Xuất phát từ vấn đề trên, đề tài “Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Trà Vinh” được chọn làm[r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lời cảm ơn ii
Danh mục chữ viết tắt vii
Danh mục bảng viii
Danh mục hình ix
Tóm tắt x
PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
2.1 Mục tiêu chung 2
2.2 Mục tiêu cụ thể 2
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 3
3.1 Đối tượng nghiên cứu 3
3.2 Đối tượng khảo sát 3
4 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI 3
4.1 Phạm vi nội dung 3
4.2 Phạm vi không gian 3
4.3 Phạm vi thời gian 3
5 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 3
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
6.1 Phương pháp thu thập dữ liệu 3
6.2 Phương pháp phân tích dữ liệu 4
7 TỔNG QUAN TÀI LIỆU LIÊN QUAN ĐẾN NGHIÊN CỨU 4
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DÙNG VÀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 7
1.1 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 7
1.1.1 Sự hình thành và phát triển cho vay tiêu dùng 7
1.1.2 Khái niệm cho vay tiêu dùng 8
Trang 2iv
1.1.3 Vai trò của cho vay tiêu dùng 9
1.1.3.1 Đối với ngân hàng thương mại 9
1.1.3.2 Đối với khách hàng 9
1.1.3.3 Đối với nền kinh tế - xã hội 10
1.1.4 Đặc điểm của hoạt động cho vay tiêu dùng 10
1.1.5 Nguyên tắc của cho vay tiêu dùng 12
1.1.6 Các hình thức cho vay tiêu dùng 12
1.1.6.1 Căn cứ vào mục đích vay 12
1.1.6.2 Căn cứ theo phương thức hoàn trả 13
1.1.6.3 Căn cứ theo nguồn gốc khoản nợ 14
1.1.7 Quy trình cho vay tiêu dùng 14
1.2 TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 17
1.2.1 Khái niệm phát triển cho vay tiêu dùng 17
1.2.2 Lợi ích của việc phát triển cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân 17
1.2.3 Các chỉ tiêu đánh giá mức độ phát triển cho vay tiêu dùng 17
1.3 NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 18 1.3.1 Nhóm nhân tố khách quan 18
1.3.1.1 Môi trường chính trị - xã hội 18
1.3.1.2 Tình hình kinh tế 19
1.3.1.3 Hành lang pháp lý 20
1.3.1.4 Môi trường công nghệ 20
1.3.2 Nhóm nhân tố chủ quan 21
1.3.2.1 Định hướng và chiến lược của ngân hàng 21
1.3.2.2 Năng lực tài chính của ngân hàng 21
1.3.2.3 Chính sách Marketing của ngân hàng 22
1.3.2.4 Chính sách tín dụng 22
1.3.2.5 Đội ngũ nhân lực 23
CHƯƠNG 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV- CHI NHÁNH TRÀ VINH GIAI ĐOẠN 2016 – 2018 24
Trang 3v
2.1 GIỚI THIỆU VỀ BIDV – CHI NHÁNH TRÀ VINH 24
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 24
2.1.2 Hoạt động mạng lưới, nhân sự 25
2.1.3 Sơ đồ tổ chức – Chức năng và nhiệm vụ của các phòng/ban 25
2.1.3.1 Sơ đồ bộ máy tổ chức hoạt động của BIDV Trà Vinh 25
2.1.3.2 Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban 26
2.1.4 Tổng quan về hoạt động kinh doanh của BIDV giai đoạn 2016 – 2018 28
2.1.4.1 Hoạt động huy động vốn 28
2.1.4.2 Hoạt động tín dụng 29
2.1.4.3 Kết quả hoạt động kinh doanh 31
2.2 THỰC TRẠNG CHO VAY TIÊU DÙNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI BIDV TRÀ VINH TỪ 2016 -2018 32
2.2.1 Quy mô và tốc độ tăng doanh số cho vay tiêu dùng khách hàng cá nhân 32
2.2.2 Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay tiêu dùng khách hàng cá nhân 34
2.2.3 Đánh giá kết quả đạt được và những hạn chế còn tồn tại 35
2.2.3.1 Thành công 35
2.2.3.2 Hạn chế 36
2.2.3.3 Nguyên nhân 37
2.3 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ KHÁCH QUAN ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI BIDV TRÀ VINH 38
2.3.1 Tình hình kinh tế 38
2.3.2 Hành lang pháp lý 38
2.3.3 Môi trường khoa học công nghệ 39
2.4 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ CHỦ QUAN ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI BIDV TRÀ VINH 40
2.4.1 Thiết kế nghiên cứu 40
