Trai qua nbihig nàm tbàng di dàn tuong ddi làu dai, cà bai dàn tdc này dà dóng tbdi mang theo phong tue tàp quàn va bàn sàe vàn hoà cùa dàn toc mình dén Viét Nam làm phong phù va phàt [r]
Trang 1NGUÓN GOC MOT SO DAN TOC THiÉU SO
Ò VIET NAM VA DÒl NET TI/0NG DONG - DJ BIET CÙA DAN TOC HAI NlTÒC VIÉT - TRUNG
va Thi Thu Hién
Khoa Tiéhg Viet va Vàn hoà Viét Nam cho ngudi nude ngoài
Trudng DH KHXH&NV, DHQG Ha Nói
l NGUÓN GÓC MOT SO DAN TOC THiÉU SÓ Ò VIÈT NAM
Dan tdc Dao d Trung Qude ed mot ngbi le mang tén "Hoàn nguyén" dành ebo tà't cà càc nam tbanb nian d dd tuoi trudng tbành Day là mdt ngbi le bàt bupe bay td Idng tbành kfnb ddi vdi tó tién Nò bàt nguón tu mot truyén tbuyét nhu sau:
Tu xa xua, tó tién cùa ngudi Dao là cu dàn song ngoài bién Kbi
dò ngudi Dao ed tàt cà 12 hp Vi tbdi tiét luón luón kbóng tbuàn boa nén hp quyét dinh di dàn vào dà't lién Trong cupe bànb trìnb tro ve dàt lién bang tbuyén cùa bp, bàt ngd gid nói manb, song dù dpi, 6 hp cùa ngudi Dao bi lat tbuyén va chét dudi bét Sàu bp cdn lai càm thày vó cùng hoang mang Hp cbàng ed càch nào kbàc ngoài viéc kéu eùu óng Trdi Sau kbi gieo què bdi, nbùtig dao sy d trén tbuyén dà nói ràng day chinh là ebù y cùa tó tién va tbàn tbành, kbdng cho phép nbihig ngudi Dao li buong Thè rói tàt cà mpi ngudi lién càu cùu su giùp dd cùa tó tién Sau kbi làm le té xong, mua to gió Idn qua nhién tan bién Sàu bp ngudi Dao cdn lai bìnb an càp ben Tu dd ve sau, càc thè he ngudi Dao ludn pbài thue bién ngbi le "Hoàn nguyen" de trành kbòi su trùng phat
tu tó tién va tbàn thànb
Vói cuòc bànb trìnb di dàn tu ngoài kboi vào dàt lién, trai qua biét bao nàm licb su, ngudi Dao bien nay song rài ràc d kbàp càc tinh cùa Trung Qude nbung tàp trung dóng nbàt d Quàng Tày, Vàn Nam,
HO Nam Quàng Dóng, Qué Crbàu vói sd dàn kbóng lo hon 200 van
1€9
Trang 2ngudi Trong lich su bìnb tbành va phàt uièn cùa dàn toc mình, de mò rpng dia bàn sinh song, mot bp pban ngudi Dao dà di dàn xudng phia
Nam va dinh cu làu dai d dà, bien nay bìnb tbành nan dàn toc Dao ò
Viet Nam ebùng ta
Trén day chi là mdt trong sd rat nhiéu càu cbuyén ve su hình tbành càc dàn toc thiéu sd d Viet Nam Ngày 2-3-1979, càc ngành hihi quan cùa Cbinh phù Viét Nam dà cóng bd "Danh sàch tbành phàn de dàn toc thiéu sd ò Viét Nam" xàc dinh ed tàt cà 54 dàn tdc sinh sÓng trén lành thó Viét Nam (trong dd dàn toc Kinh cbiém da sé nén dupc coi là dàn tdc chtnh, 53 dàn toc con lai gpi là càc dàn toc thiéu sé) Theo su nghién cùu nhiéu nàm cùa càc nhà dàn toc hpe, trong 53 dàn toc thiéu sd d Viet Nam bién nay ed dén 10 dàn toc ed nguón góc tir càc dàn tdc cùa Trung Quóc Hp dupc gpi là "C!àe dàn toc xuyén bién gidi" 10 dàn toc này bao góm: Tày, Nùng, Tbài, Hmóng, Dao, Ld Lo,
