Nh ng ngôi nhà bè ban đêm sáng ánh đèn măng sông.ữ 7... Trăng tròn nh cái đĩa.ư d.. Hai chi c rang đen nhánh lúc nào cũng ế nhai ngoàm ngo pạ c.. Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước 3 Nh h
Trang 1Tu n 18 ầ
Bài t p ậ
* Tóm t t ng n g n văn b nắ ắ ọ ả Bài h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ ?
1 Văn b n ả Bài h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ là m t đo n trích trong tác ộ ạ
ph m nào c a nhà văn Tô Hoài?ẩ ủ
A T p ký v cu c phiêu l u c a D Mèn.ậ ề ộ ư ủ ế
B Nh ng cu c phiêu l u c a D Mènữ ộ ư ủ ế
C D Mèn phiêu l u kýế ư
D Tuy n t p Tô Hoàiể ậ
2 Phương th c bi u đ t chính c a văn b n ứ ể ạ ủ ả Bài h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ
B Coi thường người khác
C Hay đi gây s , trêu gh o ngự ẹ ười khác
D Thương xó,t ăn năn và h i h n.ố ậ
7 Bài h c th m thía nh t mà D Mèn rút ra đọ ấ ấ ế ược trong văn b n ả Bài
h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ là gì ?
13
1
Trang 2A Trong quan h v i m i ngệ ớ ọ ười xung quanh, c n tôn tr ng, hòa nhã, ầ ọkhông được xem thường người khác.
B Không được trêu ch c nh ng con v t khác, nh t là h hàng nhà ọ ữ ậ ấ ọ
C c.ố
C Ở ờ đ i mà có thói hung hăng b y b , có óc mà không bi t nghĩ, s mậ ạ ế ớ
mu n cũng mang và vào thân.ộ
D N u quá nh mình giúp đ thì ph i h t lòng th c hi n, vì n u ế ờ ỡ ả ế ự ệ ếkhông lúc mình khó khăn sẽ không có ai giúp
8 Trong các t sau, t nào không ph i là phó từ ừ ả ừ ?
A Ch ng.ẳ B Nh ng.ư C Hãy D Ch t.ợ
9 Văn b n đả ược đ t tên là ặ Bài h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ Theo em nhan
đ này có h p lý v i n i dung c a văn b n khôngề ợ ớ ộ ủ ả ? có th đ t tên ể ặkhác cho văn b n khôngả ?
10 Hãy ghi l i nh ng chi ti t miêu t ngo i hình và ho t đ ng c a d ạ ữ ế ả ạ ạ ộ ủ ếmèn vào b ng sau.ả
C Trước cái ch t c a D Cho t.ế ủ ế ắ
12.Vi t đo n văn t tâm tr ng D Mèn khi đ ng trế ạ ả ạ ế ứ ước n m m D ấ ồ ếCho t (kho ng 8 câu).ắ ả
13.Vi t đo n văn trình bày c m nh n c a em v nhân v t D Mèn trongế ạ ả ậ ủ ề ậ ếvăn b n ả Bài h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ trong đó có s d ng 3 phó t ử ụ ừ
14 Tìm 6 phó t l n lừ ầ ượt Đi n vào ch tr ng trong câu "D ề ỗ ố ế
Mèn…….kiêu căng, h ng hách" đ có 6 câu văn khác nhau Ch ra s ố ể ỉ ựkhác nhau v n i dung m i câu trên T đó rút ra kinh nghi m gì khi ề ộ ỗ ừ ệdùng phó từ ?
13
.
2
Trang 3G I Ý - ĐÁP ÁN Ợ
TU N 18 Ầ
* Tóm t t: ắ D Mèn là con út trong m t gia đình có ba anh em C u s mế ộ ậ ớ
được cha m cho ra riêng Nh ăn u ng đi u đ và làm vi c có ch ngẹ ở ờ ố ề ộ ệ ừ
m c nên ch ng m y ch c c u tr thành m t chàng d thanh niênự ẳ ấ ố ậ ở ộ ế
cường tráng D Mèn r t t hào v ngo i hình c a mình C u trêu tr cế ấ ự ề ạ ủ ạ ọ
và coi thường t t c m i ngấ ả ọ ười trong xóm Nh t là D Cho t, ch vì Dấ ế ắ ỉ ếCho t quá m y u không làm đắ ố ế ược gì D Mèn đã trêu tr c ch C c r iề ọ ị ố ồ
l i vào hang sâu Ch C c tủ ị ố ưởng nh m D Cho t đã trêu tr c ch nên đãầ ế ắ ọ ị
m anh ta tr ng thổ ọ ương Trước lúc ch t, cho t khuyên D Mèn nênế ắ ế
ch a thói hung hăng và làm gì cũng ph i bi t suy nghĩ Và đó là bài h cừ ả ế ọ
đường đ i đ u tiên c a D Mèn ờ ầ ủ ế
9 - Nhan đ c a m t văn b n bao gi cũng hé m t tề ủ ộ ả ờ ở ư ưởng ch đ c a vănủ ề ủ
b n Nhan đ ả ề Bài h c đ ọ ườ ng đ i đ u tiên ờ ầ hướng ngườ ọ ới đ c t i ch đ c aủ ề ủ
đo n trích Đó là bài h c mà D Mèn đã rút ra sau hành đ ng ngông cu ngạ ọ ề ộ ồ
c a mình Bài h c y chính là hành trang cho D Mèn trên con đủ ọ ấ ế ường chu
du thiên h sau này.ạ
- Xét theo tiêu chí đó thì nhan đ đã đ t khá phù h p v i đo n trích.ề ặ ợ ớ ạTuy nhiên, cũng có th đ t m t s các tiêu đ khác : D Mèn và Dể ặ ộ ố ề ế ếCho t ắ
10 Chi ti t miêu t ngo i hình và ho t đ ng c a D Mèn :ế ả ạ ạ ộ ủ ế
- Đôi càng m m bóng.ẫ
- Vu t c ng d n và nh n ho t.ố ứ ầ ọ ắ
- Đôi cánh dài, kín t n ch m đuôi.ậ ấ
-Toàn thân rung rinh m t màu nâuộ
bóng m soi gỡ ương được, r t a ấ ư
- Vũ lên phành ph ch giòn giã.ạ
- Nhai ngoàm ngo p nh hai lạ ư ưỡi
li mềmáy làm vi c.ệ
- Tr nh tr ng, kho n thai đ a haiị ọ ả ưchân
3
Trang 411.Di n bi n tâm lí và thái đ c a D Mèn :,ễ ế ộ ủ ế
a) Khi r D Mèn trêu ch C c : huủ ế ị ố yênh hoang, khoác lác
b) Khi ch C c đánh D Cho t : s hãi, n m im thin thít, hèn nhát, ị ố ế ắ ợ ằ
+ L i h a v i ngờ ứ ớ ười đã khu t : thay đ i cách s ng.ấ ổ ố
(Chú ý khung c nh xung quanh n m m )ả ấ ồ
b) Hình th c : ứ
+ Đo n văn kho ng tám câu.ạ ả
+ Kê theo ngôi th nh t — nhân v t D Mèn x ng tôiứ ấ ậ ế ư
Đo n văn tham kh o 1 ạ ả : Anh D Cho t đáng thế ắ ương i! Su t đ i tôi sẽơ ố ờkhông bao gi dám quên câu chuy n đau lòng này Chính b i cái thóiờ ệ ởngông cu ng, d i d t c a tôi mà anh ph i lìa tr n trong đau đ n Anhồ ạ ộ ủ ả ầ ớ
ph i ch t oan là t i tôi Tôi bi t, nói l i h i h n bây gi đã quá mu nả ế ạ ế ờ ố ậ ờ ộ
r i Nh ng qu th c tôi nào có bi t c s l i ra nông n i này Ch mongồ ư ả ự ế ơ ự ạ ỗ ỉlinh h n anh đồ ược yên ngh Tôi không dám xin s tha th c a anh, màỉ ự ứ ủcho dù anh có tha th cho tôi thì tôi cũng không bao gi có th tha l iứ ờ ể ỗcho mình Tôi h a sẽ t b thói hung hăng, kiêu ng o, sẽ h c h i cácứ ừ ỏ ạ ọ ỏđàn anh, bênh v c giúp đ k y u Ch có th , tôi m i có th chu cự ỡ ẻ ế ỉ ế ớ ể ộ
đượ ỗ ầc l i l m v i anh ớ
Đo n văn tham kh o 2: ạ ả Tôi h i h n và đau xót không sao k xi t Tròố ậ ể ếđùa ng ngỗ ượ ủc c a tôi đã khi n cho anh Cho t ph i v lây Tôi nh n raế ắ ả ạ ậ
s tai h i cái thói huênh hoang, h ng hách c a mình Càng nghĩ đ nự ạ ở ố ủ ế
l i anh Cho t, tôi càng th y th m thìa h n.ờ ắ ấ ấ ơ Hôm nay, tôi thoát n nạ
nh ng anh Cho t đã ph i tr giá b ng m ng s ng quí giá thay cho tôi.ư ắ ả ả ằ ạ ốCòn tôi, n u không c mà s a cái thói hung hăng b y b đi thì khéo r iế ố ử ậ ạ ồtôi cũng sẽ t rự ước ho vào mình S vi c hôm nay qu th c đã d y choạ ự ệ ả ự ạtôi m t bài h c độ ọ ường đ i quá l n Ch c cho đ n mãi sau này, tôi cũngờ ớ ắ ếkhông th nào quên anh Cho t trong gi phút h p h i và l i trăng tr iể ắ ờ ấ ố ờ ố
c a anh Anh Cho t i, cho tôi t t i v i anh Đ ng trủ ắ ơ ạ ộ ớ ứ ước m anh, Mènộtôi xin h a sẽ tr thành ngứ ở ười có ích
13 a) Ngo i hình : ạ
- Nét đ p, kho m nh.ẹ ẻ ạ
13
4
Trang 5b) Tính cách :
- Nét ch a đ p : kiêu căng t ph ư ẹ ự ụ
- Nét đ p : yêu đ i, t tin, bi t ân h n, sám h i.ẹ ờ ự ế ậ ố
(Chú ý s d ng phó t trong đo n văn)ử ụ ừ ạ
Đo n văn tham kh o: ạ ả
Văn b n “Bài h c đ u tiên” là m t trích đo n trong t p truy n “ D Mènả ọ ầ ộ ạ ậ ệ ếphiêu l kí” c a nhà văn Tô Hoài đã nói vư ủ ề cu c s ngộ ố c a chú d Mèn sauủ ếkhi ra s ng t l p, nh ng vì b n tính ngông cu ng, huênh hoang, coi tr iố ự ậ ư ả ồ ờ
b ng vung đã mang l i có d Mèn nhi u bài h c đáng nh trong cu c ph uằ ạ ế ề ọ ớ ộ ư
l u c a mình.ư ủ Trước h t d Mèn là m t chú d trế ế ộ ế ưởng kh e m nh, cỏ ạ ườngtráng “tay chân n nang, thân hình v m v , đôi càng m m bóng, đôi cánhở ạ ỡ ẫ
ch c kh e” và đ có đắ ỏ ể ược m t thân hình và s c kh e nh v y là nh chúộ ứ ỏ ư ậ ờ
“ăn u ng đi u đ và luôn luôn c g ng rèn luy n thân th ” d Mèn cóố ề ộ ố ắ ệ ể Ở ế
m t đ c tính đáng độ ứ ược khen ng i, đó chính là cu c s ng t l p Ngay khiợ ộ ố ự ậ
được m cho ra riêng thì d Mèn v n ẹ ở ế ố v n ẫ r tấ t tinự vào b n thân mình,ảtin r ng mình có th t mình s ng t t ằ ể ự ố ố Vì s t tin thái quá l i huênh hoangự ự ạ
v s c m nh c a b n thân mà d Mèn ề ứ ạ ủ ả ế đã b t n t D Cho t và trêu ch C cắ ạ ế ắ ị ố
Ch vì nh ng trò đùa l lăng và s vô trách nhi m c a mình mà d Cho t đãỉ ữ ố ự ệ ủ ế ắ
ph i đánh đ i b ng chính m ng s ng c a mìnhả ổ ằ ạ ố ủ Cái ch t c a d Cho t đãế ủ ế ắlàm cho d Mèn th c t nh, h i h n v nh ng hành đ ng c a mình ế ứ ỉ ố ậ ề ữ ộ ủ Như
v y, văn b n “Đậ ả ường đ i đ u tiên” đã xây d ng m t cách chân th c và rõờ ầ ự ộ ựnét quá trình trưởng thành c a chú d Mèn, t m t chú d ng o m n,ủ ế ừ ộ ế ạ ạngông cu ng chuyên gây ra nh ng tai h a cho ngồ ữ ọ ười khác đã tr thành m tở ộchú d Mèn trế ưởng thành khiêm t n h n, ti t ch trong hành đ ng h n,ố ơ ế ế ộ ơ
5
Trang 613
6
Trang 7Tu n 19 ầ Bài T p ậ
*Tóm t t ng n g nắ ắ ọ văn b n ả Sông n ướ c Cà Mau ?