2.4.1.1 Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu 40
2.4.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu 41
2.4.2 Xây dựng phiếu khảo sát 41
2.4.2.1 Đối với nhóm Khách hàng cá nhân vay tiêu dùng tại BIDV Trà Vinh 41
2.4.2.2 Đối với nhóm cán bộ tín dụng của BIDV Trà Vinh 43
2.5 ĐẶC ĐIỂM MẪU KHẢO SÁT ĐỐI TƯỢNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 46
Trang 4vi
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU
TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TRÀ VINH 49
3.1 ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA BIDV TRÀ VINH 49
3.1.1 Định hướng phát triển cho vay tiêu dùng của Chi nhánh 49
3.1.2 Mục tiêu cho vay tiêu dùng của BIDV Trà Vinh giai đoạn 2020 – 2025 49
3.2 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH TRÀ VINH 50
3.2.1 Giải pháp về điều kiện vay 50
3.2.2 Lãi suất 51
3.2.3 Quy trình thẩm định, xét duyệt giải ngân 52
3.2.4 Định hướng, chiến lược của ngân hàng 53
3.2.5 Chính sách marketing 54
3.2.6 Đội ngũ nhân sự 56
3.3 KIẾN NGHỊ 58
3.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước 58
3.3.2 Kiến nghị với Hội sở BIDV Việt Nam 59
KẾT LUẬN 61
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 62
PHỤ LỤC 1
Trang 5vii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BIDV Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam
NHTMCP Ngân hàng thương mại cổ phần
QHKHCN Quan hệ khách hàng cá nhân
Trang 6viii
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Kết quả hoạt động huy động vốn từ 2016 -2018 28
Bảng 2.2 Kết quả hoạt động tín dụng từ 2016 -2018 30
Bảng 2.3 Kết quả hoạt động kinh doanh từ 2016 - 2018 31
Bảng 2.4 Doanh số CVTD khách hàng cá nhân của BIDV Trà Vinh 2016 – 2018 32
Bảng 2.5 Dư nợ CVTD khách hàng cá nhân/Tổng dư nợ tại BIDV Trà Vinh 2016 – 2018 33
Bảng 2.6 Số lượng khách hàng cá nhân vay tiêu dùng tại BIDV Trà Vinh 2016-2018 34
Bảng 2.7 Tỷ lệ nợ xấu CVTD khách hàng cá nhân tại BIDV Trà Vinh 2016-2018 34
Bảng 2.8 Tình hình tăng trưởng kinh tế Trà Vinh từ 2016 - 2018 38
Bảng 2.9 Câu hỏi khảo sát nhóm KHCN 43
Bảng 2.10 Câu khỏi khảo sát nhóm cán bộ tín dụng trong ngân hàng BIDV Trà Vinh 45
Bảng 2.11 Đặc điểm về độ tuổi của KHCN 46
Bảng 2.12 Đặc điểm về trình độ của KHCN 46
Bảng 2.13 Đặc điểm về thu nhập của KHCN 47
Bảng 3.1 Kết quả đánh giá của khách hàng về nhân tố Điều kiện vay 50
Bảng 3.2 Kết quả đánh giá của khách hàng về nhân tố Lãi suất 51
Bảng 3.3 Kết quả đánh giá của khách hàng về nhân tố Quy trình thẩm định, xét duyệt giải ngân 52
Bảng 3.4 Kết quả đánh giá của khách hàng về nhân tố Định hướng, chiến lược 53
Bảng 3.5 Kết quả đánh giá của khách hàng về nhân tố Chính sách Marketing 54
Bảng 3.6 Kết quả đánh giá của khách hàng về nhân tố Đội ngũ nhân sự 56
Trang 7ix
DANH MỤC HÌNH
Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức BIDV Trà Vinh 26
Trang 8x
TÓM TẮT
Cho vay tiêu dùng là hình thức tín dụng phổ biến và có nhiều tiện ích, việc phát triển cho vay tiêu dùng không những tác động tới người tiêu dùng, người sản xuất, ngân hàng thương mại mà còn cả nền kinh tế Với kết quả 5 năm đạt được thành tích là ngân hàng bán lẻ tốt nhất Việt Nam, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam đã cho thấy định hướng tập trung vào lĩnh vực bán lẻ nói chung và cho vay tiêu dùng nói riêng Do đó, các chi nhánh của BIDV trong đó có Chi nhánh BIDV Trà Vinh đã và đang tích cực triển khai các hoạt động phù hợp với định hướng phát triển của toàn hệ thống chi nhánh Chính vì thế nghiên cứu này thực hiện để tìm hiểu các nhân
tố ảnh hưởng đến sự phát triển cho vay tiêu dùng đối với khách hàng tại Ngân hàng BIDV Trà Vinh