Ha Nbì, La Hù, Bd Y va Hàn
Ò Viét Nam dàn toc Tbài là dàn toc thiéu sd Idn thù hai, dàn stì chi xép sau dàn toc Tày Khoàng bai ba tram nàm truóc tó tién cùa nhChfig ngudi Thài (ngudi dàn toc Tbài d Trung Qude) dà di dàn tu V4n Nam xudng Viet Nam va timg bude hình tbành nén dàn toc Tbài Viét Nam nhu ngày nay Mac dù Ihdi gian cu trù d Viét Nam tfnb dén nay tuong ddi dai nhung dàn toc Thài d Viét Nam va dàn toc Tbài o Trung Qude xét cho cùng vàn là chung nguón gdc va ed nhiéu dàc dièm dàn toc tuong dóng .,
,^, Dan toc Lo Lo d Viét Nam co tó tién là nh&ng ngudi dàn tdc Di ò
Trung Qude Bòi vay, hp timg dupc gpi vói nhùng cài tén nhu "Di nhàn" bay " Di già" Theo nghién cùu thi vào thè ki XV (triéu Minh), nhùng ngudi dàn tdc Di dà bàt dàu di dàn xudng Viét Nam Thè ki XVII lai ed mot nhóm nhùng ngudi Di kbàc do mot ngudi ed tén là Kbóng Minh dan dàu tìm dén vùng Miéu Ngoà cùa Viét Nam khai khan dàt hoang, dinh cu làu dai Qua hai làn di dàn nhu thè này, sé lupng nhùng ngudi Lo Lo d Viét Nam kbóng ngùng tàng lén, bién nay
dà là hon 3100 nizuòi
* " '• • , , , - i
Thè ki XIX tó tién cùa nhùng ngudi dàn toc Bd Y tu Quy Chiù qua Vàn Nam di dàn dèn Viét Nam Dàc dièm ebù yéu cùa hp là dàn
sÓ it, sinh song rài ràc Vi vày ma sd nhùng ngudi dàn toc BÒ Y di dàn
Trang 3tir Tning-Qudc vào Viét Nam de bi hoà nhàp vói càc dàn toc kbàc Hién nay trén toàn lành thó Viet Nam chi ed khoàng hon 1400 ngudi dàn toc này
Ò Trung Qude, dàn tdc Hàn là dàn toc dóng dao nbàt nhung d Viat Nam bdi sd lupng ft hon ngudi Kinh nan hp chi dupc coi là mot dàn tdc thièu sd Ngudi dàn toc Hàn (dàn toc Hoa) o Viet Nam ed licb
su làu ddi Hp song hoà nhàp va ed mdi lian he màt thiét ve kinh té, vàn hoà, chfnh tri cùng càc dàn toc kbàc trong kbu vue cùa mình va luón giù vai trd trpng yéu trong càc boat dpng ày
Ngudi Ha Nbì va La Hù ò Viét Nam ed tó tién là nhihig cu dàn cùa hai huyén Jin Ping va Lu (Tbun cùa tinh Vàn Nam Trung Qude Hon 300 nàm trudc, tó tién ngudi Ha Nbì dà di dàn dén Viét Nam con tbdi gian bàt dàu di dàn cùa ngudi La Hù thi cùng kbóng qua bai ba tram nàm Trai qua nbihig nàm tbàng di dàn tuong ddi làu dai, cà bai dàn tdc này dà dóng tbdi mang theo phong tue tàp quàn va bàn sàe vàn hoà cùa dàn toc mình dén Viét Nam làm phong phù va phàt trién hon cho vàn hoà càc dàn toc thiéu so Viét Nam Ngudi Ha Nbì ò Viét Nam hién tai ed khoàng 12500 ngudi Sd ngudi La Hù là 5300 ngudi,
Dàn toc Hmóng Viét Nam ed dàn sd là 56 vafi ngudi, là dàn toc
Mèo ò hai tinh Quàng Tày va Vàn Nam cùa Trung Qude di cu xudng
càch day cùng khoàng hai ba tram nàm
