Nghiên cứu về làng nghề ở Trà Vinh có các khóa luận tốt nghiệp như: Luận văn thạc sỹ Địa lý học của tác giả Võ Minh Thu (năm 2012) nghiên cứu đề tài “Định hướng phát triển các làng ngh[r]
Trang 1MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Danh mục các bảng vi
Danh mục các hình vii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2
3 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2
4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 5
4.1 Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát 5
4.2 Phạm vi nghiên cứu 6
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 6
6 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN 6
6.1 Ý nghĩa khoa học 6
6.2 Ý nghĩa thực tiễn 6
7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN TƯ LIỆU 7
8 BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN 7
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 8
1.1 CÁC KHÁI NIỆM CÔNG CỤ 8
1.1.1 Nghề và làng nghề truyền thống 8
1.1.1.1 Nghề 8
1.1.1.2 Làng nghề truyền thống 8
1.1.2 Văn hóa và văn hóa làng nghề 9
1.1.2.1 Văn hóa 9
1.1.2.2 Làng nghề, văn hóa làng nghề 10
1.1.3 Tộc người và văn hóa tộc người 13
1.1.3.1 Tộc người 13
1.1.3.2 Văn hóa tộc người 13
1.1.4 Địa văn hóa và biến đổi văn hóa 14
1.1.4.1 Địa văn hóa 14
Trang 21.1.4.2 Biến đổi văn hóa 15
1.2 KHÁI QUÁT CÁC LÀNG NGHỀ CỦA NGƯỜI KHMER Ở TRÀ VINH 16 1.2.1 Khái quát về tỉnh Trà Vinh 16
1.2.2 Các điều kiện phát triển các làng nghề truyền thống tỉnh Trà Vinh 18
1.2.2.1 Các nhân tố tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên 18
1.2.2.2 Các nhân tố kinh tế, xã hội 20
1.2.3 Các làng nghề của người Khmer ở Trà Vinh 23
1.2.3.1 Thực trạng hoạt động 23
1.2.3.2 Một số làng nghề tiêu biểu 26
1.2.3.3 Đánh giá chung về sự phát triển của làng nghề Trà Vinh đối với văn hóa 27
1.2.4 Làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh 29
CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM VÀ SỰ BIẾN ĐỔI LÀNG NGHỀ ĐÚC CỐM DẸP CỦA NGƯỜI KHMER XÃ NHỊ TRƯỜNG, HUYỆN CẦU NGANG 33
2.1 ĐẶC ĐIỂM LÀNG NGHỀ 33
2.1.1 Tổ chức xã hội làng nghề 33
2.1.1.1 Khái quát về xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang 33
2.1.1.2 Tổ chức làng nghề cốm dẹp xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang 34
2.1.2 Nguyên vật liệu, công cụ và quy trình làm nghề 35
2.1.2.1 Nguyên vật liệu 35
2.1.2.2 Công cụ 36
2.1.2.3 Quy trình làm nghề 37
2.1.3 Sản phẩm làng nghề và sự tiêu thụ 39
2.1.4 Nghệ nhân và tri thức nghề 40
2.1.4.1 Nghệ nhân 40
2.1.4.2 Tri thức nghề 41
2.1.5 Sinh hoạt văn hóa làng nghề 42
2.2 SỰ BIẾN ĐỔI CỦA LÀNG NGHỀ HIỆN NAY 43
2.2.1 Ảnh hưởng của làng nghề cốm dẹp đối với đời sống người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang 43
2.2.2 Sự biến đổi của làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang trong sự biến đổi của văn hóa thời kỳ hội nhập 44
Trang 32.2.2.1 Về công cụ làm nghề 44
2.2.2.2 Về nguyên liệu sản xuất 45
2.2.2.3 Về quy mô và địa điểm sản xuất 45
2.2.2.4 Biến đổi về lĩnh vực văn hóa tổ chức cộng đồng 47
2.2.3 Các nhân tố tác động đến sự biến đổi làng nghề đúc cốm dẹp 53
2.2.3.1 Nhân tố chính trị 53
2.2.3.2 Nhân tố kinh tế 54
2.2.3.3 Nhân tố khoa học - kỹ thuật 55
2.2.3.4 Điều kiện hạ tầng kỹ thuật 56
2.2.3.5 Nhân tố văn hóa - xã hội 57
CHƯƠNG 3: PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ LÀNG NGHỀ ĐÚC CỐM DẸP CỦA NGƯỜI KHMER XÃ NHỊ TRƯỜNG, HUYỆN CẦU NGANG 61
3.1 NHỮNG GIÁ TRỊ CỦA LÀNG NGHỀ 61
3.1.1 Giá trị lịch sử 61
3.1.2 Giá trị kinh tế 62
3.1.3 Giá trị văn hóa 62
3.1.3.1 Giá trị văn hóa ẩm thực 62
3.1.3.2 Giá trị văn hóa lễ hội 64
