p 5ậ : Tìm các thành ng  có trong các câu sau, xác đ nh vai trò ng  pháp và gi i nghĩa: ữ ị ữ ả

a.   Hai bên ý h p tâm đ uợ ầ

      Khi thân ch ng l  là c u m i thân ẳ ọ ầ ớ (Nguy n Du) ễ

b.  Pha k  đ u đuôi cái tai bay v  gió mà mình v a b  cho anh r  nghe. ể ầ ạ ừ ị ể (Nguy n Công Hoan) ễ

c.  S n xu t mà không ti t ki m khác nào gió vào nhà tr ng ả ấ ế ệ ố (H  Chí Minh) ồ

d.  Năm Th  v n là th ng đ u bò đ u bọ ố ằ ầ ầ ướu (Nam Cao)

e.  M c d u b  tra t n dã man nh ng anh Nguy n Văn Tr i v n gan vàng d  s t không khaiặ ầ ị ấ ư ễ ỗ ẫ ạ ắ  

n a l i.ử ờ

Bài t p 6:ậ  a) Tìm thành ng  đ ng nghĩa v i các thành ng  sau ữ ồ ớ ữ : chu t sa chĩnh g o; nộ ạ ước đổ 

đ u v t, nhanh nh  ch p; cành vàng lá ng c, kh u ph t tâm xà, qua c u rút ván.ầ ị ư ớ ọ ẩ ậ ầ

b) Tìm 5 thành ng  có ch a c p t  trái nghĩa.ữ ứ ặ ừ

Bài t p 7ậ : Tìm, xác đ nh d ng đi p ng  và phân tích tác d ng c a nó trong các ví d  sau: ị ạ ệ ữ ụ ủ ụ

a)    Đ ng ta đó, trăm tay nghìn m tả ắ

        Đ ng ta đây xả ương s t da đ ngắ ồ

        Đ ng ta muôn v n công nôngả ạ

        Đ ng ta muôn v n t m lòng ni m tin.  ả ạ ấ ề (T  H u) ố ữ

b)    Đoàn k t, đoàn k t, đ i đoàn k tế ế ạ ế

        Thành công, thành công, đ i thành công.   ạ (H  Chí Minh) ồ

   c)  Dưới bóng tre c a ngàn x a, th p thoáng mái đình mái chùa c  kính. Dủ ư ấ ổ ưới bóng tre xanh, 

ta gìn gi  m t n n văn hóa lâu đ i. Dữ ộ ể ờ ưới bóng tre xanh, đã t  lâu đ i, ngừ ờ ười dân cày Vi t Namệ  

d ng nhà, d ng c a,v  ru ng, khai hoang.   ự ự ử ỡ ộ (Thép M i) ớ

   d)   Ngày xuân m  n  tr ng r ngơ ở ắ ừ

         Nh  ngớ ười đan nón chu t t ng s i giangố ừ ợ

      Ve kêu r ng phách đ  vàngừ ổ

      Nh  cô em gái hái măng m t mìnhớ ộ

      R ng thu trăng g i hòa bìnhừ ọ

      Nh  ai ti ng hát ân tình th y chung. ớ ế ủ   (T  H u) ố ữ

   e)   Kim d  nguyên tiêu nguy t chính viênạ ệ

         Xuân giang xuân th y ti p xuân thiên.  ủ ế (H  Chí Minh) ồ

   g)   M t b p l a ch n v n sộ ế ử ờ ờ ương s mớ

    M t b p l a  p iu n ng độ ế ử ấ ồ ượm

    Cháu thương bà bi t m y n ng m a.  ế ấ ắ ư (B ng Vi t) ằ ệ

Bài t p 8ậ : Phát hi n và ch  ra l i ch i ch  trong các câu sau. Các l i ch i ch  t o ra s cệ ỉ ố ơ ữ ố ơ ữ ạ ắ   thái bi u c m gì cho câu văn, câu th ? ể ả ơ

a)    Đi tu Ph t b t ăn chayậ ắ

      Th t chó ăn đị ược th t c y thì không ị ầ (ca dao)