Ngudi Tày va ngudi Nùng ò Viét Nam ed nguón gdc rat gàn gùi vói ngudi dàn toc Chuang d Trung Qude Mac dù bi ành buòng nhiéu bài ngudi Kinh nhung ve ngón ngù, vàn hoà truyén tbdng bay phong tue tàp quàn vàn giù dupc nbihig net cùa riéng dàn tdc mình
t
2 DÓI NET Tl/ONG DÓNG - DI BIÈT VÉ PHONG TUC
Ti^P QUAN CÙA DÀN TOC HAI Nl/ÒC VIÈT - TRUNG
Chùng ta vàn tbudng ndi ràng Viét Nam - Trung Hoa nùi lién nùi, sdng lién sdng, trong tàt cà càc màt cùa ddi song déu ed nhiéu dièm tuong dóng Va phong tue tàp quàn cùa càc dàn toc cùng kbóng là mot ngoai le Thè nhung trong nhiéu nhóm tuong dóng vàn eó thè tìm thày nhùng dièm kbàc biet Vày thi nhihig dièm tuong dóng va di biet ve phong tue tàp quàn cùa càc dàn toc hai nuóe này là gì? Phong tue tàp
171
Trang 4quàn cùa càc dàn toc Viét Nam eó chiù ành budng cùa càc dàn tóco Trung Quóc bay kbdng? Xin bay cùng tìm bièu va so sành d phàn sau cùa bài viét này!
2.1 Phong tue trong hòn nhàn
Ò ITnb vuc này, càc dàn tdc Viét - Trung vàn cdn giù dupc kU nhiéu diém tuong dóng Dò chinh là co nhihig dàn toc theo che dd mOl
vp mot cbóng, it hién tupng da thè, mdi quan he nam nù kbóng lành manb, ngoai tinh, loan luàn déu bi xà bòi kì thi; co nhùng dàn toc theo hón nhàn theo kiéu truyén thóng, tàt cà do bd me sàp dàt, con di kbóng eó quyén tu do yéu duong, coi trpng món dàng bó ddi; nhung cùng eó nhùng dàn toc lai cho phép trai gài tu do tìm bièu de di dén hón nhàn; va eó cà nhùng dàn toc dóng y hón nhàn ngoai toc v.v Cbàng ban nhu dàn toc Man d Trung Qude va dàn tdc Bó Y dia Viét Nam là hai dàn toc cùng lua chpn bìnb tbùc tién bànb hón nhAn theo kiéu cu Hón nhàn cùa ngudi Man kbóng thè thiéu dupc sàu buóc quan trpng dò là: mai mói, xem màt, dành tiéng, rude dàu, ddng phòng
va lai màt Qua trìnb tó chùc hón le cùa ngudi Bd Y ò Viét Nam cung tuong tu nhu vày, cùng co càu hón, dàng le vàt, dòn dàu va ddng phòng Dàn toc Bó Y cùa Viét Nam cho phép ngudi cùa dàn tdc mình két hón tu do vói ngudi ngoai toc bay nói toc "Càu hón" ngbla là nhà trai chù dóng tìm nguòi mai mói dén già dinh nhà gài de bay to nguyén vpng cùa già dinh ben mình Sau kbi nhà gài di xem bòi ve mdi quyét dinh co dóng y cho két hón bay khóng Néu dóng y, tiép theo se làm mot le nhò gpi là "le vàn danh" Mot le nhu thè này thóng thuòng co hai con gà (mot trong mot mài), 7 càp bànb, 14 càn gao, 15 bình rupu tràng \ à 30 càn thjt Ipn Le này tbudng là vào tbàng 2 hoàc thàng 3, nhùng thàng ma ngudi Bd Y cho là tbàng may man va hanh phùc Ngày tó chùc hón le, nhà trai cdn pbài mang dén cho nhà gài mot so le phàm bao góm ihuc phàm, quàn ào va trang sue Ngày dira dau chù ré ò nhà, co dàu cuòi ngua ve nhà cbóng Sau kbi làm le bài già tién va tbàn thanh co dàu, chù ré vào dóng pbdng Hai, ba ngày sau tro ve nhà gài làm le lai màt
Dàn toc Mèo d Trung Quóc va dàn toc Ha Nbì o Viét Nam lai là hai trong nhiéu dàn toc lua chpn hình tbùc hón nhàn theo kiéu mói
172
Trang 5Nam nii-thanh nién ngudi Ha Nbì tu do yéu duong ma khóng chiù bàt
kì mdt su ràng bupe nào cà, cha me cbàng mà'y khi tham du vào cbuyén lình yéu cùa con cài mmh
Trai gài thanh nién ngudi Ha Nbì trai qua mot tbdi gian dai tìm hièu ed thè tién tói bdn nhàn Nhùng ngudi Ha Nhì sdng o nhùng vùng khàc nhau ed nhùng quy dinh kbàc nbau ve bdn nhàn Vf du nhu ngudi
Ha Nhì ò Lai Cbàu kbdng cho phép nhùng ngudi trong ddng toc dudi 7 ddi dupc két hón vdi nhau; nghiém càm chi em, anb em bp dupc két hón vói nhau Ò ré cùng là mot bién tupng pbó bién cùa ngudi dàn toc
Ha Nhì Tbdi gian d ré thi cbàng ed quy dinh cu thè: ed thè là tu 3 - 4 nàm, cùng ed kbi dai dén 10-12 nàm
Tóng quàt ed thè tbà'y ràng, càc dàn toc Viét - Trung, ve phong tue hón nhàn ed thè chiù nhiéu ành budng làn nbau bdi vày ed thè ed
nhiéu diém tuong dóng Cho dù vày, ebùng ta cùng pbài tbùa nhàn
ràng, càc dàn toc Viét Nam vàn mang trong mình mot bàn sàe vàn boa riéng biat, dàm màu sàe dàn toc
Càc dàn toc d Trung Qude cho dù là dàn toc nào di cbàng nùa, là dan tdc Duy Ngó Nbì, Móng Co bay Triéu Tian dù ed àp dung hình thùe hón nhàn theo kiéu mói bay cu thi trong bdn le cùa bp cùng khóng thè thiéu dupc càc mdn le vàt Le vàt thóng tbudng ed thue phàm, tién bac, quàn ào, tra, rupu va dò trang sue Nbung eó mot diéu dàc biét là dàn toc Kinh d Viet Nam, trong nhùng le vàt ma nhà trai mang dén cho nhà gài, khóng thè thiéu dupc mot tbù vó cùng quan trpng là cau Ngudi Kinh chia cau tbành timg mié'ng nbò àn vói là tràu
va vdi tràng Ba thù hoà quyén vào nbau tao tbành mot tbù nude màu
dò Ngudi Kinh ed càu cbuyén ké ve su tfeh cùa viéc àn tràu cau ngày nay, hp cho ràng su boa quyén cùa ba thù này vào nhau tupng trung cho su doàn két, hoà bop cùa tinh vp cbóng Co le vi thè ma cau dà trd tbành thù kbóng thè thiéu dupc trong hón le cùa ngudi Kinh Viét Nam
Ò Trung Qude ed mot sd dàn toc ed tue le cudp dàu Ngudi dàn tdc Hmdng Viet Nam cùng ed tue le nhu vày nbung y nghia va hình thùe thi boi khàc nbau mot cbùt Nhùng cbàng tbanb nién dàn toc Ngat Lào (Trung Qude) néu càm thày tbàt su dà dem Idng yéu thuong mot
eó gài nào dd thi ngay làp tue anb ta sé tìm ké boach de cudp eó gài dd
ve làm vp Cdn vdi càc nam tbanb nù tu ngudi Hmóng, néu cà bai
173
Trang 6ngudi cùng yéu thuong nhau nhung lai gap pbài trd ngai tu phia bdmc, già dinh ma khóng thè dén dupc vdi nhau thi mói lua chpn càch cudp dàu Ngudi Hmóng gpi "cudp dàu" bang tén gpi khàc là "kéo dàu" Ngbla là ngudi con trai càm tay ngudi con gài anb ta yéu va kéo ve nhà cùa mình Ngudi con gài ày màc dù trong Idng dà dóng y rói nhung bé ngoài vàn pbài tò ra nhu là mình dang bi ép buóc Chi càn kéo duoc ngudi con gài ày qua cùa nhà mình là eó ta dà chinh tbùc trd thành vg cùa cbàng trai Khi dò, bd me hai ben cbàng cdn càch nào khàc là dóng y va dinh ngày tó chùc hón le cho dói trai gài này
