8 nguvan tiết 1,2,3,4,5,6,7,8 bài 1,2

Bước 3: Xác định mục tiêu bài học: - Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong ngày tựu trường đầu tiên; nhận

CHỦ ĐỀ 01 – HỌC KÌ I

BÀI 1, 2.

Bước 1: Xác định vấn đề cần giải quyết trong bài học:

Bước 2: Xây dựng nội dung chủ đề bài học:

1,2, 3, 4 Khởi động, hình thành kiến thức: Đọc –Hiểu: Văn bản “Tôi đi học”

- “Tính thống nhất về chủ đề của văn bản”; Bố cục của văn bản.5,6 Đọc – Hiểu: “Trong lòng mẹ”

7, 8 Luyện tập tổng kết chủ đề, vận dụng, tìm tòi mở rộng

Bước 3: Xác định mục tiêu bài học:

- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện tâm trạng hồi hộp, cảm giác

bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” trong ngày tựu trường đầu tiên; nhận xét được ngòi bút giàuchất trữ tình của tác giả qua nghệ thuật tự sự, miêu tả và biểu cảm; trình bày được nhữngcảm nhận của cá nhân về những kỉ niệm trong ngày đầu tiên đi học

- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện nỗi đau của chú bé Hồng mồcôi cha, phải sống xa mẹ và tình yêu thương vô bờ của chú đối với người mẹ bất hạnhtrong đoạn trích hồi kí “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng

- Nhận ra được một chủ đề của văn bản, biết cách viết một văn bản đảm bảo tính thồngnhất về chủ đề

- Biết cách sắp xếp nội dung trong phần thân bài của văn bản

* Giáo dục phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm (đối với quêhương, gia đình, mái trường)

- GD đạo đức: biết tôn trọng những ước mơ, khát vọng hạnh phúc của con người được

đoạn trích (cuộcđời và sự nghiệp,hoàn cảnh sángtác, thể loại )

- Nhận biết đượcnhững hình ảnhchi tiết tiêu biểu, -Nhận diện về cácphép tu từ được

sử dụng trong bàithơ

- Nắm được nhữngkiến thức sơ giản

về thể văn hồi kí

-Năm được tínhthống nhất về chủ

đề của văn bản và

bố cục của vănbản

- Giải thích ýnghĩa, nhan đề vănbản

- Chỉ ra đượcnhững ảnh hưởng,chi phối nổi bật củahoàn cảnh sáng tácđến tác phẩm

- Hiểu được giá trịnội dung/ nghệthuật tư tưởng củavăn bản

- Chỉ ra được tácdụng của các phép

tu từ sử dụng trongvăn bản

- Chỉ ra được một

số đặc điểm củatruyện kí VM giaiđoạn 30-45

- Xác định được chủ

đề, bố cục của mộtvăn bản cụ thể

-Khái quát đặc điểmphong cách tác giả

- Cảm nhận được ý nghĩacủa một số hình ảnh/ chitiết đặc sắc trong đoạnthơ, bài thơ

Trình bày được cảmnhận, ấn tượng của cánhân về giá trị nội dung vànghệ thuật của văn bản.-Đọc và khám phá các giátrị của một văn bản mớicùng thể loại

- Vận dụng tri thức đọchiểu văn bản để kiến tạonhững giá trị sống của cánhân

Bước 5: Biên soạn câu hỏi/bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả:

1 Dạng bài tập nhận biết, thông hiểu:

- Xác định tên tác giả, tác phẩm của văn bản

- Nêu hoàn cảnh sáng tác của các tác phẩm

- Nêu nhận biết về các phép tu từ được sử dụng trong tác phẩm

- Nêu các phép tu từ được sử dụng trong tác phẩm

- Giải thích ý nghĩa, nhan đề tác phẩm

- Chỉ ra được những ảnh hưởng, chi phối nổi bật của hoàn cảnh sáng tác đến tác phẩm

- Chỉ ra được giá trị nội dung/ nghệ thuật tư tưởng của tác phẩm hoặc đoạn trích

- Phân biệt được tác dụng của các phép tu từ sử dụng trong tác phẩm

2 Dạng bài tập vận dụng:

-Phân tích, lí giải giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích, tác phẩm

- Cảm nhận được ý nghĩa của một số hình ảnh/ chi tiết đặc sắc trong đoạn trích/ tácphẩm thơ

- Trình bày được cảm nhận, ấn tượng của cá nhân về giá trị nội dung và nghệ thuật củavăn bản.

- Nhận xét khái quát được một số đặc điểm và đóng góp của thơ hiện đại VN

- Phân tích lí giải giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích, tác phẩm thơ không cótrong SGK

- Trình bày những kiến giải riêng, những phát hiện sáng tạo về các tác phẩm thơ về chủ

đề người lính

- Phân tích về giá trị của một văn bản mới cùng thể loại

- Trình bày suy nghĩ, rút ra bài học cho bản thân qua tác phẩm( thơ)

- Sáng tác thơ, vẽ tranh minh họa

Bước 6: Thiết kế tiến trình dạy học:

Ngày soạn: 5/9/2020 Tuần: 1

Tiết: 1

CHỦ ĐỀ 01 – HỌC KÌ I

BÀI 1,2TÔI ĐI HỌC ( Tác giả: Thanh Tịnh )

- Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòibút Thanh Tịnh

2 Kĩ năng:

+ Biết Đọc – Hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Có kĩ năng đọc diễn cảm, phát hiện và phân tích tâm trạng nhân vật “tôi”, liên tưởng

đến buổi tựu trường đầu tiên của bản thân

- Biết trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bảnthân

3 Thái độ:

- Có những tình cảm trong sáng khi hồi ức về tuổi thơ của mình, đặc biệt là ngày đầu

tiên tới trường

- Học hỏi cách viết truyện ngắn của Thanh Tịnh

- Tình cảm tha thiết với tuổi thơ, bạn bè, mái trường quê hương

4 Định hướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh:

- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệthông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ…

-Phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm

5.Các nội dung giáo dục tích hợp:

+Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích, bình luận về những cảm xúc của nhân vật chính trong

ngày đầu đi học.

+ Xác định giá trị bản thân: trân trọng kỉ niệm, sống có trách nhiệm với bản thân

+Giao tiếp: trao đổi, trình bày suy nghĩ, ý tưởng, cảm nhận của bản thân về giá trị nộidung và nghệ thuật của văn bản

- GD đạo đức: biết tôn trọng những ước mơ, khát vọng hạnh phúc của con người được

đến trường => giáo dục về giá trị tôn trọng, hạnh phúc, trách nhiệm…

-Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh: Kể một số câu chuyện thể hiện sự quan tâm của

Bác đối với giáo dục và trẻ em

-Tích hợp môn Âm nhạc: Bài hát Ngày đầu tiên đi học.

