Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với các doanh nghiệp tại cục thuế tỉnh Sóc Trăng

Nghiên cứu của Dương Cao Cường (2015) luận văn thạc sĩ đã được bảo vệ “ Hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Quảng[r]

iii

TÓM LƯỢC LUẬN VĂN

Họ và tên học viên: Hoàng Thanh Phát-MSSV:910716073

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Niên khóa: 2016-2018

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Văn Lương

Tên đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với các doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà Ngân sách nhà nước được hình

thành để duy trì các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh quốc phòng và chi tiêu hoạt động cho bộ máy Nhà nước.Nguồn thu ngân sách là thuế, phí, lệ phí và một số nguồn thu khác Bên cạnh nguồn thu thuế, thì thuế GTGT chiếm tỷ lệ cao quyết định đến sự hoàn thành thu NSNN của cơ quan thuế

Để đảm bảo nguồn thu cân đối lâu dài cho ngân sách nhà nước trong thời kỳ hiện đại hóa ngành Thuế Ta cần có những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế nhất là thuế GTGT Vì vậy tác giả chọn đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng

2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp định tính

Phương pháp được thu thập số liệu thứ cấp, sơ cấp; phương pháp tổng hợp và

xử lý số liệu; phương pháp thống kê so sánh thống kê mô tả; đánh giá thực trạng công tác quản lý thu thuế GTGT đối với daonh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng giai đoạn 2015-2017

Kết quả nghiên cứu và những đóng góp của luận văn

Luận văn đi sâu phân tích cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu; đánh gía thực trạng công tác quản lý thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp, trong đó đi sâu vào việc xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quản

lý thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế Sóc Trăng

Từ những đánh giá thực trạng quản lý thu thuế GTGT của doanh nghiệp tác giả đưa ra những kết quả đạt được và những hạn chế trong quản lý thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp, đồng thời đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng

iv

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM LƯỢC LUẬN VĂN……… iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

DANH MỤC CÁC HÌNH x

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

2.1 Mục tiêu chung: 3

2.2 Mục tiêu cụ thể: 3

3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 3

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 6

5 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 10

6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 11

7 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 12

8 KẾT CẤU LUẬN VĂN 12

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 13

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 13

1.1 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG 13

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thuế giá trị gia tăng 13

1.2 CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 21

1.2.1 Các loại hình doanh nghiệp nộp thuế GTGT hiện nay 21

1.2.2 Quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp 21

1.2.2.1 Khái niệm quản lý thu thuế GTGT 21

1.2.2.2 Mục tiêu quản lý thuế thu GTGT đối với doanh nghiệp 22

1.2.2.3 Nội dung quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp 22

v

1.2.2.4 Vai trò hoàn thiện công tác quản lý thu thuế GTGT của doanh nghiệp 27

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC THU THUẾ GTGT ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 29

1.3.1 Nhân tố về môi trường kinh tế-xã hội 29

1.3.2 Nhân tố sự tuân thủ của doanh nghiệp về việc đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế và kế toán thuế 29

1.3.3 Nhân tố hệ thống chính sách, pháp luật thuế 30

1.3.4 Nhân tố về tuyên truyền chính sách thuế 30

1.3.5 Nhân tố Tổ chức bộ máy quản lý thuế 30

1.3.6 Nhân tố ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế 31

1.3.7 Nhân tố công tác thanh tra, kiểm tra 31

1.3.8 Công tác quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế 31

1.4 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ THU THUẾ GTGT TẠI CÁC ĐỊA PHƯƠNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA CHO CỤC THUẾ TỈNH SÓC TRĂNG 32