2.2 Phong tue trong dn uong
Viét Nam va Trung Qude déu là bai qude già ed nén vàn minh nóng nghiép là ehfnb Chfnh vi thè ma trong phong tue àn uó'ng qua thue ed nhiéu diém gióng nhau Dàu tién dd là két càu cùa bua àn Nguòi dàn càc dàn toc Viét Nam va Trung Qude déu àn ba bua mot ngày: bua sàng, bua trua va bua tdi Trén màm com, dò àn chù yéu là luong thue, thit chi là phu vói so lupng ft, co thè dùng thém rau xanh
va càc thùe àn kbàc dupc che bién tu dàu Ngudi mién Bàc Trung Qude tbich àn mi spi, ngudi mién Nam thfch àn com Cdn ngudi Viét
Nam bàt luàn d noi dàu, Bàc, Trung bay Nam déu eoi com là món in
uà thi'ch cùa mình
Ngudi dàn tdc Triéu Tién d Trung Qude ludn tu bào ve Lengmian, Paocai cùa mình Lengmian là mot Ioai mi spi dupc làm tu kiéu mach, bót mi va tinh bót: àn cùng vói thit bd, trùng gà lupe, vùng, mày làt le hoàc tao tuoi; tbudng dupc àn vào mùa he cho màt Cdn Paocai là m6t Ioai dua mudi tu rau cài tràng ed vi cay cùa ót tot cho tiéu hoà va dùng giài rupu thi rat tot Ngudi dàn tdc Di eoi rupu Zbuanzhuan là net dcp trong vàn hoà àm thue cùa bp Day là Ioai rupu làm tu kiéu mach, uóng bang óng bùt bang vàng; ngudi Di tbudng dem ra mdi khàch Uong nhùng dip quan Upng bay Uong nhùng ngày vui cùa dàn toc mình Ngudi dàn toc Mudng (Hoà Bình) ed hai dàc san chfnh là cum lam va rupu càn Ngudi Mudng cho gao nuong vào trong mdt cài óng ire nhò, cho thém mot lupng nude thfch bop va dàt lén bép de dun Loai com này khi chin dèo déu va day mùi thom nhu Ioai gao Tàm xoan
174
Trang 7Vào nhùng ngày le tét hay de chiéu dai khàch quy, ngudi Mudng
thudng dàt mdt hu rupu vào giùa màm com, càm vào dd nhiéu dng bùt Loai rupu này dupc gpi là rupu càn làm tu nép càm, ed buong vi dpc dào Nhimg diéu hàp dàn nbàt cùa loai rupu này là ed thè udng nhiéu
ma vàn khóng say Chinh vi vày ma nd dupc cà ngudi già, ngudi tré, dàn dng va phu nù déu uà thfch
54 dàn tdc Viét Nam, mòi dàn tdc déu ed phong tue àm thue riéng cùa mình mang nhihig buong vi dàn tdc tbàt dde dào, com lam
va rupu càn chfnh là niém tu bào àm thue khóng chi cùa ngudi Mudng
ma cdn là cùa dàn toc Viét Nam ebùng ta
2J Phong tue trong tòn giào, tìn nguong dàn gian
