Giải pháp nâng cao động lực làm việc của cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

Nhận thấy tầm quan trọng của việc sử dụng các công cụ tạo động lực cho cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện là điều hết sức cần thiết, vì vậy tác giả lựa chọn đề tài[r]

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CÁM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC BẢNG viii

DANH MỤC HÌNH ix

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 3

2.1 Mục tiêu chung 3

2.2 Mục tiêu cụ thể 3

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT 4

3.1 Đối tượng nghiên cứu 4

3.2 Đối tượng khảo sát 4

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 4

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

6 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN 4

7 KẾT CẤU LUẬN VĂN 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ NÂNG CAO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN PHỤNG HIỆP, TỈNH HẬU GIANG 7

1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 7

1.1.1 Khái niệm động lực 7

1.1.2 Khái niệm về động lực làm việc 7

1.1.3 Khái niệm tạo động lực 8

1.2 CÁC HỌC THUYẾT VỀ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC 9

1.2.1 Hệ thống nhu cầu của Maslow (1943) 9

1.2.2 Học thuyết về sự tăng cường tích cực (B.F.Skinner) 13

1.2.3 Học thuyết về sự kỳ vọng (Victor H.Vroom) 13

iv

1.2.4 Học thuyết công bằng (J Stacy Adams) 14

1.2.5 Học thuyết về hệ thống hai yếu tố (Frederick Herzberg) 15

1.2.6 Thuyết nhu cầu thúc đẩy (David Mc Clellan) 17

1.2.7 Mô hình mười yếu tố động viên của Kovach (1987) 18

1.2.8 Ứng dụng các học thuyết vào công tác tạo động lực 19

1.3 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC 20

1.3.1 Yếu tố về môi trường làm việc 20

1.3.2 Yếu tố thuộc về con người 21

1.3.3 Yếu tố thuộc về tổ chức 25

1.4 ĐỘNG LỰC VÀ CÁC YẾU TỐ TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ 27

1.4.1 Động lực làm việc của công chức cấp xã 27

1.4.1.1 Khái niệm công chức cấp xã 27

1.4.1.2 Đặc điểm công chức cấp xã 28

1.4.1.3 Vai trò công chức cấp xã 29

1.4.1.4 Khái niệm động lực làm việc của công chức cấp xã 31

1.4.1.5 Đặc điểm của công chức cấp xã ảnh hưởng tới động lực làm việc 31

1.4.2 Tạo động lực làm việc cho công chức cấp xã 33

1.4.2.1 Sự cần thiết phải tạo động lực làm việc cho công chức cấp xã 33

1.4.2.2 Các biện pháp tạo động lực làm việc cho công chức cấp xã 34

1.5 NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 38

1.6 BÀI HỌC KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG 43

1.6.1 Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn tỉnh Sơn La 43

1.6.2 Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ cấp xã trên địa bàn tỉnh Quảng Nam 45

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN PHỤNG HIỆP, TỈNH HẬU GIANG 47

2.1 KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN PHỤNG HIỆP, TỈNH HẬU GIANG 47

2.1.1 Điều kiện tự nhiên 47

2.1.2 Kinh tế - xã hội huyện Phụng Hiệp 47

v

2.2 SỐ LƯỢNG, CƠ CẤU ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN

PHỤNG HIỆP 48

2.2.1 Số lượng đội ngũ cán bộ, công chức được phân bổ 48

2.2.2 Khái quát về cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang 48

2.2.2.1 Cơ cấu theo trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị và quản lý nhà nước 48

2.2.2.2 Về trình độ lý luận chính trị và quản lý nhà nước 49

2.2.2.3 Về cơ cấu theo ngạch 50

2.2.2.4 Về độ tuổi và giới tính 50

2.2.3 Thực trạng động lực làm làm việc của cán bộ, công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang 51

2.2.3.1 Ảnh hưởng của tiền lương 51

2.2.3.2 Công tác thi đua, khen thưởng và chế độ phúc lợi 53

2.2.3.3 Phân công công việc 53

2.2.3.4 Môi trường và điều kiện làm việc 54

2.2.3.5 Đào tạo, bồi dưỡng 56

2.2.3.6 Cơ hội thăng tiến trong công việc 57

2.2.3.7 Đánh giá kết quả thực hiện công việc 57

2.2.3.8 Tạo động lực làm việc thông qua phong cách lãnh đạo 59

2.4 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN PHỤNG HIỆP, TỈNH HẬU GIANG 59

2.4.1 Những kết quả đạt được 59

2.4.2 Những hạn chế, bất cập 60

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập 61

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ HUYỆN PHỤNG HIỆP, TỈNH HẬU GIANG 63

3.1 CƠ SỞ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 63

3.2 PHƯƠNG HƯỚNG TẠO ĐỘNG LỰC CHO CÁN BỘ, CÔNG CHỨC CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHỤNG HIỆP 64

3.2.1 Xác định rõ vị trí, vai trò của công chức cấp xã hiện nay 64

3.2.2 Xây dựng đội ngũ công chức cấp xã chuyên nghiệp, có phẩm chất chất đạo đức, có năng lực thực thi công vụ 65

vi

3.2.3 Tạo động lực công chức cấp xã phải phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã

hội 66

3.2.4 Tạo động lực làm việc kết hợp giữa yếu tố vật chất và tinh thần 66

3.1.5 Tạo động lực làm việc cho công chức cấp xã theo hướng nâng xây dựng chính quyền cấp xã trong sạch, vững mạnh, nâng cao hiệu lực, hiệu quả 67

3.3 CÁC GIẢI PHÁP CỤ THỂ 67

3.3.1 Tạo động lực thông qua cải cách tiền lương 67

3.3.2 Tạo động lực thông qua công tác thi đua, khen thưởng và chế độ phúc lợi 68

3.3.3 Tạo động lực làm việc thông qua phân công công việc 68

3.3.4 Tạo động lực làm việc thông qua cải thiện môi trường làm việc 69

3.3.5 Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức 69

3.3.6 Tạo cơ hội cho cán bộ công chức được thăng tiến 70

3.3.7 Tạo động lực thông qua công tác đánh giá kết quả thực hiện công việc 71

3.3.8 Phát huy vai trò của lãnh đạo 71

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 73

1 KẾT LUẬN 73

2 KIẾN NGHỊ 73

2.1 Đối với tỉnh Hậu Giang 73

2.2 Đối với huyện Phụng Hiệp 74

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

PHỤ LỤC 77

vii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CBCC: Cán bộ công chức

HĐND: Hội đồng nhân dân

UBND: Ủy ban nhan dân

viii

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1.1 Mối quan hệ giữa hệ thống thứ bậc các nhu cầu theo cách nhìn chung và áp

dụng vào môi trường làm việc của doanh nghiệp 12

Bảng 1.2 Các nhóm nhân tố theo học thuyết của F Herzberg 15

Bảng 1.3 Sự ảnh hưởng của các nhân tố trong học thuyết F Herzberg 17

Bảng 2.1 Số lượng đội ngũ cán bộ, công chức 48

Bảng 2.2 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị và quản lý nhà nước 49

Bảng 2.3 Trình độ lý luận chính trị và quản lý nhà nước 50

Bảng 2.4 Cơ cấu theo ngạch 50

Bảng 2.5 Cơ cấu theo độ tuổi và giới tính 51

Bảng 2.6 Mức độ hài lòng với tiền lương, thưởng và phụ cấp 52

Bảng 2.7 Mức độ hài lòng với công tác thi đua khen thưởng 53

Bảng 2.8 Mức độ hài lòng với môi trường và điều kiện làm việc 55

Bảng 2.9 Mức độ hài lòng với công tác đào tạo, bồi dưỡng 56

Bảng 2.10 Có cơ hội thăng tiến 57

Bảng 2.11 Mức độ hài lòng khi đánh giá chất lượng công việc 57

ix

DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1 Mô hình nghiên cứu của luận văn 6 Hình 1.2 Hệ thống nhu cầu của Maslow 10 Hình 2.1 Mức độ hài lòng khi đƣợc phân công công việc 54

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Cấp xã (thị trấn) là một cấp trong hệ thống hành chính bốn cấp của nhà nước ta hiện nay Mỗi cán bộ công chức ở từng vị trí có vai trò rất quan trọng là nền tảng là động lực xuất phát từ những khác vọng thật sự để làm việc nâng cao năng suất, hiệu quả làm việc cho cá nhân tổ chức Đặc biệt với tổ chức hành chính, sự nghiệp nhà nước một hệ thống lớn có kết cấu chính là đội ngũ cán bộ, công chức, viên chứcthì việc tạo động lực làm việc ở đội ngũ này là vô cùng quan trọng

Động lực làm việc của đội ngũ cán bộ công chức cũng đồng thời là một động lực cho sự tăng trưởng và phát triển của đất nước Mục đích quan trọng nhất của tạo động lực là sử dụng hợp lý nguồn lao động, khai thác hiệu quả nguồn lực con người nhằm không ngừng nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Tạo động lực làm việc cho cán bộ công chức (CBCC) có ý nghĩa rất lớn đối với hiệu quả hoạt động của tổ chức hành chính Nhà nước Động lực làm việc xuất phát từ bản thân của mỗi con người là mục tiêu khát vọng vươn đến Khi con người ở những vị trí khác nhau, với những đặc điểm tâm lý khác nhau sẽ có những mục tiêu mong muốn khác nhau Chính

vì động lực làm việc của mỗi con người khác nhau nên nhà quản lý kinh tế cần có những cách tác động khác nhau để đạt được mục tiêu trong quản lý

Nâng cao động lực làm việc là nhân tố bên trong kích thích con người nổ lực làm việc trong điều kiện cho phép, tạo ra năng suất, hiệu quả cao, giúp họ tìm ra lối đi mới, hướng đến sự thỏa mãn cao hơn Nâng cao động lực làm việc là sự thúc đẩy con người làm việc hăng say, giúp cho họ phát huy được sức mạnh tiềm tàng bên trong vượt qua những thách thức, khó khăn để hoàn thành công việc một cách tốt nhất, khi đó họ có thể làm được nhiều hơn mà cấp trên mong chờ họ Nâng cao động lực làm việc thể hiện dưới nhiều khía cạnh khác nhau như sự nhiệt tình, chăm chỉ, bền

bỉ có ảnh hưởng quan trọng đến hiệu quả làm việc của tổ chức hành chính, nên tạo động lực làm việc luôn được quan tâm ở bất cứ tổ chức nào Đây được coi là một trong những chức năng quan trọng của nhà quản lý kinh tế, là yếu tố mang tính quyết định hiệu quả làm việc và khả năng cạnh tranh của tổ chức, cho dù đó là tổ chức của Nhà nước hay tổ chức kinh doanh Cụ thể hơn, động lực làm việc có ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của cá nhân và tổ chức Điều này luôn luôn đúng với

2

bất cứ tổ chức nào, nhưng đối với tổ chức Nhà nước điều này quan trọng hơn, bởi

vì nếu CBCC không có động lực làm việc hoặc động cơ làm việc không tích cực sẽ ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của cơ quan nhà nước và có tác động không tốt đến xã hội, đến công dân là đối tượng phục vụ của các cơ quan Nhà nước

Huyện Phụng Hiệp là một trong 08 đơn vị hành chính của tỉnh Hậu Giang với địa bàn rộng lớn có 12 xã, 03 thị trấn là đơn vị hành chính thấp nhất và gần dân nhất,

để đóng góp hoàn thành Nghị quyết (NQ) Hội đồng nhân dân (HĐND) đặt ra, việc tạo động lực làm việc cho đội ngũ cán bộ công chức, đặc biệt là CBCC cấp xã có tầm quan trọng, đặc biệt vì họ là bộ phận quan trọng quyết định đến hiệu lực, hiệu quả góp phần hoàn thành NQ trong năm Chính vì vậy cán bộ công chức cấp xã phải luôn thể hiện tính năng động, sáng kiến trong công việc, từ đó giúp cho tổ chức có thêm những

ý tưởng, đổi mới, tạo ra sự đột phá trong tổ chức, cơ quan Nhà nước để thực thi quyền lực Nhà nước, hoạt động mang tính phục vụ công với nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước Khai thác và sử dụng năng lực cá nhân tốt hơn, làm cho CBCC cấp xã làm việc hăng say hơn, muốn làm việc hơn Nhưng làm thế nào để có thể tạo động lực làm việc cho CBCC cấp xã, là tiền lương cao hay là công việc thoải mái về thời gian, hay là một yếu tố nào khác, đây là một vấn đề mang tính cấp thiết đối với các nhà quản lý kinh tế

Thực hiện công cuộc cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy hiện nay ở nước ta

sẽ không thể thành công nếu không có đội ngũ CBCC nói chung và lực lượng CBCC cấp xã nói riêng có động lực làm việc Đội ngũ CBCC cấp xã là chủ thể của các hành động trong quá trình thực hiện cải cách hành chính Họ là người thể chế hóa các đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước thành quy định của pháp luật để đưa vào cuộc sống, xây dựng bộ máy quản lý cấp xã và các quy định về sử dụng các nguồn lực trong quá trình quản lý, nói cách khác, CBCC cấp xã là người đề ra các quy định

và họ cũng chính là người thực thi các quy định đó Vì vậy, động lực của CBCC cấp

xã ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh của hệ thống chính trị cơ sở tác động đến công tác quản lý hành chính Nhà nước Tuy nhiên, đội ngũ CBCC cấp xã có năng lực, trình

độ chưa hẳn đã làm cho hiệu quả quản lý hành chính được nâng lên nếu bản thân người CBCC thiếu động lực làm việc Do đó, để nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức hành chính Nhà nước và thực hiện thành công công cuộc cải cách hành chính Nhà nước, trước hết cần phải quan tâm, có những chính sách mới khuyến khích tạo động lực làm việc cho

3

họ Điều này là yêu cầu cấp thiết đối với CBCC, trong đó có cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp

Để góp phần xây dựng và hoàn thiện chính sách về giải pháp nâng cao động lực nhằm giúp cán bộ công chức cấp xã yên tâm làm việc, phát huy trí tuệ để đạt được hiệu quả nâng cao năng lực của chính quyền cơ sở thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện Phụng Hiệp Nhận thấy tầm quan trọng của việc sử dụng các công cụ tạo động lực cho cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện là điều hết sức cần thiết, vì

vậy tác giả lựa chọn đề tài: "Giải pháp nâng cao động lực làm việc của cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang" làm đề tài nghiên cứu

cho luận văn Thạc sĩ Quản lý kinh tế với mong muốn những đánh giá xác thực về động lực làm việc của cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp từ đó tìm ra giải pháp nâng cao động lực làm việc của cán bộ công chức, đây là vấn đề cấp bách, phù hợp tình hình tin gọn bộ máy hành chính nhà nước hiện nay, phù hợp với thực tiễn của địa phương

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1 Mục tiêu chung

Đánh giá thực trạng động lực làm việc của CBCC từ đó đề xuất những giải pháp nâng cao động lực làm việc của CBCC cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

2.2 Mục tiêu cụ thể

Để đáp ứng được mục tiêu chung như đã nêu thì luận văn phải đạt được 2 mục tiêu cụ thể như sau:

- Mục tiêu thứ 1: Phân tích những kết quả đã đạt được, các hạn chế trong việc tạo động lực làm việc của cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang và nguyên nhân

- Mục tiêu thứ 2: Đề xuất các giải pháp nâng cao động lực làm việc của cán bộ công chức cấp xã ở huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

4

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ ĐỐI TƯỢNG KHẢO SÁT

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các yếu tố ảnh hưởng đến tạo động lực và

sự thỏa mãn trong công việc của cán bộ công chức đang công tác tại UBND các xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh hậu Giang

3.2 Đối tượng khảo sát

Cán bộ công chức đang công tác tại UBND các xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

- Phạm vi về không gian: Nghiên cứu tại 15 xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

- Phạm vi về thời gian: Số liệu nghiên cứu được thu thập và phân tích trong giai đoạn 2014 – 2018

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Phương pháp tổng hợp: Sử dụng để nghiên cứu, phân tích các tài liệu, sách, luận án, các bài báo… về vấn đề tạo động lực làm việc của cán bộ, công chức

 Phương pháp thống kê và thống kê phân tích: Phương pháp này được sử dụng để phân tích số liệu, tài liệu thu thập

 Phương pháp xử lý số liệu: Các phương pháp thống kê, phân tích tổng hợp, so sánh, dự báo… để tiến hành xử lý, đánh giá các dữ liệu, các thông tin thu thập được Qua đó đưa ra các nhận định, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tạo động lực làm việc cho cán bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp, tỉnh Hậu Giang

 Phương pháp xác định cỡ mẫu: Số lượng mẫu điều tra là 105 mẫu, bao gồm toàn bộ công chức cấp xã trên địa bàn huyện Phụng Hiệp

 Phương pháp tiếp cận đối tượng khảo sát: Thực hiện phỏng vấn trực tiếp công chức bằng bảng câu hỏi được thiết kế sẵn

6 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN

Thông qua việc phân tích, đánh giá thực trạng tạo động lực làm việc, làm rõ những ưu điểm, hạn chế, tìm ra nguyên nhân của những hạn chế, đề xuất các giải pháp