Trong những năm gần đây, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực: luôn nằm trong top 3 những Ngân hàng có số lượng khách hàng giao dịc[r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt viii
Danh mục bảng ix
Danh mục hình x
Tóm tắt xi
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3
4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
6.1 Quy trình nghiên cứu 3
6.1.1 Khung nghiên cứu 3
6.1.2 Các bước nghiên cứu 4
6.2 Phương pháp thu thập thông tin 5
6.2.1 Dữ liệu thứ cấp 5
6.2.2 Dữ liệu sơ cấp 5
6.3 Phương pháp phân tích 5
6.3.1 Phương pháp thông kê mô tả 6
6.3.2 Phương pháp so sánh 6
6.3.3 Phương pháp diễn dịch 6
8 KẾT CẤU LUẬN VĂN 7
CHƯƠNG 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT 9
1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT 9
Trang 2iv
1.1.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa phương thức thanh toán không dùng tiền mặt 9
1.1.1.1 Khái niệm 9
1.1.1.2 Đặc điểm 9
1.1.1.3 Ý nghĩa 9
1.1.2 Các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng Thương mại 10 1.1.2.1 Thanh toán bằng Lệnh chi hay uỷ nhiệm chi (Chuyển khoản) 10
1.1.2.2 Thanh toán bằng nhờ thu hay Uỷ nhiệm thu 10
1.1.2.3 Thanh toán bằng Séc chuyển khoản 10
1.1.2.4 Thanh toán bằng thư tín dụng 10
1.1.2.5 Thanh toán bằng thẻ thanh toán (thẻ ngân hàng) 10
1.1.2.6 Các hình thức thanh toán khác 11
1.2 CÁC QUI ĐỊNH TRONG PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT 12
1.2.1 Qui định đối với bên chi trả 12
1.2.2 Qui định đối với bên thụ hưởng 12
1.2.3 Qui định đối với ngân hàng 13
1.3 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN 13
1.3.1 Lược khảo các nghiên cứu có liên quan 13
1.3.2 Nghiên cứu ngoài nước 16
1.3.3 Đánh giá các tài liệu đã được lược khảo 16
1.4 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 17
1.4.1 Tình hình kinh tế xã hội 17
1.4.2 Cơ sở pháp lý quy định 18
1.4.3 Cơ sở vật chất hạ tầng để đảm bảo thực hiện các phương phức thanh toán không dùng tiền mặt 18
1.4.4 Năng lực chuyên môn của những người tiến hành thực hiện các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt 19
CHƯƠNG 2 ĐÁNH GIÁ PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI AGRIBANK TRÀ VINH 20
2.1 TỔNG QUAN NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TỈNH TRÀ VINH 20
Trang 3v
2.1.1 Lịch sử hình thành ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam 20 2.1.2 Tình hình cơ bản của Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam
Chi nhánh tỉnh Trà Vinh 21
2.1.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển 21
2.1.2.2 Tổ chức hoạt động của Agribank Trà Vinh 22
2.1.2.3 Quyền và nghĩa vụ của Ngân hàng và khách hàng sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tại Agribank Trà Vinh 22
2.2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH AGRIBANK TRÀ VINH 23
2.2.1 Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh của Agribank Trà Vinh 23
2.2.2 Cơ cấu thanh toán tại Agribank Trà Vinh 25
2.2.3 Phương thức thanh toán không dùng tiền mặt theo các hình thức thanh toán Agribank Trà Vinh 26
2.3 ĐÁNH GIÁ PHƯƠNG THỨC TTKDTM ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI AGRIBANK TRÀ VINH 32
2.3.1 Đặc điểm của khách hàng cá nhân thanh toán không dùng tiền mặt qua số liệu khảo sát 32
2.3.1.1 Thông tin khảo sát 32
2.3.1.2 Thông tin về sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt của khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 34
2.3.2 Đánh giá phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 35
2.3.2.1 Cảm nhận của khách hàng về sự tin cậy của phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 35
2.3.2.2 Cảm nhận của khách hàng về tính đáp ứng về phương thức Thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 37
2.3.2.3 Cảm nhận của khách hàng về năng lực phục vụ của Ngân hàng về phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 38
2.3.2.4 Cảm nhận của khách hàng về sự đồng cảm của Ngân hàng về phương thức Thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 40
2.3.2.5 Cảm nhận của khách hàng tính hữu hình về phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 41
2.3.2.6 Cảm nhận của khách hàng mức độ hài lòng chung về phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 42
Trang 4vi
2.4 THẢO LUẬN KẾT QUẢ PHÂN TÍCH 43
2.4.1 Những kết quả đạt được của khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 43
2.4.2 Những hạn chế 44
2.4.3 Các nguyên nhân gây nên những hạn chế 44
2.4.3.1 Nguyên nhân chủ quan 44
2.4.3.2 Nguyên nhân khách quan 45
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI AGRIBANK TRÀ VINH 46
3.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 46
3.1.1 Mục tiêu hoàn thiện phương thức thanh toán không dùng tiền mặt của ngành Ngân hàng 46
3.1.2 Định hướng hoàn thiện phương thức thanh toán không dùng tiền mặt của ngành Ngân hàng 47
3.2 HỆ THỐNG CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI AGRIBANK TRÀ VINH 48
3.2.1 Tăng cường phòng ngừa, kiểm soát và hạn chế rủi ro trong hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt 49
3.2.1.1 Phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong hoạt động Thanh toán không dùng tiền mặt 49
3.2.1.2 Tăng cường kiểm soát bảo mật 49
3.2.2 Nâng cao ý thức, thái độ của nhân viên phục vụ trong hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt của Chi nhánh 50
3.2.3 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giới thiệu phương thức thanh toán không dùng tiền mặt và chăm sóc khách hàng cá nhân 51
3.2.4 Đa dạng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt bằng công nghệ hiện đại đồng thời mở rộng các kết nối, hợp tác với doanh nghiệp 52
3.2.4.1 Giải pháp về công nghệ 52
3.2.4.2 Mở rộng các kết nối, hợp tác với doanh nghiệp 53
3.2.5 Hoàn thiện phương thức thanh toán không dùng tiền mặt theo hướng có lợi nhất cho khách hàng 53
3.2.5.1 Đối với Ủy nhiệm chi 53
Trang 5vii
3.2.5.2 Đối với Ủy nhiệm thu 53
3.2.5.3 Đối với séc 53
3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 54
3.3.1 Đối với Chính phủ 54
3.3.2 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước 54
3.3.3 Đối với Agribank 55
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 56
1 KẾT LUẬN 56
2 KIẾN NGHỊ 56
2.1 Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 56
2.2 Đối với Agribank Trà Vinh 57
3 HẠN CHẾ VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 57
3.1 Hạn chế 57
3.2 Gợi ý hướng nghiên cứu tiếp theo 58
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 59
PHỤ LỤC 1
Trang 6viii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ASEAN : Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Association of Southeast
Asian Nations
IBMB : Dịch vụ ngân hàng điện tử Electronic banking service
L/C : Thanh toán bằng thư tín dụng Letter of Credit
TTKDTM : Thanh toán không dùng tiền mặt Payment without cash
NHNN&PTNT : Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn Việt Nam
Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development
Trang 7ix
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Kết quả kinh doanh của Agribank Trà Vinh 3 năm gần đây 24
Bảng 2.2 Biến động cơ cấu thanh toán tại Agribank Trà Vinh (2016 - 2018) 25
Bảng 2.3 Biến động TTKDTM theo các loại hình thanh toán Agribank Trà Vinh (2017 - 2019) 26
Bảng 2.4 Tình hình thanh toán bằng séc tại Agribank Trà Vinh (2017 - 2019) 27
Bảng 2.5 Phân bổ theo giới tính 33
Bảng 2.6 Phân bổ theo độ tuổi 33
Bảng 2.7 Phân bổ theo trình độ học vấn 33
Bảng 2.8 Phân bổ theo thu nhập hàng tháng 34
Bảng 2.9 Phân bổ theo về nghề nghiệp 34
Bảng 2.10 Phân bổ theo thời gian sử dụng dịch vụ 35
Bảng 2.11 Phân bổ theo về số lượng ngân hàng mà khách hàng đang có giao dịch 35
Bảng 2.12 Đánh giá tính tin cậy của phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 36
Bảng 2.13 Đánh giá sự đáp ứng của phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 37
Bảng 2.14 Đánh giá năng lực phục vụ của NH về phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 39
Bảng 2.15 Đánh giá mức độ đồng cảm về phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 40
Bảng 2.16 Đánh giá tính hữu hình của phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh 41
Bảng 2.18 Tổng hợp từ kết quả phân tích và định hướng 48
Trang 8x
DANH MỤC HÌNH
Hình 1 Quy trình nghiên cứu 3 Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của Agribank chi nhánh Trà Vinh 22
Trang 9xi
TÓM TẮT
Dịch vụ thanh toán không dùng tiên mặt ngày càng được là lựa chọn hàng trong các phương thức thanh toán bởi tính hữu ích mà nó mang lại cho người sử dụng, Ngân hàng cung cấp và cả xã hội Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, kết cấu dân số trẻ
và, dịch vụ thanh toán không dùng tiên mặt ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh Ngân hàng, tạo dựng uy tín và gia tăng lợi nhuận cho các ngân hàng
Theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, trong những năm tới với điều kiện kinh
tế xã hội của nước ta, phương thức thanh toán không dùng tiên mặt ngày càng được đầu
tư và phát triển mạnh mẽ hơn nữa Nắm bắt xu hướng này, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chi nhánh Trà Vinh cần hoàn thiện phương thức thanh toán không dùng tiền mặt và tận dụng ưu thế của Ngân hàng có mạng lưới lớn nhất Việt Nam để gia tăng số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ Thanh toán không dùng tiền mặt Trong những năm gần đây, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam
đã đạt được nhiều kết quả tích cực: luôn nằm trong top 3 những Ngân hàng có số lượng khách hàng giao dịch sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt lớn nhất và
ổn định qua các năm… Tuy nhiên, bên cạnh đó dịch vụ Thanh toán không dùng tiền mặt tại Agribank Trà Vinh còn gặp nhiều hạn chế về tính năng của sản phẩm, công nghệ áp dụng, mạng lưới ATM, POS… và chịu sức ép cạnh tranh mạnh mẽ của các Ngân hàng hiện đại khác
Trước thực trạng trên, tác giả đã mạnh dạn đánh giá những mặt hạn chế, phân tích các nguyên nhân và đề xuất những giải pháp, kiến nghị để nâng cao hơn nữa phương thức thanh toán không dùng tiên mặt tại Ngân hàng Agribank Trà Vinh Qua kết quả nghiên cứu của luận văn này, tác giả có thể mang đến cái nhìn khách quan về phương thức thanh toán không dùng tiên mặt tại Agribank Trà Vinh hiện nay và đóng góp một
số giải pháp thiết thực để dịch vụ Thanh toán không dùng tiền mặt tại Agribank Trà Vinh ngày càng phát triển hơn nữa
Trang 101
PHẦN MỞ ĐẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) từ lâu đã trở thành phương thức thanh toán phổ biến tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới và chiếm tới 90% tổng số giao dịch hàng ngày Nhìn nhận thực tiễn và hiệu quả mang lại từ ứng dụng công nghệ chip phục vụ các ngành kinh tế phát triển và nhu cầu thiết yếu hàng ngày của cuộc sống con người, diễn đàn EPF 2019 tiếp tục đề cập và bàn thảo những vấn đề chiến lược và thực tiễn liên quan đến công tác chuyển đổi thẻ chip của các ngân hàng, thẻ chip thúc đẩy thay đổi hành vi, thói quen người tiêu dùng về TTKDTM và đặc biệt là câu chuyện phát triển thanh toán di động trên hạ tầng chấp nhận thanh toán không tiếp xúc (contactless), thúc đẩy các hình thức thanh toán điện tử khác Theo số liệu mà Cục Thương mại điện tử và kinh tế số - Bộ Công Thương đưa ra, thương mại điện tử tại Việt Nam thời gian qua đã có sự chuyển biến tích cực khi mà các giao dịch qua Internet, di động tăng tới 238% về giá trị [6] Tuy nhiên, có một thực tế là tiền mặt vẫn chiếm ưu thế với hơn 90% giao dịch vẫn là tiền mặt Như vậy, có một sự phát triển chưa đồng bộ khi mà nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhưng phương tiện thanh toán số lại chậm Quá
đó lựa chọn TTKDTM được đánh giá là cách sử dụng tiền thông minh, vì vừa tránh được những rủi ro trong quá trình vận chuyển tiền mặt lại vừa giúp dòng chảy tiền tệ được lưu thông rõ rãng hơn Đối với mạng lưới công nghệ thông tin phát triển và hiện đại như hiện nay cùng xu hướng toàn cầu hóa, mỗi cá nhân sẽ càng thấy được những tiện lợi và sự thiết thực mà TTKDTM mang lại Việc sử dụng các loại thẻ trong thanh toán, sử dụng dịch vụ: internet banking, mobile banking…giúp cho việc thực hiện các giao dịch nhanh chóng tiện lợi, tạo chuyển biến mới trong nhận thức và thói quen của từng khách hàng cá nhân
Theo Ngân hàng Nhà nước cho biết, tính đến nay, số lượng giao dịch tài chính qua kênh internet đạt hơn 200 triệu giao dịch, giá trị hơn 10 triệu tỷ đồng (tăng 51,8%
so với cùng kỳ năm 2018) [6] Số lượng và giá trị giao dịch thanh toán nội địa của thẻ ngân hàng tiếp tục tăng; nhiều tính năng, tiện ích đã được tích hợp vào thẻ ngân hàng
để sử dụng thanh toán hàng hóa, dịch vụ Đồng thời, các ngân hàng cũng không ngừng nâng cao phương thức thanh toán, độ an toàn, bảo mật trong thanh toán thẻ Do vậy, vấn
đề phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân được các ngân hàng rất quan tâm
Trang 112
vì đây là lượng khách hàng đông đảo, chiếm tỉ lệ lớn và mang lại lợi nhuận đáng kể cho ngân hàng nhất là lĩnh vực dịch vụ thanh toán Không như khách hàng tổ chức, khách hàng cá nhân sẽ cảm nhận trực tiếp chất lượng từng loại sản phẩm dịch vụ mà ngân hàng mang lại cho họ, họ sẽ tự mình lựa chọn loại hình dịch vụ ngân hàng phù hợp với sở thích, nhu cầu và khả năng, điều kiện của mình Khi một ngân hàng có phương thức thanh toán tốt, đáp ứng được nhu cầu của khách hàng sẽ tạo niềm tin cho khách hàng và nhờ đó vị thế, hình ảnh của ngân hàng được nâng cao, ngân hàng sẽ mở rộng được thị phần trên thị trường, tạo sự phát triển lâu dài, nâng cao sức cạnh tranh
Với tầm quan trọng của việc “TTKDTM”, bản thân tôi nhận thấy với một mạng lưới hoạt động rộng khắp tới địa phương, thì hoạt động TTKDTM của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) chi nhánh tỉnh Trà Vinh là một lợi thế mà không phải ngân hàng nào cũng có Vì vậy, cần phải nghiên cứu, đánh giá những mặt mạnh, mặt yếu của sản phẩm dịch vụ này, từ đó đề xuất các giải pháp tháo gỡ các vấn
đề vướng mắc để phát huy hiệu quả cao nhất những lợi ích mà nó mang lại
Xuất phát từ những lý do như đã nêu, nên đề tài: “Giải pháp hoàn thiện phương
thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Tỉnh Trà Vinh” là cấp
thiết, cần được chọn để nghiên cứu
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu chung
Đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam –
Chi nhánh tỉnh Trà Vinh
2.2 Mục tiêu cụ thể
Đê thực hiện mục tiêu chung như đã nếu trên, luận văn nhằm đạt được 3 mục tiêu
cụ thể như sau:
Mục tiêu cụ thể 1: Hệ thống những vấn đề lý luận về phương thức TTKDTM tại Ngân hàng thương mại nói chung;
Mục tiêu cụ thể 2: Đánh giá thực trạng phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh;
Mục tiêu cụ thể 3: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện phương thức TTKDTM đối với khách hàng cá nhân tại Agribank Trà Vinh trong thời gian tới