Càc dàn toc Viat - Trung déu tin tudng ràng "Van vàt bùu linh" Oio dù sinh sdng d bàt cu neri dàu, hp luón ed tàp tue tbd cùng tu nhién tbd cùng vàt tó hay tbd cùng tó tian, óng bà, cha me Dai da sd càc già dinh d Viat Nam déu coi trpng viac tbd cùng tó tién cùa mình Ngudi dàn toc Mudng, ngudi Bru - Vàn Kiéu, ngudi Son Triét sùng bài càc vàt tó cùa dàn tdc mình Ngudi Hmdng tbd cùng tbàn thó dia, ngudi Giarai tbd cùng tbàn nude, tbàn lijra Ngudi Hoa tbd cùng tbàn tài Ngudi Ha Nhì tbd cùng tbàn sàm, tbàn gid, tbàn cày, quan àm Nguòi Bana lai tbd thàn bàn menh Ngoài ra, do ành budng cùa nén vàn minh Cbàu A ndi chung va nén vàn minh Trung Qude ndi riéng cung nhu nbihig nén vàn minh phuong Tày qua nhiéu nàm licb su va phàt trièn, hién nay ed rat nhiéu dàn toc theo dao Phàt, dao Nho, Dao giào va mdt sd khàc thi theo tfn dao Bàlamón, Islam v.v
Vói quan niam "Van vàt bùu linh", nhihig ngudi dàn toc Hmóng
Ò Viat Nam tin tuòng ràng trong con ngudi bao gid cùng ed 3 phàn
hón, ngudi La Hù va ngudi Ha Nhì cho ràng con ngudi ed tàt cà 12 phàn hón cdn ngudi Bd Y lai khang dinh ràng ed tàt cà 36 phàn hón trong mdt con ngudi Con ngudi sau khi chét tbì sé tboàt kbòi the xàc, phiéu du trong kbdng trung vó ban Trong mèi già dinh cùa ngudi dàn toc Bd Y thudng ed 3 bàt buong Bàt d giùa de tbd Trdi, bai bàt ban canh tbì mdt bàt tbd Tó tian, mdt bàt tbd tbàn Bép Dudi bàn tbd dd, ngudi Bd Y cdn sàp dàt mot bàt buong nhò tbd thàn thó dia Mòi tbón cùa nguòi Bd Y bao giò cung ed mot cài miéu Cài miéu này là noi
175
Trang 8dién ra mpi boat dóng tbd cùng chung cùa cà tbón Ngudi dàn B(J Y ngay tu sdm dà chiù ành budng sàu sàe cùa tu tudng Dao giào, Nho giào va Phàt giào nan ngoài boat ddng thd cùng tÓ tian, trdi, dàt ra, ho cdn sùng bài cà tbàn song, thàn cày, thàn rùng, thàn lùa va quan àm 2.4 Là Tét truyén thong
Le Tét truyén tbdng ddi vói càc dàn tdc cà bai nude là nhitag boat dóng vó cùng quan trpng va ed y ngbla Nhìn chung da sÒ càc dào
tdc Viét - Trung déu ed nhùng ngày le Tét quan trpng nbàt U-ong mCji
nàm nhu: Tét nàm mói, Tét tbanb minh, Tét Doan ngp, Tét Tnmg thu Ngoài nhùng ngày le Tét này ra, mòi dàn toc cùng eó nhOng ngày le cùa riéng mình Cbàng ban nhu, ngudi Tày ed Tét com mói, ngudi Dao ed Tét nhày, bay dóng bào càc dàn toc d Tày Nguyén co ngày Tét dàm tràu r j Theo nghién cùu tbì ngày Tét cùa dóng bào dàn toc thièu sé Vi^ Nam thóng thudng dupc dién ra vào mot ngày ed dinh trong nàm Bòi
le dò ma ngày này cùng trd thànb tén gpi cho Tét Ngudi Hmóng co Tét 13-3, Tét 13-6, Tét 7-7; ngudi Nùng ed Tét 30-1, Tét 6-6, Tét 15-7 v.v Trong nhùng ngày Tét này, ngudi càc dàn toc kbóng chi tó chfc boat dóng àn, udng ma cdn tó chùc càc boat dóng vui cboi khàc Mpi ngudi cùng bàt, cùng nhày va su dung càc loai nbac cu cùa dàn toc mình (nhu là kèn là, dàn mói, sào trùc, chiéng, tró'ng, dàn dà ,) de làm nóng lén bau kbdng khf cùa ngày Tét day y ngbla
Ddi vdi ngudi dàn tdc Nùng tbì ngày TPt 1-7 là ngày Tét c6 f