1 Ai là tác gi c a văn b n ả ủ ả Sông n ướ c Cà Mau ?
C Đoàn Gi i.ỏ D Nguy n Tuân.ễ
2 Văn b n ả Sông n ướ c Cà Mau Dùng phương th c bi u đ t chính nàoứ ể ạ ?
C Ngh lu nị ậ D Bi u c mể ả
3 V trí c a ngị ủ ười miêu t trong đo n trích ả ạ Sông n ướ c Cà Mau là ởđâu ?
A T trên cao nhìn bao quát toàn c nh.ừ ả
B Trên con thuy n xuôi theo các kênh r chề ạ
C Trên đường b bám theo các kênh r ch.ộ ạ
D Ng i m t n i mà tồ ộ ơ ưởng tượng ra
4 Chi ti t nào sau đây không th hi n s hùng vĩ c a ế ể ệ ự ủ Sông n ướ c Cà Mau ?
A Hai bên b m c toàn nh ng cây mái gi m.ờ ọ ữ ầ
B R ng h n ngàn thộ ơ ước
C Nướ ở ầc m m đ ra bi n ngày đêm nh thác.ổ ể ư
D R ng đừ ước d ng lên cao ng t nh hai dãy trự ấ ư ường thành vô t n.ậ
5 Lo i cây nào ph bi n và tiêu bi u nh t cho vùng Cà Mauạ ổ ế ể ấ ?
6 Đi u gì đã đi m tô cho Năm Căn m t màu s c đ c đáo, h n t t c cácề ể ộ ắ ộ ơ ấ ảxóm tr vùng r ng Cà Mauọ ở ừ ?
A Nh ng b n v n hà nh n nh p, ch y dài theo sông.ữ ế ậ ộ ị ạ
B Nh ng c dân đ gi ng nói l u lô, đ ki u ăn v n s c s ữ ư ủ ọ ứ ủ ể ậ ặ ỡ
C Nh ng lò than h m g đữ ầ ỗ ướ ảc s n xu t than c i n i ti ng.ấ ủ ổ ế
D Nh ng ngôi nhà bè ban đêm sáng ánh đèn măng sông.ữ
7 Dòng nào sau đây không Nêu đ c u trúc và đúng trình t c a phép ủ ấ ự ủ
8 Trong câu văn sau có bao nhiêu l n dung phép so sánh?ầ
“Dòng song Năm Căn mênh mông, n ướ ầ ầ c m m đ ra bi n ngày đêm ổ ể
nh thác, cá n ư ướ c b i hàng đàn đen trũi nhô lên h p xu ng nh ơ ụ ố ư
ng ườ ơ ế i b i ch”
13
7
Trang 8B M t trăng nh chi c đĩa b c sáng lung linh.ặ ư ế ạ
C Trăng to nh múi bư ưởi và sáng nh ng n đèn d uư ọ ầ
D M t trăng to, tròn nh chi c mâm con.ặ ư ế
11.Vi t đo n văn kho ng 8 câu nêu c m nh n c a em v b c tranh ế ạ ả ả ậ ủ ề ứthiên nhiên vùng Cà Mau
12.Vi t đo n văn nêu c m nh n c a em v cu c s ng con ngế ạ ả ậ ủ ề ộ ố ười vùng
c Trăng tròn nh cái đĩa.ư
d “Trường S n: chí l n ông chaơ ớ
C u Long: lòng m bao la sóng trào".ử ẹ(Lê Anh Xuân)
e “Nh tre m c th ng, con ngư ọ ẳ ười không ch u khu t” (Thép M i)ị ấ ớ
Ph n ầ
trích V A (s v t đượế c so sánh)ự ậ Phương di n ệ
so sánh T so sánhừ V B (s v t dùng đ so ế ểự ậ
sánh)a
a Hai chi c rang đen nhánh lúc nào cũng ế
nhai ngoàm ngo pạ
c Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước (3) Nh hai dãy trư ường
13
8
Trang 9g Khói b p ban mai làm m c lòng ngế ấ ả ười.
17.Vi t đo n văn ng n kho ng 10 câu miêu t quang c nh làng quê sau ế ạ ắ ả ả ả
nh ng ngôi nhà văn minh hai t ng l i có nh ng túp l u m th c phong phúữ ầ ạ ữ ề Ẩ ự
v i các món ăn Trung qu c, khung c nh nh n nh p v i cô gái Hoa Ki u bánớ ố ả ộ ị ớ ềhàng vui v , ngẻ ười Chà Châu, người Châu Giamg bán v i, ngả ười Miên bán
rượu
11 Đo n văn c n đ m b o các ý chính sau :ạ ầ ả ả
- Thiên nhiên Cà Mau mang v đ p hùng vĩ, hoang s đ y s c s ng :ẻ ẹ ơ ầ ứ ố
13
9
Trang 10+ Không gian mênh mông, tr i nờ ước cây lá toàn màu xanh th m ng.ơ ộ+ Âm thanh rì rào b t t n c a ti ng sóng, gió, r ng cây.ấ ậ ủ ế ừ
+ Sông ngòi kênh r ch chi chít: r ch Mái Gi m, kênh Ba Khía, kênh Bạ ạ ầ ọMăt,
+ Dòng sông Năm Căn ; r ng h n ngàn thộ ơ ước, nước đ m m ngàyổ ầ ầđêm, cá b i hàng đàn đen trũi.ơ
+ R ng đừ ước cao ng t nh b c trấ ư ứ ường thành vô t n.ậ
- Tác gi đã c m nh n tinh t b ng c th giác, thính giác, th hi nả ả ậ ế ằ ả ị ể ệtình yêu
thiên nhiên, đ t nấ ướ ủc c a mình
Đo n văn tham kh o: ạ ả
Trong văn b n Sông nả ước Cà Mau, dưới ngòi bút tài tình c a nhà văn ủĐoàn Gi i, c vùng sông nỏ ả ước Cà Mau hi n lên th t sinh đ ng C nh ệ ậ ộ ả
v t bi n hoá, màu s c bi n hoá: màu xanh lá m , màu xanh rêu, màu ậ ế ắ ế ạxanh chai l , Nh ng dòng sông, kênh, r ch, r ng đọ ữ ạ ừ ước và c khu ả
ch Năm Căn n a hi n lên v a hùng vĩ, hoang s , v a d t dào s c ợ ữ ệ ừ ơ ừ ạ ứ
s ng, c nh xa l mà v n g i bao yêu m n, nh thố ả ạ ẫ ợ ế ớ ương Thiên nhiên
Cà Mau bao la, hào phóng; con người Cà Mau m c m c, h n h u, d ộ ạ ồ ậ ễ
thương Đ c nh ng trang văn c a Đoàn Gi i, ta có c m giác nh ọ ữ ủ ỏ ả ưđang đi gi a sông nữ ước Cà Mau, t n hậ ưởng hương r ng Cà Mau, đ n ừ ế
ch i ch Năm Căn, d ng l i, bơ ợ ừ ạ ước lên nh ng ngôi nhà bè và mua m tữ ộvài món quà l u ni m C m giác đư ệ ả ược chu du gi a c m t mi n sôngữ ả ộ ề
nước nh th m i thú v bi t bao!ư ế ớ ị ế
12 Đo n văn c n đ m b o các ý chính sau :ạ ầ ả ả
- Cu c s ng c a con ngộ ố ủ ườ ở ơi n i đây r t t p n p, s m u t và đôngấ ấ ậ ầ ấvui, đượ tái hi n qua hình nh ch Năm Căn :c ệ ả ợ
+ Đ c đáo : ch h p trên sông nh khu ph n i (thuy n bè san sát,ộ ợ ọ ư ố ổ ề
nh ng đ ng g cao nh núi, b n v n hà nh n nh p, nh ng ngôi nhàữ ố ỗ ư ế ậ ộ ị ữ
bè ánh đèn măng sông sáng r c).ự
+ Ch bày bán đ m i lo i m t hàng.ợ ủ ọ ạ ặ
+ Người mua k bán thu c nhi u dân t c ; ti ng nói, màu s c qu n áoẻ ộ ề ộ ế ắ ầ
người bán hàng,
- Nh n xét: Đây là m t sinh ho t đ c đáo, mang b n s c riêng c a m nhậ ộ ạ ộ ả ắ ủ ả
đ t này Qua đó ta th y đấ ấ ược tình yêu, s am hi u và g n bó c a tác giự ể ắ ủ ả
v i mi n đ t Cà Mau.ớ ề ấ
- Đo n văn tham kh o: ạ ả Văn b n “ Sông nả ước Cà Mau” c a tác gi Đoànủ ả
Gi i đã r t thành công khi miêu t cu c s ng con ngỏ ấ ả ộ ố ườ ơi n i đây Cu cộ
s ng c a con ngố ủ ườ ở ơi n i đây r t t p n p, s m u t và đông vui, đấ ấ ậ ầ ấ ược
13
1
0
Trang 11tái hi n qua hình nh ch Năm Cănệ ả ợ Ch Năm Căn hi n ra th t đ c đáo.ợ ệ ậ ộ
Ch h p trên sông nh khu ph n i (thuy n bè san sát, nh ng đ ng gợ ọ ư ố ổ ề ữ ố ỗcao nh núi, b n v n hà nh n nh p, nh ng ngôi nhà bè ánh đèn măngư ế ậ ộ ị ữsông sáng r c).ự Ch bày bán đ m i lo i m t hàng.ợ ủ ọ ạ ặ Người mua k bánẻthu c nhi u dân t c ; ti ng nói, màu s c qu n áo ngộ ề ộ ế ắ ầ ười bán hàng, Đây
là m t sinh ho t đ c đáo, mang b n s c riêng c a m nh đ t này Quaộ ạ ộ ả ắ ủ ả ấ
b Sông ngòi, k nhế
r chạ
càng b a giăng ủchi chít như m ng nh nạ ệ
d Trường Son (b khuy t)ị ế (b khuy t)ị ế chí l n ông chaớ
C u Longử (b khuy t)ị ế (b khuy t)ị ế lòng m bao la sóng ẹ
tràoe
Con người
không ch u ịkhu tấ như tre m c th ngọ ẳ14.a - 2 ; b - 4 ; c - l ; d - 3
15 Tham kh o các ví d sau :ả ụ
a) M t tr i nh qu c u l a kh ng l ặ ờ ư ả ầ ử ổ ồ
b) M t trăng nh chi c mâm b c sáng lung linh gi a tr i.ặ ư ế ạ ữ ờ
c) Con thuyên nh chi c lá nh l ng l trôi gi a dòng sông mênh mangư ế ỏ ữ ờ ữd)Sóng bi n nh nh ng l n tóc xoăn b ng b nh c a ngể ư ữ ọ ồ ề ủ ười thi u n ế ữ
1
1
Trang 1217 Có thể d a vào các ý sau :ự
- Khung c nh b u tr i: trong tr o, sáng h n lên, tr i b t đ u h ng n ng.ả ầ ờ ẻ ẳ ờ ắ ầ ử ắ
- Cây lá : đượ ử ạc r a s ch b i b m, ng i lên s c s ng.ụ ặ ờ ứ ố
- Con đường : đượ ắc t m mát sau nh ng ngày oi b c.ữ ứ
- Không khí: trong lành, mát m d ch u.ẻ ễ ị
- C u v ng lung linh phía chân tr i.ầ ồ ở ờ
- Chim chóc hót líu lo trên cành
Đo n văn tham kh o: ạ ả C n m a kéo dài n a ti ng m i ng t d n r i d ng ơ ư ử ế ớ ớ ầ ồ ừ
h n, tr l i cho b u tr i màu áo xanh M t tr i sau áng mây tr ng x p ẳ ả ạ ầ ờ ặ ờ ắ ố
b ng b nh, m m m i nh y ra, nh nhàng chi u xu ng không gian tia n ng ồ ề ề ạ ả ẹ ế ố ắvàng r c r C n m a t i dự ỡ ơ ư ớ ường nh đã xua đi cái ng t ng t, oi b c, làm ư ộ ạ ứ
nh t đi ánh n ng chói chang Ch gió nhè nh v n còn l u luy n làng quê ạ ắ ị ẹ ẫ ư ế
mà ch a r i đi, vui v đùa ngh ch cùng nh ng tán lá xanh r n.ư ờ ẻ ị ữ ờ C n m a đi ơ ưqua, đ l i cho làng quê m t b áo m i Con để ạ ộ ộ ớ ường làng quen thu c độ ược
g t r a kĩ lộ ử ưỡng, cu n đi nh ng l p b i b n sau bao ngày n ng nóng Trên ố ữ ớ ụ ẩ ắ
đường, m i ngọ ườ ạ ế ụi l i ti p t c m t cu c s ng thộ ộ ố ường nh t nh ng dậ ư ường
nh nét m t ai cũng d u đi nh ng m t m i, v t v Bên đư ặ ị ữ ệ ỏ ấ ả ường, hàng cây xanh nh đư ược u ng no nố ước, xanh mát, tràn tr s c s ng Trên cành, m t ề ứ ố ộchú chim nh đang giũ đôi cánh ỏ ướt nh p trong n ng vàng, có lẽ v a nãy ẹ ắ ữ
ch a k p trú m a trông đ n t i nghi p Nh ng chú chim s n ca t n i trú ư ị ư ế ộ ệ ữ ơ ừ ơ
n bay ra, nh y nhót chuy n cành, hót líu lo, nh g i l i c m n t i c n
m a đã đem đ n nh ng đi u tuy t v i cho muôn v t.ư ế ữ ề ệ ờ ậ
Trang 13Tu n 20 ầ Bài T p ậ
* Tóm t t văn b n «ắ ả B c tranh c a em gái tôi ứ ủ » ?