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

1 Giáo viên: nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên, hướng dẫn

chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo; chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, đồdùng; phương tiện dạy học,

2 Học sinh:

- Đọc, nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan để soạn bài;

- Chuẩn bị đầy đủ theo yêu cầu sau:

+ Nhóm: bảng phụ, bút viết; thiết kế trình chiếu tư liệu về Thanh Tịnh và NguyênHồng

III PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:

1.Phương pháp: Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, dạy học nhóm, giải

quyết vấn đề, dạy học theo tình huống, dạy học định hướng hành động,

2.Kĩ thuật dạy học: giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”,

tóm tắt tài liệu; kĩ thuật giải quyết tình huống (để thực hiện yêu cầu cần đạt vận dụng

nội dung đã học vào giải quyết vấn đề trong thực tiễn).

- Mục tiêu: tạo hứng thú, tâm thế cho học sinh; tạo tình huống/vấn đề học tập nhằm

huy động kiến thức, kinh nghiệm hiện có của học sinh và nhu cầu tìm hiểu kiến thứcmới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập

-Phương pháp: trực quan, vấn đáp, thuyết trình, nêu và giải quyết vấn đề…

-Năng lực cần đạt: giao tiếp, hợp tác, ngôn ngữ …

- Thời gian: 3 phút

- Cách tiến hành:

+Giáo viên:chiếu tranh

? Em hãy đặt tên cho chủ đề các bức tranh

-Dự kiến trả lời: Đi học

* Vận dụng kiến thức liên môn: Môn Âm nhạc

-Cho học sinh lên trình bày bài: «Ngày đầu tiên đi học» hoặc về tình cảm mẹ con ?

? Em có cảm xúc gì khi nghe bài hát?

-Học sinh bộc lộ.

-Giáo viên: chốt lại và vào bài mới:

Đối với mỗi con người, kỉ niệm ngày đầu tiên đến trường bao giờ cũng vô cùngthiêng liêng và đáng nhớ Cái cảm giác vừa quen vừa lạ, hồi hộp, lo lắng, bỡ ngỡ nó

đã trở thành một dấu ấn không thể nào quên được trong cuộc đời mỗi chúng ta Văn

bản Tôi đi học của Thanh Tịnh sẽ đưa chúng ta về với những kỉ niệm xa xưa ấy…

3.2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC:

-Mục tiêu:

+ Nắm được cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tôi đi học”.

+ Hiểu được nghệ thuật miêu tả tâm lý của trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một vănbản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh

+ Biết trình bày suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân.-Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp, thuyết trình, hoạt động nhóm… -Năng lực cần đạt: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lựcgiải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực ngôn ngữ, năng lực tin học, năng lực thẩmmỹ

- Thời gian: 35 phút

- Cách tiến hành:

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT

*Hoạt động 1: Giới thiệu chung:

- Mục tiêu: tìm hiểu về tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh

ra đời của tác phẩm

- Phương pháp: nêu và giải quết vấn đề, vấn đáp,

thuyết trình…

- Năng lực cần đạt: năng lực tự chủ và tự học, năng

lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo; năng lực ngôn ngữ, năng lực tin học…

+ Giáo viên giao nhiệm vụ: (?) Em hãy giới

thiệu về tác giả Thanh Tịnh?

- Là nhà giáo, nhà văn, nhà thơ

- Sáng tác của ông toát lên vẻđẹp đằm thắm, tình cảm êmdịu, trong trẻo

- Ông đã có mặt trên khá nhiều lĩnh vực: Truyện ngắn, thơ, ca dao, bút kí văn học Song có lẽ thành công hơn cả là truyện và thơ.

- Tình yêu lai láng man mác đối với làng quê thơ mộng trong những đêm trăng sáng trên sông nước, niềm đồng cảm với những con người có tâm hồn mộc mạc

mà đằm thắm đã làm nên sức hẫp dẫn riêng của nhiều trang văn Thanh Tịnh,

“Tôi đi học” là một truyện ngắn như thế.

? Kể tên những tác phẩm chính của Thanh Tịnh?

*Hoạt động 2: Đọc-Hiểu văn bản.

- Mục tiêu: Đọc –Hiểu văn bản

- Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, vấn

đáp, thuyết trình, hoạt động nhóm…

- Năng lực cần đạt: năng lực tự chủ và tự học,

năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải

quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực ngôn ngữ,

năng lực tin học, năng lực thẩm mỹ

Chia sẻ: Đây là một văn bản tự sự giàu chất trữ

tình-> Đọc với giọng nhẹ nhàng, sâu lắng, ngọt

ngào

- Giọng tự truyện, cảm xúc hồi hộp, bỡ ngỡ

+ Đoạn 1: (từ đầu đến “… trên ngọn núi”): đọc

nhẹ nhàng, thể hiện tâm trạng bâng khuâng, ngỡ

ngàng của nhân vật “tôi” khi nhìn cảnh vật cái

gì cũng lạ trên đường mẹ dắt tay đến trường

+ Đoạn 2: (tiếp theo đến “… được nghỉ cả ngày

nữa”): đọc giọng thẻ hiện sự lạ lẫm, ngỡ ngàng

+ Đoạn 3: (còn lại): đọc với giọng thể hiện tâm

trạng ngỡ ngàng, vừa xa lạ, vừa gần gũi với sự

vật, với người bạn ngồi bên cạnh

? “Ông đốc” là ai? “Lớp 5” ở trong truyện có

phải là lớp năm mà các em đã học cách đây 3

năm không? Em hiểu “lạm nhận” như thế

G

H

dụng của ngôi kể?

- Truyện kể theo ngôi thứ nhất Ngôi kể này

giúp cho người kể chuyện dễ dàng bộc lộ cảm

- PTBĐ: Miêu tả, biểu cảm,chứng minh

- Theo dòng hồi tưởng của nhân vật tôi: Từ thời

gian và không khí ngày tựu trường ở thời điểm

hiện tại, nhân vật tôi hồi tưởng về kỉ niệm ngày

đầu tiên đi học

? Theo mạch hồi tưởng ấy em thấy văn bản

xuất hiện những nhân vật nào?

- Tôi, mẹ, ông đốc, những cậu học trò

? Nhân vật chính là ai? Vì sao em cho là như

vậy?

- Tôi là nhân vật chính Vì mọi sự việc đều

được kể từ sự cảm nhận của nhân vật này

? Từ sự cảm nhận của nhân vật “tôi” em hãy

nêu bố cục của văn bản ?