1.4.1 Công tác quản lý thuế GTGT tại Cục thuế Thành phố Hà Nội 32

1.4.2 Quản lý thuế GTGT tại Cục thuế tỉnh Phú Thọ 33

1.4.3 Công tác quản lý thuế GTGT tại Cục thuế tỉnh Ninh Bình 34

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ TỈNH SÓC TRĂNG 38

2.1 ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 38

2.1.1 Đặc điểm cơ bản tình hình địa phương của tỉnh Sóc Trăng 38

2.1.1.1 Diện tích và vị trí địa lý của tỉnh Sóc Trăng 38

2.1.1.2 Điều kiện phát triển kinh tế -xã hội 38

2.1.1.3 Kết quả nguồn thu thuế vào NSNN qua các năm 2015-2017 40

2.1.2 Khái quát về cơ quan Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng 41

2.2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ TỈNH SÓC TRĂNG 45

2.2.1 Khái quát tình hình các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng 45

2.2.2 Kết quả thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng 47

vi

2.2.3 Kết quả nộp tờ khai thuế GTGT của doanh nghiệp 49

2.2.4 Kết quả kiểm tra hồ sơ khai thuế GTGT của DN 50

2.2.5 Công tác tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế 52

2.2.6 Công tác hoàn thuế GTGT của doanh nghiệp 54

2.2.6 Công tác đôn đốc thu nợ và thu hồi nợ thuế 55

2.3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT THU THUẾ GTGT TẠI CỤC THUẾ TỈNH SÓC TRĂNG 56

2.3.1 Kết quả thống kê từ khảo sát ý kiến công chức thuế ở cơ quan thuế 56

2.3.1.1 Kết quả thống kê giới tính 56

2.3.1.2 Kết quả thống kê độ tuổi 56

2.3.1.3 Kết quả thống kê trình độ chuyên môn 57

2.3.1.5 Kết quả khảo sát về nhân tố ảnh hưởng thu thuế GTGT và hệ thống pháp luật thuế 58

2.3.1.6 Kết quả khảo sát đánh giá của CBT về nhân tố chính sách pháp Luật thuế 60

2.3.1.7 Khảo sát nhân tố con người và tổ chức bộ máy quản lý thuế tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng 62

2.3.2 Kết quả thống kê khảo sát thăm dò ý kiến từ Doanh nghiệp 63

2.3.2.1 Thông tin mẫu nghiên cứu 63

2.3.2.2 Công tác đăng ký, kê khai, nộp thuế 63

2.3.2.3 Công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế 64

2.3.2.4 Công tác kiểm tra hoàn thuế GTGT 65

2.3.2.5 Công tác quản lý nợ thuế 66

2.3.2.6 Chính sách thủ tục 67

2.3.2.7 Kết quả khảo sát về công tác quản lý thuế GTGT 68

2.4 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUẢN LÝ THU THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TẠI CỤC THUẾ TỈNH SÓC TRĂNG 69

2.4.1 Những kết quả đạt được 69

2.4.2 Những hạn chế tồn tại 73

2.4.3 Nguyên nhân tồn tại 76

vii

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ GTGT ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP TẠI CỤC

THUẾ TỈNH SÓC TRĂNG 79

3.1 Định hướng phát triển ngành Thuế Việt nam thời gian tới 79

3.2 Định hướng và mục tiêu của công tác quản lý thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Cục Thuế Thuế tỉnh Sóc Trăng 80

3.3 Giải pháp hoàn thiện quản lý thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng 81

3.3.5 Xử lý nhanh, gọn các khoản nợ thuế 85

3.3.6 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế 86

3.4.Một số kiến nghị 87

3.4.1 Đối với các doanh nghiệp nộp thuế 87

3.4.2 Đối với Tổng Cục thuế và Bộ Tài chính 87

3.4.3 Đối với chính quyền địa phươngvà Ban ngành chức năng liên quan 88

PHẦN KẾT LUẬN 89

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

PHỤ LỤC 1 ……… …93

PHỤ LỤC 2 97

PHỤ LỤC 3 100

PHỤ LỤC 4 1004

PHỤ LỤC 5……… ………108

viii

DANH MỤC VIẾT TẮT

DNTN: Doanh nghiệp tư nhân

GTGT: Giá trị gia tăng

SXKD: Sản xuất kinh doanh

ix

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1 Cỡ mẫu đối tượng cần khảo sát – nhóm công chức thuế 8 Bảng 2.1 Nguồn thu thuế vào NSNN tỉnh tại Cục Thuế qua các năm 53 Bảng 2.2 Số lượng các doanh nghiệp theo loại hình doanh nghiệp 59

Bảng 2.3 Cơ cấu ngành nghề và đóng góp của các doanh nghiệp trên

Bảng 2.4 Kết quả thu thuế GTGT của các doanh nghiệp qua các năm 61 Bảng 2.5 Kết quả thu thuế GTGT theo từng loại hình doanh nghiệp 61 Bảng 2.6 Kết quả nộp tờ khai thuế GTGT của doanh nghiệp 63 Bảng 2.7 Kết quả kiểm tra Hồ sơ thuế GTGT tại cơ quan thuế 63

Bảng 2.9 Kết quả công tác hoàn thuế GTGT của doanh nghiệp 67 Bảng 2.10 Tình hình ghi nợ thuế và nợ đọng của doanh nghiệp 69

Bảng 2.12 Kết quả về thành phần Luật thuế GTGT và luật khác 71 Bảng 2.13 Đánh giá về mức độ các hành vi không tuân thủ PL về thuế 73 Bảng 2.14

Kết quả khảo sát quan điểm CBT về việc nâng cao công tác quản lý nguồn thu cho ngân sách nhà nước từ nguồn thu thuế GTGT

75

Bảng 2.16 Kết quả công tác tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế 78

Bảng 2.20 Kết quả đánh giá chung về công tác quản lý thuế GTGT 81

x

DANH MỤC CÁC HÌNH

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 SỰ CẦN THIẾT CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước, nộp thuế theo quy định của

pháp luật thuế là nghĩa vụ và quyền lợi của mọi tổ chức, cá nhân Cơ quan, tổ chức, cá

nhân có trách nhiệm tham gia quản lý thuế[4] Do vậy để có được một hệ thống chính sách thuế đồng bộ, phù hợp, hoàn thiện chính sách thuế theo kịp sự vận động, phát triển là điều kiện hết sức cần thiết và cấp bách trong nền kinh tế hiện nay Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu thuế là chính từ nội bộ nền kinh tế quốc dân của đất nước

Ngân sách nhà nước được hình thành để duy trì các hoạt động kinh tế, chính trị, xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và quản

lý quốc gia về mọi mặt kinh tế đất nước Các nguồn thu ngân sách chủ yếu là thuế, phí, lệ phí và một số nguồn thu khác Trong đó, thì không thể không nhắc đến thuế GTGT là khoản thu đóng cao, có vai trò chủ đạo và quan trọng một trong những sắc thuế phổ biến, chiếm tỷ lệ cao hiện nay là thuế giá trị gia tăng

Trong suốt quá trình thực hiện, Luật thuế GTGT đã được UBTVQH, Chính phủ,

Bộ tài chính sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm khắc phục những tồn tại, đảm bảo Luật thuế GTGT phù hợp với thực tiễn của Việt Nam Tuy nhiên vẫn còn những vướng mắc cần điều chỉnh, bổ sung kịp thời trong tình hình mới Chính vì vậy, tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XI (từ ngày 03 tháng 5 năm 2003 đến ngày 18 tháng 6 năm 2003) đã thông qua luật số 07/2003/QH sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế GTGT và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2004 Gần đây nhất, ngày 06 tháng 4 năm 2016, Quốc Hội đã thông qua Luật số 106/2016/QH13 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật thuế GTGT Luật thuế GTGT sửa đổi, bổ sung lần này có một số nội dung sửa đổi, bổ sung đáng chú ý Luật này có hiệu lực thi hành từ 01/7/2016 Qua nhiều chính sách thay đổi này về thuế thì bên cạnh ngành thuế cần thay đổi về phương pháp thay đổi về cải cách quản lý thuế phù hợp công cuộc hiện đại hóa về thuế nhất về quản lý thu thuế GTGT Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng là cơ quan quản lý thuế của tỉnh chịu trách nhiệm trong việc giao chỉ tiêu thu thuế của UBND tỉnh và Tổng Cục Thuế; cũng là cơ quan chỉ đạo các huyện, thị xã, thành phố trong việc giao chỉ tiêu thu NSNN hàng năm cho địa

