Tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng - Từ thực tiễn tỉnh Trà Vinh

Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, thực trạng về cơ cấu tổ chức hoạt động và pháp luật về thanh tra xây dựng, luận văn đư[r]

iii

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 2

3 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 3

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA ĐỀ TÀI 4

7 BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN 5

CHƯƠNG 1:NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA SỞ XÂY DỰNG 6

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA THANH TRA SỞ XÂY DỰNG 6

1.1.1 Khái niệm Thanh tra và Thanh tra Sở Xây dựng 6

1.1.2 Đặc điểm của Thanh tra Sở Xây dựng 15

1.1.3.Vai trò của Thanh tra Sở Xây dựng 17

1.2 TỔ CHỨC CỦA THANH TRA SỞ XÂY DỰNG 18

1.2.1 Vị trí pháp lý của Thanh tra Sở xây dựng 18

1.2.2 Cơ cấu tổ chức của Thanh tra Sở xây dựng 19

1.3 HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA SỞ XÂY DỰNG 23

1.3.1 Nhiệm vụ, quyền hạn của Chánh Thanh tra Sở Xây dựng 24

1.3.2 Nhiệm vụ, quyền hạn của Thanh tra Sở Xây dựng 24

1.3.3 Hoạt động thanh tra hành chính 27

1.3.4 Hoạt động thanh tra chuyên ngành 34

1.4 Mối quan hệ giữa Thanh tra Sở Xây dựng và các cơ quan khác 36

1.5 KẾT LUẬN 40

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA THANH TRA XÂY DỰNG – TỪ THỰC TIỄN TỈNH TRÀ VINH VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN 40

2.1 THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC CỦA THANH TRA SỞ XÂY DỰNG TRÀ VINH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN 40

2.1.1 Thực trạng về tổ chức của Thanh tra Sở Xây dựng Trà Vinh 40

2.1.2 Đánh giá về tổ chức của Thanh tra Sở Xây dựng Trà Vinh 43

2.1.3 Giải pháp hoàn thiện về tổ chức của Thanh tra Sở Xây dựng 45

2.2 THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA CỦA THANH TRA CỦA THANH TRA SỞ XÂY DỰNG TRÀ VINH VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN 47

2.2.1 Thực trạng về hoạt động thanh tra của Thanh tra Sở Xây dựng Trà Vinh 47 2.2.2 Đánh giá về hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng Trà Vinh 54 2.2.3 Giải pháp hoàn thiện Thanh tra xây dựng - từ thực tiễn tỉnh Trà Vinh57 2.3 KẾT LUẬN 62

KẾT LUẬN CHUNG 63 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 65

v

DANH MỤC VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1: Bảng tổng hợp kết quả kiểm tra chất lượng công trình, kiểm tra điều kiện năng lực các công ty, doanh nghiệp, phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng trên địa bàn tỉnh Trà Vinh từ năm 2014 đến nay

Bảng 2: Bảng tổng hợp kết quả kiểm tra trật tự xây dựng từ năm 2014 đến nay

vii

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Xây dựng là ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, làm tiền đề cho việc xây dựng và phát triển KTXH của đất nước Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng đúng hướng và phát triển ổn định làm thay đổi diện mạo đất nước, góp phần quan trọng bảo đảm cho tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho toàn xã hội

Trong những năm qua, Thanh tra xây dựng đã hoạt động rất tích cực, khẳng định được vị trí, vai trò của mình trong quản lý nhà nước ngành xây dựng

và cũng đã đạt được một số thành tích nhất định Tuy nhiên, hiện nay, Thanh tra

Sở Xây dựng vẫn còn một số vấn đề cần phải hoàn thiện hơn trong công tác tổ chức và hoạt động chuyên môn nghiệp vụ như: Tổ chức hoạt động trong điều kiện lực lượng còn ít; trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của các cán bộ làm công tác thanh tra chưa đồng đều Mặt khác do có nhiều những thay đổi về chính sách trong quản lý nhà nước về xây dựng với nhiệm vụ nhiều hơn, yêu cầu cao hơn, đòi hỏi Thanh tra Sở Xây dựng cũng phải nâng cao chất lượng hoạt động

nhằm đáp ứng yêu cầu Do đó tôi lựa chọn và nghiên cứu đề tài “ Tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng – từ thực tiễn tỉnh Trà Vinh” để làm

nội dung nghiên cứu nhằm đánh giá tình hình thực tiễn và tìm ra các giải pháp

để ngày càng nâng cao cơ cấu tổ chức và năng lực hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Trà Vinh nói riêng, cả nước nói chung trong tình hình thực tế hiện nay