1 Phương th c bi u đ t chính trong truy n ứ ể ạ ệ B c tranh c a em gái tôi ứ ủ là
B Ngôi th ba, l i chú Ti n Lê.ứ ờ ế
c Ngôi th nh t, l i ngứ ấ ờ ười anh trai
D Ngôi th ba, l i c a nh ng b c tranh.ứ ờ ủ ữ ứ
3. Dòng nào sau đây miêu t đúng nh t tâm tr ng c a ngả ấ ạ ủ ười anh trai khi
bi t em gái có tài năng h i ho ?ế ộ ạ
A. Vui và g n bó v i em.ắ ớ
B. T c và gi n em ứ ậ c
Hãnh di n v em.ệ ề
D Bu n và đ k v i em.ồ ố ị ớ
4. B c tranh đo t gi i nh t c a Ki u Plíứ ạ ả ấ ủ ề ương vẽ v đ i tề ố ượng nào ?
A Mèo con B B n gái.ạ
5. Vì sao Ki u Phề ương l i ch n vẽ anh trai trong b c tranh d thi ?ạ ọ ứ ự
A Vì Ki u Phề ương t c gi n v i anh trai, c tình vẽ đ trêu anh.ứ ậ ớ ố ể
B Vì anh trai đ p và có nhi u đẹ ề ường nét d vẽ ễ
C Vì mu n làm anh thay đ i cách nghĩ v mình.ố ổ ề
D Vì yêu quý anh và coi anh là người thân thi t nh t v i mình.ế ấ ớ
6. Tâm tr ng c a ngạ ủ ười anh nh th nào khi đ ng trư ế ứ ước b c tranh đ t ứ ạ
7. Nh ng ph m ch t nào n i b t nhân v t Ki u Phữ ẩ ấ ổ ậ ở ậ ề ương ?
A Tài năng, ngh ch ng m, láu l nh.ị ợ ỉ
B Trong sáng, vui v , láu l nh.ẻ ỉ
C Trong sáng, h n nhiên, tài năng và nhân h u.ồ ậ
D H n nhiên, hi u đ ng, vui v ồ ế ộ ẻ
Trang 148. Nh n xét nào sau đây không đúng v bài h c c a câu chuy n ?ậ ề ọ ủ ệ
A. Bi t x u h khi mình thua kém ngế ấ ổ ười khác
B. C n vầ ượt qua lòng t ti trự ước tài năng c a ngủ ười khác
c Nhân h u và đ lậ ộ ượng sẽ giúp mình t vự ượt qua nh ng h n ch cáữ ạ ếnhân
D Bi t trân tr ng và vui m ng trế ọ ừ ước thành công c a ngủ ười khác
9. So sánh, liên tưởng nào không phù h p đ t đêm trăng sáng ?ợ ể ả
A. V ng trăng nh m t cái đĩa vàng ai ném lên tr i.ầ ư ộ ờ
B. Ánh trăng b p bùng nh ánh l a.ậ ư ử
c Dưới ánh trăng, nh ng chi c lá sáng bóng nh v a đữ ế ư ừ ượ ộ ửc g i r a
D V ng trăng nh m t con thuy n b ng b nh trôi gi a n n tr iầ ư ộ ề ồ ề ữ ề ờxanh
10. Chi ti t nào sau đây không th dùng đ t c nh m t tr i m c ?ế ể ể ả ả ặ ờ ọ
A. Phía đông, chân tr i đã ng h ng.ờ ử ồ
12. Phân tích và lí gi i di n bi n tâm tr ng c a ngả ễ ế ạ ủ ười anh trai khi đ ng trứ ước
b c tranh đo t gi i nh t c a em gái t i phòng tri n lãm.ứ ạ ả ấ ủ ạ ể
13. Theo em tài năng hay t m lòng c a Ki u Phấ ủ ề ương đã "c m hoá” đả ược
ngườ anh trai ?i ,
14. T câu chuy n ừ ệ B c tranh c a em gái tôi, ứ ủ em hãy tưởng tượng và miêu t l iả ạchân dung hai anh em Ki u Phề ương
15
Vi t đo n ng n k l i nh ng suy nghĩ c a ngế ạ ắ ể ạ ữ ủ ười anh trong truy n B c ệ ứtranh c a em gái tôi ( T Duy Anh) t khi đ ng trủ ạ ừ ứ ước b c tranh đứ ược
gi i nh t c a em gáiả ấ ủ
Trang 15G I Ý - ĐÁP ÁN Ợ
* Tóm t t: ắ Câu chuy n k v ngệ ể ề ười anh và cô em gái có tài h i h a tên làộ ọ
Ki u Phề ương- thường g i là Mèo Khi tài năng h i h a c a em gái đọ ộ ọ ủ ượcphát hi n, ngệ ười anh th y bu n, th t v ng vì mình không có tài năng vàấ ồ ấ ọ
c m th y mình b c nhà lãng quên T đó c u n y sinh thái đ khó ch u,ả ấ ị ả ừ ậ ả ộ ịhay g t g ng v i em gái và không th thân v i em nh trắ ỏ ớ ể ớ ư ước Đ ng trứ ước
b c tranh đ t gi i nh t c a em gái, c u b t ng vì hình nh mình qua cáiứ ạ ả ấ ủ ậ ấ ờ ảnhìn c a em Ngủ ười anh nh n ra nh ng y u kém c a mình và hi u đậ ữ ế ủ ể ược
tâm h n và t m lòng nhân h u c a cô em gái.ồ ấ ậ ủ
11. Thái đ c a ngộ ủ ười anh :
- Khi tài năng h i ho c a em độ ạ ủ ược kh ng đ nh, ngẳ ị ười anh m c c m, tặ ả ự
ti vì th y mình không có tài nh em, c m th y mình không đấ ư ả ấ ược quantâm, san soc, không thân thi n v i em nh trệ ớ ư ước, hay g t g ng v i em,ắ ỏ ớ
c m th y nh b em ch c t c Tuy nhiên, ngả ấ ư ị ọ ứ ười anh v n quan tâm t iẫ ớtranh c a em (lén xem tr m).ủ ộ
- Li t kê các chi ti t ngh thu t t trong SGK đ làm sáng t đi u đó.ệ ế ệ ậ ừ ể ỏ ề
12. Di n bi n tâm lí c a ngễ ế ủ ười anh trai khi đ ng trứ ước b c tranh đo t gi i ứ ạ ả
c a cô em gái trong tác ph m ủ ẩ B c tranh c a em gái tôi ứ ủ (T Duy Anh) :ạ
- Ng c nhiên, b t ng (Vì không ng mình đ i x v i em nh v y mà emạ ấ ờ ờ ố ử ớ ư ậ
v n coi mình là ngẫ ười thân nh t, mình l i tr thành đ tài trong b cấ ạ ở ề ứtranh đo t gi i c a em, ng ngàng vì tài năng h i ho c a em).ạ ả ủ ỡ ộ ạ ủ
- Hãnh di n, t hào (Vì mình chính là nhân v t trong b c tranh đo t gi iệ ự ậ ứ ạ ả
nh t, h n thê trong tranh mình còn r t đ p ; hãnh di n vì mình là anhấ ơ ấ ẹ ệtrai c a ngủ ười đo t gi i nh t).ạ ả ấ
- X u h , ân h n (Vì th y mình không x ng đáng v i b c tranh đ p đẽ,ấ ổ ậ ấ ứ ớ ứ ẹ
v i tình yêu thớ ương trong sáng và lòng nhân h u c a Ki u Phậ ủ ề ương ; An
h n vì nh ng hành đ ng, vi c làm ch a t t v i em trậ ữ ộ ệ ư ố ớ ước đây)
-» Người anh đã nh n ra đậ ược h n ch c a chính mình nh b c tranhạ ế ủ ờ ứ
và t m lòng nhân h u c a cô em gái.ấ ậ ủ
13. - Tài năng đã giúp Ki u Phề ương vẽ được b c banh ứ Anh trai tôi đ p đ nẹ ế
l lùng.ạ
- T m lòng c a ngấ ủ ười em gái giúp cho b c tranh y có h n h n H n thứ ấ ồ ơ ơ ế
Trang 16n a, chính t m lòng đ lữ ấ ộ ượng y đã giúp cho ngấ ười anh nh n ra đậ ược
s ích k , nh nhen c a mình.ự ỉ ỏ ủ
—» C hai y u t đó đã c m hoá đả ế ố ả ược người anh trai, nh ng trong đóư
t m lòng nhân h u, trong sáng c a Ki u Phấ ậ ủ ề ương là quan tr ng nh t.ọ ấ
14. Dàn ý :
a) M bài : ở Gi i thi u hai anh em Ki u Phớ ệ ề ương trong truy n ệ B c tranh ứ
c a em gái tôi ủ Nêu c m nghĩ khái quát.ả
b) Thân bài :
* Nhân v t Ki u Phậ ề ương
- Ngo i hình :ạ
+ Là cô bé kho ng 10 tu i.ả ổ
+ Vóc người nh nh n, g y, thanh m nh, cân đ i.ỏ ắ ầ ả ố
+ Khuôn m t b u bĩnh, mái tóc dài, th t hai bím, đôi m t tròn to, sáng, ặ ầ ắ ắ
m t l lem, mi ng r ng, răng kh nh ; qu n áo luôn l m lem.ặ ọ ệ ộ ể ầ ấ
- C ch , hành đ ng : tò mò xem ngử ỉ ộ ười em ch màu vẽ, xem lén tranh c aế ủ
em, bu n c m th y mình b t tài ; hay g t g ng v i em ; khi đi xemồ ả ấ ấ ắ ỏ ớtranh c a em vẽ thì ng c nhiên, hãnh di n, x u h ủ ạ ệ ấ ổ
- Tính cách : ghen t , nh nhen, m c c m, nh ng cũng r t trung th c, bi tị ỏ ặ ả ư ấ ự ế
Bài văn tham kh o: ả
Người anh trai dù không mu n, nh ng trố ư ướ ực s kh n kho n cùa em gái,ẩ ả
đã cùng gia đình đi nh n gi i thậ ả ưởng v i em.ớ
Trang 17Câu ta đ ng xem b c tranh c a cô em gái v i m t tâm tr ng đ y bi n đ ng.ứ ứ ủ ớ ộ ạ ầ ế ộTho t đ u, c u vô cùng ng c nhiên và xúc đ ng vì ch ng bao gi nghĩ ạ ầ ậ ạ ộ ẳ ờ
người trong b c tranh kia chính là c u ta T ng c nhiên, ngứ ậ ừ ạ ười anh c m ả
th y ng ngàng vì ngấ ỡ ười trong tranh kì di u quá, đ p h n c s c tệ ẹ ơ ả ứ ưởng
tượng c a mình Nhìn b c tranh, ngủ ứ ười anh hãnh di n vì mình có đệ ược m tộ
cô em gái v a tài năng l i v a có tâm h n nhân h u bao la Nh ng cũng ừ ạ ừ ồ ậ ưchính vào lúc y, góc khu t trong tâm h n khi n ngấ ấ ồ ế ười anh cũng vô cùng
x u h C u đã có nh ng lúc c x không đúng v i cô em gái nh C u l i ấ ổ ậ ữ ư ử ớ ỏ ậ ạ
gi n mình vì ch ng có m t chút năng khi u gì Bao nhiêu nh ng c m giác ậ ẳ ộ ế ữ ảxáo tr n trong lòng khi n ngộ ế ười anh v a ng t ngây l i v a choáng váng ừ ấ ạ ừ
Đ ng trứ ước b c tranh c a cô em gái, đ ng trứ ủ ứ ước ph n t t đ p c a mình, ầ ố ẹ ủcái ch a toàn v n trong tâm h n c a ngư ẹ ồ ủ ười anh nh b thôi miên, th n th ư ị ẫ ờ
và im l ng Đ n cu i truy n, ngặ ế ố ệ ười anh mu n khóc và không th th t ra ố ể ố
nh ng suy nghĩ trong đ u: "Không ph i con đâu Đ y là tâm h n và lòng ữ ầ ả ấ ồnhân h u c a em con đ y" Ngậ ủ ấ ười anh đã nh n ra nh ng đi u không ph i ậ ữ ề ả
c a mình Anh th a nh n anh ch a đủ ừ ậ ư ược đ p nh ngẹ ư ườ ời trong tranh Và
đi u quan tr ng h n, anh đã nh n ra tâm h n và lòng nhân h u c a em gái.ề ọ ơ ậ ồ ậ ủ
Trước đó ch là s ghen t , xa lánh, thì gi đây, anh đã nh n ra đỉ ự ị ờ ậ ược v đ p ẻ ẹtâm h n và s nhân h u c a cô em ồ ự ậ ủ Nhân v t ngậ ười anh đã vượt lên chính mình, th y s kém c i trong nhân cách c a mình và th a nh n s nhân ấ ự ỏ ủ ừ ậ ự
h u, t t đ p c a ngậ ố ẹ ủ ười khác Đó là m t đi u th t gi n d mà cao thộ ề ậ ả ị ượng
Nhân v t ngậ ười anh đã vượt lên chính mình, th y s kém c i trong nhân ấ ự ỏcách c a mình và th a nh n s nhân h u, t t đ p c a ngủ ừ ậ ự ậ ố ẹ ủ ười khác Đó là
m t đi u th t gi n d mà cao thộ ề ậ ả ị ượng
Tu n 21 ầ Bài T p ậ
* Tóm t t ắ đo n trích ạ V ượ t thác ?
1 Đo n trích ạ V ượ t thác được rút ra t tác ph m nào ?ừ ẩ
C Tuy n t p võ Qu ngể ậ ả D Dượng Hương Th ư
2 Trong đo n trích ạ V ượ t thác, nhân v t dậ ượng Hương Th không đư ược miêu t đ c đi m nào sau đây ?ả ở ặ ể
A Ngo i hình.ạ B Di n bi n tâm lý.ễ ế
C Ho t đ ngạ ộ D T th ư ế
Trang 183 Đi m gi ng nhau gi a hai đo n trích ể ố ữ ạ V ượ t thác và Sông n ướ c Cà Mau là
gì ?
A T c nh sông nả ả ước
B T c nh quan vùng c c nam T qu c, ả ả ự ổ ố
C T c nh sông nả ả ước mi n Trung.ề
D T s oai phong, m nh mẽ c a con ngả ự ạ ủ ười
4 C nh v t thiên nhiên trong văn b n ả ậ ả V ượ t thác đã được miêu t theoảtrình t nào ?ự
A Trình t th i gian.ự ờ
B T trên b xu ng dừ ờ ố ưới sông
c Hành trình con thuy n xuôi dòng sông.ề
D Hành trình con thuy n ngề ược dòng sông
5 Nh n xét nào không chính các v đ c s c ngh thu t c a văn b n ậ ề ặ ắ ệ ậ ủ ả V 0 ư thác ?
A Ngôn ng sinh đ ng, giàu ch t g i hình.ữ ộ ấ ợ
B Nhi u chi ti t li kì h p d n.ề ế ấ ẫ
C Năng l c quan sát tinh t , liên tự ế ường, so sánh m i l ớ ạ
D Ph i h p t c nh thiên nhiên v i t ho t đ ng c a con ngố ọ ả ả ớ ả ạ ộ ủ ười
6 Y u t nào sau đây không c n thi t trong khi làm m t bài văn miêu t ế ố ầ ế ộ ả?
8 Câu th sau s d ng ki u so sánh nào ?ơ ử ụ ể
Qué h ươ ng là chùm kh ng t Cho con trèo hái ế ọ
Trang 1910 Hãy tìm các hình nh so sánh đ c s c trong văn b n miêu t hình nhả ặ ắ ả ả ả
dượng Hương Th lúc vư ượt thác T đó, hãy vi t m t đo n văn ng n nêuừ ế ộ ạ ắ
c m nh n c a em v v đ p c a dả ậ ủ ề ẻ ẹ ủ ượng Hương Th ư
11 Qua hai văn b n ả Sông n ướ c Cà Mau và V ượ t thác, em có c m nh n gì vả ậ ề
v đ p c a thiên nhiên, đ t nẻ ẹ ủ ấ ước Vi t Nam ?ệ
12 Tìm phép so sánh trong các ph n trích và hoàn thành b ng sau :ầ ả
a) Nh ng ngôi sao th c ngoài kia ữ ứ
Ch ng b ng m đã th c vì chúng con ẳ ằ ẹ ứ
Đêm nay con ng gi c tròn ủ ấ
M là ng n gió c a con su t đ i ẹ ọ ủ ố ờ
(Tr n Qu c Minh)ầ ốb) Tâm h n tôi là m t bu i tr a hè ồ ộ ổ ư
(T Hanh)ế
c) Con đi trăm núi ngàn khe
Ch a b ng muôn n i tái tê lòng b m ư ằ ỗ ầ
Ph ươ ng
di n so ệ sánh
đo n sông ph ng l ng trạ ẳ ặ ước khi đ n chân thác, đo n sông có nhi u thácế ạ ề
d và đo n sông qua thác d B ng vi c t p trung vào c nh vữ ạ ữ ằ ệ ậ ả ượt thác, tác
gi làm n i b t v hùng dũng và s c m nh c a nhân v t Dả ổ ậ ẻ ứ ạ ủ ậ ượng Hương
Th trên n n c nh thiên nhiên r ng l n, hùng vĩ.ư ề ả ộ ớ
Trang 201. Thiên nhiên m n Trung Trung B th t đa d ng :ề ộ ậ ạ
- C nh thiên nhiên êm đ m th m ng, hi n hoà khúc sông phía hả ề ơ ộ ề ở ạ
l u : hai bên b là nh ng bãi dâu b t ngàn đ n t n nh ng làng xa tít;ư ờ ữ ạ ế ậ ữtrên sông, nh ng con thuy n ch đ y cau tữ ề ở ầ ươi, mít, qu , xuôi ch mế ầ
ch m, bình yên.ậ
- Cũng có nh ng c nh d d i, m nh mẽ khi ngữ ả ữ ộ ạ ược d n v thầ ề ượng ngu nồ: Nướ ừc t trên cao phóng gi a hai vách đá d ng đ ng ch y đ t đuôiữ ự ứ ả ứ
r n Nắ ước văng b t t tung.ọ ứ
- C nh thiên nhiên v a hi n hoà, v a hi m tr : dòng sông ch y quanhả ừ ề ừ ể ở ả
co d c nh ng núi cao s ng s ng Nh ng cây to gi a nh ng b i lúp xúp.ọ ữ ừ ữ ữ ữ ữ ụQua nhi u l p núi đ ng ru ng l i m ra nh đón chào nh ng ngề ớ ồ ộ ạ ở ư ữ ườicon chi n th ng tr v ế ắ ở ề
Thiên nhiên đa d ng : v a d d i, hùng vĩ v a hi n hoà, th m ng, êmạ ừ ữ ộ ừ ề ơ ộ
đ m.ề
- Trong văn b n, tác gi s d ng r t nhi u hình nh so sánh khiên choả ả ử ụ ấ ề ảcanh vât và con người hiên lên thât c th và sinh đ ng, trong đó có haiụ ể ộhình anh so sánh miêu t dả ượng Hương Th đ c đáo là : ư ộ "D ượ ng
H ươ ng Th nh m t pho t ư ư ộ ượ ng đ ng đúc, các b p th t cu n cu n, hai ồ ắ ị ồ ộ hàm răng c n ch t, quai hàm banh ra, c p m t n y l a ghì trên ng n ắ ặ ặ ắ ả ử ọ sào gi ng nh m t hi p sĩ cua Tì ố ư ộ ệ ươ ng S n oai linh hùng ơ vĩ"
Vi t đo n văn c m th hình nh dế ạ ả ụ ả ượng Hương Th :ư
+ Ngo i hình : gân gu c, v m v , kho m nh, cạ ố ạ ỡ ẻ ạ ường tráng c a m t conủ ộ
người lao đ ng độ ược tôi luy n qua bao n ng gió, gian nan.ệ ắ
+ Hành đ ng, c ch : nhanh nh n, khéo léo (th hi n qua các đ ng tác ộ ử ỉ ẹ ể ệ ộ
t sao rút sào, m nh mẽ, d t khoát, nh p nhàng).ả ạ ứ ị
-> Dượng Hương Th là m t ngư ộ ười lao đ ng kho m nh, qu c m,ộ ẻ ạ ả ả
d n dày kinh nghi m Ong đã nhi u l n đ i di n v i th thách c aạ ệ ề ầ ố ệ ớ ử ủthiên nhiên và đã nhi u l n chi n th ng Vì v y, tác gi đã so sánhề ầ ế ắ ậ ả
dượng Hương Th v i m t hi p sĩ c a Trư ớ ộ ệ ủ ường S n oai linh, hùng vĩơmang v đ p hào hùng, m nh mẽ Hình nh y khi n ta liên tẻ ẹ ạ ả ấ ế ưởng
đ n nh ng ngế ữ ười anh hùng trong huy n tho i x a Đó chính là m tề ạ ư ộ
người lýio đ ng dũng mãnh, đã chinh ph c và làm ch thiên nhiên.ộ ụ ủ
11 G i ý : ợ
Thiên nhiên, đ t nấ ước Vi t Nam thât tệ ươi đep và đa d ng, m i vùngạ ỗmang m t net đ c tr ng, m t nét đ c đáo riêng T t c t o nên v đ pộ ặ ư ộ ộ ấ ả ạ ẻ ẹphong phú : v a hi m tr , d d i, hùng vĩ, v a trù phú, nên th ừ ể ở ữ ộ ừ ơ