Trước tiên, đề tài nghiên cứu các lý thuyết về cho vay tiêu dùng và phát triển cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân Nghiên cứu các nhân tố chủ quan và khách quan có tác động đến sự phát triển cho vay tiêu dùng Tiếp theo, đề tài nghiên cứu, phân tích các nhân tố trên tại BIDV Trà Vinh bao gồm:
- Các nhân tố khách quan: Tình hình kinh tế, Hành lang pháp lý, Môi trường khoa học công nghệ
- Các nhân tố chủ quan thuộc về hai nhóm đối tượng
+ Nhóm khách hàng cá nhân gồm có các nhân tố sau: Điều kiện vay, Lãi suất và Quy trình, thủ tục xét duyệt giải ngân
+ Nhóm cán bộ tín dụng: Định hướng và chiến lược của ngân hàng, Chính sách Marketing của ngân hàng, Đội ngũ nhân sự
Sau khi khảo sát sự đánh giá của hai nhóm đối tượng, đề tài nắm bắt được tình hình thực tế việc cho vay tiêu dùng tại BIDV Trà Vinh Bên cạnh đó, đề tài cũng trình bày những thành công, cũng như những hạn chế trong việc phát triển cho vay tiêu dùng
và nguyên nhân gây nên những hạn chế trên Sau cùng, đề tài đề xuất giải pháp cho từng nhân tố có tác động đến sự phát triển cho vay tiêu dùng tại BIDV Trà Vinh và đưa ra một số kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước và với Hội sở BIDV Việt Nam nhằm hỗ trợ BIDV Trà Vinh tiếp tục phát triển hơn nữa
Trang 91
PHẦN MỞ ĐẦU
1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, chất lượng đời sống người dân Việt Nam ngày càng tăng và nhu cầu tiêu dùng cũng tăng cao Theo các chuyên gia, thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển vàng nhờ những điều kiện
lý tưởng như nền kinh tế đang trong giai đoạn phát triển, quy mô dân số đạt ngưỡng hơn
95 triệu dân với tỷ lệ dân số đang trong độ tuổi lao động chiếm khoảng 52% Lao động
có xu hướng chi tiêu vượt mức lương, chuyển đổi hành vi từ tiết kiệm sang mua sắm và chuyển từ việc sử dụng tiền mặt sang tín dụng tiêu dùng (TDTD)
Tại Việt Nam, hầu hết các ngân hàng thương mại (NHTM) đều có các sản phẩm cho vay tiêu dùng (CVTD), từ các khoản vay lớn như mua nhà đất, mua ô tô cho đến các khoản vay nhỏ như vay mua đồ gia dụng, điện tử, điện thoại Tuy nhiên, thị trường CVTD phát triển chưa thực sự xứng với tiềm năng của thị trường tín dụng nước ta Hiện nay, các NHTM đã đưa ra nhiều gói TDTD nhưng số lượng giải ngân vẫn còn rất hạn chế
Thực tế thị trường CVTD đã có sự phát triển trong thời gian qua và vẫn đang tiếp tục xu hướng đi lên Báo cáo của NHNN cho thấy, năm 2016 TDTD tăng mạnh, góp phần duy trì tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ so với GDP Báo cáo kết quả kinh doanh của các ngân hàng cũng cho thấy hoạt động CVTD tăng trưởng đáng kể trong năm 2016 Bên cạnh các ngân hàng thương mại (NHTM), các công ty tài chính (CTTC) cũng có sự tăng trưởng mạnh CVTD, điển hình là CTTC Home Credit và FE Credit Cụ thể, trong năm 2016 lượng khách hàng mới của Home Credit là 1.9 triệu người, tăng 90% so với năm 2015; lũy kế đến cuối năm 2016, tổng số khách hàng của Home Credit là 4,9 triệu người; tăng trưởng doanh số cho vay trong năm 2016 là 94%; tính trung bình trong 7 năm hoạt động tại Việt Nam, tăng trưởng bình quân của Home Credit đạt 57%
Hoạt động ngân hàng bán lẻ (NHBL) là xu thế phát triển của các NHTM trên thế giới và tại Việt Nam Ngân hàng bán lẻ ngày càng chiếm vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng BIDV cũng đang thực hiện mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hiện đại, hàng đầu Việt Nam Nghị quyết liên tịch số 5960/NQLT-BIDV ngày 7/8/2015 về định hướng khung kế hoạch kinh doanh giai đoạn 2016-2020 và tầm nhìn đến 2030 đã đưa ra chiến lược của BIDV với trụ cột phát triển là Ngân hàng thương
Trang 102
mại hiện đại tập trung đẩy mạnh hoạt động bán lẻ Đồng thời BIDV cũng đã ban hành Nghị quyết 727/NQ-BIDV ngày 18/03/2016 về việc đẩy mạnh triển khai kinh doanh NHBL giai đoạn 2016 - 2018, cho thấy xu hướng ngày càng tập trung đẩy mạnh hoạt động bán lẻ tại BIDV