Mục đích nghiên cứu của đề tài là trên cơ sở phân tích, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, thực trạng về cơ cấu tổ chức hoạt động và pháp luật

về thanh tra xây dựng, luận văn đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động của thanh tra Sở Xây dựng Trà Vinh trong những năm tới

Để thực hiện đề tài tác giả dựa vào phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin kết hợp với tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật để làm rõ những vấn đề mang tính lý luận và pháp lý chung Trên cơ sở đó, tác giả đã áp dụng phương pháp tổng hợp, thống kê, phân

tích luật viết và phân tích thực trạng quy định của pháp luật để tìm hiểu những vấn đề mang tính lý luận về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở xây dựng Các phương pháp tổng hợp, so sánh, kết hợp lý luận với thực tiễn, đặc biệt coi trọng phương pháp tổng kết thực tiễn để giải quyết những vấn đề đặt ra trong luận văn

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng của các cơ quan có chức năng thanh tra xây dựng Luận văn tập trung vào nghiên cứu mô hình, tổ chức, thẩm quyền, thủ tục hoạt động thanh tra xây dựng hiện nay Phạm vi nghiên cứu của đề tài luận văn giới hạn về tổ chức và hoạt của Thanh tra Sở xây dựng, đặc biệt là nghiên cứu sâu về tổ chức và hoạt của Thanh tra Sở xây dựng tỉnh Trà Vinh Phạm vi nghiên cứu về thời gian là từ năm 2014 đến nay

Ý nghĩa khoa học: Đề tài làm rõ hơn những vấn đề lý luận và nội dung

về cơ cấu tổ chức và hoạt động của Thanh tra xây dựng trong thời điểm hiện nay

Ứng dụng của đề tài: Qua vấn đề thực tiễn của đề tài có thể vận dụng cho các tỉnh, thành phố khác nhằm nâng cao cơ cấu tổ chức và hoạt động của Thanh tra xây dựng của các địa phương Đây cũng là tài liệu nghiên tham khảo cho việc nghiên cứu cũng như từng bước hoàn thiện cơ cấu tổ chức và hoạt động của Thanh tra xây dựng

Luận văn gồm 02 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và pháp lý về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng Chương này nêu khái quát các khái niệm, đặc điểm, vai trò, tổ chức và hoạt động của Thanh Sở Xây dựng Trà Vinh

Chương 2: Thực trạng tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng –

Từ thực tiễn tỉnh Trà Vinh và một số giải pháp hoàn thiện Tại Chương 2, tác giả phân tích thực trạng về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng Trà Vinh Chỉ ra những ưu điểm, hạn chế, và nguyên nhân ưu điểm, hạn chế của thực trạng này, từ đó đề ra một số giải pháp hoàn thiện và ngày càng nâng cao

ix

cơ cấu tổ chức và năng lực hoạt động của Thanh tra Sở Xây dựng tỉnh Trà Vinh nói riêng, cả nước nói chung trong tình hình thực tế hiện nay

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Tỉnh Trà Vinh là một trong những trung tâm kinh tế, chính trị, du lịch thương mại, văn hóa - công nghiệp có tầm chiến lược của cả nước Trong những năm gần đây xuất phát từ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương đã thu hút rất nhiều thành phần tập trung về tỉnh Trà Vinh kinh doanh làm ăn sinh sống từ