- Đoạn 1: Từ đầu -> “Trên ngọn núi”: Cảm

nhận của nhân vật tôi trên đường đến trường

- Đoạn 2: Tiếp -> “Cả ngày nữa”: Cảm nhận

của nhân vật tôi lúc ở sân trường

- Đoạn 3: Tiếp -> Hết: Cảm nhận của tôi trong

* Bình: Đây là một truyện ngắn tuy không có nhiều sự kiện, nhân vật, xung đột

mà toàn tác phẩm là những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường đầu tiên được

? Từ đó em rút ra những nhận xét gì về đặc điểm của văn bản?

-Văn phong của Thanh Tịnh đậm chất trữ tình (Văn bản tự sự nhưng giầu giá trị

biểu cảm) => Tự sự trữ tình

? Truyện được kể theo trình tự nào?

- Truyện được kể theo dòng hồi tưởng từ hiện tại nhớ về quá khứ với trình tự thời

gian

? Qua dòng hồi tưởng ấy, tác giả muốn diễn tả điều gì ?

-Cảm xúc và tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên

- Xuyên xuốt toàn bộ tác phẩm là những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường

qua hồi tưởng của tác giả Đó cũng chính là chủ đề của tác phẩm Để hiểu rõ hơn về chủ đề, chúng ta sẽ chuyển sang phần phân tích => phần 3.

H -Hs theo dõi phần đầu văn bản và cho biết: 3 Phân tích:

G

H

(?) Điều gì đã gợi nhắc nhân vật tôi nhớ về kỉ

niệm của buổi tựu trường đầu tiên? Những kỉ

niệm này của nhân vật " tôi" được diễn tả theo

trình tự nào?

- Quan sát toàn bộ tác phẩm chỉ ra các thời

điểm: theo trình tự thời gian

+ Khi cùng mẹ trên đường tới trường

+ Lúc ở sân trường

+ Khi ngồi trong lớp học

3.1 Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên.

G

H

? Những gì đã gợi lên trong lòng tôi kỷ niệm

về ngày đầu tiên đi học? Vì sao nỗi nhớ buổi

tựu trường đầu tiên lại được khơi nguồn từ

hình ảnh ấy

- Chuyển biến của cảnh vật sang thu, hình ảnh

các em nhỏ núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến

trường

a Khơi nguồn kỉ niệm: ( 5’)

? Những kỉ niệm lần đầu tiên đi học được gắn

với thời gian, không gian cụ thể nào? Vì sao

thời gian, không gian ấy lại trở thành kỷ niệm

trong trí tưởng tượng của tôi ?

- Thời gian: buổi mai đầy sương thu và gió

lạnh

- Không gian: trên con đường làng dài và

hẹp

=> Đó là thời điểm, nơi chốn gần gũi, quen

thuộc gắn liền với tuổi thơ, gắn với tình yêu

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu

- Cảnh thiên nhiên: Biếnchuyển của cảnh vật sang thu

- Cảnh sinh hoạt: Hình ảnhnhững em bé núp dưới nón mẹlần đầu tiên đi đến trường

quê hương của tác giả.

G

H

? Đắm mình trong không gian gợi kỉ niệm ấy,

nhân vật tôi có cảm xúc ra sao ? Cảm xúc ấy

được diễn tả cụ thể qua hình ảnh như thế

nào?

- Nao nức-> như mấy cành hoa tươi mỉm cười

giữa bầu trời quang đãng

G

H

? Hãy phân tích nét đặc sắc của câu văn đó?

- Hình ảnh so sánh rất đẹp gắn với cảnh sắc

thiên nhiên tươi sáng, trữ tình kết hợp với nghệ

thuật nhân hóa tạo ấn tượng sâu đậm trong lòng

người đọc

- NT: Từ láy, hình ảnh so sánh,nhân hoá -> Mạch cảm xúc bắtnguồn từ không gian, thời giantinh tế, nhẹ nhàng Diễn tả cụthể tâm trạng, cảm xúc nảy nởtrong lòng tác giả

G Ngay từ những dòng đầu của tác phẩm, những câu văn thấm đẫm chất trữ tình

như một cánh cửa dịu dàng mở ra dẫn người đọc vào một thế giới đầy ắp những

sự vật, những con người, những cung bậc tình cảm đẹp đẽ trong sáng, đáng nhớ Quá khứ được đánh thức với bao kỉ niệm ùa về Cả một chuỗi tâm trạng lần lượt hiện lên trên từng trang truyện.

G

H

? Những kỉ niệm lần đầu tiên đi học của nhân

vật “tôi” được gắn với thời gian, không gian

cụ thể nào? Vì sao thời gian, không gian ấy

lại trở thành kỉ niệm trong trí tưởng tượng

của “tôi”?

+ Thời gian: Một buổi mai đầy sương

+ Không gian: Con đường dài và hẹp

-> Đó là thời điểm, nơi chốn gần gũi, quen

thuộc gắn liền với tuổi thơ, gắn với tình yêu quê

G

H

? Tìm câu văn miêu tả tâm trạng, cảm xúc của

nhân vật tôi trên đường đến trường?

Dùng bút chì gạch chân từ ngữ quan trọng

+ Cảm nhận con đường làng vốn quen thuộc tự

nhiên thấy lạ, cảnh vật đều thay đổi

+ Cảm thấy mình đứng đắn trang trọng trong bộ

quần áo với mấy quyển vở mới trên tay

+ Thận trọng nâng niu mấy quyển vở, vừa lúng

túng, vừa muốn thử sức, muốn kiểm định mình

khi xin mẹ được cầm cả bút thước như các bạn

khác

G ? Qua những chi tiết vừa tìm, em cảm nhận

được tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi lúc

- Cảm giác, tâm trạng:

+ Hồi hộp, phấn chấn, náo nức

này như thế nào ? Vì sao tôi có tâm trạng đó?

-Đó là cảm giác hồi hộp lạ thường, vì đối với

một em bé mới chỉ biết chơi đùa qua sông thả

diều, ra đồng chạy nhảy với các bạn, hôm nay

đi học quả là sự kiện lớn, một bước ngoặt của

tuổi thơ Vì thế hôm nay cậu cảm thấy mình

đứng đắn, chững trạc, trang trọng hơn trong bộ

quần áo mới, vì thế “tôi” muốn thử sức mình

Cảm giác này được tác giả ghi lại thật tinh tế,

chân thực

lạ thường

+ Đứng đắn chững chạc, trangtrọng hơn

- Sự thay đổi lớn: tôi đi học-> Hình ảnh so sánh thú vị Câuvăn thấm đẫm chất trữ tình

=> Những cảm giác tinh tế,chân thực, biểu hiện nét dịudàng trong sáng khát vọngvươn tới của một tâm hồn trẻthơ

G

H

? Hãy chỉ ra ý nghĩa của 2 chi tiết sau:

- Con đường quen lạ

- Cảm thấy trang trọng

+ Đó là dấu hiệu sự đổi khác trong tình cảm và

nhận thức của cậu bé -> Tất cả những cảm giác

ấy do một sự kiện quan trọng hôm nay: Tôi đi

- Đó là dấu hiệu sự thay đổi trong tình cảm và

nhận thức của cậu bé chứng tỏ cậu bé có chí

học hành, có tinh thần tự lực, không muốn thua

- Hình ảnh so sánh đẹp, xác thực gắn liền với thiên nhiên tươi đẹp, mềm mại=>Câu văn giàu chất thơ, giàu chất tạo hình, khẳng định một kỉ niệm đẹp, đề cao sựhọc hành của con người

G GV: Tâm trạng được bộc lộ theo dòng hồi tưởng, kết hợp hài hòa giữa kể và tả, bộc lộ cảm xúc góp phần quan trọng tạo nên chất trữ tình của tác phẩm=> Điều

đó tiếp tục được khẳng định ở phần sau của văn bản.

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm sau khi học tiết một của văn bản

? Cảm xúc của tác giả được khơi nguồn từ đâu

? Tâm trạng của nhân vật “tôi” trên đường tới trường

-HS trả lời, nhận xét

-GV (chốt nội dung bài):

Những cảm xúc, cảm giác ấy không mâu thuẫn trái ngược mà gần gũi, bổsung cho nhau nhằm diễn tả một cách cụ thể tâm trạng khi nhớ lại cảm xúc thựccủa tôi khi ấy Các từ láy đã góp phần rút ngắn thời gian, khoảng cách giữa quákhứ và hiện tại Chuyện xảy ra bao năm rồi mà cứ như hôm qua, hôm kia.

Ngay từ những dòng đầu của tác phẩm, từ hiện tại nhớ về dĩ vãng, dòng hồitưởng của “tôi” dần trở về với những tâm trạng cảm xúc của chính mình trongbuổi đầu cắp sách tới trường Những câu văn thấm đẫm tính chất trữ tình như mộtcánh cửa dịu dàng mở ra dẫn người đọc vào một thế giới đầy ắp những sự việc,những con người, những cung bậc tình cảm đẹp đẽ, trong sáng đáng nhớ

* Hoạt động kết nối:

- Học bài cũ:

+ Đọc kĩ và tóm tắt văn bản

+ Đọc lại văn bản nhiều lần và chọn những đoạn văn hay để học thuộc lòng

+ Đọc lại các văn bản viết về chủ đề gia đình và nhà trường đã học

- Chuẩn bị bài mới: chuẩn bị tiếp phần văn bản “Tôi đi học” (Tiếp)

+ Đọc kĩ văn bản và tóm tắt toàn bài.

+ Tìm những chi tiết miêu tả cảnh sân trường trước và trong ngày tựu trường quacái nhìn của nhân vật tôi

+ Tìm hiểu những cảm nhận của nhân vật tôi khi đến trường và khi ở trong lớphọc, thái độ của những người lớn

+ Tìm hiểu tình cảm của người lớn đối với các em nhỏ trong ngày tựu trường

Tiết: 2

CHỦ ĐỀ 01 – HỌC KÌ I

BÀI 1,2 Đọc – HiểuTÔI ĐI HỌC ( Tác giả: Thanh Tịnh )

(Tiết 2) IV.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:

1 Ổn định tổ chức: (1’)

2 Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh: (2’).

? Văn bản “Tôi đi học” của Thanh Tịnh diễn tả những kỉ niệm của nhân vật tôi theo trình tự nào? Tìm những hình ảnh, chi tiết chứng tỏ tâm trạng hồi hộp, cảm giác ngỡ ngàng của nhân vật tôi trên đường tới trường?

* Yêu cầu nêu được:

- Những kỉ niệm của nhân vật “tôi” được diễn tả theo trình tự thời gian của một buổi

3.Tổ chức các hoạt động Dạy – Học: GV - Trong tiết học trước, chúng ta đã khám

phá những cảm nhận ban đầu của nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Tôi đi học của nhà văn Thanh Tịnh trong buổi đầu tiên đến trường Những cảm nhận ấy thật giống những cảm nhận chung của chúng ta Vậy, những rung động tiếp theo của nhân vật tôi có giống với những rung động của chúng ta nữa không? Ông diễn đạt rung động

ấy bằng những nghệ thuật tiêu biểu nào? Trong tiết học ngày hôm nay cô trò ta cùng tìm hiểu tiếp.

-Quan sát đoạn văn: trước sân trường -> cả ngày cơ mà.

B1: GV giao nhiệm vụ:

Cặp đôi chia sẻ về nội dung được tìm hiểu trong phiếu học tập

B2: Học sinh thảo luận với bạn cùng bàn Đưa ra kết luận chung.

B3: GV gọi đại diện cặp bàn ngẫu nhiên trả lời, yêu cầu HS khác nhận xét và bổ

sung

B4: Gv kết luận.

PHIẾU HỌC TẬP

1 Khi đứng trước sân trường Mỹ Lý nhân vật tôi có tâm trạng như thế nào?

Vì sao nhân vật “tôi” có tâm trạng như vậy?

Liệt kê các chi tiết.

- Bỗng thấy sân trường hôm nay dày đặc cả người, ai

cũng áo quần sạch sẽ gương mặt vui tươi sáng sủa.

- Nhìn ngôi trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái

đình làng Hòa Ấp.

=> Phản ánh không khí đặc biệt của ngày hội khai

trường từ xưa đến nay ở nước ta; Thể hiện tinh thần

hiếu học của nhân dân ta Bộc lộ tình cảm sâu nặng của

tác giả đối với mái trường tuổi thơ

c Tâm trạng của “tôi” lúc

ở sân trường

- Cảm thấy ngôi trường vừa cao, vừa sạch sẽ, vừa oai nghiêm.

-> Không khí cuả ngày hội tựu trường: náo nức, vui vẻ nhưng cũng rất trang trọng.

G

H

G

H

? Ngôi trường được so sánh với cái đình làng, theo em

sự so sánh ấy có ý nghĩa như thế nào?

- Diễn tả cảm xúc trang nghiêm về mái trường và đề cao

tri thức con người trong trường học.

- Nghệ thuật: So sánh ->xúc cảm trang nghiêm củatác giả về mái trường, đềcao trí thức của con ngườitrong trường học

G

H

? Cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi cũng như các

bạn nhỏ khác lúc này được miêu tả như thế nào?

- Cảm thấy mình nhỏ bé đâm ra lo sợ vẩn vơ, bỡ ngỡ

đứng nép bên người thân, chỉ dám nhìn một nửa hay chỉ

? Chỉ ra cái hay của hình ảnh so sánh “Họ như con

chim e sợ”? Cảm nhận của em về hình ảnh này?

- Sự so sánh chính xác, sinh động, tinh tế miêu tả đúng

tâm trạng của các em nhỏ lần đầu tiên tới trường.

? Qua chi tiết trên, ta thấy tác giả muốn nói điều gì

với chúng ta?

+ Đề cao sức hấp dẫn của nhà trường

+ Thể hiện khát vọng bay bổng của tác giả đối với

trường học

+ Miêu tả sinh động hìnhảnh và tâm trạng các emnhỏ lần đầu tới trường học

=> Câu văn gợi sự liên tưởng về một thời tuổi thơ đứng

dưới mái trường mến yêu Mỗi một học trò hồn nhiên

ngây thơ như một cánh chim đầy khát vọng với biết bao

bồi hồi lo lắng nhìn bầu trời tri thức cao rộng, chân trời

? Hình ảnh ông đốc được nhân vật tôi nhớ lại qua

những chi tiết nào?

- Ông nói: các em phải cố gắng học để thầy mẹ được

vui lòng và để thầy dạy các em được sung sướng

- Nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ và cảm động.

- Tươi cười nhẫn lại nhìn chúng tôi.

? Từ các chi tiết trên cho chúng ta thấy tác giả đã

nhớ tới ông đốc bằng tình cảm nào?

-Quý trọng, tin tưởng, biết ơn người thầy

- Quý trọng, tin tưởng, biết

ơn người thầy

-Khi hồi trống thúc vang, học trò cũ bước vào lớp thì cái

cảm giác chơ vơ ập đến khiến chú bé và các cậu trò mới

đều lúng túng.

? Tâm trạng đó tiếp tục được thể hiện như thế nào khi

nghe ông đốc gọi tên?

-Khi ông đốc đọc tên từng người, tôi cảm thấy như quả

tim tôi ngừng đập đến quên cả mẹ đứng sau tôi Khi

nghe gọi đến tên tôi tự nhiên giật mình lúng túng Được

mọi người ngắm nhìn nhiều hơn hết, đã lúng túng chúng

tôi càng lúng túng hơn.

- Bỗng cảm thấy sợ khi sắp rời bàn tay mẹ Những tiếng

khóc nức nở hay thút thít cứ bật ra tự nhiên như phản

ứng dây chuyền Cảm thấy chưa lần nào xa mẹ như lần

? Trong những từ ngữ miêu tả tâm trạng, từ nào được

lặp đi lặp lại nhiều lần nhất? hãy phân tích tác dụng

của việc lặp từ đó?

- Riêng từ “lúng túng” điệp tới 4 lần:

+ Chung quang là những cậu bé vụng về lúng túng như

tôi cả.

+ Nghe gọi đến tên tôi tự nhiên giật mình và lúng túng

+ Chúng tôi được người lạ ngắm nhìn đã lúng túng, càng

lúng túng hơn.

=> Đây là một từ có ý nghĩa khái quát, giúp ta hiểu sâu

thêm nỗi lòng của nhân vật và tài năng của nhà văn

trong việc diễn tả tinh tế cái vụng về, bỡ ngỡ, nỗi sợ sệt,

lo âu của những đứa trẻ

G

H

? Có nhận xét cho rằng: Tiếng khóc của các cậu trò

nhỏ như một phản ứng dây truyền, rất tự nhiên, rất

ngây thơ, giàu ý nghĩa Theo em nhận xét đó có đúng

không? Vì sao?

-Thảo luận, cử đại diện trình bày.

+ Vừa lúc nãy, trên đường tới trường các cô còn náo

nức, muốn tỏ ra mình đã lớn, cũng vừa lúc nãy, cảm thấy

hãnh diện vì nhiều người chú ý, mà giờ đây lại khóc =>

tiếng khóc như phản ứng dây chuyền rất tự nhiên, ngây

thơ và rất giàu ý nghĩa:

+ Đó là tiếng khóc của sự nuối tiếc những ngày chơi đùa

thoải mái, sự lưu luyến những người thân.

+ Cũng là tiếng khóc của sự e sợ trước một thời kì thử

thách, trước không ít khó khăn của thế giới học đường

hay đây là tiếng khóc của niềm vui, niềm quan tâm để

bước vào một thế giới khác lạ đầy hẫp dẫn

+ Báo hiệu sự trưởng thành

G

H

? Nhận xét từ ngữ và biện pháp miêu tả của tác giả

trong đoạn văn trên? Qua đó tác giả đã làm nổi bật

tâm trạng của nhân vật tôi ntn?

- Tác giả đã sử dụng một loạt động từ đặc tả tâm trạng,

cảm giác như: cảm giác ngập ngừng, e sợ, bỡ ngỡ, rụt rè,

lúng túng, dềnh dàng, run run

=> Miêu tả tinh tế, chân thực, chính xác tâm trạng của

nhân vật tôi.

- Một loạt động từ đặc tả, miêu tả chân thực, chính xác, tinh tế, phép so sánh đặc sắc

=> Tâm trạng lúng túng, rụt

rè, lo lắng, sợ hãi thể hiện cảm xúc hồn nhiên, trong sáng của tuổi thơ.

G Giảng: Một lần nữa ta lại thấy cây bút văn xuôi Thanh Tịnh truyền cảm biết bao, trữ

tình biết bao, thấu tỏ lòng người biết bao Ta thấy ông đâu phải là viết văn mà đang

sống lại những kỉ niệm của chính mình Ông giãi bày tuổi thơ của chính mình Những kỉ niệm ấy trong sáng chân thực đến vô cùng.

G

H

? Tâm trạng của nhân vật tôi trong đoạn văn gợi trong

lòng người đọc suy nghĩ gì?

- Là tâm trạng của bất cứ ai từng cắp sách đến trường

=> làm sống lại kỷ niệm của chính mình => điều này

khiến cho tác phẩm có sức sống đặc biệt trong lòng

người đọc.

? Tìm những chi tiết, hình ảnh cảm xúc, tâm trạng

của nhân vật tôi khi ngồi trong lớp học? Tại sao nhân

vật tôi có cảm giác đó?

- Thấy mùi hương lạ xông lên trong lớp bàn ghế chỗ

ngồi tự nhiên lạm nhận làm vật riêng của mình

- Nhìn người bạn không cảm thấy xa lạ chút nào

- Chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm học vần

+ Lạ bởi lần đầu tiên được vào lớp học.

+ Gần gũi bởi tôi ý thức được rằng mọi thứ sẽ gắn bó,

thân thiết với mình bây giờ và mãi mãi.

