Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ đoàn thanh niên cộng sản hồ chí minh của tỉnh quảng bình trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Trong những năm qua, các cấp uỷ Đảng trong toàn tỉnh Quảng Bình luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục, đoàn kết, tập hợp thanh, thiếu nhi; tạo điề

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HOÀNG THỊ ANH MAI

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CỦA TỈNH QUẢNG BÌNH TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Nghệ An, 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HOÀNG THỊ ANH MAI

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH CỦA TỈNH QUẢNG BÌNH TRONG THỜI KỲ ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã số: 60.31.02.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học: GVC.TS Phạm Thị Bình

Nghệ An, 2017

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân trọng gửi đến quý thầy cô giáo Trường Đại học Vinh, Khoa Giáo dục chính trị lời cảm ơn và sự tri ân sâu sắc về quá trình đào tạo trong 2 năm học Cao học vừa qua Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình và chu đáo của cô giáo hướng dẫn GVC.TS.Phạm Thị Bình, Khoa Giáo dục Chính trị, Trường Đại học Vinh; sự hỗ trợ, động viên của gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thành Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Cơ quan Tỉnh Đoàn Quảng Bình, Thư viện tỉnh Quảng Bình đã cung cấp những tài liệu quan trọng, quý báu để tôi hoàn thành đề tài

Mặc dù trong quá trình viết luận văn tôi đã nỗ lực cố gắng hết mình, song không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của quý thầy cô để đề tài tiếp tục được hoàn thiện

và đạt chất lượng cao hơn nữa

Đồng Hới, tháng 8 năm 2017

Tác giả

Hoàng Thị Anh Mai

1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài 8 1.2 Đặc trưng và yêu cầu về chất lượng của người cán bộ Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh 12 1.3 Yêu cầu khách quan của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước 23 Kết luận chương 1 33

Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH QUẢNG BÌNH 34

2.1 Khái quát một số nét về tỉnh Quảng Bình và hoạt động của Đoàn thanh niên tỉnh Quảng Bình 34 2.2 Đánh giá tình hình chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình hiện nay 50 Kết luận chương 2 71

Chương 3 QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH QUẢNG BÌNH 73

3.1 Quan điểm nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình 73 3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình 77 Kết luận chương 3 99

KẾT LUẬN 100

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 102

- LHTN Liên hiệp thanh niên

- TNTN Thanh niên tình nguyện

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một thành viên trong hệ thống chính trị, là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện Trong tiến trình lịch sử, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm giáo dục, bồi dưỡng thanh niên, phát huy tiềm năng to lớn của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa (XHCN) Lịch sử đã chứng minh rằng, bất kỳ thời kỳ nào, với quốc gia nào, thanh niên cũng có vai trò hết sức to lớn Thanh niên là lực lượng xung kích trong các cuộc đấu tranh sinh tồn, cũng như trong các cuộc đấu tranh cách mạng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của lịch sử xã hội; họ là lực lượng lao động hùng hậu đi đầu trong việc áp dụng khoa học - kỹ thuật và công

nghệ mới Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Thanh niên là sức chính

của mọi sự kiến thiết, thiếu thanh niên thì việc gì cũng khó thành công”

[38, tr.44]

Trong các phong trào cách mạng, đội ngũ cán bộ luôn giữ vai trò hết

sức quan trọng, vì “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “Công việc

thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” Chính đội ngũ cán bộ

là những người trực tiếp xây dựng đường lối, chính sách và là những người lãnh đạo, tổ chức thực hiện đường lối, biến đường lối, chính sách thành hiện thực Rõ ràng là nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ có chất lượng cao, ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ luôn là vấn đề trọng tâm trong việc đoàn kết toàn dân, tập hợp mọi lực lượng, phát huy nguồn lực con người, đảm bảo cho sự sống còn của Đảng và chế độ Đối với thanh niên, đội ngũ cán

bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh có vị trí vai trò quan trọng trong việc phát triển phong trào và xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh, là nhân tố có ý

nghĩa quyết định đối với việc củng cố, phát triển tổ chức và hoạt động của Đoàn, nhất là tổ chức cơ sở Đoàn Chất lượng của tổ chức cơ sở Đoàn phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của người cán bộ Đoàn cơ sở, đặc biệt là người cán bộ Đoàn chủ chốt

Tính cấp thiết của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh càng thể hiện rõ hơn trước yêu cầu của sự nghiệp đổi mới Công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi của một đơn vị, một địa phương có hiệu quả, thiết thực, ý nghĩa và phát huy hết được tiềm năng của tuổi trẻ hay không là do vai trò quyết định của người cán bộ Đoàn chủ chốt

- người thủ lĩnh thanh niên của đơn vị, địa phương đó Nhất là trong bối cảnh, kinh tế - xã hội hiện nay có nhiều thay đổi so với thời kỳ trước đây, đòi hỏi cán bộ Đoàn cũng phải đổi mới, nâng cao trình độ, nhận thức để đáp ứng yêu cầu công tác Đoàn trong thời kỳ mới Hội nghị lần thứ VII, BCH Trung ương Đảng (khoá X) đã chỉ rõ: “Việc đổi mới nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và Hội LHTN Việt Nam chưa theo kịp sự phát triển của tình hình thanh niên; khả năng chi phối và ảnh hưởng của Đoàn, Hội trong thanh niên chưa sâu rộng, tỉ lệ tập hợp thanh niên thấp; tính tiền phong, gương mẫu của cán bộ Đoàn, Hội và đoàn viên, hội viên chưa cao… Năng lực, trình độ của không ít cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế” [45, tr.57] Do đó, việc đổi mới, nâng cao chất lượng tổ chức Đoàn, chất lượng của đội ngũ cán bộ Đoàn ngày càng cấp thiết và có ý nghĩa quyết định

Trong những năm qua, các cấp uỷ Đảng trong toàn tỉnh Quảng Bình luôn quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục, đoàn kết, tập hợp thanh, thiếu nhi; tạo điều kiện cho đội ngũ cán

bộ Đoàn được tham gia đào tạo, bồi dưỡng, tạo nguồn cán bộ cho các cơ quan đảng, chính quyền các cấp và cho các ngành, lĩnh vực hoạt động xã hội; Công tác đánh giá cán bộ đoàn chuyên trách của tỉnh cũng đã được thực hiện theo quy chế, quy trình… Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác cán

bộ và chất lượng cán bộ Đoàn tỉnh Quảng Bình hiện nay vẫn đang còn có

sự bất cập Đó là về trình độ văn hoá, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng và phương pháp công tác của đội ngũ cán bộ Đoàn trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước;

đó là lề lối, tác phong làm việc của cán bộ Đoàn, là sự chậm trễ trong công tác quy hoạch cán bộ các cấp của Đoàn chưa đáp ứng yêu cầu của việc đổi mới công tác cán bộ trong thời kỳ mới…

Trước yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng lớn của công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, việc nghiên cứu, đề xuất những giải pháp đồng bộ, khả thi nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn tỉnh Quảng Bình có ý

nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết Vì vậy, tôi chọn đề tài “Nâng cao chất

lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh của tỉnh Quảng Bình trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” làm đề tài Luận văn Thạc sỹ chuyên ngành Chính trị học

Công tác cán bộ Đoàn là một phần quan trọng trong công tác cán bộ của Đảng, do vậy, thời gian qua việc nghiên cứu về công tác cán bộ Đoàn được nhiều cơ quan, tổ chức và nhiều nhà khoa học quan tâm thực hiện và đã có nhiều công trình nghiên cứu được công bố

Thứ nhất, các Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương Đảng, của tỉnh Quảng Bình về công tác thanh niên, về xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn như:

Nghị quyết 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 Về tăng cường sự lãnh đạo của

Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X (2008), Hà Nội;

Quyết định số 289-QĐ/TW ngày 08/02/2010 Về ban hành Quy chế Cán bộ

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh của Ban Bí thư Trung ương Đảng (2010), Hà

Nội; Quyết định số 2264/QĐ – TTg Về phê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng

cán bộ Đoàn giai đoạn 2015 - 2020 của Thủ tướng Chính phủ (2014), Hà

Nội; Chiến lược phát triển thanh niên tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2006 -