đó dẫn đến nhu cầu xây dựng về nhà ở, văn phòng, các khu vui chơi giải trí khu công nghiệp, dịch vụ tăng cao, tình hình xây dựng thêm khởi sắc, nhiều công trình mang tầm chiến lược phục vụ an sinh xã hội tiếp tục được khởi công xây dựng tạo tiền đề cho việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và của tỉnh Trà Vinh nói riêng trong giai đoạn đổi mới, góp phần quan trọng cho việc tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của toàn xã hội Bên cạnh những thành tựu đã đạt được thì tình hình vi phạm pháp luật trong hoạt động xây dựng, vi phạm về trật tự xây dựng xảy ra ngày càng nhiều, phương thức ngày càng tinh vi, làm phá vỡ quy hoạch và trật tự quản lý của địa phương, gây lảng phí nguồn lực của xã hội, thất thoát cho ngân sách nhà nước Trên thực tế đã phát sinh nhiều vụ thất thoát gây lãng phí lớn trong lĩnh vực đầu tư xây dựng và nhiều vụ việc vi phạm trong lĩnh vực xây dựng

đã bị xử lý

Qua công tác kiểm tra, thanh tra, đối với các dự án xây dựng lớn cũng cho thấy có nhiều dự án có vi phạm như: Vi phạm quy định về thẩm định dự án, vi phạm quy chế đấu thầu, thi công sai thiết kế, sai chủng loại vật tư, thiết bị, không phê duyệt khối lượng phát sinh, vi phạm các quy định về trình tự thủ tục trong quản lý đầu tư xây dựng, về quản lý chất lượng, nghiệm thu, thanh toán công trình, vi phạm về thiết kế, khảo sát, vi phạm quy định trong giai đoạn đưa công trình vào khai thác, sử dụng…

Trong công tác quản lý xây dựng theo quy hoạch tình trạng xây dựng sai phép, không phép vẫn diễn ra phức tạp và có chiều hướng gia tăng cả về số lượng và quy mô xây dựng gây ảnh hưởng tới cảnh quan, môi trường đô thị, nhưng kết quả phát hiện, điều tra, xử lý của các cơ quan chức năng còn thấp

2

chỉ được phát hiện khi có dư luận, phản ánh của báo chí, hoặc những vụ việc

có sự tố giác của quần chúng nhân dân khi cơ quan chức năng vào cuộc thì mới bị phát hiện mặc dù những sai phạm trong lĩnh vực xây dựng rất dể nhận diện

Tình hình nêu trên do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có nguyên nhân do thiếu đồng bộ của hệ thống các quy định pháp luật về quản lý nhất là nguyên nhân từ công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát trong đầu tư xây dựng, vai trò của cơ quan chủ quản trong việc tuân thủ pháp luật, năng lực quản lý yếu kém và việc chấp hành kỷ cương, pháp luật của nhà nước chưa nghiêm và một phần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp của những người làm công tác quản lý trật tự xây dựng

Để khắc phục tình trạng trên, việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trong lĩnh vực xây dựng là một yêu cầu rất cấp thiết nhưng để thực hiện được yêu cầu đó tỉnh Trà Vinh cần phải hoàn thiện tổ chức hoạt động lực lượng thanh tra xây dựng, hoạt động đảm bảo đúng theo qui định của pháp luật nhằm đảm bảo được yêu cầu nhiệm vụ được giao Xuất phát từ những lý do

trên Học viên đã chọn đề tài nghiên cứu " Tổ chức và hoạt động của Thanh tra

Sở Xây dựng – từ thực tiễn tỉnh Trà Vinh " làm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ

luật học với mục tiêu nhằm làm rõ thêm ý nghĩa lý luận, đánh giá đúng đắn và đưa ra các giải pháp nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách ở địa phương hiện nay

2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Trong thời gian qua nghiên cứu về tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng còn ít, chưa được quan tâm đầy đủ, qua tham khảo các tài liệu hiện hành cho thấy, các công trình khoa học nghiên cứ về lĩnh vực thanh tra xây dựng chủ yếu lồng ghép trong một số đề tài như :

Những vấn đề pháp lý cơ bản của việc đổi mới tổ chức và hoạt động thanh tra nhà nước Việt Nam của tác giả Phạm Tuấn Khải; Luận văn thạc sĩ luật học: “Vai trò của các cơ quan thanh tra nhà nước trong giải quyết khiếu nại hành chính ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Văn Kim năm 2004