3.1.3.3 Giá trị gắn kết cộng đồng 71
3.2 NHỮNG GIẢI PHÁP PHÁT HUY LÀNG NGHỀ ĐÚC CỐM DẸP CỦA NGƯỜI KHMER XÃ NHỊ TRƯỜNG THỜI KỲ HỘI NHẬP 73
3.2.1 Giữ gìn các yếu tố truyền thống 73
3.2.2 Tạo môi trường phát triển làng nghề 75
3.2.3 Khuyến nghị một số chính sách, giải pháp cho việc giữ gìn và phát huy làng nghề 76
KẾT LUẬN 82
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 84 PHỤ LỤC
Trang 4DANH MỤC CÁC BẢNG
(PL)
Bảng 2.1 Dân số và mật độ dân số theo đơn vị hành chính 7
Bảng 2.3 Số liệu các làng nghề trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 8
Trang 5DANH MỤC CÁC HÌNH
(PL)
Hình 3.6 Rang nếp bằng cách đốt than trấu và hệ thống mô-tơ tự động đảo 12
Hình 3.12 Đập cốm (kết hợp giữa truyền thống và hiện đại) 16 Hình 3.13 Sàng cốm để loại bỏ vỏ trấu, cốm vụn và bụi bẩn 17
Hình 3.15 Ông Thạch Sang - một trong những người thợ lâu năm của làng nghề 18 Hình 3.16 Trưng bày lễ vật cúng trăng tại lễ hội Ok Om Bok năm 2017 19
Hình 3.17 Biểu diễn tái hiện lễ cúng trăng tại lễ hội Ok Om Bok năm 2017
Hình 3.18 Mâm lễ cúng trăng tại nhà hộ dân Khmer vào ngày lễ Ok Om Bok 20
Trang 6PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Làng nghề - một mô hình kinh tế đã có từ lâu đời ở nước ta - là vốn quý giá của dân tộc, lưu giữ nhiều giá trị về kinh tế - xã hội, đặc biệt là những giá trị văn hóa Ngày nay, những giá trị đó tiếp tục phát huy trong giải quyết việc làm ở nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế - xã hội, lưu giữ và phát triển những sản phẩm thủ công truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, làm rạng rỡ thêm văn hóa Việt trong khu vực và thế giới Nghị quyết số 33, Hội nghị lần thứ chín Ban Chấp hành Trung ương
Đảng (khóa XI) “Về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” khẳng định việc xây dựng nền văn hóa mới cũng là
quá trình xây dựng nền tảng tinh thần xã hội phù hợp với thời đại mới, xu thế mới; đảm bảo
để văn hóa trở thành mục tiêu, động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; đảm bảo sự cân đối, hài hòa giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hóa đáp ứng được yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay Văn hóa trong thời kỳ đổi mới đất nước đã thật sự tác động đến các lĩnh vực rộng lớn của đời sống tinh thần, tư duy và hành động, đạo đức, lối sống và phong tục tập quán của con người; góp phần nâng cao trình độ dân trí, tính sáng tạo, chủ động, làm biến đổi cách nghĩ, nếp sống lạc hậu, bảo thủ, nhất là làm thay đổi cách sống, những phong tục, tập quán lạc hậu không còn phù hợp với tư duy và hành động của thời kỳ đổi mới, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc
Trà Vinh là một tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều dân tộc sinh sống: Kinh, Khmer, Hoa, Chăm, trong đó, dân tộc Khmer chiếm tỷ lệ cao (32% dân số toàn tỉnh), ở một số vùng đời sống còn nhiều khó khăn, kinh tế - xã hội phát triển chậm so với tốc độ phát triển chung của toàn tỉnh Xuất phát từ tính chất một tỉnh đa dạng về dân tộc, có truyền thống canh tác nông nghiệp lâu đời, Trà Vinh có lợi thế phát triển các làng nghề góp phần giải quyết việc làm cho lao động ở nông thôn, góp phần phát triển kinh tế, giữ gìn giá trị bản sắc văn hóa dân tộc
Hiện nay, với xu hướng hội nhập, phương thức sản xuất công nghiệp ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại đang dần chiếm ưu thế, các làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh có nguy cơ mai một để thay thế cho các cơ sở sản xuất theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Trong các làng nghề truyền thống của tỉnh, làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang với bề dày lịch sử hình thành và
Trang 7phát triển trên 100 năm, đây là một làng nghề mang đậm bản sắc dân tộc rất cần tìm hiểu, đánh giá để làm rõ thực trạng giá trị văn hóa, những biến đổi của nó trong giai đoạn hiện nay, định hướng giải pháp, công việc sắp tới nhằm bảo tồn, phát triển giá trị văn hóa phù hợp với thời kỳ hội nhập, phát huy tiềm năng, góp phần vào mục tiêu bảo
tồn những giá trị văn hóa lâu đời của dân tộc Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “Làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh”
cho luận văn tốt nghiệp thạc sỹ ngành Văn hóa học
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Vận dụng cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển làng nghề vào nghiên cứu các điều kiện và thực trạng hoạt động dưới góc nhìn văn hóa học để đánh giá giá trị làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer ấp Ba So, xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh Từ đó đưa ra khuyến nghị, đề xuất các giải pháp góp phần bảo tồn, phát triển làng nghề cốm dẹp thời kỳ hội nhập
- Hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về bảo tồn và phát triển làng nghề đúc cốm dẹp; đánh giá những giá trị làng nghề đúc cốm dẹp và những biến đổi của nó trong giai đoạn hiện nay; đề xuất định hướng, giải pháp bảo tồn phát triển làng nghề đúc cốm dẹp
3 LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu về các làng nghề là một vấn đề thu hút được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, đề cập đến qua nhiều thời kỳ với những khía cạnh và mục đích khác nhau Hiện nay, các đề tài nghiên cứu về nghề thủ công truyền thống của người Khmer trong
và ngoài tỉnh rất phong phú và đa dạng Có thể khái lược một số công trình, bài viết liên quan đến đề tài mà người viết đã tiếp cận, khảo cứu trong quá trình nghiên cứu đề tài này như sau:
Trong sách “Làng nghề thủ công truyền thống Việt Nam” tác giả Bùi Văn Vượng
đã giới thiệu về lịch sử hình thành cũng như các công đoạn chế tạo ra các sản phẩm thủ công của các làng nghề ở Việt Nam như làng nghề đúc đồng, làng nghề gốm, làng nghề làm trống, tranh, làng nghề chế biến… Trong đó, nghề cốm vòng là một trong những nghề có lịch sử hình thành lâu đời Tác giả đã giới thiệu khá sâu sắc về nghề cốm làng Vòng, một nét đẹp đi sản văn hóa ẩm thực của người Tràng An thanh lịch
Sách “Phát triển làng nghề truyền thống trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa” của tác giả Mai Thế Hởn đã đi sâu nghiên cứu vai trò phát triển các làng
nghề truyền thống ở khu vực nông thôn trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
Trang 8hóa đất nước Thông qua việc làm rõ đặc điểm hình thành và vị trí, vai trò của làng nghề truyền thống đối với sự nghiệp kinh tế - xã hội qua các thời kỳ lịch sử, tác giả
đã phân tích, đánh giá tiềm năng, thực trạng của việc phát triển làng nghề truyền thống, chỉ ra phương hướng và đề xuất những giải pháp đồng bộ, xác thực nhằm phát triển làng nghề truyền thống
Hiện nay, đã có nhiều công trình nghiên cứu về nghề thủ công truyền thống Việt
Nam như: “Xóm nghề và nghề thủ công truyền thống Nam Bộ” (Phan Thị Yến Tuyết (chủ biên) - 2002), “Làng nghề truyền thống Việt Nam” (Phạm Công Sơn - Nhà xuất bản Văn hóa dân tộc), “Làng nghề thủ công truyền thống trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa” (Trần Minh Yến - Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2004), “Nghề truyền thống tỉnh Vĩnh Long” (nhiều tác giả Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Vĩnh Long, 2009) Công trình “Bảo tồn và phát triển các làng nghề trong quá trình công nghiệp hóa”, tác giả Dương Bá Phượng (Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2001) đã nghiên
cứu về vai trò của các làng nghề truyền thống trong quá trình phát triển công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Đây là một công trình nghiên cứu công phu của tác giả về các khái niệm, đặc điểm và điều kiện hình thành các làng nghề ở Việt Nam Tác giả Nguyễn
Phước Quý Quang nghiên cứu đề tài “Du lịch làng nghề ở Đồng bằng sông Cửu Long
- Một lợi thế” (Tạp chí Phát triển và hội nhập, 2013), bài viết đã chỉ ra cụ thể thực trạng
du lịch làng nghề ở Đồng bằng sông Cửu Long và đưa ra giải pháp trước mắt và lâu dài cho làng nghề tại Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó chú trọng công tác quảng bá, thu hút khách, nâng cao chất lượng sản phẩm và đội ngũ những người làm công tác du lịch làng nghề
Nghiên cứu về làng nghề ở Trà Vinh có các khóa luận tốt nghiệp như: Luận
văn thạc sỹ Địa lý học của tác giả Võ Minh Thu (năm 2012) nghiên cứu đề tài “Định hướng phát triển các làng nghề truyền thống tỉnh Trà Vinh phục vụ du lịch thời kỳ hội nhập”, luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh của tác giả Nguyễn Thị Cẩm Phương (năm 2014) nghiên cứu đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của hộ sản xuất tiểu thủ công nghiệp truyền thống tỉnh Trà Vinh”, luận văn thạc sỹ Văn hóa học của tác giả Thạch Thị LinĐa (năm 2015) nghiên cứu đề tài “Nghề dệt chiếu truyền thống của người Khmer ở Trà Vinh”, đề tài “Nghiên cứu ứng dụng tiến
bộ khoa học kỹ thuật vào khôi phục, bảo tồn và phát triển các làng nghề giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân Trà Vinh” của Tiến sỹ Nguyễn Chí Tân (năm
Trang 92016), luận văn thạc sỹ Quản trị kinh doanh của tác giả Nguyễn Thị Thúy Huỳnh
(năm 2016) nghiên cứu đề tài “Giải pháp nâng cao kết quả hoạt động kinh doanh làng nghề đan đát tại tỉnh Trà Vinh”
Liên quan đến đề tài nghiên cứu, các ngành chức năng tỉnh Trà Vinh đã có các văn bản chỉ đạo như: Quyết định số 1307/QĐ-UBND, ngày 10/7/2009 của Ủy ban nhân
dân tỉnh Trà Vinh về việc “Quy hoạch phát triển ngành nghề nông thôn tỉnh Trà Vinh đến 2015 tầm nhìn đến năm 2020”, Quyết định số 1515/QĐ-UBND, ngày 15/9/2014 về việc “Điều chỉnh, bổ sung Quyết định số 1307/QĐ-UBND của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh”, trong đó, tập trung quy hoạch nhóm ngành nghề chế biến
nông-lâm-thủy sản; nhóm ngành nghề sản xuất vật liệu xây dựng, đồ gỗ, đan lát, dệt may và cơ khí; sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ; cây trồng và kinh doanh sinh vật cảnh; nhóm nghề xây dựng, vận tải và ngành nghề khác; xây dựng chương trình bảo tồn và phát triển làng nghề, chú trọng bảo tồn và phát triển các nghề, làng nghề truyền thống lâu đời, mang
bản sắc văn hóa dân tộc, tạo điều kiện cho các làng nghề phục hồi và phát triển “Đề án bảo tồn và phát triển làng nghề Tiểu thủ công nghiệp tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2013 -
2015 và tầm nhìn đến năm 2020” của Ủy ban nhân dân tỉnh Trà Vinh nhằm mục đích
bảo tồn và phát triển hài hòa giữa sản xuất hàng hóa với bảo vệ môi trường và gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa, giải pháp giúp các làng nghề hoạt động có hiệu quả với những chủ trương, chính sách đúng đắn, thiết thực và mang tính chiến lược lâu dài
Ngoài ra còn có các bài viết “Cốm dẹp Nhị Trường của đồng bào Khmer tất bật vào vụ” của tác giả Minh Giang đăng trên Báo Dân trí ngày 15/11/2016, “Ba So - Thêm một mùa cốm mới” của tác giả Nhất Hoàng đăng trên website Đài Phát thanh - Truyền hình Trà Vinh ngày 23/10/2017, “Mùa quết cốm dẹp ở Trà Vinh” ngày 26/10/2017 và
“Nhớ hương cốm dẹp Trà Vinh” của tác giả Phương Nghi đăng trên website Sở Văn
hóa - Thể thao và Du lịch Trà Vinh ngày 19/10/2017… Nhìn chung, các bài viết đã giới
thiệu được nét đặc trưng, sự kết tinh của làng nghề cốm dẹp Ba So Riêng bài viết “Cốm thơm hai miền Nam Bắc” của tác giả Thường Xuân đăng trên chuyên mục Ẩm thực của
Báo Thanh niên ngày 04/6/2014 đã có những đánh giá, nhận xét về những ưu điểm, đặc trưng của cốm Vòng Hà Nội cũng như cốm dẹp Trà Vinh
Nhìn chung, vấn đề nghiên cứu làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
đã thu hút sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, phân tích và khái quát một số vấn đề về kinh tế, du lịch trong và ngoài tỉnh Đã có nhiều bài viết đề cập nội dung này trên các
Trang 10báo, tạp chí… thể hiện sự quan tâm của các tác giả về làng nghề hiện nay Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu và các bài viết của tác giả chủ yếu đề cập đến những khía cạnh về hoạt động kinh tế, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, dịch vụ du lịch và tổng quan về các làng nghề ở tỉnh Trà Vinh, chưa có công trình nào nghiên cứu cụ thể về giá trị văn hóa làng nghề tỉnh Trà Vinh mà cụ thể là làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang Điểm qua các công trình nghiên cứu, bài viết trên, đa số đã đánh giá được tầm quan trọng của làng nghề, văn hóa làng nghề trong đời sống xã hội và cho rằng những biến đổi về hoạt động của các làng nghề có ảnh hưởng nhất định đến đời sống kinh tế, văn hóa trong cộng đồng và đó là điều tất yếu trong quá trình phát triển, đó là những biến đổi do việc áp dụng tiến bộ của khoa học công nghệ hiện đại dẫn đến sự biến đổi văn hóa làng nghề truyền thống như: Biến đổi về mẫu mã, loại hình, chất lượng sản phẩm; biến đổi về cảnh quan môi trường, phong tục, tập quán,
lễ hội; biến đổi về hình thức tổ chức sản xuất, kỹ thuật chế tác, phương pháp đào tạo nghề, truyền nghề và bí quyết giữ nghề Mỗi công trình đều có nghiên cứu riêng về từng lĩnh vực Tuy nhiên, đến nay chưa có một nghiên cứu chuyên sâu và hệ thống về biến đổi giá trị làng nghề truyền thống tỉnh Trà Vinh nói chung và làng nghề đúc cốm dẹp ấp
Ba So, xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh nói riêng, để từ đó có được một cái nhìn toàn cảnh hơn, sâu sắc hơn Bởi chính những biến đổi này sẽ làm nên một diện mạo mới của làng nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh Trà Vinh hiện nay, trong đó có làng nghề đúc cốm dẹp Ba So Trên cơ sở đó cần đề xuất những giải pháp phù hợp với tình hình thực tế, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của văn hóa làng nghề truyền thống Trà Vinh thời kỳ đổi mới
Trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc những nghiên cứu có giá trị của các tác giả, đề tài tập trung nghiên cứu làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang theo hướng đánh giá thực trạng hoạt động của làng nghề và tìm hiểu những giá trị văn hóa cũng như những biến đổi của nó theo cái nhìn văn hóa học
4 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
4.1 Đối tượng nghiên cứu và đối tượng khảo sát
- Đối tượng nghiên cứu: Tìm hiểu, đánh giá giá trị làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang dưới góc độ văn hóa học
- Đối tượng khảo sát: Các hộ sản xuất trong làng nghề; tìm ra các yếu tố ảnh
hưởng đến bảo tồn và phát triển các giá trị làng nghề đúc cốm dẹp của người Khmer xã Nhị Trường, huyện Cầu Ngang