2010 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Quảng Bình (2006); Báo cáo tổng kết kết

quả 20 năm thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) về công tác thanh niên trong thời kỳ mới (1993 - 2013) của Tỉnh ủy Quảng Bình (2013); Báo cáo sơ kết việc thực hiện Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2007 – 2012 của Uỷ ban

nhân dân tỉnh Quảng Bình (2012) Các nghị quyết, chỉ thị trên đã khẳng định rằng: trong quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc Từ đó, Đảng đã đề ra nhiều chủ trương giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, tổ chức thanh niên thành lực lượng hùng hậu, trung thành, kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc Qua mỗi thời kỳ, dù bất cứ hoàn cảnh nào các thế hệ thanh niên đều hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình, trở thành thế hệ thanh niên cách mạng “vừa hồng, vừa chuyên” của Đảng, phục vụ tốt nhất sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Thứ hai, sách và các Luận án, Luận văn như: “Xác định cơ cấu, tiêu

chuẩn và chính sách đối với đội ngũ cán bộ Đoàn - Hội trong điều kiện của công cuộc đổi mới”của Phạm Đình Nghiệp (1993), Trường Cán bộ thanh

thiếu nhi - Trung ương Đoàn, Hà Nội; Luận án Tiến sĩ “Đổi mới đội ngũ cán

bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh cấp huyện trong điều kiện hiện nay - qua thực

tế một số tỉnh Miền Trung” của Lê Văn Cầu (1999), Hà Nội; Luận văn

Thạc sĩ Quản lý hành chính công “Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ

cán bộ Đoàn tỉnh Bắc Kạn” của Đỗ Văn Dũng (2006), Hà Nội… Sách và

những Luận án, Luận văn này đã làm rõ một số vấn đề lý luận chung về đội ngũ cán bộ Đoàn và đã đưa ra những tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn; phân tích, đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ Đoàn trong thời gian vừa qua; đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn trong thời gian tới

Thứ ba, đối với đề tài nghiên cứu khoa học có: Đề tài nghiên cứu khoa

học cấp tỉnh “Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao

chất lượng cán bộ Đoàn chuyên trách cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”

của Đặng Gia Duẩn (2015), Đắk Lắk; hay Đề án tốt nghiệp Cao cấp lý luận

chính trị “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Đoàn Thanh niên Cộng sản

Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn hiện nay” của Trần Quốc

Tuấn (2015), Hà Nội… đã khảo sát thực trạng chất lượng cán bộ Đoàn chuyên trách, thực trạng tổ chức và hoạt động Đoàn thanh niên của các địa phương cụ thể, đề xuất một số phương hướng, giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới và góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn cũng như tổ chức và hoạt động của Đoàn thanh niên

Thứ tư, các bài viết trên các sách, báo, tạp chí, kỷ yếu như: “Công tác

cán bộ Đoàn thời kỳ mới” của Nguyễn Thị Hà, trong Kỷ yếu Hội thảo khoa

học về công tác cán bộ Đoàn thời kỳ mới, (2009), Hà Nội; hay bài viết

“Đổi mới công tác đào tạo cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thọ Ánh, Tạp chí Xây dựng Đảng số 10 năm 2004; “Nhiệm vụ của Thanh

niên Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”của

Đoàn Văn Thái (2002), Hà Nội… Trên cơ sở lý luận chung về cán bộ và công tác cán bộ Đoàn, thực trạng công tác cán bộ Đoàn, các tác giả đã phân tích, đánh giá chất lượng cán bộ Đoàn hiện nay, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác cán bộ Đoàn và xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn vững mạnh

Như vậy, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập và phân tích khá toàn diện các vấn đề về cán bộ Đoàn và công tác cán bộ Đoàn cũng như phân tích sâu tình hình thực tế công tác cán bộ Đoàn ở một số địa phương

cụ thể Tuy nhiên, hiện tại chưa có công trình nào nghiên cứu về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn tỉnh Quảng Bình trong giai đoạn hiện nay Chính vì lý do trên, việc chọn đề tài này để nghiên cứu sẽ góp phần làm sáng tỏ và phong phú thêm về mặt lý luận cũng như đề xuất các giải pháp

khoa học, có tính khả thi nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn tỉnh Quảng Bình trong thời gian tới

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận về cán bộ Đoàn; khảo sát thực trạng cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình, luận văn đề xuất một số phương hướng, giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu nghiên cứu nêu trên, đề tài xác định các nhiệm

vụ chủ yếu sau đây:

- Nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh và yêu cầu khách quan của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hiện nay

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình

- Đề xuất những phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Luận văn tập trung nghiên cứu về chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách cấp tỉnh, cấp huyện, thị, thành Đoàn và các Đoàn trực thuộc Tỉnh Đoàn Quảng Bình trong giai đoạn 2012 - 2017; Đề xuất phương

hướng và giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2017- 2022

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở phương pháp luận:

Luận văn vận dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa duy vật Mác-xít

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu như sau:

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp tổng kết thực tiễn…

6 Những đóng góp khoa học của đề tài

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

- Trên cơ sở làm rõ thực trạng, đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Quảng Bình đáp ứng yêu cầu thời kỳ đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương hiện nay

- Kết quả nghiên cứu của Luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các cấp ủy Đảng, chính quyền và các cấp bộ Đoàn trong việc thực hiện việc lãnh, chỉ đạo công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi tỉnh Quảng Bình, nhất là việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn

từ nay đến năm 2022

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo,

Đề tài gồm có 03 chương, 7 tiết

B NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH

1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài

1.1.1 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

“Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu

vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” [29, tr.37]

Được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đã tập hợp đông đảo thanh niên, phát huy chủ nghĩa anh hùng cách mạng, cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Bước vào thời kỳ mới, Đoàn tiếp tục phát huy những truyền thống quý báu của dân tộc và bản chất tốt đẹp của mình, xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH; có đạo đức cách mạng, ý thức chấp hành pháp luật, sống có văn hóa, vì cộng đồng; có năng lực, bản lĩnh trong hội nhập quốc tế; có sức khỏe, tri thức, kỹ năng và tác phong công nghiệp trong lao động tập thể, trở thành những công dân tốt của đất nước; xung kích, sáng tạo làm chủ khoa học công nghệ tiên tiến, vươn lên ngang tầm thời đại Đoàn TNCS Hồ Chí Minh kế tục trung thành, xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng;

tổ chức động viên đoàn viên thanh niên (ĐVTN) cả nước đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, là lực lượng xung kích cách mạng, là trường học XHCN của thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ; phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chính trị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể, tổ chức kinh tế, xã hội, các tập thể lao động và gia đình chăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho Đoàn viên, thanh niên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh đoàn kết, phát triển quan hệ hữu nghị, hợp tác bình đẳng với các tổ chức thanh niên tiến bộ, thanh niên và nhân dân các nước trong cộng đồng quốc tế phấn đấu vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì tương lai và hạnh phúc của tuổi trẻ

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ Cơ quan lãnh đạo các cấp của Đoàn do bầu cử lập ra, thực hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách Cơ quan lãnh đạo cao nhất của Đoàn là Đại hội đại biểu toàn quốc Cơ quan lãnh đạo của Đoàn ở mỗi cấp là Đại hội đại biểu hoặc Đại hội Đoàn viên ở cấp ấy Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo là Ban Chấp hành do đại hội Đoàn cùng cấp bầu ra; giữa hai kỳ họp Ban Chấp hành, cơ quan lãnh đạo là Ban Thường vụ do Ban Chấp hành cùng cấp bầu ra Số lượng Ủy viên Ban Chấp hành cấp nào

do Đại hội cấp đó quyết định theo hướng dẫn của Ban Thường vụ Trung ương Đoàn Số lượng Ủy viên Ban Thường vụ không quá một phần ba số lượng Ủy viên Ban Chấp hành Ở cấp Trung ương, số lượng Bí thư Trung ương Đoàn không quá một phần ba số lượng Ủy viên Ban Thường vụ Nghị quyết của Đoàn phải được chấp hành nghiêm chỉnh, cấp dưới phục tùng

cấp trên, thiểu số phục tùng đa số, cá nhân phục tùng tổ chức Trước khi quyết định các công việc và biểu quyết nghị quyết của Đoàn, các thành viên đều được cung cấp thông tin và phát biểu ý kiến của mình, ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên Đoàn cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toàn quốc, song phải nghiêm chỉnh chấp hành nghị quyết hiện hành Đại hội, hội nghị của các cơ quan lãnh đạo của Đoàn chỉ có giá trị khi có ít nhất hai phần ba số thành viên được triệu tập tham dự Trường hợp thành viên được triệu tập theo cơ chế đại biểu thì phải có ít nhất hai phần ba số đại biểu và thay mặt cho ít nhất hai phần ba số tổ chức Đoàn trực thuộc tham dự Quyết định của đại hội, hội nghị chỉ có giá trị khi được

sự đồng ý của trên một phần hai số thành viên có mặt

Hệ thống tổ chức của Đoàn gồm 4 cấp: cấp Trung ương; cấp tỉnh và tương đương; cấp huyện và tương đương; cấp cơ sở (gồm Đoàn cơ sở và chi Đoàn cơ sở) Việc thành lập, chia tách, sáp nhập, hợp nhất hoặt giải thể một

tổ chức Đoàn do Đoàn cấp trên trực tiếp quyết định Ban Thường vụ Trung ương Đoàn quy định cụ thể về phân cấp trong hệ thống tổ chức của Đoàn Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giữ vai trò nòng cốt chính trị trong việc xây dựng tổ chức và hoạt động của Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và các thành viên khác của Hội LHTN Việt Nam Ban Chấp hành Đoàn các cấp có trách nhiệm tạo điều kiện để Hội LHTN Việt Nam, Hội Sinh viên Việt Nam và các thành viên khác của Hội LHTN Việt Nam thực hiện đúng mục đích, tôn chỉ theo Điều lệ của các tổ chức đó