2

phương; cũng là đơn vị thu có số thuế thu chiếm tỷ trọng cao trên tổng nguồn thu thuế ngân sách của tỉnh, là một trong những khoản thu chủ yếu, quyết định việc hoàn thành nhiệm vụ thu thuế của tỉnh nhà nước giao cho Trong đó, công tác quản lý thu thuế GTGT trong những năm qua của tỉnh đã đạt được nhiều kết quả khả quan, số thu thuế GTGT luôn hoàn thành vượt mức kế hoạch và có tốc độ tăng cao, năm sau luôn cao năm trước, nhưng số thu đó vẫn chưa tương xứng với tiềm năng phát triển của tỉnh nhà, nhiều nguồn thu chưa được khai thác hết Để phản ánh và theo kịp bước chuyển của nền kinh tế thì quản lý thu thuế cần phải thay đổi và phải được hoàn thiện hơn để đáp ứng tình hình phát triển kinh tế của đất nước cũng như các cam kết quốc tế trong giai đoạn hiện nay theo Quyết định số 732/QĐ-TTg ngày 17/5/2011 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định Mục tiêu của Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 - 2020 là đến năm 2020 trở thành một trong bốn nước đứng đầu khu vực Đông Nam Á về mức độ thuận lợi về thuế[3]

Bên cạnh đó, luôn đi đôi cải cách hệ thống thuế, thực hiện cải cách thủ tục hành chính theo nghị quyết số 19/2014/NQ-CP ngày 18/3/2014 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực canh tranh quốc gia[7]; cắt giảm thủ tục khai thuế, thực hiện khai thuế thông qua các trang thông tin điện tử gửi về cơ quan, nhằm cắt giảm thời gian nộp thuế cho người nộp thuế; Nghị quyết đã có tác động tích cực nâng cao hiệu quả quản lý thuế, nâng cao tính tự giác, tự chịu trách nhiệm trong việc tự khai tự nộp thuế của doanh nghiệp Bên cạnh những mặt tích cực đã đạt được, thì bộc lộ nhiều hạn chế và bất cập như hệ thống thuế chưa đồng bộ và thường xuyên được chỉnh sửa, có số doanh nghiệp lợi dụng chính sách này có cơ hội luồn lách, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế, hoàn thuế…là nguyên nhân gây thất thoát một phần lớn ngân sách Nhà nước (NSNN) Vì vậy, nguồn thu từ các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có nhiều biến động về nguồn thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp tương đối lớn Điều đó đặt ra yêu cầu luôn đổi mới , tăng cường quản lý thuế thu GTGT đối với doanh nghiệp Hơn nữa, việc quản lý thu thuế GTGT rất phức tạp, có nhiều đặt thù, đòi hỏi phải đổi mới hơn nữa phương pháp, nâng cao trình độ quản lý của cán bộ, công chức thuế, đây là vấn đề bức xúc trong quản

lý thuế GTGT Trước những vấn đề đặt ra nêu trên, là người trực tiếp tham gia quản lý

thuế, tiếp cận với người nộp thuế GTGT trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng với mong muốn góp

3

phần tăng cường, nâng cao hơn nữa về hiệu quả công tác quản lý thu thuế GTGT tại địa phương nên tôi lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế giá trị gia tăng đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng” làm luận văn thạc sĩ Quản lý kinh

tế

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung:

Trên cơ sở làm rõ vấn đề lý luận liên quan thu thuế GTGT và thực tiễn công tác quản lý thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp; luận văn phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý thu thuế GTGT đối với doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng giai đoạn hiện nay

2.2 Mục tiêu cụ thể:

- Hệ thống hoá và làm rõ những lý luận có liên quan về thu thuế giá trị gia tăng công tác quản lý thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp

- Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng

- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Cục Thuế tinh Sóc Trăng phù hợp thời kỳ hiện đại hóa về ngành Thuế

3 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Thuế GTGT là thuế gián thu, nhằm đảm bảo nguồn thu NSNN là vấn đề quan trọng nên việc quản lý thu thuế luôn được quan tâm, sửa đổi và nghiên cứu từ lâu Đến nay, đã có một số công trình nghiên cứu liên quan tới việc quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp từ khi tiến hành cải cách thuế cho đến nay Dưới đây là có một số công trình nghiên cứu về thuế GTGT có liên quan đến đề tài:

Nghiên cứu Hoàng Văn Hải (2014) luận văn “Hoàn thiện công tác quản lý thuế

GTGT ngoài quốc doanh đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh

nước trên thế giới và ở trong nước về công tác QLT GTGT đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm cho Cục Thuế Thanh Hóa; phân tích và đánh giá thực trạng việc tổ chức QLT