Nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ bí thư đảng uỷ cấp xã ở huyện cờ đỏ, thành phố cần thơ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH HÀ TÚ ANH NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG UỶ CẤP XÃ Ở HUYỆN CỜ ĐỎ, THÀNH PHỐ CẦN THƠ Chuyên ngành: CHÍNH TRỊ HỌC Mã số:

HÀ TÚ ANH

NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG

UỶ CẤP XÃ Ở HUYỆN CỜ ĐỎ, THÀNH PHỐ CẦN THƠ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

NGHỆ AN THÁNG 7/2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

HÀ TÚ ANH

NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG

UỶ CẤP XÃ Ở HUYỆN CỜ ĐỎ, THÀNH PHỐ CẦN THƠ

Chuyên ngành: CHÍNH TRỊ HỌC

Mã số: 60.31.02.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ

Người hướng dẫn khoa học: TS VŨ THỊ PHƯƠNG LÊ

NGHỆ AN THÁNG 7/2017

LỜI CẢM ƠN

Qua hai năm học tập tại trường Đại học Đồng Tháp, do Trường Đại học Vinh - TP Nghệ An phối hợp mở tại Đồng Tháp đã trang bị cho tôi nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn giúp ích cho tôi trong quá trình công tác

Lời đầu tiên tôi xin chân thành gửi lời cám ơn đến Ban Giám hiệu Trường Đại học Vinh, Trường Đại học Đồng Tháp, Phòng Đào tạo, đến Thầy Chủ nhiệm lớp cùng quý Thầy, Cô giảng viên Trường Đại học Vinh, Trường Đại học Đồng Tháp đã tận tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt thời gian vừa học tập vừa công tác

Để hoàn thành luận văn này tôi xin trân thành cảm ơn sâu sắc nhất đến Cô: Tiến

sĩ Vũ Thị Phương Lê đã tận tình hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình làm luận văn Tôi xin chân thành cảm ơn đến quý Thầy, cô trong Hội đồng bảo vệ Đề cương luận văn đã chỉ dẫn những hạn chế, thiếu sót…để trong quá trình xây dựng luận văn của tôi được tốt hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo Chi cục Thi hành án dân sự huyện

Cờ Đỏ và các đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi được tham gia học tập cho đến khi hoàn thành khoá học

Tôi xin gửi lời cám ơn chân thành đến Ban Cán sự lớp, các bạn học viên, đồng nghiệp đã nhiệt tình giúp đỡ và hỗ trợ tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và trong công tác chuyên môn… xin cảm ơn tất cả đã dành cho tôi những tình cảm tốt đẹp,

đã tạo cho tôi những kỷ niệm đẹp khó quên

Cuối cùng xin chân thành cảm ơn đến quý thầy cô Trường Đại học Vinh, thành phố Nghệ An cùng quý thầy cô Trường Đại học Đồng Tháp, kính chúc quý thầy cô nhiều sức khoẻ, hạnh phúc và luôn thành công trong sự nghiệp cao quý./

Xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC

Trang MỞ ĐẦU 4

NỘI DUNG 9

Chương 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG UỶ CẤP XÃ 9

1.1 Bí thư Đảng uỷ cấp xã và đạo đức cách mạng của đội ngũ 9

1.2 Nội dung, hình thức nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã 28

Chương 2: THỰC TRẠNG NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG ỦY CẤP XÃ Ở 32

2.1 Các yếu tố tác động đến đạo đức cách mạng của 32

2.2 Những kết quả đạt được trong việc nâng cao đạo đức 39

Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG UỶ CẤP XÃ Ở HUYỆN CỜ ĐỎ, THÀNH PHỐ CẦN THƠ HIỆN NAY

60 3.1 Quan điểmnâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư 60

3.2 Những giải pháp chủ yếu nâng cao đạo đức cách mạng 66

KẾT LUẬN 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội xuất hiện rất sớm trong lịch sử, có vai trò rất lớn trong việc bảo đảm sự ổn định, phát triển của xã hội thông qua việc điều chỉnh hành vi của con người bằng dư luận xã hội Vì vậy, trong các giai đoạn lịch sử khác nhau, các chế độ xã hội khác nhau đều luôn coi trọng vấn

đề đạo đức, xây dựng, bảo vệ và nâng cao các giá trị đạo đức của chế độ đó Trong mọi giai đoạn của cách mạng, Đảng và Bác Hồ luôn quan tâm đến vấn đề đạo đức cách mạng và nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng

viên và coi đạo đức là gốc của người cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: có

tài mà không có đức là người vô dụng Cũng chính nhờ làm tốt công tác này nên

Đảng ta đã đào tạo được một đội ngũ cán bộ, đảng viên hùng hậu lãnh đạo cách mạng Việt Nam giành được những thắng lợi to lớn trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa đất nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa

xã hội Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, cả nước đang tiến hành công cuộc đổi mới, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì việc nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên có ý nghĩa cực kỳ quan trọng góp phần vào thắng lợi của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Nhận thức được vị trí, tầm quan trọng của đạo đức cách mạng và nâng cao đạo đức cách mạng, đảng bộ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ trong thời gian qua đã thường xuyên coi trọng đạo đức cách mạng và nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã, do

đó phần đông Bí thư Đảng uỷ cấp xã đã phát huy được vai trò tiên phong, gương mẫu, năng động, sáng tạo, giữ gìn được phẩm chất đạo đức, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, được nhân dân tín nhiệm Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, do tác động của nền kinh tế thị trường và do một số nơi cấp ủy đảng chưa thực sự quan tâm, coi trọng đạo đức cách mạng và nâng cao đạo đức cách mạng,

nên tình trạng tha hoá về đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ có xu hướng ngày càng gia tăng, tệ quan liêu, tham nhũng, chủ nghĩa cá nhân ngày càng trỗi dậy Chính những điều này đã làm suy giảm lòng tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Tình hình đó đặt ra cho cấp ủy đảng các xã huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ coi đạo đức cách mạng và nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ là vấn đề cơ bản và cấp bách

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: Nâng cao đạo đức cách

mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ

để nghiên cứu với hy vọng có thể góp một phần nhỏ vào việc nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ giai đoạn hiện nay và góp phần cùng với Đảng bộ Thành phố Cần Thơ thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội nhiệm kỳ 2015 - 2020 đề ra

Vấn đề đạo đức cách mạng và nâng cao đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên đã được đề cập rất nhiều trong các bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong các văn kiện của Đảng ta Nhiều tác giả, nhiều công trình khoa học cũng đã nghiên cứu công phu về vấn đề này Tiêu biểu như:

- Nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ đảng viên trong giai đoạn cách

mạng hiện nay, Luận án PTS của Phùng Xuân Thành, 1991

- Đạo đức, phong cách, lề lối làm việc của cán bộ, công chức theo tư tưởng

Hồ Chí Minh, Thang Văn Phúc chủ biên, Nxb CTQG, Hà Nội, 1998

- Nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ chính trị Quận đội nhân

dân Việt Nam trong thời kỳ mới, Luận án Tiến sĩ của Đặng Nam Điền, 2004

- Đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục ở các trường

thuộc sở giáo dục – đào tạo thành phố Hồ Chí Minh hiện nay - thực trạng và giải pháp, Luận văn Thạc sĩ của Trần Thị Thanh, 2005

- Chất lượng giáo dục đạo đức cách mạng trong các trường bồi dưỡng, đào

tạo sỹ quan ngoại ngữ quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn hiện nay, Luận

văn Thạc sĩ của Cao Ngọc Hải, 2005

- Đặng Nam Điền (2000), “Một số biện pháp giáo dục đạo đức, lối sống cho

đảng viên ở chi bộ”, Tạp chí Xây dựng Đảng, (5), tr.19-20 và 32

- Rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên theo tư tưởng Hồ Chí

Minh, Tạp chí xây dựng Đảng, số 7 – 2016 của TS Dương Quang Hiển

- Viện Khoa học Xã hội Nhân văn Quân sự, Bộ Quốc phòng;

- Rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng - một nội dung quan trọng trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay của tác giả DGS.TS Nguyễn Trọng Phúc,

nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị - Hành chính quốc

gia Hồ Chí Minh, bài đăng trên Tạp chí Cộng sản, (775), tr 10-14

Các công trình nghiên cứu trên đây tiếp cận vấn đề đạo đức, đạo đức cách mạng dưới nhiều khía cạnh khác nhau Vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt trong sự nghiệp đổi mới là một vấn đề rộng lớn cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu Tuy nhiên, đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu một cách có hệ thống, toàn diện về nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ dưới góc độ chuyên ngành Chính trị học

2.Mục đích nghiên cứu

Luận văn đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hơn nữa đạo đức cách mạng của đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã thuộc huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Luận văn làm sáng tỏ cơ sở lý luận về nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã;

- Phân tích, đánh giá thực trạng nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ

Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ hiện nay;

- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu của luận văn là biện pháp, cách thức để nâng cao

đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ

* Phương pháp nghiên cứu

Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu khoa học: phân tích, tổng hợp, lịch sử - lôgic, tra cứu tài liệu, điều tra xã hội học, thống kê… đặc biệt coi trọng phương pháp tổng kết thực tiễn

6 Đóng góp về mặt khoa học của luận văn

- Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể là nguồn tài liệu tham khảo cho các cấp uỷ đảng trong việc giáo dục, rèn luyện nâng cao đạo đức đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ trong giai đoạn hiện nay; đồng thời cũng có thể được dùng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu và giảng dạy tại Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện

- Góp phần vào việc đấu tranh chống các biểu hiện suy thoái về đạo đức, cách mạng đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã ở huyện Cờ Đỏ, Thành phố Cần Thơ nói chung và của huyện Cờ Đỏ nói riêng - những vấn đề bức xúc ở địa phương hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, phần nội dung chính của luận văn được kết cấu gồm 3 chương, 6 tiết

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG

CHO ĐỘI NGŨ BÍ THƯ ĐẢNG UỶ CẤP XÃ 1.1 Bí thư Đảng uỷ cấp xã và đạo đức cách mạng của đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã

1.1.1 Vị trí, vai trò của Bí thư Đảng uỷ trong tổ chức cơ sở Đảng

Ở xã, phường, thị trấn, tổ chức cơ sở đảng là cấp tổ chức trực tiếp gắn bó với nhân dân, là hạt nhân lãnh đạo tại xã, tiến hành các hoạt động xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Mỗi chi

bộ của Đảng phải là một hạt nhân lãnh đạo quần chúng ở cơ sở, đoàn kết chặt chẽ, liên hệ mật thiết với quần chúng, phát huy được trí tuệ và lực lượng vĩ đại của quần chúng” [25; tr.23] Vì vậy, Bí thư Đảng uỷ xã có vị trí, vai trò rất quan trọng, là người đứng đầu đảng bộ, có trách nhiệm lãnh đạo mọi mặt công tác của đảng bộ và chịu trách nhiệm trước đảng bộ cấp trên; đồng thời, cùng với đảng

bộ tích cực cụ thể hóa, vận dụng sáng tạo đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiểm tra, giám sát việc thực hiện Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên và cấp mình, kiểm tra đảng viên chấp hành Điều lệ, Quy định của Đảng Bí thư cấp uỷ xã trực tiếp chỉ đạo nội dung các cuộc họp Ban Thường

vụ, Ban Chấp hành Đảng bộ theo đúng Điều lệ Đảng, nhất là nguyên tắc tập trung dân chủ, chế độ tự phê bình và phê bình Bằng phẩm chất, năng lực, phương pháp công tác và sự gương mẫu của mình, thông qua hệ thống chính trị

mà Bí thư cấp uỷ xã xây dựng mối quan hệ thường xuyên, chặt chẽ với nhân dân Bí thư Đảng uỷ xã có vai trò to lớn trong việc tổ chức hợp lý các hoạt động của các tổ chức ở địa phương, tác động quyết định đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ; gương mẫu chấp hành các Nghị quyết, Chỉ thị, chủ trương của Đảng, chính sách, Pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết của Đảng

bộ

Bên cạnh đó, Bí thư Đảng uỷ xã còn có trách nhiệm và quyền hạn như: trực tiếp quản lý và cùng cấp uỷ chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ trọng tâm, các khâu khó khăn, phức tạp, các nhiệm vụ mới nảy sinh; chăm lo xây dựng tổ chức cơ sở đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, chăm lo đội ngũ cán bộ, đảng viên; biết vận động nhân dân thực hiện đường lối, Nghị quyết của Đảng, Pháp luật của Nhà nước, công tâm, thạo việc, tận tụy, biết phát huy sức dân; trực tiếp phụ trách các vấn đề cơ mật: an ninh – quốc phòng, thường xuyên chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ, đảng viên và nhân dân; giữ gìn sự đoàn kết, thống nhất trong cấp uỷ và Đảng bộ

Để xây dựng hệ thống chính trị theo hướng đổi mới, Bí thư Đảng uỷ xã cần tập trung thực hiện tốt vai trò lãnh đạo chủ yếu sau:

Thứ nhất, Bí thư Đảng uỷ cấp xã phải coi trọng và lãnh đạo công tác tư

tưởng Nắm vững nội dung cơ bản của Cương lĩnh Chính trị, Điều lệ Đảng, các quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các n ghị quyết của tổ chức đảng cấp trên, quán triệt nghiêm túc, kịp thời trong cấp uỷ và đảng bộ Đồng thời, đề xuất xây dựng nghị quyết, các chương trình hành động trên các lĩnh vực của đời sống xã hội để cấp uỷ thảo luận và quyết định; Chỉ đạo uỷ ban nhân dân và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị vận dụng, cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch công tác, tổ chức thực hiện phù hợp với thực tế của địa phương

Thứ hai, Bí thư Đảng uỷ cấp xã và cấp uỷ lãnh đạo xây dựng bộ máy chính

quyền cơ sở trong sạch, vững mạnh, đủ năng lực và hoạt động có hiệu quả, thực

sự là của dân, do dân và vì dân Chăm lo xây dựng và củng cố các đoàn thể chính trị - xã hội đủ sức tập hợp rộng rãi nhân dân và phát huy có hiệu quả quyền làm chủ của dân trên các lĩnh vực của đời sống xã hội; đề ra các quan điểm, nguyên tắc, tư tưởng chỉ đạo việc xây dựng tổ chức và hoạt động của các

tổ chức ấy

Thứ ba, trên cơ sở Nghị quyết, Chỉ thị của tổ chức đảng cấp trên, Bí thư

Đảng uỷ cấp xã xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở từ khâu đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ và công tác phát triển đảng viên Bí thư cấp uỷ xã trực tiếp quản lý cán bộ, đảng viên trong các cơ quan Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, các đoàn thể chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị Bí thư Đảng uỷ cấp xã chỉ giới thiệu những đảng viên, cán bộ ngoài Đảng có đầy đủ phẩm chất và năng lực, có đủ tiêu chuẩn để các tổ chức đó lựa chọn và quyết định Bí thư Đảng uỷ cấp xã phải tôn trọng quy chế bầu cử, tuyển dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ của hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân và các tổ chức khác ở cơ sở

Thứ tư, Bí thư Đảng uỷ cấp xã và chủ tịch hội đồng nhân dân xã phải có

trách nhiệm thể chế hóa Nghị quyết của cấp uỷ thành Nghị quyết của hội đồng nhân dân theo quy định của Hiến pháp và pháp luật Hàng quý, Bí thư Đảng uỷ cấp xã cùng chính quyền cơ sở tổ chức tiếp xúc, đối thoại trực tiếp với nhân dân, nhằm phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa; kịp thời phát hiện, ngăn ngừa và chống các biểu hiện quan liêu, vô trách nhiệm, cửa quyền, tham nhũng, lãng phí, các tiêu cực khác trong bộ máy chính quyền và các cơ quan khác ở địa phương

Thứ năm, Bí thư Đảng uỷ xã và cấp uỷ tiến hành kiểm tra, giám sát đối với

uỷ ban nhân dân và các tổ chức trong hệ thống chính trị Qua đó tiến hành sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm để bổ sung, điều chỉnh hoàn thiện Nghị quyết, chương trình hành động, nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo thực tiễn.Tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, Bí thư Đảng uỷ xã giỏi phải thể hiện chính quyền cơ sở, đoàn thể mạnh, các phong trào dân sinh, dân trí, dân chủ cơ

sở được nâng lên Bí thư Đảng uỷ xã là cán bộ cốt cán, là hạt nhân lãnh đạo của Đảng bộ, là “linh hồn” của cấp uỷ và toàn thể đảng viên, có tác động quyết định đến năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, của hệ thống chính trị ở cơ

sở

Theo quy định của Nhà nước ta hiện nay: xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính - cấp hành chính cuối cùng trong hệ thống hành chính bốn cấp, thường được gọi chung là “cấp cơ sở” với đầy đủ các mặt đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội

Với tư cách là cấp hành chính cơ sở (tương đương với phường và thị trấn),

xã là cấp chấp hành, là cầu nối trực tiếp giữa hệ thống chính trị với nhân dân, hàng ngày tiếp xúc, nắm bắt và phản ánh những tâm tư, tình cảm, nguyện vọng của nhân dân; tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối của Đảng và Pháp luật của Nhà nước; tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, tổ chức đời sống dân cư Đồng thời, xã cũng là nơi bắt nguồn và cung cấp sáng kiến, những kinh nghiệm, những nhân tố mới, những điển hình mới và những phát hiện mới nhằm điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Xã còn là nơi tổng kết thực tiễn, cung cấp các luận cứ khoa học cho các công trình nghiên cứu khoa học của đất nước Trong cách mạng giải phóng dân tộc, cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước hiện nay, đặc biệt là khi Đảng và Nhà nước ta tiến hành sự nghiệp đổi mới đất nước, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá thì cấp cơ sở nói chung, xã nói riêng luôn đóng vai trò hết sức quan trọng trong sự nghiệp cách mạng vì “cấp xã gần gũi với dân nhất, là nền tảng của hành chính, cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi

Trong mọi giai đoạn của cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm và đề cao vai trò của người cán bộ cách mạng mặc dù quần chúng nhân dân là gốc của một nền chính trị đúng đắn Tuy nhiên, để thực hiện đường lối chính trị thành công

và đạt hiệu quả trong thực tiễn thì những cá nhân xuất chúng, những lãnh tụ cách mạng, những cán bộ của Đảng chính trị đóng vai trò quyết định Vì chỉ có những cá nhân xuất chúng với những phẩm chất và năng lực đặc biệt mới có khả

năng nhận thức được những khuynh hướng vận động của lịch sử, có khả năng giác ngộ, tập hợp và tổ chức quần chúng trở thành một lực lượng cách mạng to lớn, lãnh đạo quần chúng nhân dân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình trong cuộc đấu tranh giành, giữ và xây dựng quyền lực Nhà nước Như V.I.Lênin từng nói: “Trong lịch sử chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu

nó không đào tạo ra được từ trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào.” [21; tr.473]

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Cán bộ là gốc của mọi công việc” [23; tr.269] và “muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [23; tr.240] Người còn diễn đạt hình ảnh: “Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt thì dù động cơ có tốt, dù chạy thì máy cũng tê liệt” [23; tr.55]

Đối với cán bộ chủ chốt ở xã mà trong đó phải kể đến vai trò của Bí thư Đảng uỷ rất quan trọng vì họ là trung tâm đoàn kết, tập hợp, tổ chức các lực lượng cách mạng ở xã, là linh hồn của cả hệ thống chính trị ở xã Hệ thống chính trị ở xã mạnh hay yếu, phong trào quần chúng của có sôi nổi hay không, các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước có được thực hiện tốt hay không, địa bàn xã phát triển nhanh chóng, đúng hướng, lành mạnh, có xảy ra điểm nóng, những vấn đề bức xúc hay không điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ là Bí thư Đảng uỷ ở xã

Trên thực tế cho thấy, những xã nào mà Bí thư Đảng uỷ lãnh đạo tốt, đủ năng lực quản lý, điều hành thì hoạt động phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng tại địa phương đó đạt hiệu quả cao

Trong giai đoạn phát triển kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn hiện nay, khiến cho nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý của chính quyền xã cũng phải chủ động và linh hoạt hơn cho phù hợp thực tiễn Lúc này vai trò “đầu tàu”, “đứng mũi chịu sào” của

Bí thư Đảng uỷ càng cần phải phát huy, phải tận tâm, tận lực, phải biết lo trước, phải biết tổ chức, tập hợp cán bộ, nhân viên, vận động nhân dân; phải biết phát huy những mặt tích cực cũng như biết cách sử dụng cán bộ, nhân viên cùng góp sức thực hiện thắng lợi chức trách, nhiệm vụ được giao

1.1.2 Chuẩn mực đạo đức cách mạng của đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp

xã

* Khái niệm về đạo đức cách mạng

Đạo đức là một vấn đề rất quen thuộc và gần gũi với mọi người Nó gắn liền với bản chất con người và đời sống xã hội, đồng thời nó được xem như là một biểu hiện đặc trưng về nhân cách giúp con người ta phân biệt được cái tốt với cái xấu, cái hay với cái dở, cái thiện với cái ác; chống lại cái giả dối, cái xấu… hướng con người đến Chân, Thiện, Mỹ Nếu thiếu đạo đức, con người sẽ không phải con người bình thường và cuộc sống xã hội cũng sẽ không phải là một cuộc sống xã hội bình thường và ổn định được

Theo Giáo trình Đạo đức học: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là

tập hợp những nguyên tắc, qui tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong mối quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội” [20; tr.8]

Với tư cách là một hình thái ý thức xã hội, đạo đức phản ánh đời sống xã hội, được thể hiện thông qua các mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với tự nhiên, giữa con người với xã hội Bởi vậy, đạo đức là bộ mặt của đời sống tinh thần xã hội, đồng thời là nền tảng phẩm chất nhân cách của con người trong quan hệ giao tiếp

Lịch sử đã chứng minh rằng mỗi bước tiến của văn minh nhân loại là mỗi bước phát triển trong các mối quan hệ của con người và đó cũng là một bước tiến về đạo đức Sự tiến bộ về đạo đức là một dấu hiệu quan trọng để đánh giá sự phát triển của con người và sự tiến bộ của xã hội

Cùng với sự phát triển của con người và sự tiến bộ của xã hội, một nền

“đạo đức mới” cũng được hình thành và phát triển Nền đạo đức mới đó được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta xác định là “Đạo đức cách mạng” Bởi vì, đạo đức cách mạng không phải tự phát hình thành và hoàn thiện một cách tức thời

mà sự ra đời của nó gắn liền với cuộc đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, xuất phát từ lợi ích sống còn của cách mạng và không ngừng phát triển theo mỗi bước đi lên của cách mạng Đó là hệ thống những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức phản ánh các mối quan hệ của con người trong chế độ xã hội mới – xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Điều đó cũng nói lên rằng đạo đức cách mạng là một hiện tượng xã hội mang tính lịch sử, cụ thể Cho nên, những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức cách mạng không phải nhất thành bất biến mà mỗi lĩnh vực hoạt động có những yêu cầu, chuẩn mực đạo đức riêng, mỗi đối tượng cụ thể có những phẩm chất đạo đức đặc thù nhưng vẫn trên nền đạo đức chung của xã hội

Đội ngũ cán bộ là Bí thư Đảng uỷ cấp xã là những người đứng đầu ở địa phương đang trực tiếp hoạt động lãnh đạo, quản lý ở địa bàn xã Cho nên, đạo đức cách mạng của họ phải thể hiện đầy đủ trong tiêu chuẩn chung của người cán bộ cách mạng như: phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, phong cách làm việc, năng lực, sức khoẻ, hiệu quả công tác,… và hệ giá trị đạo đức chung của

xã hội, nhưng do đặc điểm, tính chất và đòi hỏi của công việc tại địa bàn xã cũng đặt ra cho người cán bộ lãnh đạo đứng đầu là Bí thư Đảng uỷ cấp xã những phẩm chất riêng mang tính đặc thù, cụ thể với những điểm chính sau đây:

- Niềm tin vào lý tưởng cách mạng, trung thành với đường lối, chủ trương, của Đảng chính sách, pháp luật của Nhà nước, tận tuỵ phục vụ nhiệm vụ chính trị ở địa phương, tận tụy phục vụ nhân dân nơi mình phụ trách, vững vàng trước mọi thử thách, dám đương đầu với sự chống đối, với khó khăn nguy hiểm để làm những việc nên làm, tự tin trong hành động

- Nắm chắc một cách tương đối toàn diện các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng để có định hướng chung đúng đắn cho hoạt

động lãnh đạo của mình tại địa bàn Trước hết, nắm chắc kiến thức pháp luật trên các lĩnh vực mình phụ trách; hai là, nắm chắc các nghị quyết, chỉ thị của huyện uỷ trên các lĩnh vực mình phụ trách; ba là, nắm chắc tình hình thực tiễn ở địa phương; bốn là, nắm vững kiến thức quản lý toàn diện cả hệ thống chính trị -