ngbla nbàt trong nàm Ngay tu cuòi tbàng 6, mpi cóng viéc ebuàn bj
dà dupc bàt dàu Cóng viéc dupc phàn cóng nhu sau: Phu nù lo chuàn
bi gao, thit va càc thue phàm càn thiét Dàn òng trong già dinh chuin
bi rupu va tra ngon, di mdi anb em, bp bang tbàn thfch Tré con lén rùng nbàt cui Tàt cà mpi edng viéc déu pbài hoàn tàt truóc ngày 30 thàng 6 Nhung edng viéc dupc xem là quan trpng nbàt là viéc nhuóm dùa Vièc này thudng dành ebo nhùng ngudi dàn óng hay nhihig ngUÒi
ed nhiéu kinh nghiém nbàt trong già dìnb dàm nhiém Bdi le, nhuóm dùa pbài dùng mot loai là cày rimg dàc biét là là xòi dùa Theo kinh nghiém cùa ngudi Nùng, néu nhuóm dùa ma là qua nhiéu ibi dùa se ngà màu thàm, cdn néu là xdi qua it tbì dùa sé màu dd nbat
Trang 9Ciifig dà thành quy luàt tir nhién, nàm nào cung vày trudc Tét 1-7 cùa nguòi Nùng, thuòng ed nhùng tran mua rào Ngudi Nùng cho ràng
day là chù ^ cùa óng Trdi Mua mot tran, kbdng khf trong lành, sach
sé làm cho càc boat dóng vui cboi cùa nguòi Nùng thém phàn bào hùng Tét 1-7 dupc kéo dai trong ba ngày Sau ba ngày, bp lai trd ve cóng viéc thuòng nbàt vdi mot niém tin mdi vào cuóe sdng tuong lai
I K É T L U ^ N
Viéc bièu biét ve phong tue tàp quàn cùa dàn toc mình cùng nhu cùa càc dàn toc thièu sd khàc dang cu trù tran lành thó Viet Nam là diéu vó cùng càn thiét Dàt nude Viet Nam ebùng ta tuy nhd nbung là mdt dàt nude hpp thành bòi nén vàn hoà da dang cùa càc dàn toc sinh song tran lành thó Vdi thè gidi, ngudi Viet Nam luòn tu bào vói nhihig gì ma ebùng ta dang co, trong dò dàng pbài ké dén nén vàn boa
da cóng dóng càc dàn toc
Bài viét này ehi là mot nghian eùu rat nbò bay nói cbinb xàc hon, nò chi là mot bài viét gidi tbieu so lupe ve nguón gdc cùa mot sd dàn toc thièu sd ò Viet Nam va dói net so sành vói nhimg dàn toc d Trung Quóc >
Trong qua trìnb giàng day tiéng Viet ebo ngudi nuóe ngoài, viec hièu rd ve dàc diém cùa dàn toc mình va gidi thiéu thém ve nbihig phong tue tàp quàn này ebo sinh vién nude ngoài cùng là diéu thiét thue Ngudi viét bài này bi vpng ràng bài viét sé ed thè trd thànb tài liéu tham kbào hihi feb cho viéc giàng day tiéng Viét cùa ebùng ta
TAI LIEU THAM KHAO
1 Hoàng Nam (2002), Dàc trUng vàn hoà càc dàn toc Viét Nam,
NXB Vàn hoà Dàn toc Ha Nói
2 Bùi Thiét (2000), 54 dàn toc Viét nam va càc tén gpi khàc, NXB
Thanh Nién Ha Ndi
177
Trang 103 Toan Ành (1992), Tim hiéu phong tue Viét Nam, NXB Thanh
Nién, Ha Nói
4 Nguyén Thi Thu Hién (bién dicb - 2000), Tri thùe vàn hoà Trun^
Qude, NXB Hói nhà vàn Ha Nói
5 Tgp chi Vàn hoà càc dàn toc, Hói VHNT càc dàn toc thiéu so
Viét Nam, Ha Nói
6 Tgp chi Dàn toc & Thdi àgi, Hói dàn toc hpe Viét Nam, Ha Nói
rOI
fi
\''V
178