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phụ trách đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh, hướng dẫn thiếu nhi làm theo 5 điều Bác Hồ dạy và phấn đấu trở thành Đoàn viên Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, người công dân tốt của đất nước Tổ chức và hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh theo Điều lệ của Đội do Ban Chấp hành Trung ương Đoàn quy định Hội đồng

Đội TNTP Hồ Chí Minh ở cấp nào do Ban Chấp hành Đoàn cấp đó lập ra

và lãnh đạo Ban Chấp hành Đoàn các cấp có trách nhiệm xây dựng tổ chức Đội; lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thiếu nhi, phối hợp với cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể và tổ chức kinh tế - xã hội chăm lo, tạo điều kiện về cơ sở vật chất và tài chính cho hoạt động của Đội

1.1.2 Cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

“Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [43, tr.84]

Từ trước đến nay, chưa có văn bản nào định nghĩa khái niệm cán bộ Đoàn một cách cụ thể Song, khái niệm cán bộ Đoàn đã trở thành phổ biến

và được hiểu là những người giữ các chức danh trong tổ chức Đoàn và cán

bộ đang công tác trong các cơ quan của Đoàn thanh niên các cấp Có nhiều khái niệm khác nhau về cán bộ Đoàn được đưa ra, như:

- Cán bộ Đoàn là cán bộ của Đảng làm công tác thanh niên

- Cán bộ Đoàn là cán bộ hoạt động chính trị - xã hội được Đảng giao nhiệm vụ vận động giáo dục thanh thiếu niên

- Cán bộ Đoàn là người được giao thực các nhiệm vụ công tác Đoàn, Hội, Đội theo đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước và Điều lệ Đoàn, Hội, Đội

Từ những quan niệm trên, có thể đưa ra khái niệm chung về cán bộ Đoàn như sau: Cán bộ Đoàn là những người hoạt động trong tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, trực tiếp thực hiện công tác vận động, tập hợp, đoàn kết, giáo dục thanh thiếu nhi và xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh theo

quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Điều lệ Đoàn

- Trợ lý thanh niên, cán bộ Ban thanh niên trong Quân đội nhân dân;

ủy viên Ban công tác thanh niên các cấp trong Công an nhân dân

- Cán bộ Đoàn chuyên trách là những người được hưởng lương đểchuyên làm công tác Đoàn, Hội, Đội, phong trào thanh thiếu nhi

- Cán bộ kiêm nhiệm công tác Đoàn là người không được hưởng lương, phụ cấp từ việc tham gia công tác Đoàn, Hội, Đội

1.2 Đặc trưng và yêu cầu về chất lượng của người cán bộ Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

1.2.1 Đặc trưng của người cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Đảng và Nhà nước ta đã xác định công tác cán bộ là khâu quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định tới chất lượng và hiệu quả công việc, là một trong những yếu tố quan trọng góp phần vào những thành công trong sự nghiệp đổi mới đất nước, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Theo Nghị quyết

Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) về Chiến

lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, cán bộ là nhân tố

quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng Mục tiêu là xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp từ trung ương đến cơ sở, đặc

biệt là cán bộ đứng đầu, có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị vững vàng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, đủ về số lượng, đồng

bộ về cơ cấu, đảm bảo sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ CNH, HĐH, giữ vững độc lập tự chủ và

đi lên chủ nghĩa xã hội

Cán bộ Đoàn là cán bộ hoạt động công tác chính trị - xã hội trong một đối tượng đặc thù của xã hội: thanh niên Cán bộ Đoàn trước hết phải là cán bộ chính trị Bản thân cán bộ Đoàn phải tiên tiến về mặt chính trị, phải thực hiện nhiệm vụ định hướng chính trị và giáo dục chính trị tư tưởng cho đoàn viên, thanh niên, phải làm nhiệm vụ định hướng giá trị cho thanh niên theo phương hướng chính trị đã lựa chọn Do vậy, cán bộ Đoàn có những đặc trưng cơ bản sau:

Thứ nhất, cán bộ Đoàn phải là người nhiệt tình công tác xã hội, chăm

lo lợi ích quần chúng thanh niên Nét đặc trưng này phản ánh sở thích,

năng khiếu, lòng say mê hoạt động chính trị - xã hội trong thanh thiếu nhi Chính nó giúp cho cán bộ Đoàn tận tụy với công việc mà không toan tính

"được - mất" về lợi ích vật chất Đó cũng chính là cơ sở, là tiêu chí để đoàn viên, thanh niên phát hiện suy tôn họ, gửi gắm và lựa chọn người cán bộ đó vào công việc chung Đồng thời cũng là tiêu chuẩn để đánh giá toàn bộ hoạt động của người cán bộ Đoàn ở những cương vị công tác khác nhau trong hệ thống tổ chức Đoàn

Đặc trưng này là nhân tố quan trọng giúp cán bộ Đoàn vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong công việc và trong cuộc sống hàng ngày, kích thích sự hứng thú, say mê, sáng tạo trong hoạt động tập thể và giúp họ thành đạt trong việc tiếp cận, động viên, thuyết phục vận động thanh niên, nhất là các đối tượng thanh niên đặc thù

Thứ hai, cán bộ Đoàn là những người trẻ tuổi Đây là đặc trưng mang

tính đặc thù trong hệ thống tổ chức Đoàn, tổ chức của những người cộng

sản trẻ tuổi Cán bộ Đoàn đòi hỏi phải trẻ cả về tuổi đời, cả về tư duy và tâm hồn Thông thường, trẻ thì năng động, sáng tạo, nhiệt tình, có thể lực, trí tuệ tốt, hăng hái tích cực tham gia các hoạt động, khắc phục mọi khó khăn hoàn thành nhiệm vụ Nhưng trẻ thường ít kinh nghiệm, do vậy cán

bộ Đoàn đòi hỏi phải thường xuyên rèn luyện thông qua đi cơ sở, tích cực trong hoạt động thực tiễn, khiêm tốn học hỏi kinh nghiệm của những cán

bộ đã trưởng thành từ công tác Đoàn, từ phong trào TTN

Tuy nhiên, nếu chỉ trẻ về tuổi đời mà tâm hồn, phong cách lại quá "già cỗi" thì khó có thể tiếp cận được với thanh niên Nét đặc trưng này là một yếu tố quan trọng quyết định sự hoà nhập của người cán bộ Đoàn với các đối tượng thanh niên trong những lĩnh vực khác nhau với cả hai khía cạnh: mộtlà, cán bộ Đoàn phải trẻ tuổi, hai là, cán bộ Đoàn phải là những người

dễ gần, dễ mến, chân thành, cởi mở, dễ hoà nhập với thanh niên, là người bạn đồng hành của thanh niên

Thứ ba, người cán bộ Đoàn có hiểu biết sâu sắc về các đối tượng

thanh niên Một trong những vấn đề cơ bản trong công tác thanh niên là

phải hiểu được thanh niên, hiểu được nội dung công tác thanh niên trong từng giai đoạn Đối với cán bộ Đoàn, phương pháp công tác muốn đạt hiệu quả cao cần phải hiểu đối tượng tác động Đoàn viên, thanh niên cần người cán bộ biết nghe, hiểu điều họ nói, hiểu tâm lý, nắm bắt được nhu cầu sở thích năng khiếu và diễn biến tư tưởng, tâm lý của họ; có khả năng điều tra, phân tích, tổng hợp các ý kiến từ quần chúng thanh niên để có biện pháp chỉ đạo tốt hơn hướng về cơ sở

Thứ tư, có kỹ năng công tác thanh thiếu niên (TTN), có nghiệp vụ xây

dựng Đoàn và phương pháp công tác Đội Đây là nét đặc trưng nổi bật nhất

của người cán bộ Đoàn Đó là khả năng thiết kế, óc tổ chức các hoạt động và nghệ thuật giao tiếp ứng xử Công tác Đoàn, công tác thanh niên không thể bắt đầu chỉ bằng văn bản, mà có khi khởi xướng từ một sự kiện, một hoạt

động, một chương trình cụ thể, hoặc một điển hình thực tế Nghệ thuật châm ngòi, cổ vũ và thúc đẩy thành phong trào hành động cách mạng của quần chúng thanh niên là đặc điểm riêng của các hoạt động chính trị - xã hội Đoàn chỉ có thể hoạt động tốt, nếu có một đội ngũ cán bộ Đoàn có kỹ năng, nghiệp vụ, năng động, biết lựa chọn công việc, biết thiết kế và triển khai chỉ đạo tổ chức thực hiện Xuất phát từ nét đặc trưng này mà hàng năm đội ngũ cán bộ Đoàn cần được bồi dưỡng, tập huấn, hơn nữa cần được đào tạo theo một chương trình bắt buộc

Thứ năm, năng lực tranh thủ sự ủng hộ, tạo lập và mở rộng các quan

quan hệ để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội đối với công tác thanh niên Người cán bộ Đoàn muốn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của

mình không chỉ phát huy nỗ lực sức mạnh từ tổ chức Đoàn mà cần phải tranh thủ tối đa sự ủng hộ của các ban ngành, đoàn thể, các tổ chức kinh tế -

xã hội đối với công tác Đoàn và phong trào TTN nhằm đạt được mục tiêu đã

đề ra Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá IX đã xác định: chăm lo, bồi dưỡng, giáo dục thanh niên thành lớp người “vừa hồng, vừa chuyên” theo tư tưởng Hồ Chí Minh là trách nhiệm của các hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quan trọng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, gia đình, nhà trường và xã hội Tuy nhiên, mỗi ban, ngành, đoàn thể khác đều có chức năng riêng với đối tượng tác động riêng Vì vậy, để sự quan tâm của họ đối với công tác thanh niên biến thành hành độngcụ thể, thì nhất thiết người cán bộ Đoàn phải tích cực, chủ động tham mưu, đề xuất, có chương trình phối hợp, liên kết

Thứ sáu, nhạy cảm chính trị, ủng hộ cái mới, cái tích cực, tiến bộ Đặc

trưng này bao gồm sự hiểu biết chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, khả năng nắm bắt tình hình, nhận biết các mâu thuẫn nảy sinh trong cuộc sống của thanh niên, khả năng tham mưu và đề xuất các giải pháp tốt

Sự nhạy cảm chính trị thể hiện ở người cán bộ Đoàn là khả năng đưa

ra các sáng kiến có ý nghĩa xã hội giúp đỡ các tổ chức cơ sở Đoàn tháo gỡ vướng mắc, khắc phục khó khăn, thể hiện việc đề ra các chương trình, dự

án, các khẩu hiệu, các loại hình hoạt động thích ứng với các sự kiện chính trị, vừa thúc đẩy nhiệm vụ chung vừa đáp ứng nhu cầu, lợi ích của quần chúng; Đồng thời thông qua đó mà tuyên truyền giáo dục thanh niên có hiệu quả Sự nhạy cảm chính trị còn thể hiện ở khả năng biết lựa chọn công việc và lựa chọn phương thức tiến hành thực hiện sao cho có ý nghĩa và có hiệu quả giáo dục cao nhất

1.2.2 Yêu cầu về chất lượng của người cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

1.2.2.1 Chất lượng của người cán bộ Đoàn

“Chất lượng” là “cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, một sự vật, sự việc” [15, tr.247] Khi đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách cấp tỉnh, cấp huyện, thị, thành phố và các Đoàn trực thuộc, một vấn đề đặt ra là hiểu cho đúng thế nào là chất lượng của đội ngũ cán bộ Chất lượng của đội ngũ cán bộ Đoàn được xem xét dưới nhiều góc

- Chỉ tiêu tổng hợp chất lượng của từng cán bộ Đoàn Đối với đội ngũ cán bộ Đoàn, muốn xác định chất lượng cao hay thấp, ngoài việc đánh giá phẩm chất đạo đức, phải có hàng loạt chỉ tiêu đánh giá trình độ năng lực và

sự tín nhiệm của thanh niên Chẳng hạn, các lớp đào tạo huấn luyện đã qua, bằng cấp về chuyên môn (kể cả ngoại ngữ, tin học), kỹ năng, nghiệp vụ, độ

tuổi, thâm niên công tác Chất lượng của đội ngũ cán bộ Đoàn còn được đánh giá dưới góc độ khả năng thích ứng, xử lý các tình huống phát sinh của người cán bộ Đoàn đối với công việc được giao

Từ những góc độ khác nhau nêu trên, có thể thấy rằng: Chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn là chỉ tiêu tổng hợp đánh giá phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực, kỹ năng, nghiệp vụ và khả năng thích ứng, thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao của họ

1.2.2.2 Yêu cầu chất lượng của người cán bộ Đoàn

Theo Văn kiện Hội nghị lần thứ 3 BCH Trung ương Đảng khóa VIII, người cán bộ cần đảm bảo các tiêu chuẩn:

Có tinh thần yêu nước sâu sắc, tận tụy phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, phấn đấu thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; Cần kiệm, liêm chính, chí công vô tư; Không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng; Có ý thức tổ chức kỷ luật; Trung thực, không cơ hội, gắn bó mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm;

Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước;

Có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc có hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao

Tiêu chuẩn chung của người cán bộ Đoàn được cụ thể hóa theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba BCH Trung ương Đảng (khóa VIII) tại Điều 7 Quy chế Cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là:

1 Có tinh thần yêu nước, trung thành với Tổ quốc, tận tụy phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước

2 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư Có ý thức tổ chức kỷ luật, trung thực, không cơ hội; nhiệt tình, năng động, sáng tạo, có khả năng tổ

chức tập hợp, gắn bó mật thiết và được sự tín nhiệm của đoàn viên, thanh niên, thiếu niên, nhi đồng và nhân dân

3 Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; trình độ học vấn, chuyên môn, ngoại ngữ, tin học phù hợp với yêu cầu của vị trí công tác được giao; trưởng thành từ phong trào Đoàn, Hội, Đội hoặc tham gia hoạt động phong trào thanh thiếu nhi hoặc đã được đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng, nghiệp

vụ, kiến thức công tác thanh vận

4 Có sức khỏe tốt; ngoại hình phù hợp với công tác thanh vận; tuổi cán bộ Đoàn được quy định theo cương vị được giao và có thể hơn từ 1 đến

2 tuổi để phù hợp với yêu cầu công tác cụ thể

Trên cơ sở quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng ta về đánh giá cán bộ, căn cứ vào Quy chế đánh giá cán bộ, tiêu chuẩn cán bộ, Luật Cán bộ, công chức… và từ những tiêu chuẩn chung của cán bộ Đoàn được quy định tại Quy chế Cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, có thể xác lập những tiêu chí cơ bản để đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn hiện nay, bao gồm:

- Về phẩm chất chính trị: Là tiêu chí quan trọng nhất, quyết định đến

chất lượng cán bộ Đoàn Phẩm chất chính trị là động lực tinh thần thúc đẩy cán bộ các cấp vươn lên hoàn thành nhiệm vụ với hiệu quả cao nhất Phẩm chất chính trị cũng chính là yêu cầu cơ bản nhất đối với người cán bộ Đoàn; là lòng nhiệt tình cách mạng, lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng của Đảng, của Đoàn, với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tinh thần tận tụy với công việc, hết lòng hết sức vì sự nghiệp của nhân dân;

là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định với mục tiêu và con đường đi lên CNXH Phẩm chất chính trị đòi hỏi người cán bộ Đoàn phải thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quán triệt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, có tinh thần

cương quyết đấu tranh chống lại các hiện tượng lệch lạc, những biểu hiện

mơ hồ, sai trái đường lối,chủ trương chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước và các hành vi xâm phạm quyền lợi chính đáng của nhân dân Người cán bộ Đoàn có phẩm chất chính trị tốt là người tích cực tuyên truyền, vận động gia đình, ĐVTN thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; là người luôn trăn trở băn khoăn và tìm cách tháo gỡ những khó khăn ở cơ sở, từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho thanh niên, gương mẫu phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, là nền tảng, là gốc, là sức mạnh của người cán bộ

- Về đạo đức cách mạng: Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Cũng như

sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn; cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo; người cách mạng phải có đạo đức cách mạng, không có đạo đức thì có tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [37, tr.252-253] “Đạo đức cách mạng là bất kỳ ở cương vị nào, bất kỳ làm công việc gì, đều không sợ khó, không sợ khổ, đều một lòng một dạ phục vụ lợi ích chung của giai cấp, của nhân dân, đều nhằm mục đích xây dựng chủ nghĩa xã hội” [37, tr.306] Người không chỉ yêu cầu mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, mà còn dặn dò đảng viên phải quan tâm chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho đoàn viên và thanh niên, đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa

"hồng" vừa "chuyên" Chính vì vậy, về thực tiễn, thực hành đạo đức cách mạng là một mặt không thể thiếu của người cán bộ Đoàn

Cán bộ Đoàn là người trực tiếp triển khai chủ trương công tác của Trung ương, của tỉnh xuống cấp xã, phường, thị trấn, trực tiếp hoặc gián tiếp làm việc và sinh hoạt cùng thanh niên Cho nên đạo đức của người cán

bộ Đoàn sẽ có tác động rất lớn đối với thanh niên, có ảnh hưởng rất lớn đối với hiệu quả công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Nếu người cán

bộ Đoàn có đầy đủ các phẩm chất “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”

ĐVTN sẽ tin tưởng họ, tin tưởng vào tổ chức Đoàn, từ đó tự giác tham gia các phong trào hoạt động cách mạng do Đoàn phát động Ngược lại, nếu người cán bộ Đoàn không có đủ các phẩm chất trên thì họ sẽ bị mất niềm tin của thanh niên, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức Đoàn Người cán bộ Đoàn không chỉ tuyên truyền, phổ biến đường lối, chính sách thôi chưa đủ,

mà họ phải là người tiên phong gương mẫu trong việc chấp hành đường lối, chủ trương, chính sách đó, họ phải “nói đi đôi với làm”, họ phải là tấm gương sáng để thanh niên noi theo, như Bác Hồ đã dạy “Một tấm gương sáng còn giá trị hơn một triệu bài diễn văn tuyên truyền” Người cán bộ Đoàn có đạo đức cách mạng là người phải tích cực đấu tranh chống lại các tiêu cực của xã hội như: Tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tha hóa, sa sút về đạo đức lối sống chạy theo địa vị danh lợi, tranh giành kèn cựa lẫn nhau, làm mất đoàn kết nội bộ, dối trá, lười biếng, suy thoái về tư tưởng, phai nhạt lý tưởng cách mạng…

Phẩm chất đạo đức của người cán bộ Đoàn gồm hai mặt cơ bản: Đạo đức cá nhân và đạo đức nghề nghiệp Đạo đức cá nhân, trước hết thể hiện ở

ý thức, niềm tin vào định hướng XHCN; vào lý tưởng của Đảng, của Đoàn; quyết tâm thực hiện mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, được thể hiện ở tinh thần và ý thức, biết tôn trọng, giữ gìn kỷ luật, kỷ cương, sống và làm việc theo pháp luật, có lối sống lành mạnh, không tham ô lãng phí, có trách nhiệm trong thi hành công vụ, có lòng nhân ái, vị tha, ứng xử đúng đắn trong quan hệ gia đình, bạn bè và trong xã hội, có tinh thần hướng thiện, hiếu học Xã hội càng dân chủ càng đòi hỏi đạo đức cá nhân cần phải hoàn thiện, mẫu mực Địa vị pháp lý, cũng như

sự tôn vinh của xã hội đối với người cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh buộc họ phải luôn tự rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức, tu dưỡng bản thân để không mắc phải các hiện tượng tiêu cực trong xã hội Ngoài phẩm chất đạo đức cá nhân, người cán bộ Đoàn cần phải có đạo đức nghề nghiệp

đối với “nghề” cán bộ Đoàn, đó là ý thức và trách nhiệm pháp lý đối với nghề nghiệp mà họ đã chọn Đạo đức nghề nghiệp của người cán bộ Đoàn thể hiện trước hết ở tinh thần trách nhiệm và đề cao kỷ luật trong thực thi công vụ Đó là ý thức luôn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao, kể cả khi gặp những điều kiện khó khăn, phức tạp, lo trước cái lo của thanh niên, vui sau cái vui của thanh niên

Đạo đức nghề nghiệp của người cán bộ Đoàn đòi hỏi phải tiết kiệm không chỉ cho bản thân mà tiết kiệm thời gian, kinh phí, tài nguyên của đất nước, chống lãng phí; phải là người thật thà, trung thực, không tham nhũng, sách nhiễu thanh niên Người cán bộ Đoàn chủ chốt muốn được thanh niên tin yêu, nói thanh niên nghe, làm thanh niên tin thì phải thường xuyên rèn luyện tu dưỡng đạo đức mọi lúc, mọi nơi như Bác Hồ đã từng dạy: “Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời sa xuống Nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” [38, tr.167]

- Về trình độ chuyên môn: Không phải là yếu tố duy nhất quyết định

chất lượng cán bộ Đoàn, nhưng đây là tiêu chí quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng của đội ngũ này Nó là nền tảng cho việc nhận thức, tiếp thu đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, của Đoàn, pháp luật của Nhà nước; là tiền đề tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật vào trong cuộc sống Hạn chế về trình độ học vấn sẽ hạn chế về khả năng nhận thức và năng lực tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách, các quy định của pháp luật, cản trở việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cán bộ Đoàn Do đó, trình độ chuyên môn là một trong các tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng cán bộ Đoàn

- Về kỹ năng, nghiệp vụ: Kỹ năng là năng lực (khả năng) của chủ thể thực

hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi Nghiệp vụ tức là nghề

chuyên môn, công việc chuyên môn Kỹ năng, nghiệp vụ của cán bộ Đoàn là khả năng vận dụng khéo léo, thành thạo những kiến thức và kinh nghiệm vào thực hiện nhiệm vụ của người cán bộ Đoàn Các kỹ năng gồm: Kỹ năng xây dựng và triển khai kế hoạch; kỹ năng lãnh đạo, quản lý; kỹ năng nói trước đám đông và tuyên truyền miệng; kỹ năng làm việc nhóm; kỹ năng ứng xử, xử lý các mối quan hệ; kỹ năng tổ chức hoạt động… Đây là những kỹ năng mà cán

bộ Đoàn chuyên trách không thể thiếu khi giải quyết công việc của mình, nếu thiếu thì người cán bộ Đoàn sẽ lúng túng trong việc giải quyết và xử lý công việc, chắc chắn sẽ khó hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao Người cán

bộ Đoàn là thủ lĩnh của thanh niên, để làm tốt nhiệm vụ đó họ không chỉ là người có tâm huyết với các hoạt động chính trị xã hội mà còn phải nắm vững phương pháp luận khoa học, có kiến thức xã hội đủ rộng, thông thạo nghiệp vụ Đoàn - Hội - Đội và có kỹ năng công tác thanh thiếu niên

- Về phương pháp làm việc: Phương pháp làm việc của cán bộ Đoàn là

cách thức mà họ sử dụng để thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực ở cơ sở có hiệu quả cao

Các phương pháp làm việc của cán bộ Đoàn được chia làm hai nhóm: Nhóm thứ nhất: Các phương pháp chủ yếu của khoa học quản lý gồm: Phương pháp giáo dục tư tưởng, đạo đức XHCN; phương pháp tổchức; phương pháp kinh tế; phương pháp hành chính

Nhóm thứ hai: Các phương pháp của các môn khoa học khác được sử dụng trong quản lý nhà nước gồm: phương pháp kế hoạch hóa; phương pháp thống kê; phương pháp tâm lý - xã hội học; phương pháp toán học; phương pháp sinh lý học Nếu cán bộ Đoàn có phương pháp làm việc tốt thì công việc được giải quyết nhanh chóng, được thanh niên đồng tình ủng

hộ, hiệu quả công tác cao; ngược lại, nếu cán bộ Đoàn không có phương pháp làm việc tốt thì hiệu quả công tác sẽ thấp

Ngoài ra, còn có các yếu tố như: Sức khỏe, ngoại hình, tác phong làm việc, kinh nghiệm thực tế quyết định không nhỏ đến chất lượng cán bộ Đoànnói chung và cán bộ Đoàn chuyên trách nói riêng

1.3 Yêu cầu khách quan của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

1.3.1 Do vị trí, vai trò của cán bộ ĐoànThanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Lịch sử đã chứng minh, trong bất cứ một giai đoạn phát triển nào đất nước, thanh niên Việt Nam luôn giữ vai trò quan trọng, luôn thể hiện tinh thần xả thân trong các cuộc chiến tranh giữ nước và luôn là lực lượng quan trọng trong thời kỳ kiến thiết đất nước Thanh niên Việt Nam trong các cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ; trong cuộc kháng chiến chống Pháp và cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước; trong thời kỳ kiến thiết đất nước sau chiến tranh; trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước luôn phát huy truyền thống của dân tộc, luôn nêu cao tinh thần xung phong, tình nguyện, xung kích, đi đầu để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Đảng, nhà nước và nhân dân giao phó Và trong sự nghiệp đổi mới, vai trò cũng như vị trí của người cán bộ Đoàn quan trọng hơn bao giờ hết Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư, Ban Chấp hành Trung ương khóa VII nêu rõ: “Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên” Nghị quyết

hội nghị lần thứ bảy Ban hấp hành Trung ương khóa X về “Tăng cường sự

lãnh đạo của đảng đối với công tác thanh niên trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa” đã khẳng định: “Thanh niên là rường cột

của nước nhà, chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng xung kích

trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế và xây dựng chủ nghĩa xã hội”

Việc xác định được nhiệm vụ công tác Đoàn cụ thể trong từng thời kỳ, thời điểm đối với người cán bộ Đoàn là hết sức quan trọng Khi đã xác định

rõ nhiệm vụ, người cán bộ Đoàn sẽ dễ dàng tổ chức, thực hiện công tác một cách khoa học, mang tính nghệ thuật cao Từ đó, tổ chức Đoàn mới có thể vận động, khuyến khích được các đoàn viên, thanh niên tham gia hoạt động một cách hăng hái; tránh lãng phí thời gian, công sức và tranh thủ triệt để nguồn lực cho các phong trào đa dạng Muốn làm được điều đó, người cán

bộ Đoàn cần phải xác định vị trí, vai trò của mình

Đoàn viên là nhân vật trung tâm của tổ chức Đoàn Danh hiệu đoàn viên Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là niềm vinh dự, tự hào của mỗi thanh niên khi gia nhập Đoàn Nâng cao chất lượng đoàn viên là bồi đắp, rèn luyện bản lĩnh chính trị, tính tiền phong, gương mẫu và sức quy tụ thanh thiếu nhi của người đoàn viên; là nhiệm vụ của mỗi một cán bộ Đoàn

và là trách nhiệm của tổ chức Đoàn Đại hội XI của Đảng chỉ rõ vị trí của Đoàn: "Thu hút rộng rãi thanh niên, thiếu niên và nhi đồng vào các tổ chức

do Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh làm nòng cốt và phụ trách" Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ VIII xác định: Người cán bộ Đoàn trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là người công dân tốt, người bạn tốt của thanh niên, có uy tín trong một tập thể thanh niên và trong cộng đồng dân cư Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ IX khẳng định phương châm cơ bản trong xây dựng tổ chức đoàn là: Mặt trận tập hợp, đoàn kết thanh niên phải rộng rãi; Đoàn phải mạnh; đoàn viên phải tiêu biểu trong mỗi tập thể thanh niên và ở cộng đồng dân cư

Người cán bộ đoàn là nhân vật trung tâm tạo nên sức mạnh của tổ chức đoàn, là cầu nối quan trọng giữa tổ chức đoàn với thanh niên, là lực

lượng chăm sóc và dìu dắt thiếu niên, nhi đồng; là người trực tiếp tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng, của Đoàn đến với thanh niên;

là người có vai trò tiên phong trong triển khai thực hiện các phong trào, các hoạt động của Đoàn; là hình mẫu cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng học tập và làm theo Họ là những người lãnh đạo của một tập thể trẻ, có thể nói là một tổng chỉ huy, là người điều hành công việc của Ban Thường vụ, Ban Chấp hành để thực hiện nghị quyết của đại hội, tiến hành triển khai tổ chức các hoạt động công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi của đơn

vị Cán bộ Đoàn còn có vai trò truyền cảm, thuyết phục, giáo dục đoàn viên thanh niên hành động theo chương trình do Đoàn khởi xướng

Trong công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi, cán bộ Đoàn giữ vai trò đặc biệt trong công tác tổ chức thực hiện nhiệm vụ đoàn kết, tập hợp giáo dục thanh niên Người cán bộ Đoàn là những người nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nghị quyết của Đoàn và những đặc điểm của địa phương để tổ chức các phong trào hành động cách mạng của Đoàn; tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế -

xã hội của địa phương…

Bên cạnh đó, cán bộ Đoàn còn có vai trò quan trọng trong việc cụ thể hoá chủ trương, nghị quyết của Đoàn cấp trên cho phù hợp với nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của địa phương, phù hợp với hoàn cảnh lịch sử, đặc điểm tình hình của địa phương, với nhu cầu, nguyện vọng, tâm

lý, lợi ích hợp pháp của các đối tượng thanh niên trên địa bàn, từ đó tổ chức các hoạt động của Đoàn và phong trào TTN đạt hiệu quả ở mức độ cao nhất

1.3.2 Những hạn chế trong công tác đào tạo, bồi dưỡng; cơ chế tuyển chọn, bố trí, sử dụng; chế độ, chính sách và vị thế của người cán

bộ Đoàn

Về công tác đào tạo, bồi dưỡng: Đa số cán bộ Đoàn trong hiện nay đã

có trình độ cơ bản đảm bảo yêu cầu Tuy nhiên, một bộ phận cán bộ Đoàn

cơ sở người dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn còn chưa được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng, nghiệp vụ cán bộ Đoàn một cách bài bản, chất lượng Đối với cán bộ Đoàn các cấp, sau mỗi lần bầu cử, tuy có được bồi dưỡng, đào tạo nhưng các kiến thức họ thu nhận được không đầy đủ, hệ thống, vì chủ yếu là chỉ qua các lớp bồi dưỡng ngắn ngày

và cũng chưa được quan tâm đúng mức Hiện nay, trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ Đoàn đã được nâng lên, nhưng những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực lãnh đạo, quản lý thì còn yếu và thiếu Hơn thế nữa, đội ngũ cán

bộ Đoàn lại thường biến động qua mỗi kỳ đại hội Đoàn hoặc đại hội Đảng Đây cũng chính là lý do tạo cho người cán bộ Đoàn không thật sự yên tâm trong công tác, giảm ý chí học tập nâng cao trình độ làm ảnh hưởng đến chất lượng công tác của đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp Đây là một trong những nguyên nhân làm cho đội ngũ cán bộ Đoàn các cấp chưa thật sự đáp ứng được với yêu cầu hiện nay Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán

bộ Đoàn chuyên trách là một yêu cầu vừa cơ bản, vừa cấp bách Nếu không đào tạo, bồi dưỡng thì không thể có đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh CNH, HĐH đất

nước, không thể chuẩn hóa được đội ngũ cán bộ Đoàn theo quy định

Về cơ chế tuyển chọn, bố trí, sử dụng đội ngũ cán bộ Đoàn: Việc

tuyển chọn đội ngũ cán bộ Đoàn hiện nay hầu như chưa gắn với việc thi tuyển, lựa chọn về chuyên môn, nghiệp vụ Các chức danh chủ chốt của Đoàn thanh niên cơ bản thông qua giới thiệu ứng cử, bầu cử, điều đó đã dẫn đến tình trạng còn nhiều cán bộ Đoàn chưa được đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ chính quy Một số cán bộ Đoàn chuyên trách chưa có trình độ, năng lực phù hợp với đòi hỏi của nhiệm vụ công tác Đoàn Việc tuyển dụng cán bộ Đoàn nhiều nơi hầu như chỉ dựa vào sự chỉ đạo, nhất trí của

cấp ủy Với cơ chế tuyển dụng, bố trí cán bộ Đoàn như vậy, khó tránh khỏi tuyển dụng, bố trí, sử dụng những người yếu kém về năng lực, phẩm chất,

dễ làm ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn

Về chế độ, chính sách và vị thế của người cán bộ Đoàn: Đây là một

yếu tố tác động rất lớn đến chất lượng của đội ngũ cán bộ Đoàn nói chung, cán bộ Đoàn chuyên trách nói riêng Chế độ, chính sách dành cho cán bộ Đoàn chưa thật sự được quan tâm nên người cán bộ Đoàn vẫn chủ yếu “Ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng” Vị thế của người cán bộ Đoàn một thời gian khá dài bị xem nhẹ Cán bộ Đoàn rất đa năng, làm rất nhiều việc gắn liền với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đơn vị, nhưng trong cách nhìn của nhiều cán bộ cấp ủy, chính quyền thì cán bộ Đoàn chỉ là “những người chỉ biết ca hát, nhảy múa” nên điều đó đã có ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng của đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách Hầu hết, cán bộ Đoàn chuyên trách khi có cơ hội được đi đào tạo nâng cao trình độ thì rất ít có người quay trở về công tác tại vị trí trước khi được đi đào tạo, khi được đào tạo cơ bản thì xu hướng chung là tìm cách để được chuyển công tác khác Mặt khác, khi thấy có cán bộ Đoàn chuyên trách có năng lực, công tác tốt thì lãnh đạo các cấp cũng luân chuyển sang công tác tại các cơ quan, ban, ngành khác Có khá nhiều đồng chí cán bộ Đoàn chuyên trách công tác rất tốt ở cương vị Bí thư, Phó

bí thư, nhưng khi được luân chuyển làm công tác khác thì lại không phát huy được sở trường của mình do thiếu chuyên môn Ngược lại, nhiều đồng chí cán bộ Đoàn chuyên trách không được quan tâm quy hoạch, luân chuyển, bố trí, sử dụng nên nhiều đồng chí đã hết tuổi quy định nhưng vẫn chưa thể luân chuyển sang công tác khác Chế độ, chính sách làm cho người cán bộ Đoàn không yên tâm trong công tác, không có chí tiến thủ Riêng đối với địa bàn cấp huyện không có sức hút đối với những người có

năng lực, có trình độ học vấn, nhất là đối với đội ngũ sinh viên tốt nghiệp đại học loại giỏi, xuất sắc về công tác tại cấp huyện

1.3.3 Tác động của quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Quá trình CNH, HĐH đất nước và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng vừa tạo ra nhiều cơ hội mới, vừa đặt ra những yêu cầu mới cao hơn đối với thanh niên cả về nhận thức chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp Đoàn viên, thanh niên có trình độ học vấn, chuyên môn, nghề nghiệp cao hơn trước; định hướng giá trị, nhu cầu của đoàn viên, thanh niên đa dạng hơn Tuy nhiên, năng lực hoạt động thực tiễn, tay nghề, chuyên môn, khả năng hội nhập vẫn là những vấn đề lớn cần quan tâm để bồi dưỡng các thế hệ thanh nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước và xu thế hội nhập kinh tế quốc tế

Mặt khác, trong thời gian tới, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục gặp nhiều khó khăn, thách thức Đó là kinh tế đất nước vẫn trong tình trạng kém phát triển, sức cạnh tranh thấp, nguy cơ tụt hậu xa hơn so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới; sự chuyển dịch về cơ cấu kinh tế, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng, những tiêu cực và tệ nạn xã hội như tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn ra ở nhiều lĩnh vực…đã tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, lối sống của đoàn viên, thanh niên Ngoài ra, tác động mặt trái của công nghệ thông tin cũng tạo ra những ảnh hưởng xấu đối với sự phát triển của con người, trong đó có thanh niên Quá trình đẩy mạnh nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế sẽ tạo ra những thách thức đối với thanh niên về trình độ học vấn, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tay nghề, bản lĩnh và tác động sâu sắc đến tư tưởng, tình cảm, lối sống của đoàn viên, thanh niên; tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn ra ở nhiều lĩnh vực; tác động của mặt trái công nghệ thông tin sẽ là lực cản ảnh hưởng đến sự phát triển đất nước, sự phát triển của thế hệ trẻ

Sự chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển khu vực công nghiệp, dịch vụ và sự thu hẹp của khu vực nông nghiệp sẽ kéo theo sự chuyển dịch lao động trẻ, cơ cấu xã hội, nghề nghiệp của thanh niên sẽ tiếp tục có thay đổi lớn Số đoàn viên, thanh niên từ nông thôn ra thành phố, các khu công nghiệp, các trung tâm kinh tế tiếp tục tăng; tình trạng thanh niên lao động tự do, thanh niên thiếu việc làm, thu nhập không ổn định vẫn diễn ra gay gắt Các doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân, chủ trang trại do thanh niên quản lý ngày càng nhiều; thanh niên thuộc các lĩnh vực, đối tượng tiếp tục có sự phân hóa, chênh lệch ngày càng lớn về mức sống, về trình độ học vấn, thu nhập, về địa vị kinh tế, điều kiện hưởng thụ văn hoá, vui chơi giải trí Các nhu cầu của thanh niên ngày càng đa dạng, đặc biệt là nhu cầu vui chơi, giải trí, hưởng thụ văn hóa ngày càng cao Trong khi đó các thiết chế văn hoá dành cho đoàn viên, thanh niên chưa đáp ứng đủ yêu cầu

Mặt trái của kinh tế thị trường đang tác động mạnh đến đoàn viên, thanh niên Một bộ phận không nhỏ thanh niên sống thực dụng đề cao giá trị vật chất, không quan tâm đến tập thể và cộng đồng; bản lĩnh chính trị, niềm tin vào tương lai đất nước dễ bị lung lay, dao động và không tự giải đáp về tư tưởng trước những khó khăn của đất nước; hơn nữa, sự yếu kém trong quản lý xã hội, trong việc ngăn chặn các tác động của tiêu cực, tội phạm, tệ nạn xã hội, sự chống phá của thế lực thù địch sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến định hướng và sự lựa chọn tương lai của thanh niên

Các thế lực thù địch đẩy mạnh các hoạt động thực hiện chiến lược

“Diễn biến hòa bình”, ra sức lôi kéo, tha hóa thanh niên Sự tranh giành, lôi kéo tập hợp thanh niên, lợi dụng thanh niên của các tôn giáo và các thế lực thù địch sẽ diễn biến phức tạp, nhất là đối với thanh niên học sinh, sinh viên, thanh niên trí thức, dân tộc thiểu số và thanh niên Việt Nam ở nước ngoài ngày càng phức tạp Do sự xâm lăng của văn hoá ngoại lai ngày càng

mạnh mẽ nên việc có đủ bản lĩnh để giữ vững nhân cách, đạo đức, lối sống, truyền thống của dân tộc sẽ là khó khăn, thách thức không nhỏ đối với đoàn viên, thanh niên và cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh

Có thể khẳng định, quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế là điều kiện thuận lợi để người cán bộ đoàn thể hiện tài năng, sức trẻ, nhiệt huyết, khả năng của mình cho công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi Nhưng cũng chính quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang đặt ra nhiều yêu cầu cao hơn đối với thanh niên và phong trào thanh niên; là thủ lĩnh của phong trào thanh niên, cán bộ Đoàn phải vươn lên về mọi mặt mới đáp ứng được đòi hỏi khách quan này Trước sự quan tâm, kỳ vọng lớn lao của Đảng và Nhà nước, mỗi một cán bộ đoàn cần nhận thức rõ vai trò của mình; năng động, sáng tạo trong học tập và lao động; không ngừng rèn luyện nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ góp phần hình thành đội ngũ cán bộ đoàn có năng lực, làm việc khoa học, hiện đại, đáp ứng đòi hỏi

của đất nước và yêu cầu trong thời kỳ mới

1.3.4 Phát huy những mặt mạnh và khắc phục những khó khăn, yếu kém, bất cập của đội ngũ cán bộ Đoàn hiện nay

Trong những năm qua, đội ngũ cán bộ Đoàn ở Việt Nam từng bước phát triển cả số lượng và chất lượng, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của thời kỳ mới Đa số cán bộ Đoàn có phẩm chất đạo đức tốt, trung thành với lý tưởng, tin tưởng vào sự nghiệp đổi mới của Đảng, có lối sống giản

dị, trong sáng, gần gũi với nhân dân, tâm huyết với công việc Đây là nhân

tố quan trọng góp phần đảm bảo tổ chức thực hiện thành công đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, lãnh đạo nhân dân phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra

Tuy nhiên, trước tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, một bộ phận cán

bộ nói chung, cán bộ Đoàn nói riêng có biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo

đức, thái độ còn quan liêu, hách dịch, “quan Đoàn”, không gần gũi với thanh niên, còn lạm dụng mệnh lệnh hành chính, chưa thực hiện tốt công tác dân chủ

cơ sở; một số ít có dấu hiệu, tư tưởng cơ hội, ý thức kỷ luật kém gây mất đoàn kết nội bộ; tinh thần phê bình và tự phê bình còn thấp, gây tổn hại đến uy tín tổ chức Đoàn và làm giảm sút lòng tin của thanh niên đối với Đoàn Một số cán

bộ Đoàn chủ chốt chưa thật sự gương mẫu trong nhận thức và hành động, thiếu tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ không tốt, xa rời thực tế, xa thanh niên, gây phiền hà cho thanh niên, nói nhiều làm ít, làm việc không có kế hoạch, cục

bộ địa phương Một bộ phận cán bộ Đoàn hạn chế về kỹ năng, nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động trong hệ thống của Đoàn; khả năng nhận thức, tổ chức thực hiện và xử lý những tình huống phát sinh ở địa phương còn nhiều lúng túng Một số cán bộ Đoàn thiếu khả năng độc lập, quyết đoán trong giải quyết côngviệc của thủ lĩnh thanh niên, thụ động trong thực thi các nhiệm vụ; thiếu khả năng bao quát tình hình; thiếu kỹ năng trong công tác tuyên truyền, tập hợp, vận động thanh thiếu nhi; chưa thể hiện được vai trò, trách nhiệm người thủ lĩnh thanh niên trong triển khai, thực hiện các phong trào

ở địa phương Việc tiên phong tham gia giải quyết các vấn đề phức tạp về lĩnh vực quản lý kinh tế, tài chính, văn hóa, xã hội, thông tin, tôn giáo, tranh chấp

về đất đai, bảo vệ tài nguyên, môi trường còn yếu; chưa thật sự quyết tâm, học hỏi kinh nghiệm để phát huy tiềm năng, lợi thế, bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời khắc phục khó khăn ở địa phương; còn thụ động, trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ, giúp đỡ của lãnh đạo và Đoàn cấp trên Chất lượng, trình độ về chuyên môn, lý luận chính trị của một bộ phận đội ngũ cán bộ Đoàn chủ chốt chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của thời kỳ mới; còn bất cập cả về cơ cấu, độ tuổi, trình

độ đào tạo và kinh nghiệm thực tiễn

Thực tế, việc triển khai thực hiện Đoàn thanh niên tham gia xây dựng nông thôn mới thời gian qua ở các địa phương là bước sát hạch năng lực lãnh đạo, điều hành đội ngũ cán bộ Đoàn một cách khách quan Kết quả

kém do nhiều nguyên nhân, nhưng cơ bản chính là sự thiếu tâm huyết, yếu kém của một bộ phận đội ngũ cán bộ Đoàn Vẫn còn một bộ phận cán bộ Đoàn chủ chốt do chưa được đào tạo dẫn tới hạn chế về năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành; giải quyết công việc thường dựa vào kinh nghiệm, chủ quan, tùy tiện Tình trạng vừa bao biện, làm thay, vừa buông lỏng, bỏ sótcông việc trong quản lý, điều hành vẫn tồn tại Một số cán bộ có hiện tượng kèn cựa địa vị, cục bộ địa phương, thiếu dân chủ, mất đoàn kết nội

bộ Thực trạng đó đã ảnh hưởng trực tiếp đến công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi ở cơ sở; làm giảm sút niềm tin của thanh niên Tình trạng người cần đi học thì không đi học, không được cử đi học và không có chỗ

để học; người không cần đi học lại được cử đi học, người không cần đi học thì lại bị buộc phải đi học gây ra sự lãng phí không nhỏ Ngoài lãng phí tiền của, lãng phí lớn nhất là mất công đào tạo mà không làm tăng được số cán bộ Đoàn có trình độ học vấn đáp ứng nhu cầu xã hội đang đặt ra Việc quản lý đào tạo cũngchưa được chặt chẽ Đôi khi việc đào tạo không phải

vì nâng cao trình độ mà là để tìm cách nhận bằng, nhận giấy chứng nhận hợp thức hóa tiêu chuẩn cán bộ Trong khi đó, nội dung chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn nhìn chung vẫn nặng về lý luận chính trị và trùng lặp, chưa đi sâu vào kỹ năng, nghiệp vụ

Nguyên nhân của những hạn chế nói trên là do công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn tuy đã được đẩy mạnh nhưng vẫn chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ ở cơ sở Việc bố trí, sắp xếp, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ hay chuẩn bị nhân sự cho các kỳ đại hội Đoàn chưa chú trọng đến tiêu chuẩn chức danh Công tác quản lý cán bộ Đoàn chưa chặt chẽ; công tác kiểm tra,

xử lý chưa kịp thời, nghiêm túc nên không đủ sức răn đe, ngăn chặn những sai phạm của cán bộ Đoàn Điều kiện làm việc của cán bộ Đoàn hiện nay

cơ bản là còn rất nhiều thiếu thốn, dẫn đến tình trạng làm việc tùy tiện, giờ giấc không bảo đảm, hiệu quả công việc chưa cao Thông thường, các cấp

ủy Đảng, các cấp bộ Đoàn chỉ đánh giá sự yếu kém của đội ngũ cán bộ Đoàn cấp cơ sở, cấp xã, phường,thị trấn và đội ngũ bí thư các chi đoàn, ít đánh giá sự yếu kém của đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách Trên thực tế, đội ngũ cán bộ Đoàn chuyên trách nói chung đang còn nhiều bất cập: Tiêu chuẩn, chức danh cán bộ chưa đáp ứng yêu cầu, kỹ năng, nghiệp vụ còn yếu, năng lực lãnh đạo phong trào còn hạn chế, chưa theo kịp xu thế phát triển của thanh niên

Kết luận chương 1

Trong tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm đặc biệt đến công tác cán bộ và chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, xem đây là nhân tố quyết định thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Trong đó, cán bộ Đoàn thuộc nhóm cán bộ lãnh đạo đoàn thể chính trị - xã hội, là cán bộ kế cận của Đảng, là cán bộ của Đảng trực tiếp làm công tác thanh thiếu nhi Xây dựng Đoàn thực chất là góp phần xây dựng Đảng trước một bước, cán bộ Đoàn là nguồn cung cấp cán bộ cho cả hệ thống chính trị Do đó, cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn chuyên trách vững mạnh trên các mặt công tác nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi trong giai đoạn mới Đội ngũ cán bộ Đoàn là nhân tố then chốt quyết định đến sự vững mạnh của các tổ chức Đoàn, Hội, Đội, đồng thời tích cực tham gia xây dựng Đảng và chính quyền trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Tuy nhiên, so với yêu cầu, nhiệm vụ của công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong điều kiện đất nước đẩy mạnh CNH, HĐH và hội nhập quốc tế hiện nay, đội ngũ cán bộ Đoàn bên cạnh những mặt mạnh còn bộ lộ những hạn chế, bất cập Do vậy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Ðoàn

hiện nay là một yêu cầu có tính cấp thiết

Chương 2 THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN

THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TỈNH QUẢNG BÌNH

2.1 Khái quát một số nét về tỉnh Quảng Bình và hoạt động của Đoàn thanh niên tỉnh Quảng Bình

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Tỉnh Quảng Bình nằm ở Bắc Trung Bộ, Việt Nam Phần đất liền của Quảng Bình nằm trải dài từ 16°55’ đến 18°05’ vĩ Bắc và từ 105°37’ đến 107°00’ kinh Đông Phía Bắc giáp tỉnh Hà Tĩnh, phía Nam giáp tỉnh Quảng Trị, phía Tây giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Tỉnh có chung biên giới với Lào 201,87 km ở phía Tây, phía Đông giáp biển Đông Tỉnh lỵ của Quảng Bình là thành phố Đồng Hới, cách thủ đô Hà Nội 500 km về phía Bắc và cách Thành phố Hồ Chí Minh 1.220 km về phía Nam theo đường Quốc lộ 1A

Diện tích tự nhiên tỉnh Quảng Bình là 8.065,3 km2, có bờ biển dài 116,04 km ở phía Đông và có chung biên giới với Lào 201,87 km ở phía Tây, 85% tổng diện tích tự nhiên là đồi núi Toàn bộ diện tích được chia thành 4 vùng sinh thái cơ bản: Vùng núi cao, vùng đồi và trung du, vùng đồng bằng, vùng cát ven biển Hầu như toàn bộ vùng phía tây tỉnh là núi cao 1.000 - 1.500m, trong đó cao nhất là đỉnh Phi Co Pi 2017m, kế tiếp là vùng đồi thấp, phân bố theo kiểu bát úp Gần bờ biển có dải đồng bằng nhỏ và hẹp Sau cùng

là những tràng cát ven biển có dạng lưỡi liềm hoặc rẽ quạt

Trên địa bàn tỉnh có 5 sông lớn là sông Gianh, sông Roòn, sông Nhật

Lệ (là hợp lưu của sông Kiến Giang và sông Long Đại), sông Lý Hòa và sông Dinh với tổng lưu lượng 4 tỷ m³/năm Các sông này do nhiều lưu vực hợp thành và đều bắt nguồn từ dãy Trường Sơn đổ ra biển

Quảng Bình có nhiều loại khoáng sản như vàng, sắt, titan, pyrit, chì, kẽm và một số khoáng sản phi kim loại như cao lanh, cát thạch anh, đá vôi,

đá mable, đá granit Trong đó, đá vôi và cao lanh có trữ lượng lớn, đủ điều kiện để phát triển công nghiệp xi măng và vật liệu xây dựng với quy mô lớn

Có suối nước khoáng nóng 1050C.Trữ lượng vàng tại Quảng Bình có khả năng để phát triển công nghiệp khai thác và chế tác vàng

Dải đất Quảng Bình như một bức tranh hoành tráng, có rừng, có biển với nhiều cảnh quan thiên nhiên đẹp, thắng cảnh nổi tiếng: đèo Ngang, đèo Lý Hoà, cửa biển Nhật Lệ, phá Hạc Hải, Cổng Trời… và Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng được công nhận là Di sản Thiên nhiên thế giới, Hang Sơn Đoòng được công nhận là hang động lớn nhất thế giới Với hệ thống hang động phong phú được tìm thấy, cho đến nay, Quảng Bình đã được mọi người gọi là Vương quốc hang động

2.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

Ngoài trung tâm hành chính của Tỉnh là thành phố Đồng Hới, Quảng Bình có 7 huyện, thị xã với 159 xã, phường và thị trấn 07 huyện, thị là: Thị

xã Ba Đồn, huyện Bố Trạch, huyện Lệ Thủy, huyện Minh Hóa, huyện Quảng Trạch, huyện Quảng Ninh, huyện Tuyên Hóa

Theo số liệu từ Niên giám thống kê năm 2015, dân số Quảng Bình đạt 872.925 người Trên địa bàn tỉnh có 24 dân tộc anh em cùng sinh sống, nhưng chủ yếu là người Kinh Dân tộc ít người thuộc hai nhóm chính là Chứt và Bru-Vân Kiều gồm những tộc người chính là: Khùa, Mã Liềng, Rục, Sách, Vân Kiều, Mày, Arem sống tập trung ở hai huyện miền núi Tuyên Hóa và Minh Hóa và một số xã miền Tây Bố Trạch, Quảng Ninh, Lệ Thủy Dân cư phân bố không đều, 80,61% sống ở vùng nông thôn và 19,39% sống ở thành thị

Quảng Bình có nguồn lao động dồi dào với 530.064 người, chiếm khoảng 60,72% dân số Trong đó tỷ lệ lao động nam/nữ lần lượt là 265.206/ 264.858 người Về chất lượng lao động cho đến năm 2013: hơn 25.000 người