M c tiêu chung của đ tài là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp t i địa bàn tỉnh Trà Vinh, từ đ đưa ra các các giải pháp và [r]
Trang 1M C L C
Trang
L I CAM OAN i
L I CẢM ƠN ii
DANH M C TỪ VI T TẮT vi
DANH M C BẢNG vii
DANH M C H NH viii
TÓM TẮT LUẬN VĂN 1
CH ƠNG : GI I THI U V TÀI NGHI N CỨU 2
T nh c p thiết của đ tài 2
M c tiêu nghiên cứu 4
3 ối tư ng và ph m vi nghiên cứu 4
3 ối tư ng nghiên cứu 4
3 Ph m vi nghiên cứu 4
4 Phư ng pháp nghiên cứu 4
5 Ph m vi giới h n đ tài và đối tư ng nghiên cứu 5
6 C u tr c của đ tài: 5
CH ƠNG : CƠ SỞ LÝ THUY T 7
KH I NI M, C I M VÀ C C LO I H NH DOANH NGHI P 7
Khái niệm v doanh nghiệp 7
c đi m của doanh nghiệp 7
KHẢ NĂNG TRẢ N CỦA DOANH NGHI P 9
Khái niệm v tỷ lệ n của doanh nghiệp 9
2.2.2 Khái niệm khả năng trả n của doanh nghiệp 9
3 C C LÝ THUY T V KHẢ NĂNG TRẢ N VAY CỦA DOANH NGHI P 10
3 L thuyết c u tr c vốn 11
3 Mô hình l thuyết ph iến 12
3 Các nghiên cứu thực nghiệm v khả năng trả n vay của doanh nghiệp 15
Trang 24 GIẢ THUY T NGHI N CỨU 19
CH ƠNG 3: PH ƠNG PH P NGHI N CỨU 24
3 QUY TR NH NGHI N CỨU 24
3.2 PH ƠNG PH P NGHI N CỨU 24
3 Phư ng pháp phân t ch định t nh 4
3 Phư ng pháp phân t ch định lư ng 4
3 L thuyết v mô hình Binary Logistic 24
3 Mô hình đánh giá khả năng trả n vay của khách hàng doanh nghiệp 27
3 3 Chỉ số ODD trong hồi quy Binary Logistic 29
3 3 PH ƠNG PH P THU THẬP D LI U 30
3.3.1 Nguồn số liệu 30
3 3 Phư ng pháp thu thập d liệu 30
CH ƠNG 4: K T QUẢ NGHI N CỨU 32
4.1 PH ƠNG PH P PHÂN TÍCH ỊNH TÍNH 32
4 Sử d ng vốn sai m c đ ch 32
4 Không quản l đư c dòng ti n khách hàng 35
4 3 T m l i 37
4.2 PHÂN TÍCH ỊNH L NG K T QUẢ MÔ H NH HỒI QUY 38
4 Thống kê mô tả 38
4 c đi m của mẫu 38
4.2.1.2 L nh vực ho t động của các doanh nghiệp 39
4 3 Tỷ lệ n x u theo quy mô doanh nghiệp 40
4 4 Tình hình ho t động kinh doanh của các doanh nghiệp 42
4 5 Phân phối su t sinh lời của vốn chủ sở h u (ROE) năm 8 42
4 6 C c u nh m n của doanh nghiệp 43
4 7 Thống kê mô tả các iến trong mô hình 44
4 8 Ma trận tự tư ng quan 45
4 9 Ki m định hệ số ma trận tư ng quan 47
4 Kết quả mô hình 48
4 Kết quả phân t ch hồi quy 48
Trang 34 Thảo luận kết quả nghiên cứu 53
CH ƠNG 5: K T LUẬN HÀM Ý QUẢN TRỊ 55
5 NGHI N CỨU ỊNH TÍNH 55
5 T m tắt kết quả nghiên cứu định t nh 55
5 Giải pháp 55
5 Ki m tra việc sử d ng vốn vay 55
5.1.2.2 Theo dõi quản l dòng ti n khách hàng 57
5 NGHI N CỨU ỊNH L NG 60
5 T m tắt kết quả nghiên cứu định lư ng 60
5.2.2 Hàm ý chính sách 61
5 Tăng cường khả năng quản lý n vay đối với khách hàng doanh nghiệp 61
5 Khuyến kh ch doanh nghiệp ki m toán ho c tăng cường thu thập thông tin 64
5 3 Quản l ch t vòng quay vốn lưu động của khách hàng 66
5 4 Thu thập nhi u thông tin phi tài ch nh đ đánh giá ch nh xác khả năng trả n 69
5 5 u tiên cho vay nh ng doanh nghiệp c kinh nghiệm 70
5 6 Quản l ch t các ngành hàng rủi ro 70
TÀI LI U THAM KHẢO 73
Trang 4
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DN : Doanh nghiệp
TCTD : T chức t n d ng
BHXH :Bảo hi m x hội
NHTM : Ngân hàng thư ng m i
CIC : Credit information center (Trung tâm Thông tin T n d ng)
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng Phân lo i doanh nghiệp 7
Bảng 4 Kết quả thống kê an đ u của mẫu 38
Bảng 4 Tình hình ho t động kinh doanh của các doanh nghiệp 42
Bảng 4 3 Thống kê mô tả các iến trong mô hình 45
Bảng 4 4 Ma trận tự tư ng quan 46
Bảng 4 5 Ki m định hệ số ma trận tư ng quan 47
Bảng 4 6 Kết quả phân t ch hồi quy ằng mô hình Binary Logistic 49
Trang 6DANH MỤC H NH
Hình C u tr c vốn tối ưu 13
Hình Mô hình l thuyết các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay 22
Hình 3 Quy trình nghiên cứu 24
Hình 4 C c u l nh vực ho t động của các doanh nghiệp 39
Hình 4.2 Phân nh m doanh nghiệp theo quy mô nguồn vốn 40
Hình 4.3 Tình hình n x u theo quy mô doanh nghiệp 41
Hình 4.4 Phân phối su t sinh lời của vốn chủ sở h u (ROE) năm 8 của mẫu 43
Hình 4.5 C c u nh m n của doanh nghiệp 44
Hình 5.1 Chu k chuy n h a tài sản thành ti n trong ho t động sản xu t 63
Trang 7TÓM TẮT LUẬN VĂN
Luận văn “Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả nợ vay của khách hàng doanh nghiệp tại địa bàn Tỉnh Trà Vinh” đư c thực hiện trên c sở thu thập số liệu qua
các c quan c quan c chức năng: C c thống kê, Sở kế ho ch đ u tư tỉnh và C c thuế tỉnh Trà Vinh, trên c sở danh sách các doanh nghiệp đư c cung c p Tác giả l y ngẫu nhiên 3 doanh nghiệp đ tra cứu Trung tâm Thông tin T n d ng (CIC) từ m doanh nghiệp, thì c c 5 khách hàng c quan hệ t n d ng t i các Ngân hàng thư ng m i trên đia àn tỉnh Trà Vinh đ làm c sở d liệu nghiên cứu luận văn
M c tiêu của luận văn là nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp t i địa bàn Tỉnh Trà Vinh Trên c sở kết quả nghiên cứu, luận văn đ xu t các các giải pháp, hàm ý chính sách đối với khách hàng doanh nghiệp nhằm nâng cao khả năng trả n đối với khách hàng doanh nghiệp và góp
ph n h n chế rủi ro tín d ng
Tác giả đ sử d ng phư ng pháp thống kê mô tả, phân tích tình huống casestudy và
mô hình hồi quy logistic, đ đ t đư c m c tiêu nghiên cứu Từ phư ng pháp định lư ng
từ mô hình hồi quy logistic, luận văn tìm th y yếu tố đòn ẩy tài chính, l i nhuận, vốn lưu động, khả năng ho t động, kinh nghiệm, ngành hàng công nghiệp và thư ng m i có ảnh
hưởng đến khả năng trả n vay của khách hàng doanh nghiệp
Dựa vào kết quả phân t ch, luận văn đ xu t các giải pháp và hàm ý ch nh sách đối khách hàng doanh nghiệp nhằm g p ph n các ngân hàng thư ng m i xây dựng ch nh sách
t n d ng ph h p nâng cao ch t lư ng t n d ng trên địa àn tỉnh Trà Vinh
Trang 8CHƯƠNG 1: GI I THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngân hàng là một trong nh ng mắt x ch quan trọng c u thành nên sự vận động nhịp nhàng của n n kinh tế C ng với các ngành kinh tế khác, ngân hàng c nhiệm v tham gia
đi u hòa thị trường ti n tệ, ki m chế và đẩy l i l m phát, t o công ăn việc làm cho người lao động, gi p đ các nhà đ u tư, phát tri n thị trường vốn, thị trường ngo i hối, tham gia thanh toán và h tr thanh toán Trong ho t động của ngân hàng thì ho t động t n d ng là một l nh vực quan trọng, quan hệ t n d ng là quan hệ xư ng sống, quyết định mọi ho t động kinh tế trong n n kinh tế quốc dân và n còn là nguồn sinh l i chủ yếu, quyết định
sự tồn t i, phát tri n của ngân hàng Tuy nhiên, với sự ảnh hưởng của khủng hoảng tài
ch nh toàn c u, môi trường kinh doanh ti m ẩn nhi u rủi ro, sức ch ng đ của các doanh nghiệp ngày càng ị giới h n.Vì thế, tốc độ tăng trưởng t n d ng ình quân toàn ngành ngân hàng đang c xu hướng giảm liên t c, năm 8 đ t mức 14% ây cũng là mức tăng trưởng th p nh t trong ốn năm qua, k từ khi tăng trưởng t n d ng chỉ ở mức
4, 6% vào năm 4 tăng khả năng phát tri n t n d ng, các ngân hàng c n nâng cao năng lực tài ch nh, và quan trọng là c khả năng xây dựng danh m c đ u tư t n d ng an toàn và hiệu quả
an toàn ho t động tín d ng, trong việc xây dựng danh m c đ u tư khách hàng doanh nghiệp, các ngân hàng luôn có một có câu hỏi đ t ra là nh ng yếu tố nào ảnh hưởng đến khả năng trả n của doanh nghiệp vay vốn Trong chu k ti n m t doanh nghiệp, dòng vốn đư c luân chuy n từ vốn và n phải trả tài tr cho tài sản, tài sản sinh lời là các khoản phải thu, hàng tồn kho, khoản đ u tư tài chính Sau một chu k kinh doanh hàng hóa đư c chuy n hóa thành ti n và trả n cho ngân hàng Tuy nhiên, các khoản n của doanh nghiệp có giới h n, nếu các khoản n quá lớn vư t quá khả năng chi trả thì doanh nghiệp sẽ g p khánh kiệt tài chính Nếu không có ti m lực tài chính đủ
m nh, doanh nghiệp sẽ m t khả năng thanh toán, thậm chí là phá sản Trong đi u kiện đ , việc đánh giá khả năng trả n của doanh nghiệp sẽ khó khăn, do đ nhi u ngân hàng nâng chuẩn tín d ng ằng các iện pháp là yêu c u khách hàng sung tài sản thế ch p Tuy nhiên, khi rủi ro xảy ra thì xử lý tài sản thế ch p cũng tốn r t nhi u chi phí c hội
Các nghiên cứu tìm th y ằng chứng v các yếu tố tác động đến khả năng trả n
Trang 9của doanh nghiệp vay vốn Diamond (1991) nh n m nh việc vay n ngắn h n quá nhi u dẫn đến doanh nghiệp m t khả năng thanh khoản khi doanh nghiệp n lực đáo h n đ tái tài tr , việc tái tài tr làm tr m trọng h n sự khánh kiệt của doanh nghiệp Cecchetti và cộng sự (2011) cho th y n có tác động tích cực đến phúc l i xã hội và tăng trưởng kinh
tế vì doanh nghiệp vay đư c n sẽ có nguồn đ đ u tư sản xu t kinh doanh, tuy nhiên doanh nghiệp vay n quá nhi u vư t ngư ng cho phép sẽ phải gánh chịu chi phí khánh kiệt tài chính Wang và cộng sự (2017) đ nghiên cứu c u trúc tới h n (firm’s debt maturity structure) cho th y c u trúc tới h n của n đư c quyết định ởi các yếu tố tốc độ tăng trưởng dư n và việc tăng trưởng nhanh n ngắn h n sẽ có nguy c tăng rủi ro tín
d ng Trong nghiên cứu này, Wang và cộng sự (2017) sử d ng c u trúc n tới h n ằng tỷ
số n ngắn h n/t ng tài sản c iệt, nghiên cứu Gopalan và cộng sự (2014) chỉ ra rằng
c u trúc n của doanh nghiệp có tác động đến ch t lư ng tín d ng của các khoản n doanh nghiệp c iệt, các tái tài tr n đư c h tr ởi các tiêu chuẩn tín d ng nới lỏng Nghiên cứu này hàm ý rằng việc tài tr c u trúc n quá mức sẽ dẫn đến rủi ro tín d ng Các ngân hàng c n phải thẩm định kỹ tài tr như thế nào là phù h p với khả năng h p thu vốn của doanh nghiệp Thật vậy, khả năng trả n của một doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của ngân hàng Vì vậy, đ đảm ảo an toàn ho t động tín d ng, ngân hàng phải phân tích đư c các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n của doanh nghiệp vay vốn
N x u là yếu tố t t yếu trong ho t động ngân hàng, ên c nh l do năng lực quản trị rủi ro của các ngân hàng và môi trường kinh doanh của doanh nghiệp còn ti m ẩn nhi u rủi ro, thì khả năng h p th vốn cũng là một nguyên nhân dẫn đến rủi ro t n d ng Nếu ngân hàng cho vay doanh nghiệp quá nhi u, doanh nghiệp sẽ dễ dàng sử d ng vốn sai m c đ ch, sử d ng vốn vay không hiệu quả, ho c không gánh n i chi ph tài ch nh phát sinh Bên c nh đ , nếu đánh giá đ ng khả năng trả n đối với khách hàng sẽ gi p các ngân hàng mở rộng cho vay tới h u hết các phân kh c thị trường, quyết định c p t n d ng kịp thời và khách quan h n, qua đ c th dự đoán đư c rủi ro phát sinh g p ph n nâng
cao hiệu quả ho t động cho các ngân hàng là l do em chọn đ tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả nợ vay ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp tại địa bàn tỉnh Trà Vinh”
Trang 102 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu chung
M c tiêu chung của đ tài là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp t i địa bàn tỉnh Trà Vinh, từ đ đưa ra các các giải pháp và hàm ý chính sách tín d ng đối với khách hàng doanh nghiệp nhằm góp
ph n các ngân hàng xây dựng chính sách tín d ng phù h p, nâng cao ch t lư ng tín d ng
t i các NHTM trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
Mục tiêu cụ thể
Từ m c tiêu t ng quát trên, đ tài gồm các m c tiêu c th sau:
Mục tiêu 1: Phân tích tình hình n vay, khả năng trả n vay của khách hàng doanh
nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
Mục tiêu 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay của khách
hàng doanh nghiệp t i địa àn tỉnh Trà Vinh
Mục tiêu 3: xu t các giải pháp và hàm ý ch nh sách t n d ng giúp ngân hàng
xây dựng ch nh sách t n d ng ph h p g p ph n nâng cao ch t lư ng t n d ng t i các ngân hàng thư ng m i trên địa àn tỉnh Trà Vinh
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
ối tư ng nghiên cứu của đ tài là khả năng trả n của khách hàng doanh nghiệp t i các Ngân hàng thư ng m i t i tỉnh Trà Vinh
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Giới h n nội dung nghiên cứu
+ Chỉ nh ng doanh nghiệp có vay n t i các ngân hàng thư ng t i tỉnh Trà Vinh + ánh giá khả năng trả n dựa trên nguồn thông tin định t nh và định lư ng của doanh nghiệp
- Giới h n v vùng nghiên cứu: D liệu nghiên cứu đư c thu thập trong ph m vi t i tỉnh Trà Vinh
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích thống kê:
Tác giả sử d ng các d liệu thống kê, áo cáo tài ch nh từ 4 đến 8 của
Trang 11khách hàng doanh nghiệp, thu thập từ C c thống kê, Sở kế ho ch đ u từ, C c thuế tỉnh Trà Vinh, thông tin CIC ngân hàng Nhà nước đ đánh giá tình hình vay n , và khả năng trả n vay ngân hàng của doanh nghiệp vay vốn
Phương pháp nghiên cứu tình huống (case study):
Tác giả tiến hành một số nghiên cứu tình huống v rủi ro t n d ng và các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay ngân hàng của doanh nghiệp
Phương pháp định lượng:
Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả trả n của khách hàng doanh nghiệp giúp các ngân hàng nhận iết đư c mức độ rủi ro của khách hàng làm c sở ra quyết định c p
t n d ng ho c gi p ngân hàng phát hiện sớm các khoản vay c khả năng ị t n th t hay đi chệch hướng ch nh sách t n d ng đ từ đ ngân hàng c các iện pháp giám sát và xử l
n th ch h p Bên c nh đ , việc phân t ch khả năng trả n của doanh nghiệp còn căn cứ các thông tin phi tài ch nh như môi trường kinh doanh, kinh nghiệm, quy mô doanh nghiệp
5 Phạm vi giới hạn đề tài và đối tượng nghiên cứu
Giới hạn nội dung nghiên cứu:
- Chỉ nh ng doanh nghiệp c vay n t i các ngân hàng thư ng m i ở tỉnh Trà Vinh
- ánh giá khả năng trả n vay ngân hàng dựa trên nguồn thông tin định t nh và
định lư ng của doanh nghiệp
Giới hạn về vùng nghiên cứu: D liệu nghiên cứu đư c thu thập trong ph m
vi ở địa àn tỉnh Trà Vinh
Đối tượng nghiên cứu
ối tư ng nghiên cứu của đ tài là các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp t i các ngân hàng thư ng m i t i địa àn tỉnh Trà Vinh
6 Cấu trúc của đề tài:
Nội dung của đ tài gồm 05 chư ng C th như sau:
Chương 1: Giới thiệu v đ tài nghiên cứu Chư ng này trình ày l do nghiên
cứu, các m c tiêu nghiên cứu mà đ tài phải đ t đư c cũng như khái quát đối tư ng và
ph m vi nghiên cứu
Trang 12Chương 2: C sở l thuyết
Chư ng này trình ày c sở l luận đưa ra một số khái niệm v doanh nghiệp, đ c
đi m doanh nghiệp và khái niệm khả năng trả n của doanh nghiệp Từ đ , trên n n tảng của các l thuyết tài ch nh doanh nghiệp và các nghiên cứu thực nghiệm, tác giả xây dựng
mô hình nghiên cứu đ đánh giá khả năng trả n của khách hàng doanh nghiệp nhằm tìm
ra các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng trả n vay của của doanh nghiệp
Chương 3: Phư ng pháp nghiên cứu
Chư ng này trình ày các phư ng pháp tiếp cận, phư ng pháp nghiên cứu định t nh và định lư ng, phư ng pháp thu thập d liệu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chư ng này trình ày kết quả mô hình hồi quy Binary logistic đ phân tích các nhân
tố ảnh hưởng đến khả năng trả n của khách hàng doanh nghiệp t i tỉnh Trà Vinh
Chương 5: Giải pháp và hàm ý chính sách chư ng này đưa ra giải pháp và hàm
chính sách t n d ng đối với khách hàng doanh nghiệp nhằm g p ph n các ngân hàng thư ng m i t i tỉnh Trà Vinh xây dựng ch nh sách ph h p đ nâng cao khả năng trả n đối với doanh nghiệp