Trang 21Ph nầ
trích
Vê A(S v t đự ậ ược
So sánh khôngngang b ngằ
d
_ Bóng Bác ấm h nơ ng n l a h ngọ ử ồ
So sánh khôngngang b ngằ
Tu n 2 ầ 2 Bài T p ậ
Trang 22A Chán n n, ng i suy nghĩ v n v ả ồ ẩ ơ
B Khó khăn l m m i ghi đắ ớ ược nh ng l i th y gi ng, ữ ờ ầ ả
C Chăm chú và hi u bài sâu s c.ể ắ
6 Tình yêu nướ ủc c a th y Ha-men đầ ượ ậc t p trung th hi n thái đ , tìnhể ệ ở ộ
c m nào sau đây ?ả
A T hào v quê hự ề ương
B Kêu g i m i ngọ ọ ười kiên quy t đau tranh ch ng quân ế ố
thù
C c Căm thù quân xâm lược
D Tình yêu thi t tha ti ng nói dân t c.ế ế ộ
7 Giá tr n i dung sâu s c nh t c a tác ph m ị ộ ắ ấ ủ ẩ Bu i h c cu i cùng ổ ọ ố là gì ?
A Đ cao tình th y trò và s g n bó v i mái trề ầ ự ắ ớ ường thân yêu
B Th hi n tinh th n ch ng chi n tranh xâm lể ệ ầ ố ế ược
C Th hi n lòng yêu nể ệ ước trong m t bi u hi n c th là yêu ti ng nóiộ ể ệ ụ ể ếdân t c ộ
D Lên án t i ác c a quân xâm lộ ủ ược
8 Hình nh nào sau đây không ph i là hình nh nhân hoá ?ả ả ả
A. Câu tre trung hi u.ế
B. Cây d a s i tay b i.ừ ả ơ
c Ng n mùng t i nh y múa.ọ ơ ả
D B em đi cày v ố ề
9 Câu nào sau đây có s d ng phép nhân hoá ?ử ụ
A. Quê hương tôi có con sông xanh bi c.ế
B. Tâm h n tôi là m t bu i tr a hè ồ ộ ổ ư c
Tôi gi tay ôm nơ ước vào lòng
D Sông m nở ước ôm tôi vào d ạ
10.Trong ph n thân bài c a bài văn t ngầ ủ ả ười, người vi t c n ph i làm gì ?ế ầ ả
A. Gi i thi u lai l ch c a ngớ ệ ị ủ ườ ầ ải c n t
B. Nêu nh ng đánh giá c a mình v ngữ ủ ề ườ ầ ải c n t
c Miêu t chi ti t ngo i hình, c ch , hành đ ng, tính cách c a ngả ế ạ ử ỉ ộ ủ ườ ầi c n
t ả
Trang 23D Tái hi n m t nét tính cách c a ngệ ộ ủ ườ ầ ải c n t
11 Truy n ệ Bu i h c cu i cùng ổ ọ ố có hai nhân v t chính và tác gi đ choậ ả ểPhrăng vào vai ngườ ểi k chuy n Vi c Phrăng vào vai ngệ ệ ườ ểi k chuy nệ
đã đem l i nh ng hi u qu ngh thu t nào ?ạ ữ ệ ả ệ ậ
12.Phân tích nh ng th y đ i v tâm tr ng và nh n th c c a c u bé Phrăngữ ấ ổ ề ạ ậ ứ ủ ậtrong bu i h c cu i cùng ?ổ ọ ố
13.Vi t đo n văn kho ng tám câu nêu c m nh n c a em v nhân v t th yế ạ ả ả ậ ủ ề ậ ầHa-men trong tác ph m ẩ Bu i h c cu i cùng ổ ọ ố
14 Hãy ch ra phép nhân hoá trong bài ỉ M a ư c a Tr n Đăng Khoa (SGK ủ ầ Ng ữ văn 6, t p hai, tr 78) Nêu tác d ng c a nh ng phép nhân hoá đó.ậ ụ ủ ữ
G I Ý - ĐÁP ÁN Ợ
* Tóm t t ắ : Câu chuy n k v m t bu i sáng- nh thệ ể ề ộ ổ ư ường l , c u bé ệ ậ
Phrang đ n l p D c đế ớ ọ ường c u th y có nh ng đi u khác h n m i hôm ậ ấ ữ ề ẳ ọPhrang vào l p h c càng th y ng c nhiên h n Th y Ha-men ăn m c ch nh ớ ọ ấ ạ ơ ầ ặ ỉ
t nh trong ngày l Th y không qu m ng mà còn nói v i Phrang b ng ề ư ễ ầ ở ắ ớ ằ
gi ng d u dàng Không khí trong l p trang tr ng Cu i l p có c già Hô-de, ọ ị ớ ọ ố ớ ụbác phát th và nhi u ngư ề ười khác Hóa ra đó là bu i h c ti ng Pháp cu i ổ ọ ế ốcùng Phrang ân h n vì mình đã không thu c bài- nh t là khi th y Ha-men ậ ộ ấ ầ
gi ng bài h c cu i cùng th t xúc đ ng K t thúc bu i h c th y Ha-men vi tả ọ ố ậ ộ ế ổ ọ ầ ếlên b ng dòng ch th hi n lòng yêu nả ữ ể ệ ướ ủc c a m i ngọ ười: “ Nước Pháp muôn năm”
11 Qua l i k c a câu bé, truy n sẽ đ m b o tính hôn nhiên, chân th cờ ể ủ ệ ả ả ự(Phrang k l i chuy n mình tr n h c, đ nh trà tr n vào l p nh thêể ạ ệ ố ọ ị ộ ớ ưnào, )
_ N u đ th y Ha-men k , có th sẽ bi n truy n thành bài h c khôế ể ầ ể ể ế ệ ọkhan v lòng yêu nề ước Đ Phrăng k , hình nh ngể ể ả ười th y tr nênầ ở
đ p đẽ h n và lòng yêu nẹ ơ ước cũng được b c l sâu s c h n.ộ ộ ắ ơ
12 ,
- Ng c nhiên : Bu i h c hôm nay khác thạ ổ ọ ường và trang tr ng (Vì yênọtĩnh nh m t ngày ch nh t, trang nghiêm, nhi u ngư ộ ủ ậ ề ườ ếi đ n d , th yự ầHa-men m c trang ph c khác v i m i hôm, l i l v i h c sinh cũngặ ụ ớ ọ ờ ể ớ ọkhác)
Trang 24— Choáng váng : Th y Ha-men thông báo đây ầ là bu i h c ồ ọ CUÔ1 cung.
- Ti c nu i, ân h n : Không đế ố ậ ược h c ti ng Pháp n a, gi n mình vì đãọ ế ữ ậ
b phí th i gian, tr n h c đi ch i, ỏ ờ ố ọ ơ
_ X u h : Vì không thu c bài, và khi nghe th y nói: "Th nào ! Cácấ ổ ộ ầ ế
ngườ ựi t nh n là dân Pháp, v y mà các ngậ ậ ười ch ng bi t đ c, bi t vi tẳ ế ọ ế ế
ti ng c a các ngế ủ ười ! "
— Kinh ng c vì th y mình hi u bài đ n v y (Trạ ấ ể ế ậ ước đây, c u không thu cậ ộbài, không hi u bài vì còn m i ch i).ể ả ơ
_ T hào v th y Ha-men : "Ch a bao gi tôi c m th y th y l n laoự ề ầ ư ờ ả ấ ầ ớ
đ n th " ; nh n th c rõ ế ế ậ ứ v ti ng m đ : Yêu ti ng nói dân t c mìnhề ế ẹ ẻ ế ộcũng là m t biêu hi n c a lòng yêu nộ ệ ủ ước
—> Qua c m nh n c a câu bé, tác gi làm nôi b t t tả ậ ủ ả ậ ư ưởng chu đê cuatac pham : Yêu ti ng nói dân t c là bi u hi n cu th c a lòng yêu nế ộ ể ệ ể ủ ướcsâu săc T tư ương y th m sâu vào tâm h n c u bé và làm thay đ iấ ấ ồ ậ ổ
nh n th c c a c u bé Đó la s thay đ i v a mang tính t nhiên, v aậ ứ ủ ậ ự ổ ừ ự ừmang tính đ t bi n.ộ ế
13 G i ý : ợ
- Trang ph c : trang tr ng, khác v i ngày bình thụ ọ ớ ường
- Thái đ v i h c sinh : ân c n, d u dàng, đ y yêu thộ ớ ọ ầ ị ầ ương
Hành đ ng : Kiên trì gi ng d y nh mu n truy n th t t c tri th c ộ ả ạ ư ố ề ụ ấ ả ứ
và tình yêu ti ng Pháp t i h c sinh.ế ớ ọ
-> Đây là m t ngộ ười th y giáo m u m c, có tình yêu ti ng nói dân t cầ ẫ ự ế ộ
ni m t hề ự ào dân tộc sâu sắc Hình ảnh thầy hiên lên thât c m đả ộnggóp ph n th hi n ch đ tác ph m.ầ ể ệ ủ ề ẩ
Đo n văn tham kh o: ạ ả
Th y Ha-men là hình nh tiêu bi u nh t cho n i đau c a m t ngầ ả ể ấ ỗ ủ ộ ườidân m t nấ ước V n nh m i l n, th y Ha-men đi đi l i l i v i câyẫ ư ỗ ầ ầ ạ ạ ớ
thướ ắc s t kh ng khi p k p dủ ế ẹ ưới nách Không ph i ngày l phát ph nả ễ ầ
thưởng ho c có thanh tra đ n trặ ế ường, nh ng th y Ha-men v n ăn m cư ầ ẫ ặ
r t trang tr ng L p h c c a trấ ọ ớ ọ ủ ường làng, trước đây n ào, vui v th ,ồ ẻ ế
nh ng hôm nay tr nên trang tr ng khác thư ở ọ ường Ngoài lũ h c trò quenọthu c, bu i h c hôm nay còn có nhi u bà con dân làng đ n d , và aiộ ổ ọ ề ế ự
n y đ u có v bu n r u Th y Ha-men v i gi ng d u dàng và trangấ ề ẻ ồ ầ ầ ớ ọ ị
tr ng thông báo cho m i ngọ ọ ười bi t l nh t Béc-lin là t nay, ch d yế ệ ừ ừ ỉ ạ
ti ng Đ c các trế ứ ở ường vùng An-dát và Lo-ren Th y gi o m i ngàyầ ả ớmai sẽ đ n Hôm nay là bài h c Pháp văn cu i cùng c a các con Phrăngế ọ ố ủ
vô cùng choáng váng khi nghe th y nói T t nhiên, th y Ha-men càngầ ấ ầ
Trang 25xót xa h n khi nói lên s th t mà b t c ngơ ự ậ ấ ứ ười con nào c a vùng An-ủdát và Lo-ren cũng đ u không mong mu n Th y đã g n bó v i ngôiề ố ầ ắ ớ
trường này g n 40 năm, th y đã ph ng s cho quê hầ ầ ụ ự ương, h t lòng v iế ớ
T qu c Bà con đ n v i trổ ố ế ớ ường trong bu i h c cu i cùng là đ t nổ ọ ố ể ạ ơ
th y Ha-men trầ ước khi th y r i xa mái trầ ờ ường th y nhi u năm g n bó.ầ ề ắ
Th y nói lên m t cách chân thành, xúc đ ng v s coi nh h c hành,ầ ộ ộ ề ự ẹ ọ
th y cho r ng đó là m t trong nh ng nguyên nhân làm nầ ằ ộ ữ ước Pháp th tấ
b i Th y cũng nh nhàng phê phán Phrăng nhi u l n v vi c emạ ầ ẹ ề ầ ề ệkhông chăm ch h c hành Bài h c yêu nỉ ọ ọ ướ ừ ệc t vi c chăm ch h c hànhỉ ọ
đã được th y n i lên m t cách chân thành và gi n dầ ố ộ ả ị Th yầ là m tộ
người th y giáo m u m c, có tình yêu ti ng nói dân t c ni m t hầ ẫ ự ế ộ ề ự àodân tộc sâu sắc Hình ảnh thầy hiên lên thât c m đả ộng góp ph n thầ ể
hi n ch đ tác ph m.ệ ủ ề ẩ
14. - Phép nhân hoá trong bài M a ư c a Tr n Đăng Khoa :ủ ầ
+ Ông tr i / măc áo giáp đen / ra trân + ờ
Muôn nghìn cây mía / múa guom + Ki n / ế
hành quân đ y đầ ường + C gà rung tai / ỏ
nghe + B i tre tán ngán /'g tóc + Hàng bụ ỡ ưởi
đu đ a b lũ con đ u tròn tr c l c + S m ư ế ầ ọ ố ấ
ghé xu ng sân khanh khách cu i + Cây d a ố ờ ừ
s i tay b i + Ng n m ng t i nh y múa + Cây ả ơ ọ ồ ơ ả
lá h hêả
— Tác d ng : Lụ àm cho hình nh các s v t hiên lên sinh đ ng h n, cóả ự ậ ộ ơ
h n h nồ ơ
Trang 26C Tr i quá l nh mà mái l u tranh x xác.ờ ạ ề ơ
D Bác thương dân công, chi n sĩ và lo cho chi n d ch ngày mai.ế ế ị
4 Chi ti t nào không có trong bài th ế ơĐêm nay Bác không ngủ ?
A. Bác đ t l a số ử ưở ấi m cho b đ i r i dém chăn cho t ng ngộ ộ ồ ừ ười
B. Bác ng i tr m ngâm m t mình lo cho b đ i, dân công.ồ ầ ộ ộ ộ
C Bác c đêm không ng đ phê duy t công văn c a cu c kháng chi n.ả ủ ể ệ ủ ộ ế
D Bác lo l ng cho đoàn dân công đang ng ngoài r ng gi a tr i m aắ ủ ừ ữ ờ ưgió
5 Phát bi u nào sau đây nêu đúng đ nh nghĩa c a phép n d ?ể ị ủ ẩ ụ
A. Ẩn d là đ i chi u s v t, hi n t ng này v i s v t, hi n t ng khácụ ố ế ự ậ ệ ượ ớ ự ậ ệ ượ
có nét tương đ ng v i nó nh m tăng s c g i hình, g i c m cho sồ ớ ằ ứ ợ ợ ả ự
Trang 27D Bác thương đoàn dân công.
7 Dòng nào sau đây nêu đúng ki u n d c a câu th ?ể ẩ ụ ủ ơ
D ướ i trăng quyên đã g i hè ọ
Đ u t ầ ườ ng l a l u l p loè đâm bông ử ự ậ
ng n l a h ng ọ ử ồ
A So sánh B Nhân hoá c Ẩn d ụ D Đi p t ệ ừ
9 Bài th k v hai l n anh b đ i th c gi c trong đêm và đơ ể ề ầ ộ ộ ứ ấ ược ch ngứ
ki n Bác H không ng Cách l p l i nh v y có ý nghĩa gì ? Tâm tr ngế ồ ủ ặ ạ ư ậ ạ
và ý nghĩ c a anh b đ i trong hai l n th c gi c có đi u gì khác nhau ?ủ ộ ộ ầ ứ ấ ề
10 Hình nh Bác H trong bài th đả ồ ơ ược hi n ra qua cái nhìn và tâm tr ngệ ạ
Trang 289.Kh c sâu hình nh Bác H và tâm tr ng c a ngắ ả ồ ạ ủ ười chi n sĩ trong cế ả
m t đêm đáng nh y Tâm tr ng ngộ ớ ấ ạ ười chi n sĩ y có s bi n đ i :ế ấ ự ế ổ
l n đ u là s ng c nhiên, l n sau là s h t ho ng gi t mình.ầ ầ ự ạ ầ ự ố ả ậ
- Các nét tâm tr ng và hành đ ng khác cũng có s bi n đ i theo chi uạ ộ ự ế ổ ề
hướng tăng tiên : t thừ ổn th c', "n n nì", đ n "v i vàng n ng năc"ứ ằ ế ộ ằ
10. Hình nh Bác H trong bài th đả ồ ơ ược hi n lên qua cái nhìn và tâm tr ngệ ạ
c a anh chi n sĩ - v a là ngủ ế ừ ười ch ng ki n v a là ngứ ế ừ ười tham gia vàocâu chuy n Cách th hi n y làm cho hình tệ ể ệ ấ ượng Bác H tr nên g nồ ở ầgũi, thân thi t v i nhân dân, đ ng th i l i bi u hi n đế ớ ồ ờ ạ ể ệ ược tr c ti pự ếtình c m c a qu n chúng v iả ủ ầ ớ lãnh t ụ
11. - Gi i thích lí do vì sao Bác H không ng ả ồ ủ
_ Kh ng đ nh : Đây ch là m t trong vô vàn nh ng đêm không ng c aẳ ị ỉ ộ ữ ủ ủBác C cu c đ i Bác dành tr n cho nhân dân, đ t nả ộ ờ ọ ấ ước
—» Nhân cách vĩ đ i.ạ
* Đo n văn ạ tham kh oả : V
Kh th cu i đã nâng ý nghĩa c a câu chuy n, c a s vi c lên m tổ ơ ố ủ ệ ủ ự ệ ộ
t m khái quát l n, làm ngầ ớ ườ ọi đ c th u hi u m t chân lí đ n gi n, màấ ể ộ ơ ả
l n lao Cái đêm không ng miêu t trong bài th ch là m t đêm trongớ ủ ả ơ ỉ ộ
vô vàn nh ng đêm không ng c a Bác Vi c Bác không ng vì lo vi cữ ủ ủ ệ ủ ệ
nước và thương b đ i, dân công đã là m t "lẽ thộ ộ ộ ường tình" c a cu củ ộ
đ i Bác, vì Bác H là H Chí Minh - v lanh t c a dân t c và ngờ ồ ồ ị ụ ủ ộ ười Chathân yêu c a quân đ i ta, cu c đ i Ngủ ộ ộ ờ ười dành tr n v n cho nhân dân,ọ ẹcho T qu c Đó chính là cái lẽ sông nâng mu t t c ch quên mình" c aổ ố ấ ả ỉ ủBác mà m i ngọ ười dân đều thấu hiểu
12.
Ví dụ Phép n d ẩ ụ Đ i t ố ượ ng n d ẩ ụ Ki u n d ể ẩ ụ
a Con sóng Con người đang nh ớ
nhung ẩn d ph m ch tụ ẩ ấ
Trang 29b Con cò Con ngườ ấ ả ựi v t v , c c
nh c, đ ng cayọ ắ ẩn d ph m ch tụ ẩ ấ
c Cát vàng giòn Cát vàng r c rự ỡ ẩn d chuy n đ i ụ ể ổ
c m giácả
Tu n 24 ầ Bài T p ậ
1. Trong bài L ượ m, tác gi đã s d ng phả ử ụ ương th c bi u đ t nào ?ứ ể ạ
4.Trong bài th ơL ượ m, bi n pháp ngh thu t nào không đệ ệ ậ ược tác gi ả
s d ng khi miêu ta hình nh chú bé Lử ụ ả ượm trong kh th th 2 và 3 ?ổ ơ ứ
A. Hoán d ụ
B. So sánh
C S d ng nhi u t láy g i hình, g i c m.ử ụ ề ừ ợ ợ ả
D S d ng th th b n ch giàu âm đi u.ử ụ ể ơ ố ữ ệ
5 Bài th ơM a ư miêu t c n m a ả ơ ư ờ vùng nào ?
A Mi n núi.ề
B Vùng đ ng b ng B c B ồ ằ ắ ộ
C Vùng đ ng b ng Nam B ồ ằ ộ
D Vùng bi n.ể
6, Bài th ơM a ư miêu t c n m a rào theo trình t nào ?ả ơ ư ự
A Trong và sau c n m a.ơ ư B T ngoài đông vê nha.ừ
c T trên tr i xu ng m- t đ t.ừ ờ ố ặ ấ D Trước và trong c n m a.ơ ư
7 Bài th ơM a ư được vi t theo th th nào ?ế ể ơ
Trang 30B. Ca ng i v đ p siêu nhiên c a con ngợ ẻ ẹ ủ ười.
c Làm cho b c tranh con m a rào sinh đ ng h n.ứ ư ộ ơ
D G i t t th , s c m nh và v đ p c a con ngợ ả ư ế ứ ạ ẻ ẹ ủ ười
9 Trong các câu sau, câu nào khôngiS d ng bi n pháp hoán d ?ử ụ ệ ụ
A Ngày Hu đ máu.ế ổ B Áo chàm đ a bu i phân li.ư ổ
c Người Cha mái tóc b c.ạ D Bàn tay ta làmnên t t c ấ ả
10 Câu sau s d ng ki u hoán d nào ?ử ụ ể ụ
M hôi mà đ xu ng đ ng Lúa m c ồ ổ ố ồ ọ trùng trùng sáng c đ i n ả ồ ươ ng.
A. L y v t ch a đ ng đ g i v t b ch a đ ng.ấ ậ ứ ự ể ọ ậ ị ứ ự
B. L y b ph n đ g i toàn th ấ ộ ậ ể ọ ể
c L y d u hi u c a hi n tấ ấ ệ ủ ệ ượng đ ch hi n tể ỉ ệ ượng
D L y cái c th đ g i cái tr u tấ ụ ể ể ọ ừ ượng
11 Trong bài th ơL ượ m, tác gi có ba l n tr c ti p g i tên Lả ầ ự ế ọ ượm : "Ra th -ế
Lượ ơm i ! ; "Thôi r i, Lồ ượ ơm i !" ; "Lượ ơm i, còn không ?" Cách g i yọ ấ
th hi n tình c m gì c a tác gi đ i v i Lể ệ ả ủ ả ố ớ ượm ?
12 Trong bài th , tác gi dùng nh ng t ng : ơ ả ữ ừ ữ cháu, chú bé, chú đ ng chí ồ nhỏ đ g i Lể ọ ượm Hãy cho bi t ý nghĩa và tác d ng c a m i cách g i.ế ụ ủ ỗ ọ
13 Vi t đo n văn ng n nêu c m nh n c a em v hình nh chú bé Lế ạ ắ ả ậ ủ ề ả ượm
14 Hãy tưởng tượng và vi t đo n văn 10 dòng miêu t chuy n đi liên l c ế ạ ả ế ạ
cu i cùng c a Lố ủ ượm
G I Ý - ĐÁP ÁN Ợ
11 Cách nói y th hi n tình c m sâu s c c a tác gi đ i vấ ể ệ ả ắ ủ ả ố ớ Li ượm :
- Câu h i đ ng riêng thành m t kh th M i câu l i m t l n đ o ng vàỏ ứ ộ ổ ơ ỗ ạ ộ ầ ả ữ
ng t làm đôi th hi n s đau xót b t ng , s ngh n ngào trào dângắ ể ệ ự ấ ờ ự ẹ
đ ng l i trong l i t h i.ọ ạ ờ ự ỏ
- Câu th không ch nói lên tình c m c a nhà th v i chú bé anh hùng yơ ỉ ả ủ ơ ớ ấ
Trang 31mà còn là câu th chtíy n gi a hai đo n th , gi a hi n t i và tơ ể ữ ạ ơ ữ ệ ạ ương lai,
- Cách g i c a nhà th : chú đ ng chí nh khi k l i c nh Lọ ủ ơ ổ ỏ ể ạ ả ượm đi liên
l c và hi sinh th hi n s trân tr ng, c m ph c c a T H u v i ngạ ể ệ ự ọ ả ụ ủ ố ữ ớ ườithi u niên anh hùng y.ế ấ
V i T H u, Lớ ố ữ ượm là đ a cháu nh yêu thứ ỏ ương, là ngườ ồi đ ng chí,
đ ng đ i dũng c m C m xúc yêu quý, xót thồ ộ ả ả ương, c m ph c đã giúpả ụnhà th xây d ng đơ ự ược hình tượng chú bé liên l c.ạ
13 G i ý : ợ
- H n nhiên, vui tồ ươi, say mê tham gia công tác cách m ng.ạ
- Dũng c m, hăng hái quy t tâm hoàn thành nhi m v không s hi mả ế ệ ụ ợ ểnguy
- Hi sinh cao c b o v quê hả ả ệ ương -> thiên th n nh yên ngh hoá thânầ ỏ ỉvào thiên nhiên đ t nấ ước
- Yêu m n khâm ph c, xúc đ ng, xót thế ụ ộ ương
Đo n văn tham kh o: ạ ả
Đ i v i l a tu i h c sinh chúng ta thì ch c h n không ai không bi tố ớ ứ ổ ọ ắ ẳ ế
đ n bàế i th Lơ ượm do T H u – nhà th cách m ng bi u c a Vi t Nam sángố ữ ơ ạ ể ủ ệtác Bài th đã đ l i n tơ ể ạ ấ ượng sâu đ m trong lòng ngậ ười đ c hình nhọ ả
Lượm, m t c u bé thi u nhi hy sinh vì nhi m v trong cu c kháng chi nộ ậ ế ệ ụ ộ ế
ch ng th c dân Pháp C u bé dố ự ậ ường nh r t vui thích và r t t hào khiư ấ ấ ựmình đã được ph c v kháng chi n khi ch là m t c u bé r t nh Ch ngụ ụ ế ỉ ộ ậ ấ ỏ ẳ
th mà nhìn c u lúc này xem c u đi thoăn tho t cái đ u c u l i nghênhế ậ ậ ắ ầ ậ ạnghênh v i chi c mũ ca nô đ c tr ng c a các chi n sĩ liên l c nh ng l iớ ế ặ ư ủ ế ạ ư ạ
được chú đ i l ch sang h n m t bên th hi n Lộ ệ ắ ộ ể ệ ượm là m t c u bé r t tinhộ ậ ấngh ch và r t tr trung, yêu đ i Đ n nh ng câu th cu i, v n hình nh vôị ấ ẻ ờ ế ữ ơ ố ẫ ả
t h n nhiên y, nh ng Lư ồ ấ ư ượm l i hi n lên nh nh ng ngạ ệ ư ữ ười chi n sĩ gi iế ảphóng quân th c th , dù m a bom bão đ n xung quanh, cái ch t rình r pự ụ ư ạ ế ậ
nh ng c u bé không h s hãi Trư ậ ề ợ ước nhu c u truy n thông tin “thầ ề ượng
kh n”, lòng yêu t qu c giúp c u vẩ ổ ố ậ ượt lên m i n i lo s , k c an toànọ ỗ ợ ể ả
m ng s ng “S chi hi m nghèo” Lạ ố ợ ể ượm đã hi sinh anh dũng khi đang làmnhi m v trong c nh m a bom bão đ n, c u đã hi sinh trên đ t m quêệ ụ ả ư ạ ậ ấ ẹ
hương – 1 s hi sinh thiêng liêng cao c , m t t m gự ả ộ ấ ương sáng mà th hế ệ
Trang 32chúng ta ph i noi theo.ả
14 Tham kh o đo n văn : ả ạ
Bu i tr a hôm đó nh m i ngày, Lổ ư ư ọ ượm nh n b c th đ hai chậ ứ ư ề ữ
"Thượng kh n" b vào bao M t tr n th t gay go ác li t, đ n bay vèoẩ ỏ ặ ậ ậ ệ ạvèo Ch p l a ớ ử loé lên liên ti p v i nh ng ti ng n đinh tai nh c óc.ế ớ ữ ế ổ ứ
Lượm dũng c m băng qua, lao v t đi nh m t mũi tên dả ụ ư ộ ưới làn m aưbom, bão đ n Bóng áo tr ng c a chú bé và chi c mũ ca lô v n nh pạ ắ ủ ế ẫ ấnhô trên cánh đ ng quê v ng v B ng loè ch p đ "đoàng" m t ti ngồ ắ ẻ ỗ ớ ỏ ộ ế
n chát chúa vang lên Thôi r i Lổ ồ ượm i ! Chú bé đã ngã xu ng M tơ ố ộdòng máu tươi trào ra n i l ng áo Chú n m trên lúa tay năm ch tơ ư ằ ặbông H n chú bé nh hoà quy n v i hồ ư ệ ớ ương lúa quê hương
Trang 333. Đ quan sát c nh m t tr i m c trên bi n đ o Cô Tô, tác gi đã l a ch nể ả ặ ờ ọ ể ả ả ự ọ
v tríị
quan sát ởđâu ?
A. Trên nóc đ n Cô Tô.ồ
B. Bên m t gi ng nộ ế ước ng t trên đ o ọ ả
c Ở ầ đ u mũi đ o.ả
D Trên m t chi c thuy n s p ra kh i.ộ ế ề ắ ơ
4. C nh m t tr i m c trên bi n g i cho em n tả ặ ờ ọ ể ợ ấ ượng gì ?
6. Câu văn : "Cây trên núi đ o l i thêm xanh mả ạ ượt, nước bi n l i lam bi c, ể ạ ế
d m đà h n h t c m i khi, và cát l i vàng giòn h n n a" có m y c m ặ ơ ế ả ọ ạ ơ ữ ấ ụ
8. Trong nh ng câu sau, câu nào có ch ng không ph i là danh t ?ữ ủ ữ ả ừ
A. M t con h i âu bay ngang, là là nh p cánh.ộ ả ị
Trang 34B. Cái gi ng nế ước ng t đ o Thanh Luân s m nay có không bi t bao ọ ả ớ ếnhiêu là ngườ ếi đ n gánh và múc.
10.Nguy n Tuân là nhà văn có cách s d ng t ng r t đ c đáo, em hãy tìmễ ử ụ ừ ữ ấ ộcác t ng đ c s c mà tác gi đã s d ng ừ ữ ặ ắ ả ử ụ ở trong văn b n này Phân tíchảcái hay c a m t t mà em n tủ ộ ừ ấ ượng nh t.ấ
11. Hãy vi t đo n văn kho ng tám câu v i câu ch đ : C nh m t tr i m cế ạ ả ớ ủ ề ả ặ ờ ọtrên đ o Cô Tô th t r c r và tráng l ả ậ ự ỡ ệ
12. Ch ng ki n c nh sinh ho t và lao đ ng t p n p, vui v quanh cáiứ ế ả ạ ộ ấ ậ ẻ
gi ng ng t rìa đ o, vì sao tác gi l i th y "cái sinh ho t c a nó vui nhế ọ ở ả ả ạ ấ ạ ủ ư
m t cái b n và đ m đà mát nh h n m i cái ch trong đ t li n" ?ộ ế ậ ẹ ơ ọ ợ ấ ề
13.Hãy tìm trong văn b n Cô Tô m t hình nh hoán d , phân tích và cho bi t ả ộ ả ụ ế
nó thu c ki u hoán d nào ?ộ ể ụ
G I Ý - ĐÁP ÁN Ợ
9. C nh Cô Tô sau tr n bão :ả ậ
- Sau tr n bão, c nh C T hi n lên qua c m nh n c a tác gi mang vậ ả ồ ồ ệ ả ậ ủ ả ẻ
Trang 35d m đà, xanh mặ ượt, vàng giòn, h ng hào, đồ ường b , h ng h ng, ệ ử ồ
- Phân tích m t t : ộ ừ vàng giòn -» không ch g i đỉ ợ ược màu s c c a cát đ oắ ủ ả
Cô Tô dưới ánh n ng m t tr i mà còn g i đắ ặ ờ ợ ược đ khô, đ l o x oộ ộ ạ ạ
dưới chân nh ng ngữ ười đi ng m c nh —ắ ả » Tác gi không ch c m nh nả ỉ ả ậ
b ng th giác mà còn b ng c v giác và xúc giác.ằ ị ằ ả ị
- Khung c nh càng thêm lãng m n và th m ng v i vài cánh chim chaoả ạ ơ ộ ớ
đi chao l i trên m t bi n.ạ ặ ể
—> Kh năng quan sát tinh t và tình yêu thiên nhiên c a tác giả ế ủ ả
Đo n văn tham kh o: ạ ả
C nh m t tr i m c trên ả ặ ờ ọ đ o Cô Tô th t r c r và tráng l ả ậ ự ỡ ệ C nhả
m t tr i m c đ t trong m t khung c nh r ng l n bao la và h t s cặ ờ ọ ặ ộ ả ộ ớ ế ứtrong tr o, tinh khôi: "Sau tr n bão, chân tr i, ng n b s ch nh t mẻ ậ ờ ấ ể ạ ư ấkính lau h t mây h t b i” Tác gi đã dùng hình nh so sánh đ c s cế ế ụ ả ả ặ ắ
“M t tr i tròn trĩnh phúc h u nh lòng đ m t qu tr ng thiên nhiênặ ờ ậ ư ỏ ộ ả ứ
đ y đ n Qu ttr ng h ng hào thăm th m và đầ ặ ả ứ ồ ẳ ường b đ t lên m tệ ặ ộmám b c đạ ường kính mâm r ng b ng c m t cái chân tr i màu ng cộ ằ ả ộ ờ ọtrai nước bi n tig h ng " Nh ng so sánh th t b t ng , th t thú v ể ử ồ ữ ậ ấ ờ ậ ị
Nh ng đ n liên tư ế ưởng sau đây thì m i th c s tài hoa ‘Y nh m t mâmớ ự ự ư ộ
l ti n ra t trong bình minh đ m ng cho s trễ ế ừ ể ừ ự ường th c a t t cọ ủ ấ ả
nh ng ngữ ười chài lưới trên muôn thu bi n Đông Màu s c hài hoà r cở ể ắ ự
r “đò h ng, b c, ng c trai”; chi ti t hình nh đ c đáo đã t o nên vỡ ồ ạ ọ ế ả ộ ạ ẻ
đ p đ c đáo, hùng vĩ, đẹ ộ ường b , tráng l c a bi n tr i Cô Tô.ệ ệ ủ ể ờ Khung
c nh càng thêm lãng m n và th m ng v i vài cánh chim chao đi chaoả ạ ơ ộ ớ
l i trên m t bi n.ạ ặ ể Qua đây ta th y kấ h năng quan sát tinh t và tìnhả ếyêu thiên nhiên c a tác giủ ả
12. C nh t p n p quanả ấ ậ h gi ng và nh ng đoàn ngế ữ ười gánh nước gi ng lênế
xu ngố
thuyền g i đ n hình nh t p n p c a m t cái b n và đông đúc c aợ ế ả ấ ậ ủ ộ ế ủ
m t cái chộ ợ Nh ng c nh sinh ho t và ho t đ ng quanh cái gi ng n ư ả ạ ạ ộ ế ước
ng t vào m t buọ ộ ổi s m mai ngoài đ o l i g i c m giác đ m đà, mátớ ả ạ ợ ả ậ
m Đó lẻ à cái đ m đà c a cu c s ng thanh bình gi a đ o kh i, cái mátậ ủ ộ ố ữ ả ơ
Trang 36m c a dòng nẻ ủ ước ng t và cọ ủ không khí bu i s m mai trên vùnga ổ ớ
bi n, nó khác v i cái t p n p, n ào có khi ng t ng t c a nh ng cáiể ớ ấ ậ ồ ộ ạ ủ ữ
13. - Hình nh hoán d là :ả ụ
Thùng và cong và gánh n i ti p đi đi, v v ố ế ề ề
Thung, cong, gánh > Nh ng ngữ ười đi gánh nước
- Đây là ki u hoán d l y d u hi u thay th cho v t mang d u hi u.ể ụ ấ ấ ệ ế ậ ấ ệ
Trang 37TU N 26 Ầ Bài T p ậ
* Tóm t t văn b n ắ ả Cây tre Vi t Nam ệ
1. Tác gi c a văn b n ả ủ ả Cây tre Vi t Nam ệ là ai ?
A Nguy n Du.ễ B Nguyên Tuân
3 N i dung ch y u c a văn b n ộ ủ ế ủ ả Cây tre Vi t Nam ệ là gì ?
A. Miêu t nh ng đ c đi m c a cây tre.ả ữ ặ ể ủ
B. Gi i thi u v ngu n g c, các gi ng tre ớ ệ ề ồ ố ố ở Vi t Nam ệ
C. Gi i thi u nh ng ích l i c a cây tre.ớ ệ ữ ợ ủ
D Ng i ca nh ng ph m ch t cao quý c a cây tre, đợ ữ ẩ ấ ủ ược coi là
bi u tể ượng cho con người Vi t Nam.ệ
4 Dòng nào sau đây không nói đúng lí do khi n cây tre tr thành bi uế ở ể
tượng cho
đ t nấ ước và dân t c Vi t Nam ?ộ ệ
A. Cây tre có v đ p bình d , thân quen.ẻ ẹ ị
B. Cây tre xu t hi n trong nhi u truy n c dân gian ấ ệ ề ệ ố
cua người Vi t, ệ
C. Cây tre g n bó thân thi t, lâu đ i v i con ngắ ế ờ ớ ười
Vi t Nam.ệ
D Cây tre có nhi u ph m ch t quý báu.ề ẩ ấ
5 Dòng nào sau đây nói đúng ph m ch t n i b t c a cây tre ?ẩ ấ ổ ậ ủ
6 Câu nào sau đây không ph i là câu tr n thu t đ n ?ả ầ ậ ơ
A. Cây tre là b n thân c a nông dân Vi t Nam, b n thân c a nhân dân Vi tạ ủ ệ ạ ủ ệNam
B. Tre trông thanh cao, gi n d , chí khí nh ngả ị ư ười, c
Bu i đ u, không m t t c s t trong tay, tre là t t c ,ổ ầ ộ ấ ắ ấ ả
tre là vũ khí
D G y tre, chông tre ch ng l i s t thép quân thù.ậ ố ạ ắ
7 Trong đo n văn sau có m y câu tr n thu t đ n ?ạ ấ ầ ậ ơ
Trang 38"Ngày mai, trên đ t n ấ ướ c này, s t, thép có th nhi u h n tre, n a ắ ể ề ơ ứ
Nh ng, trên đ ư ườ ng ta d n b ấ ướ c, tre xanh v n là bóng mát Tre v n mang ẫ ẫ khúc nh c tâm tình Tre sẽ càng t ạ ươ i nh ng c ng chào th ng l i Nh ng ữ ổ ắ ợ ữ chi c đu tre v n d ế ẫ ướ n lên bay b ng Ti ng sáo di u tre cao vút mãi" ổ ế ề
8. Theo em hình nh cây tre trong đo n th sau có đi m gì tả ạ ơ ể ương đ ng v i ồ ớcây tre trong van b n ả Cây tre Vi t Nam ệ c a Nguy n Duy?ủ ễ
Tre xanh Xanh t ự bao giờ Chuy n ngày x a đã có b tre xanh ệ ư ờ
Thân g y gu c, lá mong manh ầ ộ
Mà sao nên luỹ, nên thành tre i ơ
đâu tre cũng xanh t i
Cho dù đ t s i đá vôi b c màu ấ ỏ ạ
(Tre Vi t Nam - Nguy n Duy) ệ ễ
9 Em hãy xác đ nh 4 câu văn quan tr ng t o thành đ i ý c a bài kýị ọ ạ ạ ủ Cây tre
Vi t Nam? ệ
10 Vì sao có th nói cây tre là tể ượng tr ng cao quý c a dân t c Vi t Nam?ư ủ ộ ệ
11 Vi t đo n văn ng n t 6-8 câu, nêu c m nh n c a em v hình nh câyế ạ ắ ừ ả ậ ủ ề ảtre trong văn b n ả Cây tre Vi t Nam ệ (Thép M i), trong đó có s d ng m tớ ử ụ ộcâu tr n thu t đ n.ầ ậ ơ
G I Ý - ĐÁP ÁN Ợ
* Tóm t t văn b n ắ ả : Cây tre là ngườ ại b n thân c a nông dân VN Tre( và ủ
nh ng cây cùng h ) là th cây có m t kh p m i n i trên đ t nữ ọ ứ ặ ở ắ ọ ơ ấ ước ta Tre
có m t v đ p gi n d và nhi u ph m ch t đáng quy Tre g n bó lâu đ i v iộ ẻ ẹ ả ị ề ẩ ấ ắ ờ ớcon người|( đ c bi t là ngặ ệ ười nông dân) trong cu c s ng h ng ngày, trong ộ ố ằlao đ ng s n xu t và trong chi n đ u b o v quê hộ ả ấ ế ấ ả ệ ương, đ t nấ ước Tre là
b n đ ng hành c a dân t c ta trên con đạ ồ ủ ộ ường đi t i tớ ương lai
8. G i ý :ợ
Hình nh cây tre trong hai tác ph m này có nhi u đi m tả ẩ ề ể ương đ ng.ồ
C hai tác gi đ u phát hi n và c m nh n đả ả ề ệ ả ậ ược nh ng v đ p trongữ ẻ ẹ
ph m ch t c a cây tre Vi t Nam : gi n d , c n cù, giàu s c s ng, m cẩ ấ ủ ệ ả ị ầ ứ ố ộ
m c, d o dai, Đ ng th i, c hai tác gi cũng đ u c m nh n đạ ẻ ồ ờ ả ả ề ả ậ ược sự
tương đ ng gi a v đ p c a cây tre vaổ ữ ẻ ẹ ủ
v đ p c a tâm h n dân t c Vi t Nam Đi u đó đã làm nê giá tr c a cẻ ẹ ủ ồ ộ ệ ề ứ ị ủ ả
Trang 39hai tác ph m này.ẩ
9. B n câu văn quan tr ng g m :ố ọ ồ
- Cây tre là ngườ ại b n thân c a nông dân Vi t Nam, b n thân c a nhânủ ệ ạ ủdân Vi t Nam.ệ
- Trong m i gia đình nông dân Vi t Nam, tre là ngỗ ệ ười nhà, tre khăng khít
v i đ i s ng h ng ngày.ớ ờ ố ằ
- Bu i đ u, không m t t c s t trong tay, tre là t t c , tre là vũ khí.ổ ầ ộ ấ ắ ấ ả
- Nh ng, n a tre sẽ còn mãi v i các em, còn mãi v i dân t c Vi tư ứ ớ ớ ộ ệNam h nh phúc, hoà bình.ạ
10. Cây tre r t thân thi t, g n gũi và quen thu c, g n bó v i cu c s ng c aấ ế ầ ộ ắ ớ ộ ố ủcon người Vi t Nam Cây tre còn có nh ng ph m ch t cao quý, g n gũiệ ữ ẩ ấ ầ
v i tâm h n nhân dân Vi t Nam Chính vì v y, có th coi cây tre làớ ồ ệ ậ ể
tượng tr ng cao quý c a dân t c Vi t Nam.ư ủ ộ ệ
11. Tham kh o đo n văn sau :ả ạ
(1) Qua bài kí Cây tre Vi t Nam, ệ nhà văn Thép M i đã ng i ca m tớ ợ ộhình nh đ p đẽ, thân thả ẹ ương và đã tr thành bi u tở ể ượng c a đ t nủ ấ ước
và con người Vi t Nam : cây tre (2) T bao đ i nay, cây tre đã có m tệ ừ ờ ặtrên m i mi n c a T qu c, nh ng luỹ tre xanh luôn g n li n v i hìnhọ ề ủ ổ ố ữ ắ ề ớ
nh bao làng quê thanh bình (3) Tre v i ng i cùng đ ng cam c ng
kh , cùng chia ng t s bùi trong cu c s ng còn nhi u khó nh c, đúngổ ọ ẻ ộ ố ề ọ
nh tác gi đã kh ng đ nh : ư ả ẳ ị "Cây tre là b n thân c a nông dân Vi t Nam, ạ ủ ệ
b n thân c a nhân dân Vi t Nam" ạ ủ ệ (4) Dù trong lao đ ng hay trongộchi n đ u, th i chi n cũng nh th i bình, cây tre th t có ích và nó chínhế ấ ờ ế ư ờ ậ
là ch ng nhân c a quá trình d ng nứ ủ ự ước và gi nữ ước oai hùng c a dânủ
t c Vi t Nam (5) V i t m lòng yêu thộ ệ ớ ấ ương, trìu m n, và qua các nghế ệthu t so sánh, nhân hoá, nhà văn Thép M i đã ng i ca bao ph m ch tậ ớ ợ ẩ ấ
đ p c a tre Vi t Nam nh : thanh cao, gi n d , chí khí nh ngẹ ủ ệ ư ả ị ư ười ; c nầ
cù trong lao đ ng ; anh hùns b t khu t trong chi n đ u, (6) Nhà vănộ ấ ấ ế ấtrân tr ng dành cho tre bao danh hi u cao quý, v vang nh : anh hùngọ ệ ẻ ưlao đ ng, anh hùng chi n đ u (7) Nh ng nét đ p y c a cây tre cũngộ ế ấ ữ ẹ ấ ủchính là ph m ch t đáng quý c a con ngẩ ấ ủ ười Vi t Nam, cho nên nhà vănệ
ca ng i cây tre, cũng chính là đang tợ ôn vinh nh ng v đ p c a tâm h nữ ẻ ẹ ủ ồdân t c (8) Chúng ta xúc đ ng bi t bao và yêu sao loài cây m c m c yộ ộ ế ộ ạ ấsau khi đ c tác ph m này.ọ ẩ
Trang 40TU N 27 Ầ Bài T p ậ
* Tóm t t ắ Văn b n ả Lòng yêu n ướ c
1. Văn b n ả Lòng yêu n ướ c được ra đ i trong b i c nh nào ?ờ ố ả
A. Cách m ng tháng Mạ ười Nga
B. Chi n tranh v qu c c a nhân dân Liên Xô ch ng phát xít ế ệ ố ủ ố
Đ c ứ
C. Chi n tranh Th gi i th nh t.ế ế ớ ứ ấ
D Chi n tranh Th gi i th hai.ế ế ớ ứ
2. Câu văn nào sau đây th hi n t tể ệ ư ưởng rõ nh t c a văn b n ấ ủ ả Lòng yêu
A. Quá trình giao l u ti p xúc v i các n n văn hoá c a các dân t c khác.ư ế ớ ề ủ ộ
B. L a đ n gay go c a chi n tranh v qu c.ử ạ ủ ế ệ ố
c Nh ng áng văn tràn đ y nhi t huy t và sôi s c chí căm thù b n phát ữ ầ ệ ế ụ ọxít xâm lược
D Quá trình h c t p và lao đ ng hăng say đ đóng góp cho s giàu ọ ậ ộ ể ự