THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔPHẦN XÂY LẮP VÀ CƠ KHÍ CẦU ĐƯỜNG 2.1 Đặc điểm và phân loại vật liệu của công ty Cổ phần Xây lắp và Cơ khí cầuđường 2.1.1 Đặc điểm nguyên
Trang 1THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ
PHẦN XÂY LẮP VÀ CƠ KHÍ CẦU ĐƯỜNG
2.1 Đặc điểm và phân loại vật liệu của công ty Cổ phần Xây lắp và Cơ khí cầuđường
2.1.1 Đặc điểm nguyên vật liệu của công ty
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, lợi nhuận đã trở thành mục đích cuốicùng của sản xuất kinh doanh Mối quan hệ tỷ lệ nghịch giữa chi phí và lợinhuận ngày càng được quan tâm Vì thế các doanh nghiệp đều ra sức tìm conđường giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm Do vậy với tỷ trọng chiếmkhoảng 60-70% tổng chi phí, nguyên vật liệu cần được quản lý thật tốt Nếudoanh nghiệp biết sử dụng nguyên vật liệu một cách tiết kiệm, hợp lý thì sảnphẩm làm ra càng có chất lượng tốt mà giá thành lại hạ tạo ra mối tương quan cólợi cho doanh nghiệp trên thị trường Quản lý nguyên vật liệu càng khoa học thì
cơ hội đạt hiệu quả kinh tế càng cao Với vai trò như vậy nên yêu cầu quản lýnguyên vật liệu cần chặt chẽ trong tất cả các khâu từ khâu thu mua, dự trữ vàbảo quản đến khâu sử dụng
Trong khâu thu mua: các doanh nghiệp phải thường xuyên tiến hành thu muanguyên vật liệu để đáp ứng kịp thời cho quá trình sản xuất, chế tạo sản phẩm vàcác nhu cầu khác của doanh nghiệp Tại đây đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ vềkhối lượng, quy cách, chủng loại và giá cả
Trong khâu dự trữ và bảo quản: để quá trình sản xuất được liên tục phải dựtrữ nguyên vật liệu đầy đủ, không gây gián đoạn sản xuất nhưng cũng khôngđược dự trữ quá lượng cần thiết gây ứ đọng vốn, tốn diện tích Đồng thời phảithực hiện đầy đủ chế độ bảo quản theo tính chất lý hoá học của vật liệu
Trong khâu sử dụng: doanh nghiệp cần tính toán đầy đủ, chính xác, kịp thờigiá nguyên vật liệu có trong giá vốn của thành phẩm Do vậy trong khâu sửdụng phải tổ chức tốt việc ghi chép phản ánh tình hình xuất dùng và sử dụngnguyên vật liệu trong sản xuất kinh doanh đảm bảo sử dụng tiết kiệm, hiệu quả
Trang 2Công ty Cổ phần Xây lắp và Cơ khí cầu đường hoạt động trong cả lĩnh vực
cơ khí sản xuất các sản phẩm công nghiệp và lĩnh vực xây dựng công trình giaothông công nghiệp dân dụng nên giá trị nguyên vật liệu chiếm một tỷ trọng lớntrong tổng chi phí sản xuất kinh doanh, vì vậy quản lý tốt khâu thu mua dự trữ
và sử dụng vật liệu là điều kiện cần thiết để đảm bảo chất lượng sản phẩm, tiếtkiệm chi phí, giảm giá thành, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp
Để quá trình sản xuất và kinh doanh liên tục và sử dụng vốn tiết kiêm thìcông ty Cổ phần Xây lắp và Cơ khí cầu đường đã có kế hoạch để dự trữ NVL ởmột mức hợp lý Do vậy doanh nghiệp phải xây dựng định mức tồn kho tối đa
và tối thiểu cho từng loại NVL , tránh việc dự trữ quá nhiều hoặc quá ít mộtNVL nào đó Định mức NVL là cơ sở cho doanh nghiệp xây dựng kế hoạch thumua NVL và kế hoạch tài chính của doanh nghiệp
Để bảo quản tốt NVL dự trữ giảm thiểu hư hao, mất mát doanh nghiệp đã xâydựng hệ thống kho tàng, bến bãi đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, bố trĩ nhân viên thủ kho
có đủ phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn để quản lý NVL tồn kho vàthực hiện các nghiệp vụ nhập, xuất kho, tránh việc bố trí kiêm nhiệm chức năngthủ kho với tiếp liệu và kế toán
2.1.2 Phân loại NVL của công ty
NVL sử dụng trong doanh nghiệp có nhiều loại, nhiều thứ có vai trò côngdụng khác nhau trong quá trình sản xuất-kinh doanh.Trong điều kiện đó, đòi hỏicác doanh nghiệp phải phân loại NVL thì mới tổ chức tốt việc quản lý và hạchtoán NVL
Ở công ty cổ phần xây lắp và cơ khí có số lượng chủng loại vật tư, nguyênliệu vật liệu rất lớn với hàng trăm chủng loại nên việc phân loại để quản lý, có
kế hoạch mua sắm, kho bãi bảo quản đảm bảo cho quá trình sản xuất là rất quantrọng
Trong thực tế công tác quản lý và hạch toán NVL ở công ty, công ty cổ phầnXây lắp và Cơ khí cầu đường đã phân loại NVL theo vai trò và tác dụng của
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 3NVL trong quá trình sản xuất-kinh doanh Theo đặc trưng này NVL ở công tyđược phân ra các loại sau đây:
-Nguyên liệu và vật liệu chính(NVLC): là các nguyên liệu, vật liệu mà sauquá trình gia công chế biến sẽ cấu thành hình thái vật chất của sản phẩm Danh
từ nguyên liệu đây để chỉ đối tượng lao động chưa qua chế biến công nghiệp.Nguyên vật liệu chính chủ yếu của công ty là Ray, thép các loại như thépØ22,10,8,20 để phục vụ sản xuất đinh xoắn TN1,20…Gang…
-Vật liệu phụ(VLP) là những vật liệu có tác dụng phụ trong quá trình sảnxuất-kinh doanh, được sử dụng kết hợp với NVLC để hoàn thiện và nâng caotính năng, chất lượng của sản phẩm hoặc được sử dụng để đảm bảo cho công cụlao động hoạt động bình thường, hoặc dùng để phục vụ cho nhu cầu kỹ thuật,nhu cầu quản lý
Vật liệu phụ của công ty gồm chủ yếu là que hàn, than, sơn ghi các loại…-Phụ tùng thay thế là loại vật tư được sử dụng cho hoạt động sửa chữa,bảodưỡng TSCĐ
-Thiết bị và vật liệu xây dựng là các thiết bị, vật liệu phục vụ cho hoạt độngxây lắp,XDCB
-Vật liệu khác
Hạch toán theo cách phân loại nói trên đáp ứng được yêu cầu phản ánh tổng quát
về mặt giá trị đối với mỗi loại NVL
2.2 Tính giá nguyên vật liệu nhập kho và xuất kho
2.2.1 Tính giá NVL nhập kho của công ty
Tính giá NVL là một công tác quan trọng trong việc tổ chức hạch toán NVL.Tính giá NVL là dùng tiền để biểu hiện giá trị của NVL Việc tính giá NVL củacông ty tuân thủ theo Chuẩn mực kế toán số 02-Hàng tồn kho, theo đó NVLluân chuyển trong doanh nghiệp được tính theo giá thực tế
Trang 4Giá thực tế của NVL là loại giá được hình thành trên cơ sở các chứng từ hợp
lệ chứng minh các khoản chi hợp pháp của doanh nghiệp để tạo ra NVL Giáthực tế của NVL nhập kho được xác định tùy theo từng nguồn nhập
*Đối với NVL mua ngoài thì các yếu tố để hình thành nên giá thực tế là:-Giá hóa đơn kể cả thuế nhập khẩu(nếu có) Doanh nghiệp tính thuế GTGTtheo phương pháp khấu trừ nên thuế GTGT không được tính vào giá thực tếNVL
-Chi phí thu mua: chi phí vận chuyển, bốc dỡ, hao hụt trong định mức
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 5Biểu 1:Hóa đơn giá trị gia tăng
HÓA ĐƠN Mẫu số: 01 GTKT-3LL
GIÁ TRỊ GIA TĂNG EB/2008BNgày 26 tháng 7 năm 2008 0026137Đơn vị bán hàng: Công ty cổ phần cơ khí đúc Quyết Thắng