      b)  Nhà bác T  có mư ười con gà, chú xin m t con. H i n u bán h t c  đàn gà s  độ ỏ ế ế ả ẽ ược bao  nhiêu ti n?  ề (Toán vui)

      c)  Túc Vinh mà đ  ta mang nh c.  ể ụ (H  Chí Minh) ồ

      d)  Ch  tài li n v i ch  tai m t v n.  ữ ề ớ ữ ộ ầ (Nguy n Du) ễ

      e)  Ng  l ng cho th  gian ng iả ư ế ồ

       R i ra mang ti ng con ngồ ế ườ ấi b t trung.  (câu đ ) ố

Bài t p 9:ậ  Ch a l i dùng t  các câu sauữ ỗ ừ :

a)  Có nhi u trề ường h p ta ph i sinh đ ng gi i quy t v i nhau.ợ ả ộ ả ế ớ

b)  Ông ta đi l i, nói năng th t là uy nghi.ạ ậ

c)   Ch n đọ ược hoàng t  n i ngôi, vua cha th t là hí h ng.ử ố ậ ử

d)   Hôm ch  nh t v a qua, b  em ch  đ o cho em cách n u ăn.ủ ậ ừ ố ỉ ạ ấ

e)   Hôm nay có r t nhi u thính gi  đ n xem chấ ề ả ế ương trình

f)   Ngôi nhà m i c a gia đình em th t ánh sáng.ớ ủ ậ

g)   Sau ngôi đ n bi t nhi u d  v t.ề ế ề ị ậ

h)   Công an đã b t tên th  lĩnh băng cắ ủ ướp nguy hi m.ể

i)   Ch  nh t tu n sau, l p em s  đi thăm quan vi n b o tàn.ủ ậ ầ ớ ẽ ệ ả

     III. M T S  Đ  BÀI T P LÀM VĂN THAM KH OỘ Ố Ề Ậ Ả

1.C m xúc v  c n m a đ u mùa (ho c cu i mùa).ả ề ơ ư ầ ặ ố

2 C m xúc v  m t mùa trong năm.ả ề ộ

3 Loài cây em yêu

4.Loài v t nuôi em yêu quý.ậ

5 Kí  c v  m t ngứ ề ộ ười thân (ngườ ại b n, người th y) đã đi xa.ầ

6 C m nghĩ v  m t k  ni m vui (ho c bu n) th i th   uả ề ộ ỉ ệ ặ ồ ờ ơ ấ

7 Nêu c m nghĩ v  m t nhân v t văn h c (ho c m t tác ph m văn h c) đ  l i cho emả ề ộ ậ ọ ặ ộ ẩ ọ ể ạ   nhi u  n tề ấ ượng sâu s c.ắ

8 C m nghĩ v  th y cô (b n bè, trả ề ầ ạ ường l p)ớ

9 M t ngộ ườ ại b n phương xa h i thăm v  trỏ ề ường em. Hãy cho b n bi t c m xúc c a emạ ế ả ủ  

v  ngôi trề ường em đang h c.ọ

10.  Em đã xem m t b  phim (đo n phim) hay, đ y ý nghĩa nhân văn. Trình bày c mộ ộ ạ ầ ả   nghĩ c a em v  b  phim  y./.ủ ề ộ ấ

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

M T S  DÀN BÀI T P LÀM VĂN THAM KH O Ộ Ố Ậ Ả

Đ  1ề : C m nghĩ v  loài hoa ngày T tả ề ế

a. M  bài ở : M i d p T t đ n, xuân v  cùng v i hình  nh c a mâm trái cây đ c đ t trên bànỗ ị ế ế ề ớ ả ủ ượ ặ  

th  t  tiên ông bà thì hình  nh c a cây mai v i nh ng cánh hoa vàng r  càng làm tăng thêm s cờ ổ ả ủ ớ ữ ộ ắ   xuân c a ngày T t.ủ ế

b. Thân bài:

­  Cây do b  (ông) em tr ng trong k  ni m ngày T t năm cũ.ố ồ ỉ ệ ế

­ Thân cây được chia làm nhi u nhánh, m i nhánh t a ra nhi u cành, các cành trông r t nhề ỗ ỏ ề ấ ỏ 

nh n u n lắ ố ượn đan vào nhau t o thành m t hình dáng thanh tao đ y dang tr ng và quí phái.ạ ộ ầ ọ

­ Lá c a mai thon dài trông gi ng nh  lá trúc hay lá trà nh ng ng n h n bán   ngoài ch  Lúcủ ố ư ư ắ ơ ở ợ  

lá non có màu xanh tươi ph n ph t h ng, càng v  sau lá càng dày và đ m h n. H ng năm cơ ớ ồ ề ậ ơ ằ ứ 

trướ ế ữc t t n a tháng em cùng b  v t h t lá đi. Lúc  y trông cây mai th t kh ng khiu còn l iố ặ ế ấ ậ ẳ ạ   toàn thân v i cành. Ch  vài hôm sau, gi a nh ng tán cây, nh ng n  hoa no tròn đã  n trongớ ỉ ữ ữ ữ ụ ẩ   chi c đài màu xanh ng c bích. ế ọ

­ Các n  hoa đ u nh n màu xanh non, t ng chùm t ng chùm đã bung ra n  r  M t màu vàngụ ầ ọ ừ ừ ở ộ ộ  

r c r  nh  m t t m th m nhung. Hoa mai có năm cánh xòe ra m n màng nh  l a. Dự ỡ ư ộ ấ ả ị ư ụ ưới ánh 

n ng c a màu xuân th t  m áp cánh mai mong manh nh  cánh bắ ủ ậ ấ ư ướm lượn gi a tr i xanh.ữ ờ  

Gi a màu vàng c a hoa, lác đát trên cành đã b t đ u xu t hi n nh ng l c non màu xanh phaữ ủ ắ ầ ấ ệ ữ ộ  

h ng. Hoa mai có hồ ương th m l ng l y nh  hoa h ng, nh ng hoa mai có v  đ p d u dàng đ mơ ộ ẫ ư ồ ư ẻ ẹ ị ầ   m

ấ

­ Khi c  không gian tràn ng p hoa mai vàng n  r  và én bay lả ậ ở ộ ượ ừn t ng đàn   đâu v  là báoở ề  

hi u m t năm m i l i đ n. Nh ng ngệ ộ ớ ạ ế ữ ười con làm xa nhà cũng đã đoàn t  bên mâm c  đ  cùngụ ỗ ể  

­ Hoa mai tượng tr ng cho v  đ p m nh mai d u dàng, nó là hình  nh đ p c a mùa xuân. Emư ẻ ẹ ả ị ả ẹ ủ  

nh  bàn tay v y g i m i ngư ẫ ọ ọ ườ ởi   xa v  đ  sum h p gia đình. Không nh ng th  nó còn đem l iề ể ọ ữ ế ạ   ngu n thu nh p cao cho nh ng ngồ ậ ữ ườ ồi tr ng cây c nh.ả

­ Dướ ắi n ng xuân  m áp, cánh mai m ng manh nh  bấ ỏ ư ướm đang nghiêng mình khoe s c. Th nhắ ỉ   tho ng m t vài làn gió nh  th i qua, nh ng cánh mai nhè nh  r i ph  vàng m t vùng quanhả ộ ẹ ổ ữ ẹ ơ ủ ộ  

g c.ố

c. K t bài ế : 

­ Em r t thích cây hoa mai này, nó không to  hấ ả ương th m và l ng l y nh  hoa h ng nh ngơ ộ ẫ ư ồ ư  

nó mang đ n cho m i ngế ọ ườ ự ấi s   m áp, d u dàng và đ m th m c a mùa xuân. ị ằ ắ ủ

­ Mùa xuân đ n là mùa mai n  hoa. Nh ng bông hoa vàng xinh x n gi ng nh  m t bàn tay v yế ở ữ ắ ố ư ộ ẫ  

g i m i ngọ ọ ười đi xa hãy tr  v  sum h p gia đình./.ở ề ọ

       ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

Đ  2ề  : C m xúc v  c n m a đ u mùa ả ề ơ ư ầ

a/ M  bàiở : 

­ Mùa m a   Mi n Nam thư ở ề ường b t đ u t  tháng t  và k t thúc vào tháng 11 h ng nămắ ầ ừ ư ế ằ

­ Tháng 4 v , tr i g n chuy n sang hè, n ng kéo dài oi ề ờ ầ ể ắ ả

­ Không khí oi b c, ng t ng tứ ộ ạ

­ Cây c i và m i v t khô héoố ọ ậ

b/ Thân bài: K t h p miêu t  và bi u c mế ợ ả ể ả

­ Tr i chuy n m a, mây đen kéo đ n, gió th i, dòng ngờ ể ư ế ổ ườ ố ải h i h  tìm ch  trú m a…ỗ ư

­ H t m a b t đ u r i xu ng th t nhanh, m a nh  trút nạ ư ắ ầ ơ ố ậ ư ư ước, m a đ u mùa nên m a n ng h tư ầ ư ặ ạ  

nh ng r t nhanh, ch p nhoang nhoáng và d  d n h n nh  báo hi u s  tr  l i c a th n S mư ấ ớ ữ ằ ơ ư ệ ự ở ạ ủ ầ ấ  

đ y uy l c. ầ ự

­ M a ng ng h n, không khí mát h n nh ng không d u vì nư ừ ẳ ơ ư ị ước ch a đ  th m cho nh ng ngàyư ủ ấ ữ  

n ng cháy. M i ngắ ọ ườ ế ụi ti p t c cu c hành trình còn dang d , chim chóc líu lo, cây c i anh tộ ở ố ươ  i

h n, đơ ường ph  s ch b i b n vì v a đố ạ ụ ẩ ừ ượ ắc t m g i sau bao ngày h ng gió b i…ộ ứ ụ

­ C n m a đi qua nh  gõ c a báo hi u b t đ u mùa m a đã t i. Lòng em cũng d t dào c mơ ư ư ử ệ ắ ầ ư ớ ạ ả   xúc khó t  Mùa m a đã v , hè đã đ n th t sao?ả ư ề ế ậ

­ V n v t thay đ i, lòng ngạ ậ ổ ười cũng d  ch u h n. Vòng tu n hoàn m a n ng là quy lu t t tễ ị ơ ầ ư ắ ậ ấ  

y u c a thiên nhiên đ  ta duy trì s  s ng và chiêm nghi m nh ng giá tr  cu c s ng qua haiế ủ ể ự ố ệ ữ ị ộ ố   mùa m a n ng…ư ắ

c/ K t bàiế : C n m a đ  l i trong lòng em nh ng c m xúc khó t /.ơ ư ể ạ ữ ả ả

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

Đ  3ề : C m nghĩ v  ngả ề ười em yêu quý (cha,m , ông bà, b n bè,…) ẹ ạ

a. M      bài ở    : Gi i thi u khái quát ớ ệ người mà em yêu quý nh tấ

b. Thân bài: Trình bày c m xúc thông qua các m tả ặ

­ Thông qua đ c đi m v  ngo i hình, hành đ ng, c  ch , l i nói, vi c làm.ặ ể ề ạ ộ ử ỉ ờ ệ

­ K  ni m c a em v  ngỉ ệ ủ ề ười đó ­> c m xúc, s  g n bó c a em nh  th  nào?ả ự ắ ủ ư ế

­ Tưởng tượng tình hu ng, liên tố ưởng đ n ngế ười đó trong tương lai ­> c m xúc c a emả ủ

c. K t bài ế :  ­ Tình c m chung v  ng i đóả ề ườ

       ­ L i h a, mong mu n c a b n thân./.ờ ứ ố ủ ả

­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

Đ  4ề :  C m nghĩ v  (th y) cô em yêu quý nh tả ề ầ ấ

a. M      bài ở    :