Với định hướng là ngân hàng bán lẻ hàng đầu, trong điều kiện nhu cầu tiêu dùng của người dân gia tăng và xu hướng phát triển mạnh CVTD tại Việt Nam, đồng thời cách mạng công nghiệp 4.0 và xu hướng ngân hàng số ngày càng tác động trực tiếp đến các mặt hoạt động của ngân hàng, đòi hỏi BIDV phải có những thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực CVTD Do đó, các chi nhánh của BIDV trong đó có Chi nhánh BIDV Trà Vinh đã và đang tích cực triển khai các hoạt động phù hợp với định hướng phát triển của toàn hệ thống
Xuất phát từ vấn đề trên, đề tài “Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam - Chi nhánh Trà Vinh” được chọn làm đề tài nghiên cứu thực hiện luận văn thạc sĩ với hy
vọng giải quyết được những hạn chế cũng như các vấn đề còn bỏ ngỏ nhằm đóng góp một phần nhỏ vào sự phát triển chung của Chi nhánh BIDV Trà Vinh, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của BIDV trong tình hình mới Chi nhánh BIDV Trà Vinh phải chuyển đổi từ ngân hàng chuyên phục vụ bán buôn sang vừa bán buôn vừa bán lẻ và đảm bảo sự phát triển cân đối giữa dịch vụ bán buôn và bán lẻ phù hợp với định hướng, đặc điểm công nghệ, nhân lực, năng lực tài chính của mình là rất cần nghiên cứu
2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
2.1 Mục tiêu chung
Phân tích thực trạng hoạt động CVTD và nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến CVTD đối với khách hàng cá nhân để phát hiện những vấn đề tồn tại nhằm đề xuất các giải pháp phát triển CVTD đối với khách hàng cá nhân tại BIDV Chi nhánh Trà Vinh
2.2 Mục tiêu cụ thể
Mục tiêu 1: Phân tích thực trạng hoạt động CVTD đối với khách hàng cá nhân tại BIDV Chi nhánh Trà Vinh giai đoạn 2016-2018
Mục tiêu 2: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến cho vay tiêu dùng đối với khách hàng cá nhân tại BIDV Trà Vinh
Mục tiêu 3: Đề xuất các giải pháp phát triển CVTD khách hàng cá nhân tại BIDV Chi nhánh Trà Vinh
Trang 113
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề lý luận về CVTD và thực tiễn phát triển CVTD đối với khách hàng cá nhân tại BIDV Chi nhánh Trà Vinh
3.2 Đối tượng khảo sát
Đối tượng khảo sát của đề tài là lãnh đạo ngân hàng, cán bộ ngân hàng, khách hàng cá nhân sử dụng dịch vụ CVTD của BIDV Chi nhánh Trà Vinh trên địa bàn thành phố Trà Vinh
4 PHẠM VI GIỚI HẠN ĐỀ TÀI
4.1 Phạm vi nội dung
Đề tài tập trung nghiên cứu một số nội dung chủ yếu sau: Thực trạng hoat động phát triển CVTD đối với khách hàng cá nhân tại Chi nhánh, những vấn đề đặt ra trong việc phát triển CVTD của BIDV Chi nhánh Trà Vinh
4.2 Phạm vi không gian
Nghiên cứu được thực hiện tại ngân hàng TMCP Đầu Tư và Phát Triển Việt Nam Chi nhánh Trà Vinh
4.3 Phạm vi thời gian
Số liệu thứ cấp trong đề tài được thu thập từ năm 2016 đến năm 2018
Số liệu sơ cấp trong đề tài được tác giả thu thập từ tháng 12/2018 đến tháng 03/2019
5 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
Để thực hiện nghiên cứu, đề tài cần tập trung trả lời các câu hỏi sau đây
Câu 1: Nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển CVTD đối với khách hàng cá nhân tại BIDV Trà Vinh?
Câu 2: Tại BIDV Trà Vinh đang tồn tại những hạn chế nào ảnh hưởng đến sự phát triển CVTD đối với khách hàng cá nhân và nguyên nhân của những hạn chế đó?
Câu 3: Những giải pháp nào là phù hợp nhất để phát triển CVTD đối với khách hàng cá nhân tại BIDV Trà Vinh?
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Phương pháp thu thập thông qua phiếu thăm dò ý kiến khách hàng thực hiện điều tra, khảo sát trong giai đoạn từ tháng 12 năm 2018 đến tháng 03 năm 2019 Tổng hợp ý kiến từ Hội nghị khách hàng thông qua các báo cáo của phòng Tài chính Kế hoạch hiện