+ Tình cảm của nhân vật “tôi” trong sáng, hồn nhiên,

G

H

? Đoạn văn kết thúc bằng những hình ảnh đẹp và

nhiều ý nghĩa Đó là những hình ảnh nào? Những

hình ảnh ấy giúp em hiểu thêm gì về nhân vật tôi ?

- Chú chim hót bay cao.

- Kỉ niệm bẫy chim

- Tiếng phấn

=> Một chút buồn khi từ giã tuổi thơ, bắt đầu trưởng

thành trong nhận thức và bắt đầu vào việc học hành.

Phải chăng đây là phút sang trang của một tâm hồn trẻ

dại, tạm biệt thời thơ ấu để bước vào thế giới tuổi học

trò đầy khó khăn mà biết bao hấp dẫn Nhân vật “tôi”

yêu thiên nhiên, yêu tuổi thơ, nhưng yêu cả sự học

hành để trưởng thành.

G Dẫn dắt: Trong hồi ức của “tôi” về buổi tựu trường

ta còn bắt gặp cả hình ảnh của những người lớn (ông

đốc, thầy giáo trẻ, các vị phụ huynh)

3.2 Tình cảm của người lớn đối với các em nhỏ trong ngày tựu trường.

G

H

G

H

? Hình ảnh những người lớn hiện ra trong kí ức tuổi

thơ của nhân vật tôi như thế nào?

- Ông đốc: Nhìn các em với cặp mắt hiền từ và cảm

động, lời nói khẽ khàng đầy yêu thương, lại tươi cười

? Em có cảm nhận như thế nào về tình cảm của

những người lớn đối với những em bé lần đầu đi học?

-Trình bày.

- Tất cả đều dịu dàng yêuthương, chăm chút khuyếnkhích các em Vừa thể hiệntrách nhiệm, tấm lòng vừatạo nên môi trường giáodục giúp các em khôn lớntrưởng thành

G * Bình: Nếu ví các em nhỏ ngày đầu tiên đi học là những cánh chim đang chập chững

rời tổ để bay vào bầu trời bao la đầy nắng và gió thì cha mẹ, thầy cô chính là những bàn tay nâng đỡ, những làn gió đưa, những tia nắng soi đường để cánh chim được cất lên mạnh dạn khoáng đạt trên bầu trời Nhờ những bàn tay, những làn gió mát, những tia nắng chứa chan tình thương và trách nhiệm ấy, cậu học trò trong câu chuyện này đã nhanh chóng hoà nhập vào cái thế giới kì diệu của mái trường

? Qua đó em cảm nhận được điều gì?

-Trách nhiệm và tấm lòng của gia đình, nhà trường đối với thế hệ trẻ tương lai

-Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh: Kể một số câu chuyện thể hiện sự quan tâm

của Bác đối với giáo dục và trẻ em

? Từ đó, em thấy mình phải có trách nhiệm gì trước sự quan tâm của gia đình

và xã hội như vậy?

-Ra sức học tập, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức,

*Hoạt động 3 : Tổng kết:

- Mục tiêu: khái quát nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa

văn bản; các kiến thức cần ghi nhớ

- Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp,

thuyết trình, hoạt động nhóm…

- Năng lực cần đạt: năng lực giao tiếp và hợp tác,

năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực

ngôn ngữ …

- Thời gian: 5 phút

- Cách thức tiến hành:

4 Tổng kết:

+ GV gọi hs trả lời cá nhân:

Những nhận định sau đây về văn bản “Tôi đi học” là đúng hay sai?

1 Phương thức biểu đạt của văn bản là tự sự kết hợp

với miêu tả, thuyết minh

2 Văn bản rất giàu chất thơ

3 Văn bản sử dụng các số liệu minh chứng phong phú

và giàu sức thuyết phục

4 Những cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng tôi là

tình yêu và niềm trân trọng sách vở, bàn ghế, lớp học,bạn bè, thầy giáo, gắn liền với mẹ và quê hương, cảm

xúc trong sáng về tuổi thơ và mái trường quê hương.

văn sử dụng trong bài?

- Dùng kĩ thuật thi đọc nhanh, tìm đúng hướng dẫn.

- Cách tiến hành: mỗi đội ghi câu văn có chứa hình

ảnh so sánh ra giấy Đội nào tìm được đúng, nhanh

và chứa nhiều câu chứa hình ảnh so sánh sẽ thắng

- Sử dụng ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng, hồi

tưởng của nhân vật tôi.

- Giọng điệu trữ tình trong sáng.

- Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm

lí tinh tế, nhẹ nhàng tha thiết.

- Bố cục truyện theo dòng hồi tưởng cảm xúc.

G

H

G

H

?Nêu ý nghĩa văn bản? Những cảm giác trong

sáng nảy nở trong lòng tôi là những cảm giác

nào?

- Tình yêu và niềm trân trọng sách vở, bàn ghế, lớp

học, bạn bè, thầy giáo, gắn liền với mẹ và quê

hương.

- Cảm xúc trong sáng về tuổi thơ và mái trường quê

hương.

? Từ đó em cảm nhận gì về nhân vật?

-Hồn nhiên, ngây thơ, tình cảm trong sáng, không

chỉ yêu thiên nhiên tuổi thơ mà còn yêu sự học

hành để trưởng thành Là người giàu tình cảm, cảm

xúc

4.2 Nội dung- Ý nghĩa văn bản

* Nội dung: Ghi lại kỷ niệm trong

sáng của tuổi học trò trong ngày tựu trường hết sức chân thực, tinh

tế qua dòng hồi ức của nhà văn

* Ý nghĩa: Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi không thể nào quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh.

H Yêu cầu HS nắm được những nội dung chính

* Hoạt động tiếp nối: 5 phút - Giáo viên giao nhiệm vụ cho nhóm hs chuyên gia:

*Nội dung:

1 Phần I: Chủ đề văn bản

? Đọc lại văn bản "Tôi đi học" của Thanh Tịnh cho biết tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc nào trong thở thiếu thời của mình?

? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì trong lòng tác giả?

? Em hãy phát biểu chủ đề của văn bản này?

? Vậy theo em chủ đề của văn bản là gì?

2 Phần II: Tính thống nhất về chủ đề văn bản

? Nhan đề của văn bản cho em biết gì ?

? Em có nhận xét gì về trình tự kết cấu văn bản ? Kỷ niệm nào được tái hiện qua hồi tưởng của “Tôi”?

? Cùng với những kỉ niệm là những cảm xúc in sâu trong kí ức, Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm trạng đó in sâu trong lòng nhân vật tôi suốt cuộc đời?

Tiết: 3

BÀI 1,2TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

+ Đọc – hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản

+ Trình bày một văn bản (nói, viết) thống nhất về chủ đề

3 Thái độ: Giáo dục HS hiểu được vai trò của tính thống nhất về chủ đề của văn bản

để từ đó biết vận dụng trong quá trình tạo lập văn bản

4 Định hướng phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh:

- Năng lực tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệthông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ…

-Phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm

5.Các nội dung giáo dục tích hợp:

- GD kĩ năng sống: KN động não, KN xác định, KN tự tin: để học sinh tự lĩnh hội

kiến thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên

- GD đạo đức: giáo dục về các giá trị tôn trọng, trách nhiệm

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

1 Giáo viên: nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, sách giáo viên, hướng dẫn

chuẩn kiến thức kĩ năng, tư liệu tham khảo; chuẩn bị kế hoạch dạy học, thiết bị, đồdùng; phương tiện dạy học,

2 Học sinh: đọc kĩ sách giáo khoa, sách bài tập, những tài liệu liên quan; soạn bài;

và chuẩn bị đầy đủ theo hướng dẫn về nhà của giáo viên

III PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:

1.Phương pháp: Phương pháp thuyết trình, đàm thoại, luyện tập, dạy học nhóm, giải

quyết vấn đề, dạy học theo tình huống, dạy học định hướng hành động,

2.Kĩ thuật dạy học: giao nhiệm vụ, hỏi và trả lời, động não, “trình bày một phút”,

tóm tắt tài liệu; kĩ thuật giải quyết tình huống (để thực hiện yêu cầu cần đạt vận dụng

nội dung đã học vào giải quyết vấn đề trong thực tiễn).

IV.TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:

1 Ổn định tổ chức: (1’)

Ngày giảng Lớp Sĩ số Vắng

2 Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh: (2’).

Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

3.Tổ chức các hoạt động Dạy – Học:

B TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN

? Ở lớp 6 các em đã được học thế nào là câu chủ đề và doạn văn chứa câu chủ đề Vậy chủ đề là gì?

- Chủ đề là nội dung chính thể hiện tư tưởng cơ bản của một văn bản.

+ Học sinh làm việc cá nhân, sử dụng kĩ thuật động não và trình bày một phút

+ GV khái quát dẫn vào bài mới: Vậy chủ đề của một văn bản cần phải đáp ứng đượcnhững yêu cầu gì? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay.

G

H

* Hoạt động 1: Tìm hiểu chủ đề của văn bản:

-Yêu cầu HS lấy phiếu học tập đã chuẩn bị ở nhà

trong tiết trước

1 Trong văn bản tác giả nhớ lại những kỉ niệm

sâu sắc nào trong thời thơ ấu của mình ?

2 Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì

trong lòng tác giả ?

3 Nội dung trả lời các câu hỏi trên chính là chủ

đề của văn bản “Tôi đi học” Vậy hãy nêu khái

quát chủ đề của văn bản này?

4 Vậy em hiểu chủ đề của văn bản là gì ?

+ Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

+ Bước 3: Trao đổi thảo luận

Đại diện trình bày

Các nhóm khác nhận xét bổ sung

+ Bước 4: Đánh giá chốt kiến thức (MC)

I Chủ đề của văn bản:

1 Phân tích ngữ liệu:

Văn bản: “Tôi đi học”

- Đề tài của văn bản: Kỉ niệm sâu

sắc ngày đầu tiên đi học => Đối tượng của văn bản.

- Nội dung của văn bản:

+ Những cảm xúc hồi hộp, bỡ ngỡ.

+ Những kỷ niệm đã theo suốt cuộc đời.

=> Vấn đề chính của văn bản.

Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.

=> Chủ đề của văn bản lànhững vấn đề chủ chốt đượctác giả nêu lên, đặt ra trong vănbản (bao gồm đối tượng và vấn

đề chính mà văn bản biểu đạt)

G 1 Trong văn bản tác giả nhớ kỉ niệm về buổi đầu tiên đi học.

2 Sự hồi tưởng ấy gợi lên cảm giác bâng khuâng, xao xuyến không thể nào quên

về tâm trạng náo nức, bỡ ngỡ của nhân vật ''tôi'' trong buổi tựu trường.

3 Chủ đề của văn bản “Tôi đi học”: Những kỉ niệm sâu sắc về buổi tựu trường đầu tiên.

4 Chủ đề của văn bản là những vấn đề chủ chốt được tác giả nêu lên, đặt ra trong văn bản.

G Khái quát: Chủ đề của văn bản hiểu một cách đơn giản nó bao gồm đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.

H Gọi HS đọc ghi nhớ 1 (SGK-12) 2 Ghi nhớ: ( SGK-12)

? Hãy phát biểu chủ đề của văn bản " Tôi đi học" ?

- Văn bản "Tôi đi học" kể về một kỷ niệm đẹp đẽ nhất của nhân vật "tôi" - đó là

kỷ niệm về buổi đầu tiên tựu trường - ngày đầu tiên đi học - với những dòng suy nghĩ, cảm giác trong trẻo, ngây thơ, những cảm giác tâm trạng hăm hở, háo hức,

bỡ ngỡ, rụt rè, chơ vơ lúng túng, những kỷ niệm mơn man - một kỷ niệm sâu sắc nhất từ thuở thiếu thời

H

G

-Đọc ngữ liệu SGK.

? Căn cứ vào đâu em biết văn bản " Tôi đi học" nói

lên những kỉ niệm của tác giả về buổi đầu tiên đến

trường?

-Gợi ý: Chú ý nhan đề, các từ ngữ, các câu văn,

trình tự kết cấu trong văn bản

1 Phân tích ngữ liệu: SGK - 12

-> Văn bản "Tôi đi học" tập trung

tô đậm cảm giác trong sáng nảy nở

bằng nghệ thuật khác nhau -> Căn cứ vào:

G ? Nhan đề của văn bản cho em biết gì ? - Nhan đề của văn bản, tên văn

bản.

G ? Em có nhận xét gì về trình tự kết cấu văn bản ?

Kỷ niệm nào được tái hiện qua hồi tưởng của “

Tôi” ?

-> Đó là trình tự những kỉ niệm được tái hiện:

+ Kỉ niệm trên con đường làng: cảm nhận về sự

thay đổi

+Kỉ niệm khi đứng ở sân trường: Cảm nhận về

ngôi trường, khi xếp hàng vào lớp.

+ Kỉ niệm buổi học đầu tiên… cảm thấy xa mẹ

- Trình tự kết cấu (Trình tự kể )

G

H

? Cùng với những kỷ niệm là những cảm xúc in

sâu trong kí ức Hãy tìm các từ ngữ chứng tỏ tâm

trạng đó in sâu trong lòng nhân vật tôi suốt cuộc

đời?

+ Những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường

+ Lần đầu tiên đến trường, đi học, 2 quyển vở

-Các câu miêu tả -> Tạo cảm giác

ấn tượng về lần đầu tiên đi học.

+ Hôm nay tôi đi học ,Tôi quên thế nào được cảm

giác trong sáng ấy ,

+ Đoạn miêu tả: mang sách vở

G

H

? Tìm các từ ngữ các chi tiết nêu bật cảm giác mới

lạ xen lẫn bỡ ngỡ của nhân vật tôi khi cùng mẹ tới

trường và khi cùng các bạn vào lớp?

-Các từ láy: náo nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã.

cảm thấy chơ vơ , vụng về lúng túng tiếng trống

thúc vang dội vào lòng tôi quả tim ngừng

đập lúng túng bật khóc.

- Những từ ngữ gợi tả cảm xúc, tâm trạng

=> Các phương diện đều tập trung làm rõ cho về vấn đề chính của văn bản =>Văn bản thống nhất về chủ đề.

G

H

? Cách triển khai nội dung văn bản có đảm bảo

cho tính thống nhất của chủ đề văn bản không ?

=> Tập trung làm rõ những kỉ niệm và Cảm giác

trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật tôi trong buổi

tựu trường đầu tiên, được xuyên suốt trong văn bản

=> Tạo tính thống nhất về chủ đề của văn bản.

G

H

? Phải làm như thế nào để tìm hiểu tính thống

nhất của văn bản.

=> Phải lưu ý tìm hiểu nhan đề, quan hệ giữa các

phần của văn bản: phát hiện các câu, các từ ngữ tập

trung biểu hịên chủ đề đó như thế nào.

? Tính thống nhất này thể hiện ở những phương

diện nào trong văn bản?

- Phương diện ND: Các phần cùng nói về 1 vấn đề

? Hãy cho biết văn bản viết về đối

tượng nào và về vấn đề gì?

Văn bản có đối tượng xác định thể

hiện ở nhan đề văn bản Văn bản

viết về cây cọ và tác dụng của cây

cọ, tình cảm gắn bó của người dân

sông Thao với cây cọ.

Nhóm 2: Tổ 2

? Các đọan văn đã trình bày đối

tượng và vấn đề theo một thứ tự

như thế nào?

? Với bố cục các phần vừa phân

tích trên, theo em có thể thay đổi

trật tự này được không? Vì sao?

- Phải biết rừng cọ như thế nào thì

mới thấy được sự gắn bó đó…

Nhóm 3: Tổ 3

? Hãy nêu chủ đề của văn bản

trên?

? Chủ đề ấy được thể hiện trong

toàn văn bản, từ việc miêu tả

rừng cọ đến cuộc sống của người

dân Hãy chứng minh điều đó?

Trình bày: Nhan đề văn bản là đối

tượng chính xuyên suốt toàn bộ

VB, câu mở đầuvà câu kết thúc VB

đã mở ra vấn đề và kết thúc vấn đề

rất hợp lí.

+ Tả cây cọ (đoạn 2)

+ Tác dụng của cây cọ (đoạn 3,4)

+ Sự gắn bó giữa con người với rừng cọ(đoạn 5)

- Đó là trình tự hợp lí không thể thay đổiđược Vì phải biết rừng cọ như thế nào thì mớithấy được sự gắn bó đó

b Chủ đề: rừng cọ quê tôi (đối tượng) và sựgắn bó giữa người dân sông Thao với rừng cọ(vấn đề chính)

c Điều đó thấy rõ qua cấu trúc văn bản

- Câu ca dao sau đã trực tiếp nói về tình cảmgắn bó giữa người dân sông Thao với rừng cọ:

Dù ai đi ngược về xuôi Cơm nắm lá cọ là người sông Thao.

d Các từ ngữ thể hiện chủ đề như: cọ (được lặp đi lặp lại nhiều lần: rừng cọ, cây cọ, thân

cọ, búp cọ, lá cọ, chổi cọ, nón lá cọ, làn cọ,

…), gắn bó, nhớ, cơm nắm lá cọ, người sông Thao.

- Các câu thể hiện chủ đề của văn bản :

Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ Người sông Thao đi đâu về đâu rồi cũng nhớ rừng cọ quê mình.

Bài tập 2: Trao đổi trong nhóm, chọn ý để bài văn không bị lạc đề.

Đáp án: Nên bỏ ý (b) và (d) -> Gạt bỏ các ý làm cho bài viết lạc đề:

Bài tập 3: Bổ sung, lựa chọn, điều chỉnh lại các từ, các ý cho thật sát với yêu cầu

của đề bài đã cho

d Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều biến đổi.

e Cảm thấy gần gũi thân thương đối với lớp học, với những người bạn mới

? Khi nào một văn bản được coi là có tính thống nhất về chủ đề

1/ Chủ đề văn bản là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản nói tới.

2/ Văn bản có tính thống nhất khi chỉ nói tới chủ đề đã xác định

3/ Để viết hoặc hiểu một văn bản cần xác định chủ đề được thể hiện của nhan đề, đềmục, trong quan hệ giữa các phần của văn bảnvà các từ ngữ then chốt thường đượclặp đi lặp lại trong đó

4/ Tính thống nhất của chủ đề là sự liên kết chặt chẽ, sự hòa hợp gắn bó của các bộphận tác phẩm như nhan đề, lời đề từ ( nếu có) tạo thành một chỉnh thể Sự thừa thiếutrong tác phẩm là hiện tượng biểu lộ sự non yếu của tác giả đã pha vỡ tính thống nhấtcủa chủ đề

(Phiếu học tập kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong tiết học).

HS vẽ sơ đồ bài học Tính thống nhất của chủ đề trong văn bản.

* Hoạt động tiếp nối: 3 phút

- Nắm được thế nào là chủ đề, thế nào là tính thống nhất về chủ đề của vb,các điều kiện để có tính thống nhất về chủ đề của văn bản

- Viết một đoạn văn bảo đảm tính thống nhất về chủ đề với nội dung tựchọn

- Tự học bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

- Chuẩn bị nội dung tiếp theo: Đọc kĩ văn bản: Người thày đạo cao đức trọng (T24) trả lời câu hỏi.

? Phân tích bố cục của văn bản? Nhận xét trình tự sắp xếp của các đoạn văn ?Nhiệm vụ từng phần?

? Các phần trong văn bản quan hệ với nhau như thế nào?

? Các ý trong thân bài được sắp xếp theo trình tự nào?Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ thuộc vào những yếu tố nào?

? Vì sao văn bản lại phải trình bày theo bố cục? Mỗi văn bản trình bày theo

bố cục có góp phần vào thể hiện tính thống nhất chủ đề không?