Pháp Luật về thanh tra xây dựng ở việt Nam hiện nay của tác giả

Nguyễn Thanh Mộng năm 2012”; Pháp Luật về thanh tra xây dựng từ thực tiển quận Hà Đông, thành phố Hà Nội của tác giả Lê Ngọc linh năm 2014”;

đề tài cấp cơ sở: “Hoạt động thanh tra chuyên ngành của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành”của th.s Nguyễn Hải Yến Thanh tra chính phủ năm 2012

Nhìn chung các công trình nghiên cứu nêu trên đã nghiên cứu, phân tích

lý giải nhiều vấn đề liên quan đến tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng

và thực trạng của thanh tra và pháp luật về thanh tra nói chung Tuy nhiên, chưa có luận văn nào đề cập đến nội dung liên quan " Tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng từ thực tiển tỉnh Trà Vinh” từ thực tế qua công tác thực tiển bản thân, thấy được sự cần thiết của việc nghiên cứu trên là vô cùng quan trọng góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng tại địa phương

3 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Góp phần làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng nói chung, tổ chức hoạt động thanh tra xây dựng ở tỉnh Trà Vinh nói riêng, đánh giá đúng đắn thực trạng về thanh tra xây dựng ở tỉnh Trà Vinh trong thời gian qua, chỉ rõ những ưu điểm và hạn chế trong tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn tỉnh Trà Vinh Trên cơ sở đó luận văn đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra xây dựng trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trong thời gian tới

4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng của các cơ quan có chức năng thanh tra xây dựng Luận văn tập trung vào nghiên cứu mô hình, tổ chức, thẩm quyền, thủ tục hoạt động thanh tra xây dựng hiện nay

Phạm vi nghiên cứu của đề tài luận văn giới hạn ở huyện, thị và các phường trên địa bàn tỉnh Trà vinh

Phạm vi nghiên cứu về thời gian từ năm 2014 đến nay

Do pháp luật về thanh tra xây dựng có nội dung rộng như: thực hiện

4

chức năng thanh tra hành chính, thanh tra chuyên ngành trong phạm vi quản lý nhà nước về lĩnh vực xây dựng gồm: xây dựng, kiến trúc, quy hoạch xây dựng, về hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao, phát triển đô thị, nhà ở và công sở, kinh doanh bất động sản, vật liệu xây dựng, an toàn kỹ thuật xây dựng, về bảo vệ môi trường Trong giới hạn của luận văn, xuất phát từ thực tế đề tài này đề cập đến một số vấn đề chính là tổ chức và thanh tra xây dựng từ thực tiễn trên địa bàn tỉnh Trà Vinh

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Cơ sở lý luận của việc nghiên cứu đề tài là phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đồng thời có tham khảo và kế thừa có chọn lọc một số thành tựu của khoa học

quản lý, khoa học chính trị, pháp luật, kinh tế

Phương pháp nghiên cứu cụ thể được học viên sử dụng trong luận văn là các phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội cơ bản như phân tích, tổng hợp, thống kê, so sánh

6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA ĐỀ TÀI

Về lý luận: Đề tài làm rõ hơn những vấn đề lý luận về tổ chức hoạt

động của ngành thanh tra xây dựng trong thời điểm hiện nay

Về thực tiễn: Qua vấn đề thực tiễn, Luận văn đưa ra các giải pháp hoàn thiện tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động của thanh tra xây dựng từ thực tiển tỉnh Trà Vinh Kết quả nghiên cứu của đề tài có thể vận dụng kiện toàn tổ chức và hoạt động thanh tra xây dựng từ thực tiễn trên địa bàn tỉnh Trà Vinh Làm cơ sở cho các cơ quan chuyên môn của tỉnh và các huyện thị trong tỉnh nâng cao công tác thực hiện pháp luật về thanh tra xây dựng trên địa bàn Đây cũng là tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu cũng như từng bước hoàn thiện hệ thống tổ chức và thanh tra xây dựng trong thời gian tới

7 BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn gồm 02 chương: