Từ thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Trà V[r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục chữ viết tắt vii
Danh mục bảng viii
Danh mục hình ix
Tóm tắt x
CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI LUẬN VĂN 1
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 2
1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 3
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4.2 Đối tượng khảo sát 3
1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3
1.5.1 Phạm vi về nội dung 3
1.5.2 Phạm vi về không gian 3
1.5.3 Phạm vi về thời gian 3
1.6 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 3
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 5
2.1 TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG 5
2.1.1 Khái niệm về tín dụng 5
2.1.2 Tín dụng ngân hàng 6
2.1.3 Phân loại tín dụng 7
2.1.4 Nguyên tắc tín dụng 8
2.1.5 Vai trò của tín dụng ngân hàng 8
2.1.6 Thị trường tín dụng 9
2.1.7 Hạn chế tín dụng 9
Trang 2iv
2.2 KHẢ NĂNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TIẾP CẬN TÍN DỤNG 10
2.2.1 Tổng quan về khách hàng cá nhân 10
2.2.2 Tổng quan về tiếp cận vốn tín dụng 10
2.2.3 Đặc điểm của tín dụng cá nhân 11
2.3 LƯỢC KHẢO CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN 12
2.3.1 Các nghiên cứu ở ngoài nước 12
2.3.2 Các nghiên cứu ở trong nước 15
2.4 CÁC MÔ HÌNH VÀ LÝ THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN NGHIÊN CỨU 19
2.4.1 Mô hình cung cầu tín dụng 19
2.4.1.1 Mô hình cầu vốn 20
2.4.2 Mô hình tiếp cận tín dụng cơ bản 21
2.5 XÂY DỰNG GIẢ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 22
2.5.1 Xây dựng giả thuyết nghiên cứu 22
2.5.2 Xây dựng mô hình nghiên cứu 23
2.5.3 Giải thích các biến ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của khách hàng cá nhân trong mô hình 26
2.5.3.1 Nhóm nhân tố thuộc về đặc điểm của người đi vay 27
2.5.3.2 Nhóm nhân tố về đặc điểm của ngân hàng 30
CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 31
3.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 31
3.2 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 32
3.2.1 Thiết kế bảng hỏi 32
3.2.2 Phương pháp xác định cỡ mẫu và chọn mẫu 32
3.2.2.1 Xác định cỡ mẫu 32
3.2.2.2 Phương pháp chọn mẫu 33
3.2.3 Đối tượng phỏng vấn 33
3.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34
3.3.1 Phương pháp thu thập số liệu 34
3.3.2 Phương pháp phân tích số liệu 34
3.3.2.1 Phương pháp thống kê mô tả 34
3.3.2.2 Phương pháp phân tích hồi quy 34
3.3.2.3 Phương pháp chọn mẫu 34
Trang 3v
3.3.3 Mô hình nghiên cứu tổng quát 34
CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 35
4.1 THỰC TRẠNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG CỦA KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI AGRIBANK TỈNH TRÀ VINH 35
4.1.1 Nghề nghiệp của người đi vay 35
4.1.2 Tuổi của người đi vay 36
4.1.3 Trình độ của người đi vay 36
4.1.4 Tài sản của người đi vay 36
4.1.5 Thu nhập của người đi vay 37
4.1.6 Thủ tục cho vay của ngân hàng 38
4.1.7 Phương án kinh doanh của cá nhân 39
4.1.8 Kinh nghiệm kinh doanh của cá nhân 39
4.2 MÔ HÌNH PHÂN TÍCH 40
4.2.1 Kiểm định Wald 40
4.2.2 Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình (Kiểm định Omnibus) 42
4.2.3 Kiểm định mức độ giải thích của mô hình 42
4.2.4 Kiểm định mức độ dự báo tính chính xác của mô hình 42
4.2.5 Thảo luận kết quả hồi quy 43
4.2.6 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố 46
CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT HÀM Ý CHÍNH SÁCH 47
5.1 KẾT LUẬN 47
5.2 ĐỀ XUẤT HÀM Ý CHÍNH SÁCH NHẰM NÂNG CAO KHẢ NĂNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG TẠI AGRIBANK TỈNH TRÀ VINH 47
5.2.1 Nhóm hàm ý chính sách dựa vào kết quả phân tích hồi quy nhị phân 47
5.2.1.1 Về nhân tố nghề nghiệp của người đi vay 47
5.2.1.2 Về nhân tố thủ tục và hồ sơ vay vốn 48
5.2.1.3 Về nhân tố tài sản đảm bảo của khách hàng vay 49
5.2.1.4 Về nhân tố phương án sản xuất kinh doanh của người đi vay 50
5.2.1.5 Về nhân tố trình độ của người đi vay 51
5.2.1.6 Về nhân tố chứng minh thu nhập của khách hàng cá nhân 51
5.2.1.7 Về nhân tố kinh nghiệm của người đi vay 51
Trang 4vi
5.2.2 Nhóm hàm ý chính sách dựa vào thực trạng cho vay cá nhân tại Agribank tỉnh Trà
Vinh 52
5.3 HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 53
5.3.1 Hạn chế của đề tài 53
5.3.2 Hướng nghiên cứu tiếp theo 53
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 54
PHỤ LỤC 1
Trang 5vii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
NH:
NHTM:
Ngân hàng Ngân hàng thương mại NHNNVN: Ngân hàng Nhà nước Việt nam
Trang 6viii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Các biến độc lập ảnh hưởng đến khả năng khách hàng cá nhân tiếp cận vốn
tín dụng ngân hàng 25
Bảng 3.1 Bảng phân bổ số lượng mẫu khảo sát 33
Bảng 4.1 Thống kê Nghề Nghiệp * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 35
Bảng 4.2 Thống kê Tuổi * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 36
Bảng 4.3 Thống kê Trình độ * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 36
Bảng 4.4 Thống kê Tài sản * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 37
Bảng 4.5 Thống kê Thu nhập * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 37
Bảng 4.6.Thống kê Thủ tục cho vay * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 38
Bảng 4.7 Thống kê Phương án kinh doanh * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 39
Bảng 4.8 Thống kê Kinh nghiệm * Tiếp cận nguồn vốn tín dụng 39
Bảng 4.9 Variables in the Equation 40
Bảng 4.10 Variables in the Equation 41
Bảng 4.11 Omnibus Tests of Model Coefficients 42
Bảng 4.12 Model Summary 42
Bảng 4.13 Classification Tablea 42
Bảng 4.14 Variables in the Equation 43
Bảng 4.15 Tổng hợp các biến có ý nghĩa thống kê 46
Trang 7ix
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Quá trình cá thể kinh doanh tiếp cận tín dụng 11 Hình 2.2 Mô hình nghiên cứu 24
Hình 3.2 Quy trình nghiên cứu 32
Trang 8x
TÓM TẮT
Thông qua khảo sát 300 khách hàng cá nhân có giao dịch tại Agribank Tỉnh Trà Vinh, Luận văn đã xác định các nhân tố và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank Tỉnh Trà Vinh Nhìn chung, khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank Tỉnh Trà Vinh còn ở mức trung bình Kết quả phân tích hồi quy nhị phân Binary Logistic cho thấy có 07 yếu tố ảnh hưởng đến việc khách hàng cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh được xếp theo mức độ ảnh hưởng giảm dần là: Kinh nghiệm của người đi vay (44,2%), Thủ tục và hồ sơ vay vốn (35,4%), Nghề nghiệp (23,8%), Trình độ (19,10%), Phương án sản xuất kinh doanh (16,4%), Tài sản (9,5%), Thu nhập (5,5%) Từ kết quả phân tích, Luận văn đề xuất hàm ý chính sách để nâng cao khả năng khách hàng cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh
Trang 91
CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong xu thế toàn cầu hoá mạnh mẽ, để thúc đẩy hội nhập quốc tế, hệ thống ngân hàng (NH) giữ vai trò quan trọng và ảnh hưởng lớn trong quan hệ kinh tế - tài chính Với vai trò chủ lực, hệ thống NH đóng góp đáng kể cho đổi mới kinh tế, tạo đà đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước Trong hoạt động NH, huy động vốn và cho vay chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn và tổng tài sản của NH, trong đó, tín dụng giúp NH sinh lợi, song, rủi ro tín dụng cũng gây thiệt hại lớn Tín dụng cá nhân là một mảng quan trọng, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ tại nhiều NH, cụ thể hơn, đóng góp không nhỏ vào sự thành công của NH Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) [4]
Hoạt động tín dụng cá nhân luôn sôi động với sự tham gia của hầu hết các NH Cho vay tiêu dùng đang tăng trưởng cao, tiếp đến là cho vay mua nhà, cho vay cán
bộ nhân viên, cho vay cá thể sản xuất kinh doanh,… đều tăng trưởng tốt Nắm bắt nhu cầu trong nền kinh tế, Agribank ngày càng quan tâm đến khách hàng cá nhân, điều chỉnh chính sách, cùng dịch vụ cho phù hợp, nhằm cho ra đời các dịch vụ mới
đa dạng, hấp dẫn, giúp tín dụng cá nhân khởi sắc, nâng cao hiệu quả cho vay phân tán theo mô hình bán lẻ Trong thời gian qua, cho vay doanh nghiệp gặp nhiều rủi
ro, để lại nợ xấu khá lớn do doanh nghiệp làm ăn kém hiệu quả, tín dụng cá nhân
có vẻ hiệu quả hơn [13]
Trong thực tế, Agribank và hầu hết các NH ở Việt Nam chưa khai thác hết tiềm năng của tín dụng cá nhân Cho vay cá nhân thường dành cho đối tượng có thu nhập ổn định, có phương án kinh doanh khả thi, nên rủi ro không lớn như cho vay doanh nghiệp Rào cản là giới hạn tín dụng của NH và cá nhân có nhu cầu tín dụng nhưng không đủ điều kiện để tiếp cận Nhu cầu tín dụng chính thức không chỉ phục vụ tiêu dùng mà còn
để đầu tư sản xuất Mở rộng tín dụng cá nhân còn góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển xã hội Hoạt động tín dụng cá nhân ở Trà Vinh còn nhiều tiềm năng nhưng người dân ở đây lại khó tiếp cận
Bên cạnh đó, hầu hết những nghiên cứu trước đây tập trung vào các đối tượng đã tiếp cận được vốn ngân hàng và chưa quan tâm nhiều đến những khách hàng có nhu cầu
Trang 102
vay vốn nhưng không vay được vốn cũng như lý do họ bị từ chối Do đó, điểm mới của nghiên cứu so với những nghiên cứu trước đây là tác giả tiến hành nghiên cứu khách hàng đã vay được vốn và những khách hàng có nhu cầu vay vốn nhưng không vay được vốn của ngân hàng
Từ thực tiễn đó, tác giả chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Tỉnh Trà Vinh” làm Luận văn tốt nghiệp Cao học Kinh tế với
mong muốn tìm hiểu nguyên nhân hạn chế cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng, từ đó,
đề xuất hàm ý quản trị giúp họ có thêm nguồn tài trợ phát triển kinh tế gia đình và phát triển kinh tế quốc gia
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1 Mục tiêu chung
Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc khách hàng cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh, từ đó, đề xuất hàm ý chính sách để nâng cao khả năng khách hàng cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh
Trà Vinh
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Thực trạng tiếp cận tín dụng nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank tỉnh Trà Vinh;
- Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank tỉnh Trà Vinh Đồng thời, xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank tỉnh Trà Vinh;
- Đề xuất hàm ý chính sách để nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank tỉnh Trà Vinh trong thời gian tới
1.3 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Để giải quyết mục tiêu 1, câu hỏi nghiên cứu đặt ra là tình hình tiếp cận tín dụng nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank tỉnh Trà Vinh hiện nay như thế nào?
- Để giải quyết mục tiêu 2, câu hỏi đặt ra là các nhân tố nào ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank Tỉnh Trà Vinh?
Trang 113
Mức độ tác động của các nhân tố đó đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank Tỉnh Trà Vinh như thế nào?
- Để giải quyết mục tiêu 3, câu hỏi đặt ra là những hàm ý chính sách nào góp phần
nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của khách hàng cá nhân tại Agribank
Tỉnh Trà Vinh?
1.4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU, ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
1.4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng khách hàng cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh
1.4.2 Đối tượng khảo sát
Đối tượng khảo sát là khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn tại Agribank Tỉnh Trà Vinh
1.5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.5.1 Phạm vi về nội dung
Luận văn tập trung nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng NH của khách hàng cá nhân có nhu cầu vay vốn ở Tỉnh Trà Vinh Tác giả chọn các khách hàng vay tiêu dùng, vay xây dựng và sửa chữa nhà ở, vay thấu chi qua lương, vay sản xuất kinh doanh
1.5.2 Phạm vi về không gian
- Số liệu thứ cấp được thu thập từ Agribank Tỉnh Trà Vinh
- Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát khách hàng tại các phòng giao dịch của Agribank Tỉnh Trà Vinh
1.5.3 Phạm vi về thời gian
- Số liệu thứ cấp được thu thập từ năm 2014 đến 2018
- Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát 300 khách hàng cá nhân, trong đó: 150 người không tiếp cận được nguồn vốn tín dụng NH và 150 người tiếp cận được nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh Thời gian khảo sát từ tháng 8 đến tháng 9 năm 2019
1.6 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Luận văn được bố cục thành 05 chương như sau:
Chương 1: Giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu trình bày các khái niệm về tiếp
cận nguồn vốn tín dụng NH của khách hàng cá nhân; các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng
Trang 124
khách hàng cá nhân vay NH; lược khảo các công trình nghiên cứu đã công bố trong và ngoài nước; kế thừa các kết quả nghiên cứu trước và đề xuất mô hình nghiên cứu của Luận văn
Chương 3: Thiết kế nghiên cứu gồm quy trình nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu
định tính kết hợp định lượng, giới thiệu địa bàn nghiên cứu, thực trạng khách hàng cá nhân tiếp cận vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2014 – 2018
Chương 4: Kết quả nghiên cứu bao gồm mô tả đặc điểm mẫu nghiên cứu được
thu thập qua khảo sát 300 khách hàng; xác định các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng NH của khách hàng cá nhân; phân tích hồi quy nhị phân Binary Logistic để xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng khách hàng cá nhân tiếp cận nguồn vốn tín dụng tại Agribank Tỉnh Trà Vinh
Chương 5: Kết luận và đề xuất hàm ý chính sách nhằm nâng cao khả năng tiếp
cận nguồn vốn tín dụng của khách hàng cá nhân tại Agribank Tỉnh Trà Vinh trong thời gian tới
Trang 1354
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Văn bản pháp luật
Luật Các tổ chức tín dụng 2010 (Luật số 47/2010/QH12) ngày 16/06/2010
Tài liệu tiếng Việt
Hồ Diệu (2001), Tín dụng ngân hàng, nhà xuất bản Thống kê
Lại Thị Thu Huyền (2012), Nhân tố ảnh hưởng đến việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng
của nông hộ huyện Bến Cát, tỉnh Bình Dương, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế,
Trường Đại học Mở TP Hồ Chí Minh
Lâm Sơn Nam (2017), Các yếu tố tác động đến khả năng tiếp cận tín dụng chính
thức của hộ gia đình ở địa bàn thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, Luận
văn Thạc sĩ Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh
Lê Khương Ninh, Phạm Văn Hùng (2011), “Các yếu tố quyết định vốn vay tín dụng
chính thức của nông hộ ở Hậu Giang”, Tạp chí ngân hàng, (9), tr 42-48
Lê Thị Mận (2010), Lý thuyết tài chính - tiền tệ, NXB Lao động - Xã hội
Nathan Okurut (2006), Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của người nghèo và người da màu ở Nam Phi đối với thị trường tín dụng chính thức và phi chính thức, Luận văn Thạc sĩ Kinh tế, Trường Đại học Stellenbosch
Nguyễn Đăng Dờn (2009), Nghiệp vụ ngân hàng thương mại, NXB Đại học Quốc
gia TP Hồ Chí Minh
Nguyễn Đăng Dờn (2013), Nghiệp vụ Ngân hàng thương mại, NXB Lao Động
Nguyễn Minh Kiều (2006), Giáo trình tín dụng và thẩm định tín dụng ngân
hàng, NXB Tài chính
Nguyễn Phượng Lê, Nguyễn Mậu Dũng (2011), “Khả năng tiếp cận vốn tín dụng chính
thức của nông hộ ngoại thành Hà Nội, điển hình tại xã Hoàng Văn Thụ, huyện
Chương Mỹ”, Tạp chí Khoa học và Phát triển 2011, 9(5), tr 844 - 852
Nguyễn Quốc Oánh, Phạm Thị Mỹ Dung (2010), “Khả năng tiếp cận tín dụng
chính thức của nông hộ: Trường hợp nghiên cứu ở vùng ngoại thành Hà Nội”
Tạp chí Khoa học và Phát triển, 8(01)
Nguyễn Thị Ngọc Linh (2017), Các nhân tố ảnh hưởng đến việc tiếp cận vốn tín dụng chính thức của hộ nghèo trên địa bàn huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh,
Luận văn Thạc sĩ Kinh tế, Trường Đại học Kinh tế Tp Hồ Chí Minh