Địa chỉ: Thiên Hương, Thủy Nguyên, Hải Phòng
Tên đơn vị: CTCP xây lắp và cơ khí Cầu Đường
Địa chỉ: 460 Trần Quý Cáp, Hà Nội
Tổng cộng tiền thanh toán: 275.047.500
Số tiền viết bằng chữ: Hai trăm bảy mươi lăm triệu bốn mươi bảy nghìn năm trăm
đồng chẵn
Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vịĐặng Xuân Hóa Nguyễn Thị Hiền Giám đốc
Nguyễn Bỉnh Thẩm
Trang 6Ví dụ: Ngày 26/7/2008 Công ty CP xây lắp và cơ khí cầu đường mua gang,than cục, củi đốt của Công ty CP cơ khí đúc Quyết Thắng
Công ty tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ nên giá thực tế của gang,than cục, và củi đốt là giá chưa tính thuế GTGT Cụ thể như gang
Giá thực tế của Gang là 203.550.000 ( đồng)
Đơn giá 1 tấn gang là 8.850.000 ( đồng )
*Đối với NVL gia công chế biến xong nhập kho thì giá thực tế bao gồm giáxuất và chi phí gia công chế biến, chi phí vận chuyển bốc dỡ…
2.2.2 Tính giá NVL xuất kho của công ty
Căn cứ vào đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh,số lượng danh điểm ,sốlần nhập xuất NVL, trình độ của nhân viên kế toán, thủ kho điều kiện kho tàngdoanh nghiệp mà công ty Cổ phần Xây lắp và Cơ khí cầu đường đã lựa chọnphương pháp tính giá xuất NVL là phương pháp thực tế bình quân gia quyền vàtuân thủ nguyên tắc nhất quán tức là phải ổn định phương pháp tính giá NVLxuất kho ít nhất trong một niên độ kế toán, dựa trên đặc điểm là công ty có ítdanh điểm NVL nhưng số lần nhập, xuất của mỗi danh điểm nhiều
Theo phương pháp này căn cứ vào giá thực tế của NVL tồn đầu kỳ và nhậptrong kỳ, kế toán xác định được giá bình quân của một đơn vị NVL Căn cứ vàolượng NVL xuất trong kỳ và đơn giá bình quân để xác định giá thực tế xuấttrong kỳ
Cuối kỳ giá trị nguyên vật liệu tồn kho được tính bằng cách lấy giá trị tồn đầu
kỳ cộng (+) với giá trị nguyên vật liệu nhập trong kỳ trừ (-) giá trị xuất trong kỳ
Ví dụ Sản phẩm Than cục vào quí 3 năm 2008 có
Trang 7Ngày 26/7/2008 ông Hóa nhập 14.000 Kg với giá mua là 56.000.000 (đồng)Ngày 30/7/2008 xuất cho XN đúc 14.000 Kg
Khi xuất than cục kế toán chưa ghi đơn giá xuất để tính thành tiền
Cuối quý căn cứ vào số lượng than cục tồn đầu kỳ, và tổng nhập trong kỳ cả về
số lượng, và giá tiền để kế toán tính đơn giá thực tế bình quân gia quyền của1Kg than cục xuất trong kỳ
Giá thực tế than cục nhập trong kỳ là:
Giá thực tế của than cục xuất dùng trong kỳ
Ngày 30/7/2008 cho xí nghiệp đúc là 14.000×4.024,5405=56.343.560(đồng)Ngày 30/7/2008 cho xí nghiệp cơ khí là 11.944×4.024,5405=48.069.112( đồng)Ngày 30/8/2008 cho xí nghiệp đúc là 20.000×4.024,5405=80.490.810( đồng)Ngày 30/9/2008 cho xí nghiệp đúc là 30.000×4.024,54=120.736.215( đồng)Tổng giá trị than cục xuất dùng trong kỳ là:
56.343.560+48.069.112+80.490.810+120.736.215=305.639.703(đồng)
Số lượng than cục xuất dùng trong kỳ là:
Trang 82.3 Kế toán nguyên vật liệu
Công tác tổ chức hạch toán kế toán nguyên vật liệu có vai trò quan trọng,nhằm cung cấp một cách đầy đủ, kịp thời, đáng tin cậy những thông tin về tìnhhình mua nguyên liệu… tình hình thanh toán với người bán của công ty Đồngthời phản ánh được số lượng, giá của nguyên vật liệu, bao bì, phụ liệu…; sốlượng tồn kho để có kế hoạch thu mua kịp thời phục vụ cho sản xuất
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 9Hóa đơn GTGT, biên bản kiểm nghiệm, lệnh sản xuất, phiếu sản xuất
Phiếu nhập, phiếu xuất(hạch toán trên máy tính)
Nhật ký chung
Sổ tổng hợp chữ T của TK 152,611
Bảng cân đối số phát sinh
Báo cáo tài chính
Sơ đồ 2.1: Quy trình hạch toán tổng quát của NVL
2.3.1 Chứng từ và quy trình luân chuyển chứng từ
a Kế toán nghiệp vụ tăng NVL
Ở công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường thì sử dụng phổ biến là các loại chứng từ là phiếu nhập kho, và phiếu xuất kho để theo dõi NVL xuất kho,
và biên bản kiểm nghiệm vật tư
-Các trường hợp tăng NVL
+Mua ngoài NVL
+NVL do doanh nghiệp tự sản xuât
+Nhập kho từ phế liệu thu hồi
+Nhận vốn góp đầu từ
Bộ phận sản xuất lập phiếu yêu cầu mua hàng
Trang 10Biểu 2: Giấy yêu cầu
CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY LẮP VÀ CƠ KHÍ CẦU ĐƯỜNG
XN SẢN XUẤT GHI ĐƯỜNG SẮT
GIẤY YÊU CẦUKính gửi: phòng vật tưThực hiện nhiệm vụ Công ty giao, Xí nghiệp sản xuất guốc hãm các loại đểnghị phòng vật tử giải quyết nội dung yêu cầu sau:
KÝ NHẬN YÊU CẨU Ngày 1 tháng 7 năm 2008
XNSX GUỐC HÃM
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 11Sau khi có yêu cầu đề nghị về cung cấp nguyên vật liệu, phòng kinh doanh tiếp thị và cung ứng vật tư sẽ tìm các nhà cung ứng có NVL đảm bảo chất lượng
và chào giá thấp nhất
Khi NVL về đến nhà máy, nhà máy sẽ thành lập Hội đống kiểm nghiệm vật tư bao gồm đại diện phòng kiểm tra chất lượng sản phẩm, phòng vật tư thiết bị và thủ kho để kiểm tra chất lượng NVL Nếu phẩm chất, qui cách của NVL phù hợp với yêu cầu trong hợp đồng sẽ được phép nhập kho và đưa vào sử dụng còn nếu không phù hợp sẽ thông báo với nhà cung cấp để xử lý
Trong quá trình kiểm nghiệm, hội đồng kiểm nghiệm sử dụng biên bản nghiệm thu vật tư thiết bị
Trang 12Biểu 3:Biên bản nghiệm thu vật tư của công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu
đường
Tổng công ty đường sắt Việt Nam Cộng hòa xã hội chủ nghĩaViệt Nam Công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường Độc lập-Tự do-Hạnh phúc
Số 121/08/NT
BIÊN BẢN NGHIỆM THU VẬT TƯ
1 Đơn vị sản xuất : Công ty cổ phần cơ khí Quyết Thắng( Người bán)
2 Đơn vị đặt hàng: Công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường
3 Phương pháp kiểm tra: Theo quy cách
4 Nhận xét về chất lượng: Đạt yêu cầu
5 Chú thích: Đồng ý đưa vào sản xuất
Hà Nội, ngày 26 tháng 7năm 2008 Giám đốc công ty Cán bộ KCS Phòng KT-DA
Đã kiểm nghiệm các loại
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 13Kế toán
quả
n lưu trữ Ghi
Ban kiểm nghiệ mm
Cán
bộ cung ứng
Phụ trách phòng
Thủ kho
Để nghị nhập hàng
Biên bản kiểm nghiê m
Phiếu nhập kho
Ký phiếu đăng
ký nhập kho
Nhập kho
Vật tư sau khi đã được kiểm nghiệm nếu phù hợp với yêu cầu thì sẽ tiến hành
nhập kho Cán bộ cung ứng lập phiếu nhập kho
Phiếu nhâp kho là chứng từ để xác định số lương, giá trị vật liệu,ccdc thành
phẩm hàng hóa nhập kho là căn cứ để thủ kho nhập kho ghi thẻ kho sau đó
chuyển cho kế toán do đó tất cả các loại NVL, thành phẩm hàng hóa nhập kho
phải có phiếu nhập kho
-Căn cứ lập phiếu nhập kho
+Hợp đồng kinh tế về mua NVL đỗi với những vật tư mua với số lượng lớn
+Hóa đơn mua hàng
Phiếu nhập kho lập thành 3 liên
Liên 1 lưu tại quyển phiếu nhập kho
Liên 2 giao cho các cán bộ phòng cung ứng
Liên 3 giao cho thủ kho nhập kho ghi thẻ kho sau đó chuyển cho kế toán vật liệu
Sơ đồ 2.2: Chu trình luân chuyên của chứng từ của nghiệp vụ
ghi tăng NVL ở công ty
Trang 14
Biểu 4:Phiếu nhập kho của Công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường
Đơn vị: Công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường Mẫu số 01-VT
Địa chỉ:460, Trần Quý Cáp,Hà Nội (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC)
PHIẾU NHẬP KHO Ngày 26 tháng 7 năm 2008
Họ và tên người giao hàng: Ông Đặng Xuân Hóa
Theo hóa đơn số 26137ngày 26/7/2008 của Công ty cổ phần
cơ khí đúc Quyết Thắng Thủy Nguyên,Hải Phòng
Nhập tại kho: Công ty 1
Số lượng
Đơn giá Thành tiền
Yêu cầu
Thực nhập
Người lập phiếu Người giao hàng Thủ kho Kế toán trưởng
(Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 15Hóa đơn liên quan đến mua hàng, hàng nhập kho được chuyển về phòng kếtoán để theo dõi tình hình thanh toán với người bán cũng như tình hình nhậpnguyên liệu, dược liệu…, tình hình tồn kho
Kế toán dựa trên cơ sở các chứng từ đó hạch toán vào các phần hành liên quannhư theo dõi tồn kho, mua hàng, chi phí giá thành…
b Kế toán các nghiệp vụ giảm NVL
-Các trường hợp giảm NVL
+Xuất sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh
+Xuất vật liệu góp vốn đầu tư vào doanh nghiệp khác
+Xuất bán vật tư thừa ứ đọng kém phẩm chất
+Xuất cho vay mượn hoặc trả lại vốn chủ sở hữu
Chứng từ sử dụng cho nghiệp vụ xuất NVL là phiếu xuất kho do cán bộ cungứng lập dựa trên giấy xin lĩnh vật tư, lệnh xuất kho, hợp đồng góp vốn hay quyếtđịnh cho vay mượn vật liệu
Phiếu xuất kho là chứng từ dùng để xác định số lượng, giá trị vật liệu,ccdc,thành phẩm hàng hóa xuất kho Là căn cứ để thủ kho xuất kho ghi thẻ kho sau
đó chuyển cho kế toán Mọi trường hợp xuất kho vật liệu,ccdc phải có phiếuxuất kho
-Căn cứ lập phiếu xuất kho
+Lệnh xuất kho
+ yêu cầu lĩnh vật liệu
+ hợp đồng góp vốn
+quyết định cho vay mượn vật liêụ, ccdc
Phiếu xuất kho được lập thành 2 liên
Liên 1 lưu
Liên 2 giao cho thủ kho để xuất kho ghi thẻ kho sau đó chuyển cho kế toán
Trang 16Bộ phận cung ứng
Thủ kho Nghiệ
sử dụng
Giám đốc
kế toán trưởn g
Giấy xin lĩnh vật tư
Ký duyệ t
Xuất kho
Phiếu xuất kho
Kế toán HTK
Ghi sổ chi tiết
và sổ tổng hợp
Bảo quản lưu trữ
Sơ đồ 2.3: Chu trình lưu chuyển chứng từ cho nghiệp vụ giảm NVL
Hoàng Thị Thu Hà Kế toán 47D
Trang 17Biêu 5:Phiếu xuất kho của công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường
Đơn vị: Công ty cổ phần xây lắp và cơ khí cầu đường Mẫu số 02-VT
Địa chỉ:460, Trần Quý Cáp,Hà Nội (Ban hành theo QĐ số 15/2006/QĐ-BTC)
PHIẾU XUẤT KHO Ngày 30 tháng 7 năm 2008
NỢ… Số 27 CÓ…
Họ và tên người nhận hàng: Bà Tầm Địa chỉ: XN Đúc
Lý do xuất kho: Phục vụ sản xuất
Xuất tại kho: Công ty 1
Thực xuất
Tổng số tiền(viết bằng chữ): Hai trăm sáu mươi hai triệu hai trăm chín mươi ba nghìn năm
trăm sáu mươi đồng
Số chứng từ gốc kèm theo:………
Ngày30 tháng 7 năm 2008
Người lập phiếu
Người nhận hàng
Thủ kho
Kế toán trưởng Giám đốc (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên)