Quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề thuộc bộ quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

Để hoạt động đào tạo và giáo dục của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề được tốt đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước thì đội ngũ này cần được quản l một cách hoa

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

-

PHẠM HỒNG GIANG

QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BỘ QUỐC PHÒNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Hà Nội - 2021

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

-

PHẠM HỒNG GIANG

QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BỘ QUỐC PHÒNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC

Ngành : Quản lý giáo dục

Mã số: 9.14.01.14

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Ngu n Xu n Th nh

Hà Nội - 2021

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các

số liệu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng Những kết luận trong luận án chưa từng được công bố trong bất lỳ công trình nghiên cứu nào

Tác giả luận án

Phạm Hồng Giang

Tác giả xin được trân trọng cảm ơn P S TS Nguyễn Xuân Thanh người thầy

đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án

Tác giả xin được cảm ơn tập thể lãnh đạo, giảng viên, sinh viên của các trường: của 4 trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng đã tạo điều kiện về thời gian

và hợp tác rất hiệu quả trong quá trình tôi thu thập thông tin tại các trường và đóng góp nhiều ý kiến cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, thu thập số liệu, thử nghiệm và hoàn thành luận án

Cuối cùng tác giả muốn nói lời cảm ơn tới gia đình những người thân và bạn

bè đồng nghiệp đã tận tình giúp đỡ, khích lệ động viên tác giả trong suốt quá trình tác giả công tác, học tập và nghiên cứu khoa học

Hà Nội, tháng 1 năm 2021

Tác giả luận án

Phạm Hồng Giang

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2

3 Khách thể đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án 3

4 Phương pháp luận phương pháp nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu 4

5 Đóng góp mới về khoa học của luận án 7

6 Ý nghĩa l luận và thực tiễn của luận án 8

7 Kết cấu luận án 8

Chương 1 : TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN C U VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN 9

1.1 Những nghiên cứu về đội ngũ giảng viên theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 9

1.2 Những nghiên cứu về quản l đội ngũ giảng viên theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 16

Tiểu kết chương 1 24

Chương 2 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 26

2.1.Đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề 26

2.2.Mô hình phát triển nguồn nhân lực 32

2.3 Quản l đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 37

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản l đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 53

Tiểu kết chương 2 59

Chương 3 : THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BỘ QUỐC PHÒNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 60

3.1 Tổ chức và phương pháp nghiên cứu thực tiễn 60

3.2 Thực trạng ph m chất năng lực của giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 74

3.3 Thực trạng quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 89

3.4 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng 103

3.5 Nhận xét thực trạng đội ngũ giảng viên và quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng 107

Tiểu kết chương 3 111

Chương 4 : CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ BỘ QUỐC PHÒNG THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC 113

4.1 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 113

4.2 Các giải pháp quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 115

4.3 Mối quan hệ giữa các giải pháp 136

4.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp 136

4.5 Thử nghiệm một giải pháp 140

Tiểu kết chương 4 147

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 148

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 153

TÀI LIỆU THAM KHẢO 154

PHỤ LỤC 163

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Đặc điểm của mẫu khảo sát định lượng 60

Bảng 3.2: Đánh giá các ph m chất của giảng viên 75

ảng 3.3 Đánh giá việc đáp ứng tiêu chu n của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng 77

Bảng 3.4: Đánh giá năng lực chuyên môn trong lĩnh vực giảng dạy 78

Bảng 3.5: Đánh giá năng lực dạy học của đội ngũ giảng viên 80

Bảng 3.6: Đánh giá của sinh viên về năng lực của giảng viên 81

Bảng 3.7: Đánh giá năng lực phát triển và thực hiện chương trình đào tạo của giảng viên 83

Bảng 3.8: Đánh giá năng lực phát triển nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên 84

Bảng 3.9: Đánh giá năng lực quan hệ với doanh nghiệp của giảng viên 86

Bảng 3.10: Tổng hợp đánh giá chung năng lực của giảng viên 87

Bảng 3.11: Đánh giá giảng viên đáp ứng những yêu cầu các trường cao đẳng nghề chất lượng cao 88

Bảng 3.12: Đánh giá mức độ cần thiết của công tác qui hoạch đội ngũ giảng viên 89

Bảng 3.13: Đánh giá mức độ thực hiện công tác quy hoạch đội ngũ giảng viên 90

Bảng 3.14: Đánh giá công tác tuyển dụng đội ngũ giảng viên 92

Bảng 3.15: Đánh giá việc sử dụng đội ngũ giảng viên 93

Bảng 3.16: Đánh giá sự cần thiết của việc thực hiện hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên 95

Bảng 3.17: Sự thực hiện của hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên 96

Bảng 3.18: Mức độ cần thiết của hoạt động đánh giá đội ngũ giảng viên 98

Bảng 3.19: Mức độ thực hiện của hoạt động đánh giá đội ngũ giảng viên 99

Bảng 3.20: Đánh giá mức độ cần thiết của việc thực hiện chế độ, chính sách, tạo động lực phát triển đội ngũ giảng viên 101

Bảng 3.21: Đánh giá mức độ thực hiện của việc thực hiện chế độ, chính

sách,tạo động lực phát triển đội ngũ giảng viên 102

Bảng 3.22 : Đánh giá chung thực trạng quản l đội ngũ giảng viên 103

Bảng 3.23: Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến quản l đội ngũ giảng viên 104 Bảng 4.1: Đánh giá về tính cần thiết của các giải pháp quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề 137

Bảng 4.2: Đánh giá về tính khả thi của các giải pháp quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề 139

ảng 4.3.: Nội dung chính sách trước và sau thử nghiệm 143

Bảng 4.4: Đánh giá động lực làm việc của giảng viên 144

Bảng 4.5: Đánh giá động lực làm việc của giảng viên 145

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Mô hình quản lý nguồn nhân lực theo Leonard Nadler 1980 36

Sơ đồ 2.2: Nội dung quản l đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề

theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực 52

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết củ đề tài

Đội ngũ giảng viên trong các trường cao đẳng nghề có vai tr hết sức quan trọng Họ là một trong những nhân tố quyết định chất lượng đào tạo của các trường cao đẳng nghề Mặt hác họ là những người trực tiếp giáo dục để phát triển và hoàn thiện nhân cách cho các sinh viên Khi các trường cao đẳng nghề có đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao có ph m chất đạo đức tốt thì s tạo ra một chất lượng đào tạo tốt Trái lại đội ngũ giảng viên của nhà hông đáp ứng được về ph m chất đạo đức và năng lực thì chất lượng đào tạo của nhà trường hông đảm bảo uy tín của nhà trường s bị giảm trong xã hội Các trường cao đẳng nghề là những cơ sở trực tiếp đào tạo nguồn nhân lực có năng tay nghề cho các doanh nghiệp và cho hoạt động của xã hội nói chung Chất lượng của nguồn nhân lực này phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ giảng viên của các trường cao đẳng nghề

Hiện nay Việt Nam đã và đang đứng trước những biến đổi quan trọng và

to lớn ưới sự lãnh đạo của Đảng chúng ta đang phát triển nền inh tế thị trường đổi mới và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng Sự phát triển inh tế thị trường và hội nhậ quốc tế đ i hỏi đất nước có nguồn nhân lực lao động có tay nghề có các năng nghề Nguồn nhân lực này phục vụ trước hết cho hoạt động sản xuất inh doanh của các doanh nghiệp trong và ngoài nước tại các khu công nghiệp và chế xuất Để đáp ứng nhu cầu về nguồn nhân lực lao động này thì hoạt động đào tạo nguồn nhân lực là rất cần thiết

Để có nguồn nhân lực lao động trực tiếp có tay nghề đảm bảo thì vai tr của hệ thống các trường cao đẳng nghề trong đó có các trường cao đẳng nghề

ộ Quốc ph ng là hông thể thiếu được Hiện nay nước ta có trên 100 hu công nghiệp và chế xuất với hàng vạn doanh nghiệp nước ngoài và trong nước đang hoạt động Các doanh nghiệp này luôn cần một lượng lao động có tay nghề rất lớn Nhu cầu nguồn nhân lực lớn này phụ thuộc nhiều vào hoạt động đào tạo của các trường cao đẳng nghề trong đó có các trường cao đẳng nghề

ộ Quốc ph ng Nói cách hác nguồn nhân lực lao động này phụ thuộc nhiều vào đội ngũ giảng viên của các trường cao đẳng nghề

Để hoạt động đào tạo và giáo dục của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề được tốt đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước thì đội ngũ này cần được quản l một cách hoa học Hoạt động quản l đội ngũ giảng viên tại các trường cao đẳng nghề đảm bảo cho các giảng viên thực hiện đúng và đầy đủ chương trình đào tạo của nhà trường hoạt động đào tạo của các giảng viên đảm bảo chất lượng Quản l đội ngũ giảng viên c n giúp cho đội ngũ này đủ về số lượng chất lượng và hợp l về cơ cấu Trong những năm qua các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng dưới sự ch đạo của ộ Quốc ph ng

và Tổng cục iáo dục nghề ộ Lao động- Thương binh và Xã hội đã có nhiều đổi mới trong quản l đội ngũ giảng viên và hoạt động đào tạo của nhà trường Tuy nhiên hoạt động quản l đội ngũ giảng viên vẫn c n một số hạn chế chưa đáp ứng tốt yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề phục vụ thị trường lao động ở nước ta hiện nay

Trong thời gian qua đã có một số công trình nghiên cứu và luận án tiến s Quản l giáo dục được thực hiện nhưng chưa có công trình nghiên cứu hệ thống và sâu về quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề thuộc Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

Với những l do trên chúng tôi lựa chọn vấn đề “Quản lý đội ngũ giảng

viên các trường cao đẳng nghề thuộc Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát

triển nguồn nhân lực” làm đề tài luận án Tiến s Quản l giáo dục

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu củ luận án

2.1 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận và thực trạng quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề thuộc Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực, từ đó đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề thuộc Bộ Quốc phòng hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

1) Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý đội ngũ giảng viên theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

2) Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

3) Đánh giá thực trạng quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

4) Đề xuất một số giải pháp quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực và thử nghiệm một giải pháp nhằm làm rõ tính khả thi và hiệu quả của giải pháp

đề xuất

3 Khách thể, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu củ luận án

3.1 Khách thể nghiên cứu: Đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề 3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề

theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

3.3 Phạm vi nghiên cứu

3.2.1.Giới hạn về phạm vi nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc

ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực của Leonard Nadler (1984) Theo các tiếp cận này quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng được xem xét trên ba khía cạnh: Phát triển nguồn nhân lực; sử dụng nguồn nhân lực và tạo môi trường làm việc

Trong các trường cao đẳng nghề có những nhóm giảng viên hác nhau làm các nhiệm vụ hác nhau trong hoạt động đào tạo Trong luận án này chúng tôi nghiên cứu nhóm giảng viên vừa dạy l thuyết vừa dạy thực hành cho sinh viên Đây là nhóm giảng viên chiếm đa số trong các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng hiện nay

3.2.2.Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Đề tài luận án được tiến hành nghiên cứu thực tiễn tại 4 trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng: Trường Cao đẳng nghề số 1; Trường Cao đẳng nghề số 2; Trường Cao đẳng nghề số 4 ; Trường Cao đẳng nghề số 20

3.2.3 Giới hạn về khách thể điều tra, khảo sát của luận án

* Khách thể khảo sát :

- Cán bộ quản l 4 trường cao đẳng nghề

- Giảng viên của 4 trường cao đẳng nghề

* Tổng số khách thể khảo sát là 481 người trong đó:

- Khảo sát định lượng cán bộ quản lý, giảng viên : 306 người

- Khảo sát định lượng sinh viên : 163 người

+ Phó Hiệu trưởng các trường cao đẳng nghề

+ Lãnh đạo các phòng ban của trường

+ Lãnh đạo các khoa của trường,

4.1.2.Tiếp cận phát triển nguồn nhân lực:

Nghiên cứu quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực của Leonard Nadler (1980) Theo các tiếp cận này quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng được xem xét trên ba khía cạnh: Phát triển nguồn nhân lực; sử dụng nguồn nhân lực và tạo môi trường làm việc Trong mỗi khía cạnh này lại có những nội dung cụ thể Cách tiếp cận nay cho phép ta quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề một cách toàn diện

4.1.3.Cách tiếp cận thực tiễn:

Nghiên cứu quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc

ph ng theo hướng phát triển nguồn nhân lực theo cách tiếp cận thực tiễn có nghĩa là quản l đội ngũ giảng viên này phải xuất phát từ những đ i hỏi thực tiễn sau: Thực tiễn của phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế ở nước ta hiện nay; thứ hai, xuất phát từ thực tiễn của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng hiện nay; thứ

ba, xuất phát từ yêu cầu đạt chu n về đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng

nghề của Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện nay

4.1.4.Cách tiếp cận n ng lực:

Năng lực là một trong những tiêu chu n quan trọng hàng đầu đối với đội ngũ giảng viên Nó quyết định chất lượng và hiệu quả hoạt động đào tạo của đội ngũ giảng viên Tiếp cận năng lực cho ph p chúng ta đánh giá được thực trạng năng lực đội ngũ giảng viên tìm hiểu xem năng lực của đội ngũ này đã đáp ứng được yêu cầu thực tiễn của hoạt động đào tạo tại các trường cao đẳng nghề như thế nào và trong phát triển đội ngũ giảng viên hiện nay thì cần chú đến những hía cạnh nào của năng lực đội ngũ giảng viên

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:

Trong mục này chúng tôi tập trung trình bày cụ thể phương pháp nghiên cứu văn bản tài liệu các phương pháp c n lại được trình bày cụ thể ở Chương 3

4.2.1.Phương pháp nghiên cứu v n bản, tài liệu

1) Mục đ ch của nghiên cứu

Nghiên cứu các văn bản, tài liệu nhằm các mục tiêu sau:

Thứ nhất, xác định cách tiếp cận nghiên cứu Sau khi nghiên cứu tài liệu chúng tôi xác định cách tiếp cận của đề tài luận án là dựa vào mô hình quản lý nguồn nhân lực của Leonard Nadler (1980)

Thứ hai, xác định nội dung quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề

Thứ ba trên cơ sở xác định khung lý thuyết của luận án, chúng tôi xây dựng các phiếu khảo sát thực trạng quản l đội ngũ giảng viên các trường

2) Nội dung nghiên cứu

- Nghiên cứu các văn bản có tính pháp quy của Nhà nước về đội ngũ giảng viên đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Đó là: Luật Giáo dục nghề nghiệp (2014); Các quy định của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Quốc phòng về trường cao đẳng nghề

- Nghiên cứu các công trình của các tác giả trong và ngoài nước về đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề, về quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề

- Nghiên cứu các tài liệu thứ cấp liên quan đến đề tài luận án

3) Cách thức tiến hành nghiên cứu

- Sưu tầm các tư liệu trong và ngoài nước

- Tiến hành dịch ra tiếng Việt các tài liệu bằng tiếng Anh

- Tiến hành phân tích, tổng hợp đánh giá hái quát các tài liệu được nghiên cứu

- Từ phân tài liệu xác định cách tiếp cận nghiên cứu phương pháp nghiên cứu và cơ sở lý luận nghiên cứu của đề tài luận án

4.2.2.Phương pháp điều tra điều tra bằng bảng hỏi;

4.2.3.Phương pháp phỏng vấn sâu;

4.2.4.Phương pháp thử nghiệm;

4.2.5.Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

Các phương pháp 4.2.2 đến 4.2.5 được trình bày cụ thể tại chương 3 - đánh giá thực trạng

4.3 Câu hỏi nghiên cứu

Việc thực hiện luận án này nhằm trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau: 1) Trên cơ sở l luận nào để xác định nghiên cứu quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực được ?

2) Cơ sở lý luận của quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề

Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực là gì?

3) Thực trạng quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực hiện nay như thế nào? Nó có những ưu điểm và những bất cập, hạn chế?

4)Những yếu tố nào có ảnh hưởng đến quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực?

5) Những giải pháp nào để nâng cao hiệu quả quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực ?

4.4 Giả thuyết nghiên cứu

Hoạt động quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc

ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực cơ bản đã đáp ứng được các yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực lao động cho các doanh nghiệp và đất nước trước hết là đào tạo về iến thức năng nghề cho người học Song, hoạt động này vẫn còn những hạn chế nhất định Hạn chế rõ nhất là hạn chế trong đánh giá đội ngũ giảng viên và thực hiện chế độ, chính sách, tạo động lực phát triển đội ngũ giảng viên Nếu các trường cao đẳng nghề sử dụng các giải pháp mà luận án đề xuất s góp phần tạo được động lực làm việc, phát triển được năng lực của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề qua đó nâng cao được chất lượng đào tạo của đội ngũ này

5 Đóng góp mới về kho học củ luận án

Luận án đã xây dựng cơ sở l luận về quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực Luận án đã vận dung mô hình quản lý nguồn nhân lực của Leonard Nadler 1980) vào xây dựng cơ sở l luận về quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng Việc quản l đội ngũ giảng viên trong một môi trường đặc th là các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng là vấn đề

c n ít nghiêncứu ở nước ta hiện nay Vì vậy đây là vấn đề l luận có tính mới Luận án đã đánh giá được thực trạng ph m chất và năng lực của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực, thực trạng quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực, ch

ra được những mặt mạnh và những hạn chế của 6 khía cạnh quản lý này Luận

án đã ch ra được thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển

nguồn nhân lực Đây là một cơ sở để đề ra các giải pháp và khuyến nghị của luận án Luận án đã xây dựng được hung năng lực của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực Đây là những kết quả nghiên cứu có tính mới đối với các trường cao

doanh nghiệp và xã hội

6.2.Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể là tài liệu tham khảo cho lãnh đạo trường và khoa của các trường cao đẳng nghề thuộc Bộ Quốc trong việc nâng cao chất lượng đào tạo nghề ở nước ta hiện nay

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể là tài liệu tham khảo cho các trường cao đẳng nghề thuộc Bộ Quốc trong việc quản lý và phát triển đội ngũ giảng viên, nhất là trong tạo động lực làm việc, phấn đấu của đội ngũ giảng viên

Khung năng lực của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề mà luận án đề xuất có thể làm các tiêu chí để tiến hành hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cũng như đánh giá đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng hiện nay

7 Kết cấu luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu, phụ lục, luận

án gồm 4 chương: Chương 1 Tổng quan nghiên cứu về đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ; Chương 2 Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực; Chương 3 Kết quả nghiên cứu thực tiễn quản lý đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực; Chương 4 Giải pháp quản lý thực trạng quản l đội ngũ giảng viên các trường

cao đẳng nghề Bộ Quốc ph ng theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN C U VỀ QUẢN LÝ

ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

1.1 Những nghiên cứu về đội ngũ giảng viên theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nh n lực

Đội ngũ giảng viên và quản l đội ngũ giảng viên là một trong những yếu

tố quyết định chất lượng đào tạo nguồn nhân lực Chính vì vậy vấn đề đội ngũ giảng viên và quản l đội ngũ giảng viên đã thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước Có thể nêu ra một số nghiên cứu về vấn đề này như sau:

Tác giả Robet J.Marzano(2000)nghiên cứu về đội ngũ giảng viên các

trường đại học của M Trong nghiên cứu của mình tác giả thực hiện đánh giá giảng viên các trường đại học tại M theo chu n ban hành của Ủy ban Quốc gia

về chu n nghề dạy học tại M Marzancoi hoạt động đánh giá giảng viên như một nội dung cơ bản của quản l đội ngũ giảng viên theo hướng phát triển nguồn nhân lực theo quyết định của Ủy ban Quốc gia về chu n nghề dạy học tại M thì chu n để đánh giá giảng viên gồm 5 điểm cơ bản: 1) iảng viên phải là người tận tâm với người học và việc học; 2) iảng viên phải làm chủ môn học biết cách dạy môn học của mình và liên hệ với các môn học hác; 3) iảng viên phải là người có trách nhiệm trong giảng dạy quản l iểm tra đánh giá người học; 4) iảng viên thường xuyên suy nghĩ, sáng tạo trong hoạt động nghề nghiệp; 5) iảng viên là thành viên tin cậy của cộng đồng nghề nghiệp và của cha m sinh viên Những tiêu chu n đánh giá giảng viên này có thể áp dụng trong đánh giá đội ngũ giảng viên đại học ở nhiều quốc gia hác trên thế giới trong đó có Việt Nam trong quản l đội ngũ giảng viên theo hướng phát triển nguồn nhân lực [98]

Các tác giả Richard I.Arends, 1998; Andrew Scryner(2004) và Hary Kwa

(2004) khi nghiên cứuvề quản l đội ngũ giảng viên trong các trường đại học.Các tác giả này đã tìm hiểu về hoạt động giảng dạy của giảng viên Trong công trình nghiên cứu này các tác giả đã quan tâm nhiều đến năng lực của giảng viên đến quản l đội ngũ giảng viên Các tác giả cũng tập trung phân tích

yêu cầu của sự phát triển khoa học công nghệ đối với hoạt động đào tạo trong các trường đại học Nghiên cứu cũng tập trung tìm hiểu về đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy của giảng viên, nâng cao vai trò của đội ngũ giảng viên trong giáo dục sinh viên và phát triển nguồn nhân lực của nhà trường…Theo các tác giả trong bối cảnh mới của sự phát triển khoa học công nghệ giảng viên phải có khả năng thích ứng cao với những đ i hỏi của phát triển nguồn nhân lực Điều này cũng đặt ra cho nhiệm vụ bồi dưỡng giảng viên để họ có những

năng lực cần thiết đáp ứng yêu cầu của chuyên môn, nghiệp vụ

Các tác giả OsDonnel (1986), Raja Roy Singh, (1991), trong nghiên cứu

của mình đã ch ra một số yêu cầu đối với giảng viên Về phía chuyên môn, giảng viên phải nắm vững kiến thức, làm chủ môn học mà mình giảng dạy; phải biết kết nối môn học của mình với các môn học hác trong chương trình đào tạo Về phương pháp giảng day, giảng viên cần luôn sáng tạo để tạo ra sự hấp dẫn của bài giảng để phát huy được tính tích cực, sự tham gia của sinh viên vào trong quá trình học Về đạo đức, giảng viên phải có trách nhiệm cao với bài giảng, với sự giáo dục sinh viên, phải tận tâm với người học Giảng viên phải biết hợp tác với đồng nghiệp trong hoạt động giảng dạy, hợp tác với gia đình trong quản l và giúp đỡ sinh viên Theo các tác giả này những yêu cầu trên là một trong những nội dung cơ bản để phát triển nguồn nhân lực giảng viên trong trường đại học

Theo kết quả nghiên cứu của Tổ chức Hợp tác Phát triển Châu Âu (gọi tắt là OECD) thì các nhà giáo cần có các tiêu chu n sau: Kiến thức phong phú, sâu sắc; k năng sư phạm tốt có tư duy tốt, và biết tôn trọng đồng nghiệp và những người khác, có khả năng quản lý sinh viên trong và ngoài giảng đường Các tiêu chu n này cũng là các tiêu chu n mà những người quản l trường đại học cao đẳng cần phải quan tâm trong quản l đội ngũ giảng viên theo hướng phát triển nguồn nhân lực của nhà trường [95]

Tác giả Scheerens đã tìm hiểu về phát triển chuyên môn của người giảng

viên Theo tác giả này phát triển trình độ chuyên môn của giảng viên s đóng góp to lớn vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường góp phần phát triển nguồn nhân lực của nhà trường Tác giả cũng phân tích chính sách

của một số quốc gia châu Âu về phát triển chuyên môn của đội ngũ giảng viên

đại họctrong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của nhà trường

Tác giả Fielden J (1998) đã phân tích và ch ra những vấn đề mà

UNESCO yêu cầu đối với giảng viên và cơ sở đào tạo trong bối cảnh phát triển nền giáo dục hiện đại Trong bối cảnh phát triển nền giáo dục hiện đại người giảng viên đảm nhiệm nhiều chức năng hơn có trách nhiệm cao hơn iảng viên cần thay đổi phương pháp dạy Đó là ch chú trọng truyền đạt kiến thức tổ chức hoạt động học cho sinh viên để người học tiếp thu kiến thức có hiệu quả nhất Trong hoạt động đào tạo, giảng viên cần chú đến cách tiếp cận cá biệt với người học, cần thay đổi mối quan hệ thầy trò so với truyền thống Hoạt động dạy học trong bối cảnh mới cần biết ứng dụng các phương tiện dạy học hiện đại với sự trợ giúp của công nghệ thông tin Đối với đồng nghiệp giảng viên luôn có mối quan hệ, hợp tác chặt ch Trong các khuyến cáo của UNESCO có một khuyên cáo về phương pháp đào tạo của người thầy Đó là

“Thầy giáo phải được đào tạo để trở thành những nhà giáo dục nhiều hơn là những chuyên gia truyền đạt kiến thức” Những yêu cầu trên của UN SCO cần được xem như một nội dung cơ bản của những người lãnh đạo các trường đại học và cao đẳng trong quản l đội ngũ giảng viên và phát triển nguồn nhân lực của nhà trường [81]

Các tác giả Deem, R & Brehony, K J (2005)đã nghiên cứu về cách thức

quản l mới trong giáo dục đại học Các tác giả này phân tích há sâu sắc các quan niệm tư tưởng về quản l nhân sự trong trường đại học đặc biệt là “chủ nghĩa quản l mới”và đã đề cập vấn đề vai tr của nó trong cải cách giáo dục đại học Trong công trình nghiên cứu này các tác giả cũng đề cập đến vai tr của giảng viên các trường đại học trong hoạt động quản l nhà trường và trong nâng cao chất lượng đào tạo [91]

Nghiên cứu của các Hill, Rowe and Holmes (1993) về năng lực và k năng

của giảng viên Các tác giả này cho rằng năng lực và k năng của giảng viên là những yếu tố quan trọng hàng đầu đối với chất lượng và hiệu quả đào tạo của nhà trưởng là yếu tố cơ bản của quản l giảng viên và phát triển nguồn nhân lực giảng viên của nhà trường Chính vì vậy để nâng cao chất lượng đào tạo của

phạm cho đội ngũ giảng viên Các tác giả cũng ch ra việc cần xây dựng bộ tiêu chu n nghề nghiệp của giảng viên Đây là cơ sở của việc thiết kế chương trình đào tạo và đánh giá đội ngũ giảng viên trong hoạt động quản l đội ngũ giảng

viên của nhà trường Một số tác giả hác như Peter A.Hall và Asia Simerar lại

tìm hiểu sâu về vấn đề năng lực của giảng viên Theo các tác giả này thì việc hình thành năng lực cho giảng viên phải gắn với hoạt động chuyên môn của họ

và một nhiệm vụ quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực của trường đại học

Tác giả James H.Stronge (199) lại tìm hiểu về cách thức truyền đạt kiến

thức cho người học của giảng viên Theo tác giả này, giảng viên phải làm sao

để tạo được sự say mê, hứng thú của người học, tinh thần tích cực học tập của sinh viên Để làm được điều này thì giảng viên phải có những k năng sư phạm tốt, phải luôn suy nghĩ và sáng tạo trong phương pháp giảng dạy của mình Sự nhiệt huyết và làm việc với tinh thần trách nhiệm cao là những yếu tố giúp người giảng viên thành công và đây cũng là một nhiệm vụ trong quản l đội ngũ giảng viên của nhà trường [Dẫn theo 93 ]

Một nhiên cứu khác về phương pháp giảng dạy của giảng viên là nghiên

cứu của Todd Whitaker, Beth Whitaker, Dale Lumpa Các tác giả này đã nghiên

cứu sâu về k năng sư phạm của giảng viên phương pháp truyền đạt cho người học cũng như một số yêu cầu đối với giảng viên về phương pháp giảng dạy Cũng như tác giả James H.Stronge các tác giả này cho rằng một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của giảng viên là truyền cảm hứng cho người học, biết kích thích tính tích cực của người học, sự say mê của người học, sự sáng tạo của người học Tạo động lực và cảm hứng cho người học là một nghệ thuật trong hoạt động giáo dục của người thầy Nghệ thuật này phụ thuộc nhiều vào quá trình rèn luyện vào năng lực của người giảng viên [Dẫn theo 99]

Các tác giả Webb G và Murphy 2000) bàn về vấn đề ế hoạch và nguồn

lực phục vụ phát triển đội ngũ giảng viên của các trường đại học Việc xây dựng ế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học cần tạo ra các

cơ hội để các giảng viên nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của mình Một trong các điều iện quan trọng để phát triển đội ngũ giảng viên là điều iện tài chính cho hoạt động đào tạo bồi dưỡng giảng viên và hỗ trợ tài chính cho giảng viên tự học tự nâng cao trình độ của mình Như vậy các tác giả này đã

bàn đến những nội dung cơ bản của quản l đội ngũ giảng viên trong trường đại học 99

Các tác giả Dill D và Soo M 2005) đã nghiên cứu về tiếp cận giáo đục

đại học trong bối cảnh toàn cầu Theo các tác giả này, mở rộng toàn cầu đã làm cho việc tiếp cận giáo dục đại học tăng nhu cầu về thông tin về chất lượng học tập và dẫn đến sự phát triển của hệ thống xếp hạng đại học ở nhiều quốc gia trên thế giới Một hội nghị gần đây của UN SCO/C P S về các ch số giáo dục đại học đã ết luận rằng nghiên cứu xuyên quốc gia về các hệ thống xếp hạng này có thể đóng góp quan trọng vào việc cải thiện thị trường quốc tế cho giáo dục đại học Việc so sánh và phân tích các hệ thống xếp hạng đại học quốc gia có thể giúp giải quyết một số câu hỏi chính sách quan trọng Nghiên cứu này được thực hiện ở các trường đại học ở Úc Canada Anh và M Kết quả nghiên cứu cũng ch ra rằng việc các trường đại học tham gia vào hệ thống xếp hạng thế giới đã phải quan tâm đến phát triển đội ngũ giảng viên ởi l đội ngũ giảng viên là một yếu tố quan trọng trong đảm bảo chất lượng đào tạo của các trường đại học qua đó nâng cao thứ hạng của các trường trong hệ thống xếp hạng thế giới[92]

Các tác giả Webb G và Murphy (2000) bàn về vấn đề kế hoạch và nguồn

lực phục vụ phát triển đội ngũ giảng viên của các trường đại học Việc xây dựng

kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học cần tạo ra các cơ hội để các giảng viên nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của mình Một trong các điều kiện quan trọng để phát triển đội ngũ giảng viên là điều kiện tài chính cho hoạt động đào tạo bồi dưỡng giảng viên và hỗ trợ tài chính cho giảng viên tự học,

tự nâng cao trình độ của mình Như vậy các tác giả này đã bàn đến những nội dung cơ bản của quản l đội ngũ giảng viên trong trường đại học [100]

Các tác giả Naidoo và Jamieson (2005) tìm hiểu về những hó hăn trong

việc nâng cao chất lượng giáo dục của các cơ sở giáo dục Các tác giả này cho rằng ở các cơ sở giáo dục gặp sự mâu thuẫn giữa chất lượng giáo dục và hiệu quả kinh tế của hoạt động đào tạo Làm thế nào để chú đến chất lượng, vấn đề học thuật của giáo dục mà vẫn đảm bảo được mục tiêu kinh tế (lợi nhuận) của giáo dục Đó là vấn đề hó hăn Một số cơ sở giáo dục tập trung vào các dịch

triển; một bộ phận giảng viên hướng đến sự thăng tiến cá nhân nhiều hơn là chú đến phát triển tư duy sáng tạo cho sinh viên Có thể nói áp lực của lợi ích kinh tế và đảm bảo nâng cao chất lượng luôn là những bài toán khó tìm lời giải cho nhiều cơ sở đào tạo Nội dung nghiên cứu này cũng là những vấn đề thách thức đối với các trường cao đẳng nghề ở nước ta hiện nay [Dẫn theo 97]

Một số nghiên cứu tập trung nghiên cứu về nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Bởi l chất lượng đội ngũ giảng viên là một yếu tố quyết định chất lượng đào tạo của nhà trường Các công trình nghiên cứu này tiếp cận chất

lượng đội ngũ giảng viên từ các góc độ khác nhau: Tác giả Đặng Quốc Bảo, Đỗ

Quốc Anh, Đinh Thị Kim Thoa (2007) nghiên cứu về nâng cao năng lực và ph m

chất đội ngũ giáo viên Đó là những năng lực cơ bản, những ph m chất chính trị, nghề nghiệp và đạo đức người thầy mà người giảng viên cần phải có [5]

Tác giả Bemhard Muszynsky, Nguyễn Phương Hoa (2002) lại có cách

tiếp cận khác về chất lượng đội ngũ giảng viên Đó là những cách thức, giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên Những cách thức, giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các tác giả được đặt trong yêu cầu của phát triển nguồn nhân lực, bối cảnh hội nhập quốc tế của các trường cao đẳng nghề ở Việt Nam hiện nay ẫn theo 5]

Các tác giả Đỗ Minh Cương, Nguyễn Thị Doan (2001), lại nghiên cứu về

một vấn đề lớn của giáo dục Đó là phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học Việt Nam Trong nghiên cứu này các tác giả phân tích những yêu cầu, những nội dung quan trọng của phát triển nguồn nhân lực cho các trường đại học ở Việt Nam trước hết là đội ngũ giảng viên Theo các tác giả này trong quản l đội ngũ giảng viên của nhà trường cần nhận thức được tầm quan trọng của đội ngũ giảng viên các trường đại học, sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của các cơ sở giáo dục đại học nước ta hiện nay [ 22 ]

Tác giả Đỗ Tiến Sỹ (2010) cho rằng nhà giáo bên cạnh hoạt động giảng

dạy, cần tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học một cách ham mê Tác giả đã ch ra thực trạng một bộ phận các giảng viên trẻ hiện nay quá tập trung vào hoạt động giảng dạy, mà ít quan tâm đến nghiên cứu khoa học.Đối với giảng viên, nghiên cứu khoa học là một nhiệm vụ không thể thiếu được Hoạt động này là nguồn bổ sung các tư liệu thực tiễn sống động cho hoạt động giảng

day, làm cho bài giảng của giảng viên sinh động hơn hấp dẫn hơn không bị khô cứng và buồn tẻ S là không phù hợp nếu ta chia lĩnh vực giảng dạy và nghiên cứu của giảng viên thành hai lĩnh vực tách rời nhau Đây là vấn đề cần được những người lãnh đạo các trường đại học cao đẳng quan tâm trong quản

l đội ngũ giảng viên theo hướng phát triển nguồn nhân lực ẫn theo Nguyễn Bách Thắng, 2015) [69]

Tác giả Phạm Thanh Nghị (2011) đã phân tích về năng lực dạy học và

giáo dục trong trong công trình “Tâm l học giáo dục” Ở đây tác giả phân tích

ba vấn đề: Năng lực dạy học năng lực giáo dục và con đường hình thành, nâng cao ph m chất và năng lực của nhà giáo Theo tác giả năng lực dạy học gồm các năng lực thành phần sau: 1) Có hiểu biết và kiến thức chuyên ngành môn học Nhà giáo phải am hiểu sâu về lĩnh vực mà mình giảng dạy Đó là hiểu kiến thức về nội dung một cách hệ thống các phương pháp nghiên cứu khoa học Nhà giáo phải có khả năng nghiên cứu và ứng dụng kiến thức chuyên ngành và thực tiễn Các kiến thức này phải được nhà giáo thấm nhuần, hệ thống hóa, khái quát hóa, chế biến để truyền thụ cho người học 2) Năng lực tổ chức quá trình dạy học Nhà giáo phải biết xác định mục tiêu, thiết kế bài giảng, bài tập cho phù hợp, biết cung cấp thông tin cho người học, lấy thông tin phản hồi từ người học để thực hiện có hiệu quả hoạt động dạy học Trong quá trình thực hiện hoạt động dạy học, nhà giáo phải tập trung vào hoạt động học học sinh Người giảng viên cần hiểu được vấn đề dạy học là hoạt động để cho học sinh lĩnh hội tri thức, k năng kinh nghiệm và sau đó người học có thể tự phát triển năng lực nhận thức của mình Năng lực dạy học của nhà giáo thể hiện ở chỗ nhà giáo phải biết phát triển tư duy trí tuệ của người học, khuyến hích động lực học tập của người học 3) Có kiến thức, hiểu biết và có khả năng đánh giá người học Nhà giáo phải hiểu về năng lực, hứng thú của học sinh, hoàn cảnh gia đình của học sinh, những khác biệt của học sinh Nhà giáo phải đánh giá được khối lượng kiến thức mà học sinh tiếp nhận được 4) Năng lực ngôn ngữ của nhà giáo Năng lực này thể hiện nhà giáo sử dụng ngôn ngữ trong dạy học, giao tiếp với học sinh Nhà giáo cần sử dụng ngôn ngữ một cách rõ ràng, chính xác, biểu cảm Ngôn ngữ của nhà giáo sử dụng cần súc tích về nội dung, nhịp điệu, sắc

học Năng lực này thể hiện ở khả năng sử dụng công nghệ thông tin vào dạy học của nhà giáo, sử dụng các bài tập tình huống, các modun vào dạy học Nhà giáo còn cần khả năng sử dụng các tài liệu cho phù hợp với các đối tượng học cụ thể Về năng lực giáo dục của nhà giáo, theo tác giả đây là năng lực quan trọng của nhà giáo vì nó góp phần quết định vào hình thành nhân cách cho người học Năng lực giáo dục của nhà giáo là khả năng tổ chức hoạt động giáo dục để tạo nền tảng giá trị, hành vi phù hợp cho người học Năng lực giáo dục của nhà giáo thể hiện ở các năng lực cụ thể sau: 1) Có hiểu biết, kiến thức, k năng về giáo dục và quá trình giáo dục 2) Năng lực giao tiếp sư phạm của nhà giáo 3) Năng lực nhận biết đánh giá ph m chất nhân cách, tính cách của người học 4) năng lực cảm hóa, thay đổi học sinh theo mô hình mong muốn 5) Năng lực tự giáo dục và làm gương Về con đường hình thành và nâng cao năng lực của nhà giáo Theo tác giả,

đó là các con đường: 1) Hình thành ph m chất và năng lực trong giai đoạn học tập

ở trường đại học Ở giai đoạn này hình thành kiến thức động cơ tính ỷ luật 2) Hình thành ph m chất và năng lực của nhà giáo qua quá trình hành nghề Ở giai đoạn này hình thành kiến thức chuyên môn, kiến thức về khoa học giáo dục, xây dựng chiến lược phát triển bản thân một nhà giáo [ 56 ]

Nhận t:

Từ phân tích các công trình nghiên cứu trên cho thấy các nghiên cứu tập trung vào hoạt động giảng dạy của đội ngũ giảng viên; năng lực của đội ngũ giảng viên; những yêu cầu đối với trình độ chuyên môn ph m chất đạo đức của đội ngũ giảng viên; các nghiên cứu cũng quan tâm đến phương pháp giảng dạy năng sư phạm của đội ngũ giảng viên; nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên; các tiêu chu n của đội ngũ giảng viên trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay Các nghiên cứu cũng tìm hiểu về sự phát triển đội ngũ giảng viên như là một trong những nhiệm vụ quan trọng của phát triển nguồn nhân lực của các trường đại học và cao đẳng

1.2 Những nghiên cứu về quản lý đội ngũ giảng viên theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nh n lực

Về quản l đội ngũ giảng viên theo hướng tiếp cận phát triển nguồn nhân lực trong những năm qua cũng được nhiều nhà nghiên cứu trong nước quan tâm Có thể nêu ra một số công trình sau:

Các tác giả Deem, R & Brehony, K J (2005)đã nghiên cứu về cách thức

quản l mới trong giáo dục đại học Các tác giả này phân tích há sâu sắc các quan niệm tư tưởng về quản l nhân sự trong trường đại học đặc biệt là “chủ nghĩa quản l mới”, và đã đề cập vấn đề vai tr của nó trong cải cách giáo dục đại học Trong công trình nghiên cứu này các tác giả cũng đề cập đến vai tr của giảng viên các trường đại học trong hoạt động quản l nhà trường và trong nâng cao chất lượng đào tạo 91

Nghiên cứu của các Hill, Rowe and Holmes 1993) về năng lực và năng

của giảng viên Các tác giả này cho rằng năng lực và năng của giảng viên là những yếu tố quan trọng hàng đầu đối với chất lượng và hiệu quả đào tạo của nhà trưởng là yếu tố cơ bản của quản l giảng viên và phát triển nguồn nhân lực giảng viên của nhà trường Chính vì vậy để nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường thì lãnh đạo cần chú đến đào tạo bồi dưỡng năng lực năng sư phạm cho đội ngũ giảng viên Các tác giả cũng ch ra việc cần xây dựng bộ tiêu chu n nghề nghiệp của giảng viên Đây là cơ sở của việc thiết ế chương trình đào tạo và đánh giá đội ngũ giảng viên trong hoạt động quản l đội ngũ giảng

viên của nhà trường Một số tác giả hác như Peter A.Hall và Asia Simerar lại

tìm hiểu sâu về vấn đề năng lực của giảng viên Theo các tác giả này thì việc hình thành năng lực cho giảng viên phải gắn với hoạt động chuyên môn của họ

và một nhiệm vụ quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực của trường đại học

Các tác giả Richard I.Arends, 1998; Andrew Scryner(2004) và Hary

Kwa (2004) khi nghiên cứu về quản l đội ngũ giảng viên trong các trường đại

học.Các tác giả này đã tìm hiểu về hoạt động giảng dạy của giảng viên Trong công trình ngghiên cứu này các tác giả đã quan tâm nhiều đến năng lực của giảng viên đến quản l đội ngũ giảng viên Các tác giả cũng tập trung phân tích yêu cầu của sự phát triển khoa học công nghệ đối với hoạt động đào tạo trong các trường đại học Nghiên cứu cũng tập trung tìm hiểuv ề đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy của giảng viên, nâng cao vai trò của đội ngũ giảng viên trong giáo dục sinh viên và phát triển nguồn nhân lực của nhà trường…Theo các tác giả trong bối cảnh mới của sự phát triển khoa học công nghệ giảng viên phải có khả năng thích ứng cao với những đ i hỏi của phát triển nguồn nhân lực Điều này cũng đặt ra cho nhiệm vụ bồi dưỡng giảng viên để họ có những

Các tác giả Tom Bisschoff, Bennie Grobler (1998) tìm hiểu về năng lực

quản l và năng lực sư phạm của người Hiệu trưởng Theo tác giả người Hiệu trưởng cần biết động viên, khích lệ giáo viên phát triển năng lực dạy học năng lực giáo dục của mình; biết khuyến khích các tổ trưởng bộ môn phát triển năng lực quản lý bộ môn và năng lực dạy học của bản thân Theo tác giả người Hiệu trưởng cần nâng cao năng lực hợp tác của các giáo viên và những người quản

l trung gian nhà trường để thực hiện các mục tiêu giáo dục cũng như sứ mệnh của nhà trường Ông cho rằng sự hợp tác giữa các thành viên nhà trường là một nhân tố quyết định sự phát triển của nhà trường Để hợp tác có hiệu quả thì các giáo viên cần biết chia sẻ kinh nghiệm và thông tin cho nhau để c ng hướng đến thực hiện các mục tiêu của nhà trường [1001]

Tác giả Nguyễn Hữu Châu (2008), lại phân tích về những vấn đề lý luận và

thực tiễn chất lượng giáo dục Trong nghiên cứu này tác giả đã ch ra cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng giáo dục ở nước ta hiện nay, đồng thời cũng

ch ra thực trạng chất lượng giáo dục và những vấn đề đặt ra đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục ở nước ta đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế [19]

Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Đức Chính (2004) lại bàn về vấn đề đánh

giá đội ngũ giảng viên trong hoạt động quản l nhà trường nói chung và quản

l đội ngũ giảng viên nói riêng Trong nghiên cứu của mình tác giả đưa ra 9 hệ thống phương pháp đánh giá giảng viên đại học Đánh giá giảng viên là một khâu quan trọng trong hoạt động quản lý giảng viên Nó tác động một cách tích cực hay tiêu cực hay không, nó có trở thành động lực cho hoạt động nghề nghiệp của giảng viên hay không phụ thuộc rất nhiều vào đánh giá giảng viên của người lãnh đạo nhà trường Chính vì vậy hi đánh giá giảng viên người lãnh đạo cần phải thận trọng, công tâm, khách quan, công bằng, không thiên vị hay định kiến Khi đánh giá người lãnh đạo cơ sở giáo dục cần biết hơi dậy những mặt tích cực, những ưu điểm của người giảng viên từ đó tạo động lực cho giảng viên vươn lên phấn đấu về chuyên môn, nghiệp vụ cũng như về chính trị Đánh giá đội ngũ giảng viên là một trong những nội dung cơ bản của quản l đội ngũ giảng viên theo hướng phát triển nguồn nhân lực [21] Cùng

bàn về đánh giá giảng viên, tác giả Trần Xuân Bách 2016) đã đề xuất một quy

trình và các phương pháp đánh giá giảng viên một cách cụ thể Tác giả cũng ch

ra một số kinh nghiệm thực tiễn về đánh giá giảng viên [3]

Tác giả Nguyễn Thành Vinh (2012) khi bàn về khoa học quản l đã phân

tích về quản lý nhân sự nhà trường, quản lý tài chính của nhà trường Trong nội dung quản lý nhân sự tác giả đã đề cập đến những vấn đề cần thiết của quản lý đội ngũ giáo viên của nhà trường Đây là một nghệ thuật hông đơn giản [82]

Các tác giả Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ B ch Hiền và đồng nghiệp (2015)

đã tìm hiểu về các mô hình quản l nhà trường trong hình quản lý nguồn nhân lực của Leonard Nadle Đây là mô hình được ứng dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia trên thế giới hiện nay Đây cũng là mô hình đang được vận dụng vào quản lý giáo dục ở Việt Nam hiện nay Trong nội dung quản lý nguồn nhân lực trong nhà trường, các tác giả đã ch ra các khía cạnh sau: Kế hoạch hóa nguồn nhân lực; Tuyển dụng, tuyển chọn nhân lực trong nhà trường; bố trí nhân lực; đào tạo và bồi dưỡng nhân lực; đánh giá thực hiện công việc của nguồn nhân lực trong nhà trường; tạo động lực làm việc cho nguồn nhân lực nhà trường; xây dựng môi trường làm việc Trong công trình nghiên cứu này các tác giả cũng vai tr của Hiệu trường trong quản lý và phát triển nguồn nhân lực trong nhà trường [ 34]

Tác giả Nguyễn Phúc Châu 2010) cũng nghiên cứu về các biện pháp

phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản l nhà trường Theo tác giả đã ch ra cần huy động và sử dụng nhân lực, tài lực và vật lực đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản l nhà trường; tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động phát triển đội ngũ nhà giáo ứng dụng công nghệ thông và truyền thông phát triển đội ngũ nhà giáo; xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo; Rà soát đội ngũ nhà giáo để có kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng bảo đảm đủ số lượng cân đối về cơ cấu nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đạo đức cho đội ngũ nhà giáo 20

Tác giả Trần Kiểm (2010) trong khi bàn về tổ chức giáo dục đã bàn về vấn

đề quyền lực của tổ chức Trong đó tác giả đã đề cập đến hoạt động quản lý nhà giáo Đó là tuyển dụng, quản lý nhà giáo Trong công trình này tác giả cũng phân tích về vai trò của Hiệu trưởng Một trong những vai trò quan trọng của Hiệu trưởng là tổ chức và quản lý giảng viên, quản lý hoạt động của giảng

quản lý Mặt khác người Hiệu trưởng cần có k năng lãnh đạo gồm: Nhóm k năng nền tảng (Mở rộng kiến thức bản thân, xây dựng các mối quan hệ, xác định rõ các kỳ vọng); nhóm k năng định hướng (lập sơ đồ phạm vi hoạt động

để xác định nhu cầu định hướng lãnh đạo, xác lập đường lối lãnh đạo, phát triển người hác thành lãnh đạo); nhóm k năng gây ảnh hưởng (xây dựng cơ sở để đạt được cam kết, gây ảnh hưởng để giành được sự ủng hộ của người khác, xây dựng môi trường có tính khích lệ) [47 ]

Tác giả Bùi V n Quân, Nguyễn Ngọc Cầu 2006) đã phân tích một số cách

tiếp cận về quản lý phát triển đội ngũ giảng viên Đó là cách tiếp cận quản lý phát triển đội ngũ giảng viên theo mô hình của Chirstan Batal; cách tiếp cận quản lý phát triển đội ngũ giảng viên thông qua các phương pháp giáo dục, tuyên truyền, kinh tế và hành chính; và cách tiếp cận theo nội dung phát triển đội ngũ giảng viên Có thể nói các tác giả đã đưa ra cách tiếp cận há đa dạng

về quản l đội ngũ giảng viên [60 ]

Tác giả Nguyễn V n Đệ (20102), nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng

viên các trường đại học v ng đồng bằng Sông Cửu Long trong bối cảnh đổi mới giáo dục ở Việt Nam Tác giả đã đánh giá thực trạng đội ngũ giảng viên các trường đại học vùng đồng bằng Sông Cửu Long, ch ra những mặt mạnh, hạn chế của đội ngũ này Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất 5 giải pháp quản lý phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học v ng đồng bằng Sông Cửu Long [ 30 ]

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hằng 2018) đã thực hiện đề tài „Phát triển đội

ngũ giảng viên âm nhạc tại các Học viện âm nhạc Việt Nam trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay‟‟ trong huôn hổ Luận án Tiến s khoa học giáo dục Tác giả đã đề xuất hung năng lực được xác lập trên cơ sở những yêu cầu đổi mới giáo dục và âm nhạc, chức trách của giảng viên đại học kết hợp với những đặc th lao động nghề nghiệp của giảng viên âm nhạc Trên cơ sở đó luận án đã “mô tả đầy đủ” chức trách, nhiệm vụ của đội ngũ này và làm cơ sở cho các hoạt động phát triển đội ngũ giảng viên âm nhạc Tác giả đã tổ chức triển khai thử nghiệm giải pháp :“Xây dựng quy trình bồi dưỡng nâng cao năng lực giảng viên âm nhạc tại các Học viện âm nhạc Việt Nam” Thử nghiệm giải

pháp này thu được một số kết quả tích cực khẳng định hiệu quả của quy trình

nhằm triển khai phù hợp có tính khả thi tại các Học viện âm nhạc Việt Nam [33 ]

Năng lực là vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, bởi l nó là một thành

tố quan trọng trong cấu trúc nhân cách con người Có thể nêu ra một số nghiên cứu sau:

Tác giả Nguyễn Ngọc Hùng (2006) nghiên cứu về các giải pháp đổi mới

quản lý dạy học thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện cho học sinh sư phạm k thuật, tác giả đã ch ra tính ưu việt của hoạt động dạy học thực hành theo hướng tiếp cận năng lực Nghiên cứu được tiến hành trên nhóm khách thể

là học sinh sư phạm k thuật Kết quả nghiên cứu của đề tài đã hái quát bức tranh về thực trạng hoạt động dạy học thực hành theo hướng tiếp cận năng lực Tác giả đã đề xuất 3 giải pháp đổi mới quản lý dạy học thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện cho học sinh sư phạm k thuật [ 37]

Khi nghiên cứu về quản l đội ngũ giảng viên tại các trường đại học và cao đẳng ở nước ta có một số lượng đáng ể các công trình nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên Có thể nêu ra một số công trình sau:

Tác giả Vũ hanh uân 2014) đã nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên

các trường bồi dưỡng ộ Nội vụ Tác giả đã ch ra sự cần thiết của việc nâng cao năng lực và ph m chất của đội ngũ giảng viên cũng như đào tạo đội ngũ giảng viên để đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng cán bộ công chức ở nước ta hiện nay

[67] Tác giả rần C ng Ch nh 2016) đã tìm hiểu về phát triển đội ngũ giảng

viên Trường Cao đẳng Kinh tế – K thuật Đội ngũ giảng viên các trường hối

ngành nghệ thuật được nghiên cứu trong công trình của tác giả Mai hị hùy

Hương 2017) Trong nghiên cứu này tác giả ch ra những đặc th của giảng

viên hối trường nghệ thuật và yêu cần về phát triển đội ngũ giảng viên trong

hệ thống các trường nghệ thuật này tác giả Nguyễn hị Anh Đào 2011) là tìm

hiểu về quản l đội ngũ giảng viên các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập Ở đây tác giả cũng ch ra đặc th của đội ngũ giảng viên các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập và những nội dung cơ bản của quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng và đại học này

Tác giả Nguyễn v n Lâm (2012) đã phân trích về phát triển đội ngũ giảng

hóa và hội nhập quốc tế Tác giả đã ch ra những nội dung và giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên để đáp ứng yêu cầu đào tạo nghề cho nguồn nhân lực

ngành giao thông vận tải ở nước ta hiện nay Tác giả Phạm V n huần (2009)

lại nghiên cứu về quản l đội ngũ giảng viên tại các trường đại học đa ngành

đa lĩnh vực ở Việt Nam theo quan điểm tự chủ và trách nhiệm xã hội Đây là vấn đề c n há mới mẻ đối với các trường đại học ở Việt Nam Vấn đề đặt ra là làm sao các trường đại học vừa tự chủ lại vừa đảm bảo chất lượng đào tạo và thực hiện tốt trách nhiệm xã hội của nhà trường

Trên các tạp chí chuyên ngành trong thời gian qua đã công bố nhiều công trình nghiên cứu về quản l đội ngũ giảng viên trong đó có phát triển đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng đại học Có thể nêu ra một số công trình nghiên cứu sau:

Tác giả rần hánh Đức lại bàn về phát triển đội ngũ giảng viên trong xã hội hiện đại [32] Tác giả Phan V n ha 2008) đã bàn về vấn đề quy mô và

chất lượng đội ngũ giảng viên trong vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên của

giáo dục đại học [40] Tác giả Đoàn hị hanh hủy 2008) tìm hiểu về chất

lượng đội ngũ giảng viên dáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục 71 Vấn đề đánh giá hoạt động giảng dạy gắn với chất lượng dạy học của giảng

viên được tác giản rần hị uyết Oanh (2007) quan tâm trong nghiên cứu của mình [59] Tác giả rần Hồng Lưu 2010) tìm hiều về các giải pháp tạo động lực cho các giảng viên tích cực nghiên cứu hoa học Tác giả rần V n Dũng

2011) bàn về vấn đề chu n hóa nghề nghiệp cho đội ngũ giảng viên Tác giả cho rằng chu n hóa nghề nghiệp là giải pháp quan trọng nâng cao chất lượng

đội ngũ giảng viên ở nước ta 28 Tác giả Nguyễn iến Dũng 2012) đã phân

tích về vấn đề tập huấn bồi dưỡng đội ngũ giảng viên cốt cán đầu đàn Tác giả cho rằng đây là yêu tố quyết định xây dựng nhà trường một cách hiệu quả ởi

l đội ngũ giảng viên này là đầu tầu là lực lượng chủ lực trong hoạt động đào tạo của các trường và có vai tr ảnh hưởng lớn đến phát triển đội ngũ giảng viên của nhà trường Họ là động lực cho các giảng viên trẻ noi theo và phấn

đấu 27 Tác giả Nguyễn uân hanh và Vũ hị mai Hường 2012) đã tìm hiểu

về mô hình đào tạo giảng viên trên thế giới và Việt Nam [67] Khi nghiên cứu

về chất lượng đội ngũ giảng viên tác giả Đinh hị Minh uyết (2012) lại tiếp

cận từ góc độ hác Đó là cơ sở hình thành tiêu chí đánh giá chất lượng nguồn

nhân lực giảng viên đại học [80] Tác giả Phạm hị ến 2012) lại nghiên cứu

về các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên của trường cao đẳng

[89] Một số tác giả như Nguyễn Đức r (2011); hái v n hành (2008); Mai

rung Hưng (2017), Mai uân rường (2010); rần V n Quyến (2014) đã

nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học và cao đẳng [78;

63; 79].Tác giả Nguyễn rọng ơn 2017) tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến

phát triển năng lực dạy học của đội ngũ giảng viên thực hành ở trường cao

đẳng nghề trong bối cảnh hiện nay [66] Tác giả Ng hị Minh hực 2014) tìm

hiểu về lập ế hoạch bồi dưỡng giảng viên Tác giả cho đây làbiện pháp quan

trọng trong quản l bồi dưỡng cao đẳng hiện nay [72] Tác giả Phạm Đỗ Nhật

iến 2017) tìm hiểu về chính sách đối với giảng viên đại học trước những

thách thức của cuộc cách mạng công nghiệp lần thức tư [73]

Nhận t:

Đã có một số công trình nghiên cứu về quản l đội ngũ giảng viên ở các trường đại học và cao đẳng Các nghiên cứu này đã tìm hiểu về một số vấn đề sau: Chất lượng đội ngũ giảng viên; năng lực chuyên môn và ph m chất đạo đức của giảng viên; hoạt động dạy học của giảng viên; đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giảng viên; các mô hình quản l đội ngũ giảng viên; tiêu chí đánh giá chất lượng và các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên…Đây là những nội dung trong quản l đội ngũ giảng viên theo hướng phát triển nguồn nhân lực Tuy vậy đến nay ở nước ta vẫn chưa có công trình nghiên cứu ở cấp đề tài luận án Tiến s về quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng theo hướng phát triển nguồn nhân lực Đây là hoảng trống để luận án thực hiện nghiên cứu Các trường cao đẳng nghề Quân đội trong những năm qua đã đóng góp tích cực cho công tác giáo dục nghề nghiệp của đất nước,

là những đơn vị tiên phong trong việc thực hiện tự chủ trong hệ thống các đơn

vị giáo dục nghề nghiệp Hệ thống trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng có tính đặc thù so với các trường cao đẳng khác trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp của quốc gia trước hết các nhà trường thuộc Bộ Quốc ph ng là các đơn

vị Quân đội nên phải thực hiện, sẵn sàng thực hiện bất cứ nhiệm vụ nào theo

chiến đấu chiến đấu bảo vệ Tổ quốc; thực hiện công tác vận động tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng chính sách pháp luật của Nhà nước; lao động sản xuất ết hợp quốc ph ng với inh tế - xã hội tham gia ph ng thủ dân sự c ng toàn dân xây dựng đất nước; thực hiện nghĩa vụ quốc tế - Mục 2 Điều 25 Luật Quốc ph ng 2018) Việc thực hiện công tác quản l điều hành, sắp xếp nhân sự của các trường cao đẳng nghề Quân đội luôn phải gắn Luật Giáo dục nghề nghiệp Thông tư Nghị định như các trường cao đẳng nghề khác trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp của đất nước đồng thời phải kết hợp với việc thực hiện Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam (2019), Luật Quân nhân chuyên nghiệp- Công nhân và viên chức Quốc phòng (2015), Luật Quốc ph ng 2018) các quy định, chế độ của Quân đội nhân dân Việt Nam

Đội ngũ giảng viên trong các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng bao gồm các sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân viên chức quốc phòng, lao động hợp đồng nên việc áp dụng các chế độ trong việc quản l đãi ngộ, điều động bổ nhiệm, tham gia tập huấn hội thảo quốc tế cũng rất khác so với các trường cao đẳng khác trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp của đất nước

Như vậy việc nghiên cứu công trình ở cấp luận án Tiến s về quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề ộ Quốc ph ng theo hướng phát triển nguồn nhân lực là rất cần thiết

Một số nghiên cứu tập trung tìm hiểu k năng phương pháp sư phạm của giảng viên nhằm truyện thụ kiến thức cho sinh viên một cách hiệu quả Giảng viên phải có những k năng sư phạm tốt, phải luôn suy nghĩ và sáng tạo trong

phương pháp giảng dạy của mình Sự nhiệt huyết và làm việc với tinh thần trách nhiệm cao

Từ nghiên cứu mô hình quản lý nhân lực của Leonard Nadle (1980) và quan điểm của các tác giả Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ ích Hiền và đồng nghiệp (2015) luận án xác định cách tiếp cận nghiên cứu quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề Bộ Quốc phòng là cách tiếp cận theo mô hình quản lý nguồn nhân lực của Leonard Nadle (1984) và quan điểm của các tác giả Bùi Minh Hiền, Nguyễn Vũ ích Hiền và đồng nghiệp (2015).Theo cách tiếp cận này nội dung quản l đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề quân đội gồm: Phát triển nguồn nhân lực (Giáo dục đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu, phục vụ); Sử dụng nguồn nhân lực (Tuyển dụng, sàng lọc đánh giá đãi ngộ, kế hoạch hóa sức lao động); Tạo môi trường làm việc (mở rộng việc làm, mở rộng quy mô công việc, phát triển tổ chức)

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN

PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC

2.1.Đội ngũ giảng viên trường c o đẳng nghề

2.1.1 Khái niệm

2 1 1 1 hái niệm giảng viên và giảng viên trường cao đẳng nghề

* hái niệm giảng viên

Theo Luật iáo dục Đại học sửa đổi bổ sung năm 2018, có hiệu lực ngày 1/7/2019 “Giảng viên trong cơ sở giáo dục đại học là người có nhân thân

rõ ràng; có ph m chất đạo đức tốt; có đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ; có trình độ đáp ứng quy định của Luật này, quy chế tổ chức và hoạt động của cơ

sở giáo dục đại học” Điều 54)

Giảng viên là nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại các cơ

sở giáo dục cao đẳng đại học và sau đại học [61]

Trong luận án này có thể xác định hái niệm giảng viên như sau:

iảng viên là nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại trường đại học, cao đẳng

Khái niệm này ch r chức năng nhiệm vụ của giảng viên là thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại các trường đại học và cao đẳng

* hái niệm giảng viên trường cao đẳng nghề

Từ hái niệm giảng viên có thể xác định hái niệm giảng viên trường cao đẳng nghề như sau:

iảng viên trường cao đẳng nghề là nhà giáo thực hiện hoạt động dạy học

và giáo dục tại trường cao đẳng nghề

2 1 1 2 hái niệm đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề

Theo tác giả Nguyễn ách Thắng 2015) đội ngũ là một tập thể người gắn

bó với nhau theo c ng l tưởng có c ng mục đích chung làm việc theo ế hoạch và gắn bó với nhau về mặt lợi ích tinh thần và vật chất cụ thể 69]

Trường cao đẳng nghề là cơ sở giáo dục chuyên sâu về năng nghề Trong quá trình đào tạo trường cao đẳng nghề chú trọng đến thực hành nghề

Các trường cao đẳng nghề do ộ Lao động Thương binh và Xã hội quản l trực tiếp là Tổng cục dạy nghề

Từ các hái niệm trên có thể xác định hái niệm đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề như sau:

Đội ngũ giảng viên trường cao đẳng nghề là tập h p những nhà giáo cùng thực hiện hoạt động dạy học và giáo dục tại các trường cao đẳng nghề

Khái niệm đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề hông ch thể hiện đây là tợ hợp của những người c ng mục đích c ng thực hiện nhiệm vụ mà

c n là tập hợp của những có sự liệ ết và hợp tác với nhau để thực hiện nhiệm

vụ đào tạo và giáo dục trong nhà trường

2.1.2 Nhiệm vụ qu ền hạn êu c u n ng lực c a giảng viên các trường cao đẳng nghề

2.1.2.1 Nhiệm vụ, quyền hạn của giảng viên trường cao đẳng nghề

Tại Điều 55 của Luật iáo dục nghề nghiệp có quy định về nhiệm vụ quyền hạn của nhà giáo trong cơ sở giáo dục nghề Khái niệm nhà giáo là hái niệm chung cho các cơ sở giáo dục nghề Đối với các trường cao đẳng nghề thì các nhà giáo chính là các giảng viên [62] o vậy nhiệm vụ quyền hạn của nhà giáo tại Điều 55 cũng chính là nhiệm vụ quyền hạn của các giảng viên trường cao đẳng nghề Đó là:

1) iảng viên thực hiện hoạt động giảng dạy theo mục tiêu chương trình đào tạo và thực hiện đầy đủ có chất lượng chương trình đào tạo của trường cao đẳng nghề

2) iảng viên phải thực hiện định ỳ học tập bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và phương pháp giảng dạy

3) iảng viên phải gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân các quy định của pháp luật và điều lệ quy chế tổ chức hoạt động của cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp

4) iảng viên phải giữ gìn ph m chất uy tín danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách của người học đối xử công bằng với người học bảo vệ các quyền lợi ích chính đáng của người học

5) iảng viên phải tham gia quản l và giám sát cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp; tham gia công tác Đảng đoàn thể và các công tác xã hội hác

6) iảng viên được sử dụng các tài liệu phương tiện đồ d ng dạy học thiết bị và cơ sở vật chất của cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp để thực hiện nhiệm vụ được giao

7) iảng viên được hợp đồng th nh giảng với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hác theo quy định của pháp luật

8) iảng viên được tham gia đóng góp iến về chủ trương ế hoạch của

cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp về chương trình giáo trình phương pháp giảng dạy của trường cao đẳng nghề và các vấn đề có liên quan đến quyền lợi của giảng viên

9) iảng viên phải dành thời gian và được cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp bố trí thời gian thực tập tại doanh nghiệp để cập nhật nâng cao năng thực hành tiếp cận công nghệ mới theo quy định

10) iảng viên có các nhiệm vụ quyền hạn hác theo quy định của pháp luật

2.1.2.2 êu cầu về n ng lực giảng viên trường cao đẳng nghề

Năng lực giảng viên là một yếu tố quan trọng hàng đầu đối với việc đảm bảo chất lượng đội ngũ giảng viên Phát triển nguồn nhân lực đối với các trường cao đẳng nghề thì một nhiệm vụ quan trọng là đào tạo bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ giảng viên để họ đáp ứng các yêu cầu của hoạt động đào tạo trong nhà trường Đội ngũ ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề cần có các năng lực sau:

* N ng lực chuyên m n về nghề của giảng viên

Về năng lực chuyên môn nghề, giảng viên trường cao đẳng nghề phải có năng lực sau:

- Kiến thức chuyên môn sâu rộng để phục vụ giảng dạy

- Khả năng cập nhật kiến thức chuyên môn để phục vụ giảng dạy

- Hiểu biết thực tiễn và khả năng liên hệ, vận dụng thực tiễn vào hoạt động dạy nghề cho học viên

- Vận dụng kiến thức chuyên môn vào giải quyết các vấn để trong thực

- Sử dụng thành thạo các năng nghề nghiệp vào hoạt động dạy học

- Khả năng tiếp cận với các tri thức mới về k thuật và công nghệ để vận dụng trong dạy học

- Khả năng nghiên cứu khoa học của giảng viên

* N ng lực dạy học của giảng viên

Về năng lực dạy học, giảng viên trường cao đẳng nghề phải có năng lực sau:

- Chu n bị giáo án lên lớp

- Sử dụng phương pháp các phương tiện phục vụ cho hoạt động thực hành

của học viên

- Sử dụng k năng sư phạm và ngôn ngữ giao tiếp sư phạm trong dạy học

- Kiểm tra đánh giá ết quả học tập của sinh viên

- Tổ chức điều khiển lớp học, xây dựng môi trường học tập thân thiện,

tích cực

* N ng lực phát triển và thực hiện chương trình đào tạo của giảng viên

Về năng lực năng lực phát triển và thực hiện chương trình đào tạo, giảng viên trường cao đẳng nghề phải có năng lực sau:

- Hiểu biết về quy trình, thực hiện chương trình đào tạo và các phương pháp, k thuật phát triển chương trình đào tạo

- Xây dựng điều ch nh, cập nhật nội dung chương trình đào tạo để đáp ứng yêu cầu đào tạo của nhà trường

- Thiết kế và sử dụng thành thạo các công cụ đánh giá chương trình đào tạo

- Thực hiện và hướng dẫn triển hai chương trình đào tạo theo đúng quy định của nhà trường

* N ng lực phát triển nghề nghiệp của giảng viên

Về năng lực phát triển nghề nghiệp, giảng viên trường cao đẳng nghề phải

có năng lực sau:

- Khả năng tự đánh giá phát triển nghề nghiệp của bản thân

- Tự lập kế hoạch phát triển nghề nghiệp, kế hoạch bồi dưỡng nâng cao

trình độ chuyên môn nghiệp vụ của bản thân

- Khả năng tự học, tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới trong lĩnh vực chuyên môn để phát triển trình độ của mình

- Sử dụng ngoại ngữ phục vụ hoạt động phát triển nghề nghiệp

- Sử dụng công nghệ thông tin phục vụ hoạt động phát triển nghề nghiệp

- Khả năng tư vấn giúp đỡ, hỗ trợ đồng nghiệp trong phát triển nghề nghiệp Năng lực dạy học, năng lực chuyên môn về nghề năng lực nghiên cứu hoa học năng lực phát triển và thực hiện chương trình đào tạo năng lực phát triển

nghề nghiệp là những năng lực chung cho các nhà giáo ở bậc đại học và cao

đẳng Song đối với các nhà giáo ở các trường cao đẳng nghề c n cần có một

năng lực chuyên biệt đặc th là năng lực quan hệ với doanh nghiệp Năng lực

này xuất phát từ yêu cầu giải quyết đầu ra của sinh viên học viên các trường

cao đẳng nghề Hoạt động đào tạo nghề của các trường cao đẳng nghề gắn liền

với nhu cầu nhân lực của các doanh nghiệp Năng lực quan hệ với doanh

nghiệp thể hiện ở các hía cạnh sau:

* N ng lực quan hệ với doanh nghiệp của giảng viên

Về năng lực năng quan hệ với doanh nghiệp, giảng viên trường cao đẳng

nghề phải có năng lực về các hoạt động sau: Thiết lập mối quan hệ với doanh

nghiệp; Kinh nghiệm quan hệ với doanh nghiệp; Kiến thức sự am hiểu về hoạt

động inh doanh của doanh nghiệp đối tác; duy trì mối quan hệ với doanh nghiệp

2.1.3 Đặc trưng c a giảng viên trường cao đẳng nghề

Từ phân tích trên có thể rút ra một số đặc điểm có tính đặc trưng của

giảng viên các trường cao đẳng nghề như sau:

2.1.3.1.Hoạt động đào tạo của giảng viên mang t nh thực hành cao

Xuất phát từ yêu cầu các trường cao đẳng nghề là đạo tạo nguồn nhân lực

phục vụ sự nghiệp phát triển inh tế – xã hội của đất nước Đó là nguồn nhân lực

có tay nghề có các năng nghề Nói cách hác các trường cao đẳng nghề đào

tạo ra những “người thợ” cho xã hội trước hết là các doanh nghiệp Chính do yêu

cầu này mà hoạt động đào tạo của giảng viên các trường cao đẳng nghề mang tính

thực hành cao Các sinh viên sau hi tốt nghiệp phải có hả năng làm việc tại các

doanh nghiệp hay các cơ sở hành nghề tư nhân Đây là điểm hác biệt với đào tạo

ở các trường đại học Các trường đại học vừa đào tạo l thuyết vừa đào tạo

năng thực hành iảng viên các trường đại học phải có sự hiểu biết tốt về l

thuyết có hả năng đào tạo năng thực hành cho sinh viên Trong hi đó các

trường cao đẳng nghề hướng đến mục tiêu chính là đào tạo các năng nghề cho

sinh viên o vậy giảng viên các trường cao đẳng nghề phải nắm vững các

năng nghề phải có hả năng dạy và hình thành ở sinh viên các năng nghề

2.1.3.2 Nội dung đào tạo phải gắn chặt với nhu cầu lao động của xã hội

Các trường cao đẳng nghề hác với các trường đại học là đào tạo chú

trọng nhiều đến thực hành đào tạo ra những người thợ có tay nghề những

người thợ lành nghề cho xã hội đáp ứng yêu cầu phát triển inh tế - xã hội của đất nước

Chính vì vậy các trường cao đẳng nghề muốn tồn tại và phát triển thì nó phải gắn với nhu cầu về lao động của xã hội Hoạt động đào tạo của giảng viên các trường cao đẳng nghề cũng phải gắn chặt ch với nhu cầu của xã hội Họ phải đào tạo những năng mà xã hội cần họ phải đào tạo ra những người thợ

mà các doanh nghiệp cần và những sinh viên tốt nghiệp ra trường phải có hả năng làm việc tại các doanh nghiệp và các cơ sở hoạt động nghề

Các yêu cầu này đ i hỏi giảng viên phải chu n bị bài giảng phương pháp giảng dạy tổ chức thực hành cho sinh viên phải xuất phát từ đ i hỏi thực tiễn của xã hội tránh những l thuyết năng mang tính inh viên xa rời thực tiễn đời sống xã hội

2.1.3.3 Các giảng viên cần có n ng lực quan hệ với các doanh nghiệp

Từ hi Việt Nam thực hiện cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế đến nay

đã có hơn một trăm hu công nghiệp và chế xuất được thành lập với hàng ngàn doanh nghiệp hoạt động ở các hu công nghiệp và chế xuất này Các hu công nghiệp và chế xuất này cần một số lượng lớn các công nhân có tay nghề Trong những năm qua các doanh nghiệp luôn ở trong tình trạng thiếu lao động có tay nghề để phục vụ cho hoạt động inh doanh Chính vì vậy hoạt động đào tạo của các trường cao đẳng nghề phải hướng tới mục tiêu đáp ứng nhu cầu lao động của các doanh nghiệp Để thực hiện được mục tiêu này thì giảng viên ngoài việc đào tạo năng nghề cho sinh viên c n phải biết thiết lập mối quan

hệ với doanh nghiệp

Năng lực quan hệ với doanh nghiệp giúp cho giảng viên nắm được những yêu cầu những loại năng nghề mà các trường cần đào tạo cho các doanh nghiệp iảng viên cũng nắm được các yêu cầu về đầu ra của sinh viên là doanh nghiệp đ i hỏi Mỗi doanh nghiệp có những yêu cầu về iến thức thái

độ và năng nghề đối với sinh viên hác nhau t y thuộc vào loại hình kinh doanh của doanh nghiệp Nắm được yêu cầu này giảng viên có thể xây dựng, điều ch nh nội dung bài giảng cho ph hợp

Một đặc điểm đặc trưng nữa của đội ngũ giảng viên các trường cao đẳng nghề là giảng viên phải có iến thức phải am hiểu về hoạt động inh doanh của