điều này không thể thiếu đối với người đứng đầu địa phương là Bí thư Đảng uỷ

xã Ngoài ra, Bí thư Đảng uỷ là người đứng đầu địa phương cũng cần phải thành thạo ở mức độ nhất định các kiến thức bổ trợ như tin học, ngoại ngữ, công nghệ thông tin…

- Tác phong làm việc dân chủ, bám sát thực tiễn, nhanh nhạy, sáng tạo, quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

- Có năng lực triển khai tổ chức thực hiện các chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên và cấp mình cho đến các phong trào xã hội tại địa bàn dân cư trong xã đạt hiệu quả cao nhất; năng lực giao tiếp với dân; năng lực vận động quần chúng

- Có sức khoẻ tốt, đủ sức làm việc liên tục trong nhiệm kỳ và hoàn thành nhiệm vụ cấp trên và nhân dân giao cho

- Hết lòng vì sự nghiệp cách mạng “đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta, mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay”, tận tuỵ phục vụ nhân dân, gắn bó với nhân dân, sẵn sàng làm “người đầy tớ” của nhân dân; không cậy quyền để mưu cầu lợi ích riêng, biết tiếp thu, lắng nghe sự phê bình của quần chúng nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân ở địa phương

* Chuẩn mực đạo đức cách mạng theo quan niệm của Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho dân tộc ta một tài sản tinh thần vô giá,

đó là tư tưởng của Người Trong đó, nổi bật là tư tưởng đạo đức cách mạng Bản thân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã là một tấm gương mẫu mực, sáng ngời về thực hành đạo đức cách mạng để toàn Đảng, toàn dân noi theo Suốt cuộc đời hoạt

động cách mạng của mình, Lãnh tụ Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Thống kê trong di sản Hồ Chí Minh để lại có tới gần 50 bài và tác phẩm bàn về vấn đề đạo đức Có thể nói đạo đức là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của Bác trong sự nghiệp cách mạng Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam đã được hình thành, phát triển trong suốt quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước; là sự vận dụng và phát triển sáng tạo đạo đức cách mạng của Chủ nghĩa Mác – Lênin; là sự tiếp thu có chọn lọc và phát triển những tinh hoa văn hóa, đạo đức của nhân loại cả phương Đông lẫn phương Tây mà Người đã tiếp cận được trong quá trình hoạt động cách mạng đầy gian lao, thử thách vì mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người Chủ tịch Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức là nền tảng và là sức mạnh của người cách mạng Bắt nguồn từ chức năng điều chỉnh suy nghĩ và hành vi của con người, đạo đức cách mạng tạo ra động

cơ hành động đúng đắn, tạo ra ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ của con người Từ đó Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đạo đức cách mạng là gốc của người cách mạng Người viết: cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Vai trò nền tảng của đạo đức cách mạng được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang; có đạo đức cách mạng thì gặp khó khăn, gian khổ, thất bại không rụt rè, lùi bước, khi gặp thuận lợi, thành công vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn, mới lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ, lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ,

không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hóa Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đánh giá cao cả hai mặt đức và tài ở mỗi con người Trong mối quan hệ giữa đạo đức và tài năng, Người khẳng định đạo đức là gốc, nó quyết định sức mạnh tinh thần to lớn của con người, sức mạnh của đoàn kết dân tộc Nhờ đó mà đạo đức góp phần to lớn vào việc quyết định sự thành bại của cách mạng nước ta Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng giáo dục, rèn luyện đạo đức cho con người, trước hết là cho cán bộ, đảng viên

Từ những quan niệm nêu trên, cho thấy quan niệm chung của Chủ tich Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng Việt Nam gồm những điểm cơ bản sau đây :

Một là: trung với nước, hiếu với dân

Theo Hồ Chí Minh, đây là phẩm chất quan trọng nhất, bao trùm nhất và chi phối các phẩm chất khác.Từ quan niệm cũ “ trung với vua, hiếu với cha mẹ” trong đạo đức truyền thống của xã hội phong kiến phương Đông, Hồ Chí Minh đưa vào đó một nội dung mới, cao rộng hơn là “ trung với nước, hiếu với dân” Người khẳng định: Trung với nước, hiếu với dân, suốt đời phấn đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội, nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng Câu nói của Bác vừa

là lời kêu gọi hành động, vừa là định hướng chính trị, đạo đức cho mỗi người Việt Nam, không phải chỉ trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc mà còn lâu dài mãi về sau

Hai là, yêu thương con người

Quan niêm này cho thấy Chủ tịch Hồ Chí Minh nói về lòng yêu thương con người rất toàn diện và độc đáo Bởi vậy, Hồ Chí Minh đã xác định tình yêu thương con người là một trong những phẩm chất cao đẹp nhất Người luôn luôn dành tình yêu thương rộng lớn cho những người cùng khổ, những người lao động bị áp bức bóc lột Bác viết: tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành Ở Hồ Chí Minh, tình

yêu thương đồng bào, đồng chí của Người rất bao la, rộng lớn và toàn diện, không phân biệt vùng, miền, trẻ, già, trai, gái hễ là người Việt Nam yêu nước thì đều có chỗ trong tấm lòng nhân ái của Người Tình yêu thương của Chủ tịch

Hồ Chí Minh còn thể hiện tấm lòng bao dung cao cả của một người Cha, đặc biệt, đối với những người phạm sai lầm, khuyết điểm Người căn dặn: mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng, ta phải biết làm cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng Đối với những người có thói hư tật xấu, từ hạng người phản lại Tổ quốc và nhân dân, ta cũng phải giúp họ tiến bộ bằng cách làm cho cái phần thiện trong con người nảy nở để đẩy lùi phần ác, chứ không phải đập cho tơi bời Chính vì vậy, trong Di chúc để lại cho muôn đời sau, Người căn dặn Đảng: phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau, mỗi cán bộ, đảng viên luôn luôn chú ý đến phẩm chất yêu thương con người

Ba là, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư

Theo Hồ Chí Minh thì: Cần tức là lao động cần cù, siêng năng, có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất cao, với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm; Kiệm tức là tiết kệm sức lao động, thì giờ, tiền của của dân, của nước, của bản thân mình, phải tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ, nhiều cái nhỏ cộng lại thành cái to, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô trương hình thức, không liên hoan chè chén lu bù; Liêm tức

là luôn luôn tôn trọng, giữ gìn của công và của dân, không xâm phạm một đồng

xu, hạt thóc nào của Nhà nước, của nhân dân, phải trong sạch, không tham lam, không tham địa vị, không tam tiền tài, không tham sung sướng, không ham người tâng bốc mình, vì vậy mà quang minh, chính đại, không bao giờ hủ hóa; Chính nghĩa là không tà, thẳng thắn, đứng đắn, đối với mình thì không tự cao, tự đại, luôn chịu khó học tập cầu tiến bộ, luôn tự kiểm điểm để phát triển điều hay, sửa đổi điều dở của bản thân mình, đối với người thì không nịnh hót người trên, không xem khinh người dưới, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết,

thật thà, không dối trá, lừa lọc, đối với việc thì để việc công lên trên, lên trước việc tư, việc nhà; Chí công vô tư là đem lòng chí công vô tư mà đối với người, với việc, khi làm bất cứ việc gì cũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ thì mình nên đi sau, phải “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”

Bốn là, tinh thần quốc tế trong sáng

Đó là tinh thần đoàn kết quốc tế vô sản mà Hồ Chí Minh đã nêu lên bằng một mệnh đề “ bốn phương vô sản đều là anh em”, là tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhân dân lao động các nước mà Hồ Chí Minh đã dày công vun đắp bằng hoạt động cách mạng thực tiễn của bản thân mình và bằng sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc, là tinh thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam với tất cả nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới vì hòa bình, công lý và tiến bộ xã hội, vì mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc và chủ ngĩa xã hội, là tinh thần hợp tác

1.1.3 Vai trò của đạo đức cách mạng đối với hoạt động của đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã

* Vai trò của đạo đức cách mạng đối với việc tạo lập uy tín và công tác lãnh đạo, chỉ đạo của đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đạo đức cách mạng là gốc, là nền tảng của người cách mạng, là nguồn nước làm cho tinh thần cách mạng không bao giờ cạn, “cũng như sông có nguồn thì mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [ tr.252-253] Đạo đức là cái mà nhờ nó con người có thể nâng mình lên địa vị làm người và lên những tầm cao mới của con người Trong ý nghĩa đó, có thể nói đạo đức cách mạng là nhân tố tất yếu của sự tiến bộ xã hội, của sự nhân đạo hoá xã hội Ngoài đạo đức, không thể có nhân tố nào khác có thể thực hiện được nhiệm vụ cao cả đó Đạo đức là phương thức tồn tại của con người trong xã hội Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội cổ xưa xét về phương diện lịch sử, mặc dù vị trí, vai trò của đạo đức có khi bị các hình thái ý thức chính trị pháp quyền lấn át, mặc dù trong những giai đoạn lịch sử nhất định nó cũng có các biểu hiện suy thoái và xuống cấp nhưng về bản chất, đạo đức luôn được bổ sung, hoàn thiện, đổi mới và phát triển cùng với sự phát triển của lịch sử và ngày càng phát huy vai trò to lớn của mình trong xã hội hiện đại Trong thời đại ngày nay, đạo đức cách mạng có ý nghĩa cực kỳ to lớn, không có đạo đức cách mạng thì không thể thực hiện thành công cách mạng xã hội chủ nghĩa

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là một cuộc cách mạng to lớn, lâu dài, khó khăn, sâu sắc và triệt để nhất trong lịch sử Vì vậy, muốn việc thành công phải

có cán bộ tốt, muốn xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa Đảng và Hồ Chủ tịch luôn luôn nhấn mạnh vai trò hàng đầu của đạo đức cách mạng đối với toàn thể quần chúng cách mạng, trước hết là đối với cán bộ, đảng viên

Trong mọi thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác giáo dục, rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng, chống lại chủ nghĩa cá nhân, cơ hội Có thể thấy rằng, trong các kỳ Đại hội Đảng, trong các Nghị quyết Hội nghị Trung ương của thời kỳ đổi mới, vấn đề đạo đức của cán bộ, đảng viên nói chung, của

đội ngũ cán bộ là Bí thư Đảng ủy cấp xã nói riêng luôn được đề cập đến như một trong những vấn đề quan trọng, dưới các hình thức và các cấp độ khác nhau, trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ sáu (lần 2) Ban chấp hành Trung ương khoá VIII đã bàn về một số vấn đề trọng yếu của công tác xây dựng Đảng Trong đó, vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng, ngăn chặn đà suy thoái về đạo đức của cán

bộ trở thành một vấn đề bức xúc và cấp bách

Trong Văn kiện của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng, vấn đề phẩm chất đạo đức của cán bộ, đảng viên được đề cập đến dưới các góc độ khác nhau, với số lần nhiều nhất so với các lần Đại hội trước đây Vì trong điều kiện đổi mới hiện nay, vấn đề giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng, ngăn đà suy thoái đạo đức của cán bộ, đảng viên đang là vấn đề quan trọng và cấp bách hàng đầu, có quan hệ trực tiếp đến uy tín, thanh danh, chất lượng và vai trò lãnh đạo của Đảng, đến sự thành công hoặc thất bại của công cuộc đổi mới trong tương lại Nghị quyết đã khẳng định:

«Toàn Đảng nghiêm túc học tập chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Mỗi cấp ủy, mỗi chi bộ có kế hoạch định kỳ kiểm điểm việc thực hiện di chúc Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, chống tư tưởng cơ hội, thực dụng Trên cơ sở tổng kết hai năm thực hiện cuộc vận động xây dựng và chỉnh đốn Đảng, tiếp tục đưa việc tự phê bình và phê bình trong các cấp ủy và tổ chức cơ sở Đảng, từ trung ương đến cơ sở thành nền nếp vận động nhân dân góp ý phê bình đảng viên’’ [9, tr.139-140]

Về nâng cao chất lượng đảng viên, Nghị quyết Đại hội X của Đảng yêu cầu: “Lấy đạo đức làm gốc, đồng thời bồi dưỡng về kiến thức, trí tuệ, năng lực

để làm tròn nhiệm vụ người lãnh đạo, người đi tiên phong trong các lĩnh vực công tác đượcc giao” [10, tr.133]

Có thể nói, đối với người cán bộ, đảng viên nói chung, Bí thư Đảng ủy cấp

xã nói riêng, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ đạo đức cách mạng là động lực, là sức mạnh tinh thần thôi thúc đấu tranh chống lại cái ác, cái xấu đi

ngược lại lợi ích chung của toàn xã hội Đạo đức cách mạng còn góp phần vào việc gìn giữ và phát triển các giá trị tốt đẹp của dân tộc, làm cho xã hội ngày càng phát triển Đạo đức cách mạng góp phần quyết định chống lại những biểu hiện vô nhân đạo, vì hoà bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội, thực hiện tốt hơn quyền con người, bảo vệ môi sinh, chống đói nghèo, bệnh tật trước hết ở các xã vì nó là tế bào của quốc gia

Chủ tịch Hồ Chí Minh nói: Cán bộ là gốc của mọi công việc, muôn việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém Bí thư Đảng uỷ cấp xã được Đảng giao nhiệm vụ lãnh đạo hệ thống chính trị, nhằm thực hiện thắng lợi các chủ trương chính sách chung của Đảng, Nhà nước phù hợp với từng điều kiện hoàn cảnh riêng ở từng địa phương cơ sở, vận động tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ kinh tế, chính trị ở địa phương phát triển hoà cùng với xu thế phát triển chung của đất nước Trong từng giai đoạn lịch sử khác nhau, cần có một đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu thực tiễn cách mạng đặt

ra Hiện nay sự nghiệp đổi mới đất nước đang được tiếp tục và từng bước đi vào chiều sâu, chúng ta đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước mà trước tiên là công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 5 khoá IX nhằm đưa khu vực nông thôn, miền núi tiến kịp miền xuôi, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo và bất bình đẳng

xã hội Tuy nhiên, hiện nay chúng ta đang có những thành tựu to lớn và có ý nghĩa lịch, nhưng cũng bộc lộ không ít yếu kém, hạn chế, và thời cơ thuận lợi đan xen khó khăn, thách thức Vì vậy, đòi hỏi phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ mới trong đó đặc biệt là đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã phải ngang tầm với yêu cầu của thực tiễn mới đặt ra Trước hết, ở họ phải đáp ứng được yêu cầu

về phẩm chất đạo đức cách mạng Chính vì vậy, trong điều kiện cách mạng hiện nay, vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng ở người cán bộ đảng viên cấp xã phải tiếp tục được nhấn mạnh

Như chúng ta đã biết, trong cấu trúc nhân cách của con người nói chung và người cán bộ lãnh đạo cấp xã nói riêng, giữa năng lực và phẩm chất đạo đức có mối quan hệ biện chứng, Bác Hồ đã từng nói phải xây dựng đội ngũ cán bộ vừa

“hồng” vừa “chuyên”, trong đó đạo đức là cái được ưu tiên hàng đầu vì có đức

mà không có tài thì làm việc gì cũng khó, song có tài mà không có đức thì không chỉ trở thành người vô dụng mà còn trở thành kẻ cơ hội, bất dụng, thậm chí trở thành kẻ phản động Vì vậy, vai trò của đạo đức cách mạng trong việc hình thành, phát triển nhân cách của người cán bộ lãnh đạo các xã là rất quan trọng Chỉ có đạo đức cách mạng mới giúp họ vượt qua chính bản thân mình mà trước hết là giúp họ vượt qua những hạn chế phổ biến của họ về văn hoá, về nhận thức

lý luận Mác – Lênin, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cũng như năng lực quản lý, điều hành, tổ chức thực tiễn bằng chính quá trình

nổ lực vươn lên trong công tác, vượt qua những khó khăn cá nhân cũng như các điều kiện xã hội khác

Người cán bộ lãnh đạo được sinh ra, được lựa chọn từ chính trong phong trào cách mạng của quần chúng nhân dân, vì vậy vai trò chính trị cũng như sứ mệnh chính trị của họ, suy cho cùng do quần chúng nhân dân quyết định Nếu

không ngừng rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng, thực sự “cần, kiệm, liêm,

chính, chí công, vô tư”, “việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức chống” thì chắc chắn họ sẽ được quần chúng nhân dân tiếp tục

lựa chọn, bảo vệ, giúp đỡ để họ hoàn thành ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của Đảng và nhân dân giao phó, mặc dù về năng lực chuyên môn họ có phần hạn chế nhất định Ngược lại, là cán bộ lãnh đạo cao nhất ở một địa phương mà chữ

“tâm” vẫn không tròn, chữ “đức” còn mỏng, còn toan tính cá nhân, nói và làm

trái ngược nhau thì người đó sẽ trở thành đối tượng phản kháng của nhân dân Không giữ được đạo đức cách mạng nghĩa là người cán bộ đó đang tích tụ dần những yếu tố tự đào thải mình

* Đạo đức cách mạng giúp cán bộ, đặc biệt là Bí thư Đảng ủy cấp xã không sợ sệt, rụt rè lùi bước khi gặp khó khăn, gian khổ và thất bại

Trong cuộc sống, công tác, không chỉ có thuận lợi, mà còn có khó khăn, thậm chí có thất bại nặng nề Nếu không có đạo đức cách mạng, có thể sẽ mềm lòng, nản chí, xuôi tay Song, những cán bộ, cán bộ lãnh đạo các xã có đạo đức cách mạng vì lý tưởng, lợi ích chung của cách mạng, của dân tộc và nhân dân, quyết không lùi bước Họ không ngần ngại hy sinh lợi ích của riêng mình để bảo

vệ, phát triển lợi ích chung của cách mạng và toàn xã hội

Lịch sử cách mạng đã cho thấy, các cán bộ của Đảng như các đồng chí Trần Phú, Ngô Gia Tự, Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Văn Thụ, Nguyễn Thị Minh Khai…, là những tấm gương tiêu biểu về đạo đức cách mạng Các đồng chí đó đều đã vì Đảng, vì dân, không lùi bước trước kẻ thù, dũng cảm hy sinh oanh liệt Trong hoạt động cách mạng, có rất nhiều đồng chí làm công tác

bí mật ở dưới hầm hàng tháng viết truyền đơn, dịch sách báo, tới lúc ra ngoài ánh sáng, mắt bị mờ, vẫn hăng say hoạt động Có đồng chí bị giặc bắt, tra tấn, chết đi, sống lại, không khai một lời Trong kháng chiến, Đảng ta có những người con anh hùng như đồng chí Phan Đình Giót lấy thân mình lấp lỗ châu mai

để cho bộ đội tiến lên Đồng chí Tô Vĩnh Diện lấy thân mình chèn cho xe đại bác khỏi lăn xuống dốc Có nhiều đồng chí nhịn đói hai, ba ngày chạy đuổi truy kích địch Các cán bộ, đảng viên anh hùng đó cũng là những con người, cũng có cuộc sống như mọi người Song, họ đã không sợ nguy hiểm, không sợ hy sinh, kiên quyết chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, vì tin tưởng vào Đảng, vào cách mạng, vào tương lai của giai cấp và của Tổ quốc

* Đạo đức cách mạng giúp cho đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã khi thành công không say sưa, kiêu ngạo, công thần, xa rời quần chúng

Người ta khi thành đạt, thành công, nếu không có sự tu dưỡng tốt sẽ dễ sinh bệnh tự cao, tự đại Trong thực tế, có người chỉ mới làm được một số việc ở địa phương, đã tự cho mình là tài giỏi, cái gì cũng hay, cái gì cũng biết, đáng làm

lãnh đạo Khi thành công, nếu không có đạo đức cách mạng, dễ lên mặt, dạy đời

và ưa người ta tâng bốc mình, khen ngợi mình, ưa sai khiến người khác Hay khoe khoang, vênh váo, cho ai cũng không giỏi bằng mình, ai cũng không làm bằng mình Không thèm học hỏi quần chúng, không muốn cho người khác phê bình mình Việc gì cũng muốn làm thầy người khác Cán bộ khi mắc bệnh trên,

dù đã thành công, cũng bị quần chúng nhân dân xa rời, chán ghét Từ xưa đến nay, quần chúng nhân dân không bao giờ tin cậy và yêu mến những kẻ tự cao,

tự đại, tự xưng ta đây là anh hùng, là lãnh đạo Vì vậy, mà từ thành công đến thoái hoá, thất bại không xa Cho nên, khi thành công hay thắng lợi, cán bộ lãnh đạo cấp xã càng phải chú ý rèn luyện đạo đức cách mạng

Điều này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vạch rõ:

“Có đạo đức cách mạng thì gặp thuận lợi và thành công cũng vẫn giữa vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn’’, “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”; lo hoàn thành nhiệm vụ; không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hoá Đó cũng là biểu hiện của đạo đức cách mạng” [25; tr.283-285]

* Đạo đức cách mạng giúp đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã giải quyết đúng đắn mối quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể

Xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng là nhằm xây dựng một xã hội trong đó tự do của mỗi cá nhân là điều kiện cho tự do của tất cả mọi người Một

xã hội trong đó lợi ích cá nhân được thoả mãn hài hoà với lợi ích tập thể và lợi ích của toàn xã hội Như vậy, trong chủ nghĩa xã hội cơ bản là có sự thống nhất giữa lợi ích cá nhân và lợí ích tập thể, lợi ích cá nhân nằm trong lợi ích của tập thể, là một bộ phận của lợi ích tập thể Lợi ích chung của tập thể được đảm bảo thì lợi ích riêng của cá nhân mới có điều kiện được thoả mãn

Song, trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, không phải bao giờ cũng

có sự thống nhất, trùng khít hoàn toàn giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể Khi

đó, đòi hỏi một sự tự nguyện hy sinh lợi ích cá nhân của người cách mạng, vì lợi

ích chung của tập thể, của giai cấp, nhân dân và dân tộc Điều này đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Lợi ích của cá nhân gắn liền với lợi ích của tập thể Nếu lợi ích cá nhân mâu thuẫn với lợi ích tập thể, thì đạo đức cách mạng đòi hỏi lợi ích riêng của cá nhân phải phục tùng lợi ích chung của tập thể” [25; tr.281-182]

Rõ ràng, đạo đức cách mạng có vai trò quan trọng giúp cho đội ngũ cán bộ

là Bí thư Đảng ủy các xã tự nguyện hy sinh lợi ích riêng của cá nhân mình vì lợi ích chung của tập thể, và nhờ có đạo đức cách mạng người cán bộ, cán bộ lãnh đạo luôn đặt lợi ích của cách mạng lên trên, lên trước lợi ích cá nhân và xác định được mình là một bộ phận của tập thể, giữ một vị trí nhất định trong xã hội thì phải đóng góp một phần công lao trong xã hội với phương châm “đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta mà cần hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc hôm nay”

* Đạo đức cách mạng giúp người đội ngũ Bí thư Đảng ủy cấp xã chiến thắng chủ nghĩa cá nhân

Người xưa từng nói, cái khó nhất trên đời là chiến thắng bản thân mình, hoặc: có 100 thầy cũng bất lực nếu tự mình không thắng nổi bản thân mình và ngày nay gọi là “chủ nghĩa cá nhân” Đó là những điều không ai chối cãi

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Chủ nghĩa cá nhân là một trở ngại lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội Cho nên, thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân” [12; tr.291]

Trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, theo Hồ Chí Minh thì người cách mạng cần phải nhận rõ có 3 loại kẻ địch nguy hiểm nhất:

Một là, chủ nghĩa tư bản và bọn đế quốc phản động

Hai là, thói quen và truyền thống lạc hậu

Ba là, chủ nghĩa cá nhân Nó là bạn đồng minh của hai loại kẻ địch trên Chủ nghĩa cá nhân là kẻ địch khó chống nhất Vì nó “ẩn nấp trong mình mỗi người chúng ta Nó chờ dịp - hoặc thất bại, hoặc dịp thắng lợi - để ngóc đầu

dậy” [12; tr.287] Nó là nguyên nhân chính trong các khuyết điểm mà cán bộ, đảng viên thường mắc

Chủ nghĩa cá nhân đối lập và là kẻ thù của chủ nghĩa tập thể Chủ nghĩa tập thể là một nhu cầu tất yếu khách quan trong xây dựng chủ nghĩa xã hội Đó là sự thống nhất tự giác giữa các cá nhân vì lý tưởng đạo đức của con người Nó là cơ

sở và là hạt nhân của đạo đức mới, đạo đức cách mạng Người cách mạng không chỉ nghĩ, hành động vì lợi ích cá nhân mình, mà còn vì lợi ích của người khác, của mọi người Mình vì mọi người, với tinh thần trách nhiệm thương yêu nhau Song, những người mang nặng chủ nghĩa cá nhân, thì việc gì cũng chỉ nghĩ đến lợi ích riêng của mình trước hết; họ trở nên công thần, kêu ngạo, tự cao, tự đại; cũng vì bị chủ nghĩa cá nhân ràng buộc, xui khiến mà sinh ra mất đoàn kết trong nội bộ Cũng vì cá nhân chủ nghĩa mà cán bộ thiếu tính tổ chức, tính kỷ luật, tinh thần trách nhiệm kém, không chấp hành đúng đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, làm hại đến lợi ích của cách mạng, của nhân dân

Muốn khắc phục được những biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân trong đội ngũ cán bộ là Bí thư Đảng ủy các xã, các cấp uỷ đảng cần phải tăng cường công tác chính trị tư tưởng kết hợp với giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên nói chung và đội ngũ cán bộ là Bí thư Đảng ủy các xã nói riêng Trong công tác phải thường xuyên, nghiêm túc thực hành tư phê bình và phê bình và hoan nghênh quần chúng thật thà phê bình cán bộ Đây là một phương pháp tốt

để cán bộ chủ chốt các xã tăng cường đoàn kết, nâng cao đạo đức cách mạng, chống lại chủ nghĩa cá nhân

1.2 Nội dung, hình thức nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã

1.2.1 Nội dung nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã

Nâng cao đạo đức cách mạng là quá trình gồm nhiều hoạt động nhằm hình thành, củng cố và phát triển các phẩm chất đạo đức cách mạng lên trình độ mới

Do đó, nội dung nâng cao đạo đức cách mạng cần tập trung chú ý vào những vấn đề cơ bản đó là: Nâng cao sự hiểu biết của đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã,

về vị trí, vai trò của đạo đức; các giá trị, chuẩn mực đạo đức cách mạng; về nội dung, phương pháp tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng… xây dựng tính tự giác, tự tu dưỡng rèn luyện của cán bộ lãnh đạo trong việc nâng cao đạo đức cách mạng cho bản thân Đồng thời, khơi dậy tính tích cực, tinh thần đấu tranh,

tỏ rõ thái độ chính kiến rõ ràng, không mập mờ “ba phải” trước cái tốt - xấu, đúng - sai, tiến bộ - lạc hậu, tích cực - tiêu cực…

Từ những vấn đề cơ bản cần chú ý trên đây, có thể khái quát thành những nội dung cụ thể sau:

- Một là, nâng cao tinh thần yêu nước, bản lĩnh chính trị, lòng trung thành

với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân

- Hai là, nâng cao phẩm chất cần, kiêm, liêm, chính, chí công vô tư, lối

sống trong sạch, lành mạnh

- Ba là, nâng cao tinh thần ham học, cầu tiến bộ

- Bốn là, nâng cao ý thức dân chủ, tổ chức kỷ luật, gắn bó với nhân dân, với

cấp dưới

- Năm là, nâng cao tinh thần độc lập tự chủ, tự lực, tự cường, dám nghĩ,

dám làm, dám chịu trách nhiệm

Tóm lại, nội dung nâng cao đạo đức cách mạng là sự phản ánh yêu cầu

khách quan của nhiệm vụ cách mạng trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, nhất là công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Đó

là hệ thống những phẩm chất, những yếu tố tạo nên nhân cách của người cán bộ lãnh đạo các xã, thị trấn Đó cũng là sự cụ thể hoá những tiêu chuẩn cán bộ của Đảng trong giai đoạn mới của cách mạng và đó còn là sự cụ thể hoá những đức tính cao đẹp của con người Việt Nam trong thời đại mới mà Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (Khoá VIII) đã xác định:

Có tinh thần yêu nước, tự cường dân tộc, phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có ý chí vươn lên đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, đoàn kết với nhân dân thế giới trong sự nghiệp đấu tranh vì hoà bình, độc lập, dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Có ý thức tập thể, đoàn kết phấn đấu vì lợi ích chung Có lối sống lành mạnh, nếp sống văn minh, cận, kiệm, trung thực, nhân nghĩa, tôn trọng kỷ cương phép nước, quy ước cộng đồng, ý thức bảo vệ và cải tạo môi trường sinh thái; lao động chăm chỉ với lương tâm nghề nghiệp; có

kỹ thuật sáng tạo, năng suất cao, vì lợi ích của bản thân, gia đình, tập thể và xã hội Thường xuyên học tập nâng cao trình độ hiểu biết, trình độ chuyên môn, trình độ thẩm mỹ và thể lực [8, tr.58-59]

1.2.2 Hình thức nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã

Nâng cao đạo đức cách mạng là một quá trình thống nhất giữa hai yếu tố là: giáo dục và tự giáo dục, trong đó giáo dục là yếu tố chủ đạo định hướng, còn tự giáo dục là yếu tố quyết định trực tiếp Do đó, hình thức nâng cao đạo đức cách mạng trên cơ sở có sự thống nhất giữa hoạt động của chủ thể và đối tượng, sự tự giác từ cả hai phía và phải được thực hiện thường xuyên liên tục trong mọi tình huống, hoàn cảnh, chứ không phải chỉ thực hiện khi có tình hình phức tạp hoặc

có những đòi hỏi cấp bách hay chỉ thực hiện theo tính thời vụ, tính phong trào

Vì vậy, với tư cách là người tổ chức, điều khiển quá trình nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ là Bí thư Đảng uỷ cấp xã, chủ thể phải bằng nhiều hình thức, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến đối tượng Chẳng hạn như: Thông qua học tập chính trị, nghiên cứu quán triệt đường lối, nghị quyết của Đảng; thông qua sinh hoạt các tổ chức và hoạt động tư phê bình và phê bình; thông qua hoạt động thực tiễn lãnh đạo, quản lý; thông qua các tấm gương tiêu biểu về đạo đức

Song, bất cứ công việc gì, nhân tố bên trong cũng đóng vai trò quyết định Việc nâng cao đạo đức cách mạng phải do chính bản thân mỗi cán bộ quyết định

Với chức trách, nhiệm vụ được giao, Bí thư Đảng uỷ là người đứng mũi chịu sào, là người trực tiếp tuyên truyền vận động, giáo dục, hướng dẫn quần chúng nhân dân ở địa phương thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, là tấm gương đối với mọi người Vì vậy, người cán bộ lãnh đạo đó phải tự giáo dục bản thân, tư tu dưỡng rèn luyện mình thì lúc đó việc nâng cao đạo đức cách mạng cho bản thân mình mới có thể đạt hiệu quả chắc chắn và bền vững nhất Nếu mỗi cán bộ lãnh đạo không thật sự cầu thị, thiếu ý chí phấn đấu, không tự kiểm tra, tự phê bình và không kiên quyết, tự giác sửa chữa những khuyết điểm của mình thì những tác động từ hoạt động giáo dục đạo đức cách mạng sẽ ít tác dụng

Với tính đa dạng, phong phú về hình thức như vậy sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp tác động vào quá trình rèn luyện, tu dưỡng của cán bộ theo nhiều chiều, nhiều kênh khác làm cho mỗi cán bộ luôn cảm nhận được tình cảm của lãnh đạo, của quần chúng, của tập thể đối với mình; luôn tiếp thu được ý kiến đánh giá, nhận xét, yêu cầu theo những chuẩn mực và nguyên tắc xác định và nhất quán Từ đó hình thành ý thức danh dự, trách nhiệm và tình cảm gắn bó với Đảng, Nhà nước, tập thể và quần chúng, nền tảng của ý thức đạo đức cộng sản chủ nghĩa; là cơ sở hình thành động cơ, nhu cầu phát triển các giá trị đạo đức cách mạng của người cán bộ Và nếu như không có những động cơ, nhu cầu đạo đức như: nhu cầu khẳng định, nâng cao uy tín, muốn được tôn trọng, giúp đỡ, được khen thưởng thì các hành vi ứng xử sẽ thiếu nhất quán, sự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng của bản thân cán bộ lãnh đạo sẽ kém hiệu quả

Kết luận chương 1

Nói về vai trò của đạo đức cách mạng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa

xã hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định Xây dựng chủ nghĩa xã hội

tức là xây dựng đời sống ấm no và hạnh phúc cho nhân dân, muốn xây dựng

chủ nghĩa xã hội phải có con người thấm nhuần đạo đức xã hội chủ nghĩa, Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẽ vang Sự nghiệp đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa càng đi vào chiều sâu thì càng đòi hỏi phải phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ, đảng viên nói chung, Bí thư Đảng uỷ cấp xã nói riêng là bộ phận tiên tiến của xã hội trong việc nắm bặt thời cơ, vượt qua thử thách để giải quyết thành công những vấn đề mới

mẽ do thực tiễn đặt ra Ngay từ khi thành lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập và rèn luyện Đảng ta, luôn đặc biệt coi trọng đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ Đảng viên Theo người để làm tròn sứ mệnh của mình, Đảng không chỉ

có lý luận tiên phong dẫn đường là chủ nghĩa Mác - Lênin mà Đảng còn phải tiêu biểu cho đạo đức và văn hoá Đạo đức cách mạng là nền tảng, gốc rễ làm cho bản chất Đảng được giữ vững và phát huy, quyền lực không bị biến dạng và tha hoá, nhân cách đảng viên không bị suy thoái, đảm bảo cho Đảng làm tròn sứ mệnh của đội tiên phong chiến đấu của giai cấp công nhân, của dân tộc và nhân dân lao động Thực tiễn cách mạng của Đảng và của dân tộc hơn tám thập kỷ qua, nhất là trong công cuộc đổi mới cho thấy, đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên có vai trò quan trọng và tác dụng to lớn đối với sự phát triển của đất nước và sự trưởng thành của Đảng Vì vậy trong suốt tiến trình cách mạng Đảng

ta và chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chăm lo giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ, đảng viên, xây dựng Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng là ngươi lãnh đạo, người đầy tớ tận tuỵ và trung thành của nhân dân

Chương 2

THỰC TRẠNG NÂNG CAO ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG CHO ĐỘI NGŨ

BÍ THƯ ĐẢNG ỦY CẤP XÃ Ở HUYỆN CỜ ĐỎ, THÀNH PHỐ CẦN THƠ 2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và đặc điểm tổ chức cơ sở đảng

ở huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ hiện nay

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Huyện Cờ Đỏ là huyện ngoại ô của thành phố Cần Thơ Huyện nằm ở phía Tây của thành phố Cần Thơ, phía đông giáp quận Thốt Nốt, quận Ô Môn, tây giáp huyện Vĩnh Thạnh và tỉnh Kiên Giang, nam giáp huyện Thới Lai, bắc giáp huyện Vĩnh Thạnh, quận Thốt Nốt Diện tích: 310,48km2, Dân số: 122.464 người, huyện Cờ Đỏ có 09 xã và 01 thị trấn, huyện Cờ Đỏ được thành lập vào đầu năm 2004, khi thành phố Cần Thơ được chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Huyện Cờ Đỏ là vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của thành phố Cần Thơ Diện tích đất sản xuất của huyện chiếm 77,3% diện tích tự nhiên, chủ yếu phục vụ cho ngành nông nghiệp Đó là những điều kiện thuận lợi để huyện

Cờ Đỏ đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, phát triển kinh tế huyện nhà Hàng năm tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 9,08%, thu nhập bình quân đầu người đạt trên 11,2 triệu đồng; sản lượng lúa đông xuân và hè thu đạt 292.000 tấn

Thị trấn Cờ Đỏ có nhiều tiềm năng phát triển về thương mại - dịch vụ, là vùng sản xuất lúa trọng điểm của Huyện Thế nhưng, suốt một thời gian dài, do

cơ sở hạ tầng kém, đầu tư chưa đúng mức, nên đời sống người dân còn khó khăn, trên 11% dân số của huyện thuộc diện hộ nghèo, cơ sở hạ tầng trên địa bàn huyện còn nhiều hạn chế Huyện thuộc vùng trũng, 90% dân số của huyện sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, nhưng hệ thống đê bao chưa khép kín, kinh thủy lợi cấp 2, thủy lợi nội đồng đã bị bồi lắng, nhưng không được nạo vét thường xuyên Toàn huyện mới có 3/10 xã, thị trấn đạt chuẩn xã văn hoá, 23/49 trường học đạt chuẩn quốc gia Trung tâm y tế huyện hiện phải sử dụng phòng

khám, trang thiết bị thiếu thốn, chưa đáp ứng nhu cầu khám, điều trị của người dân cũng như thực hiện các chương trình y tế quốc gia Để Cờ Đỏ phát triển, chính quyền Cờ Đỏ xác định đầu tư kết cấu hạ tầng là đòn bẩy để phát triển kinh

tế - xã hội, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động

Hiệu quả công tác giáo dục và đào tạo cho học sinh các cấp học tiếp tục được nâng lên, kết quả tổng kết năm học hàng năm tỉ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học đạt 99,9%; tốt nghiệp Trung học cơ sở đạt 99,8%; tốt nghiệp Trung học phổ thông đạt 99,34%; hệ bổ túc đạt 98,72%; qua đó tuyên dương 38 giáo viên và 82 học sinh giỏi tiêu biểu Chỉ đạo các đơn vị trường học

tổ chức tốt Lễ khai giảng các năm học đúng qui định, kết quả: tỉ lệ huy động trẻ

05 tuổi vào mẫu giáo hàng năm đạt 99,7%; trẻ 06 tuổi vào lớp 1 đạt 100%; tuyển sinh lớp 6 đạt 100%; tuyển sinh lớp 10 đạt 86,47% Tổ chức Lễ phát động “Tuần

lễ hưởng ứng học tập suốt đời” và kỷ niệm ngày khuyến học Việt Nam hàng năm

Toàn huyện có 10/10 xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về công tác Chống

mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập giáo dục trung học cơ

sở

Mạng lưới y tế cơ sở được củng cố, y tế dự phòng được tăng cường, các chương trình y tế quốc gia được triển khai trong toàn huyện, trẻ em dưới 6 tuổi, trẻ em khuyết tật và các đối tượng chính sách được chăm sóc sức khỏe tốt hơn,

đã có 100% số xã có trạm y tế và bác sĩ phục vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân 100% xã, thị trấn đạt chuẩn quốc gia về Y tế

Đào tạo nghề, chiếm 65% tổng lao động xã hội vào năm 2020 Giải quyết việc làm cho người lao động bình quân hàng năm đạt 90% Công tác xóa đói giảm nghèo được tăng cường để giảm tỷ lệ hộ nghèo còn dưới 10%; 100% người dân được sử dụng nước sạch đến năm 2020 và có 90% số hộ dân được sử dụng điện Hoạt động văn hóa thông tin phát triển đúng hướng, phục vụ yêu cầu

nhiệm vụ chính trị của địa phương và từng bước đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân nông thôn

Nếu tình hình phát triển kinh tế - xã hội của Huyện đạt được những kết quả đúng như dự báo sẽ có tác động tích cực đến việc giáo dục, rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng của đội ngũ Bí thư Đảng uỷ cấp xã trong giai đoạn hiện nay

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội ở huyện Cờ Đỏ hiện nay

Cờ Đỏ có hệ thống giao thông đường bộ, đường thủy khá thuận lợi để phát triển kinh tế-xã hội Là huyện mới được thành lập từ năm 2009, Cờ Đỏ gặp không ít khó khăn, thách thức trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội Nhưng, bằng những bước đi đúng đắn và có tính chiến lược, Cờ Đỏ đã và đang phát huy lợi thế để bứt phá đi lên Từ sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước đến nay, Đảng bộ và nhân dân huyện Cờ Đỏ đã phấn đấu đạt được nhiều thành tựu trên hầu hết các lĩnh vực: kinh tế, chính trị - xã hội, an ninh quốc phòng…

* Về phát triển kinh tế: Cờ Đỏ là huyện nông nghiệp, có môi trường sinh

thái tự nhiên khá tốt Vì vậy, Đảng bộ huyện Cờ Đỏ đã định hướng phát triển theo hướng tận dụng tối đa mọi nguồn lực, hoàn thiện cơ sở hạ tầng, phát huy hiệu quả nhằm phát triển kinh tế theo hướng ứng dụng kỹ thuật cao trong sản xuất nông nghiệp, tiếp tục chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo định hướng “Thương mại

- dịch vụ, công nghiệp - xây dựng, nông nghiệp chất lương cao” Kết quả từ năm

2009 đến nay, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) bình quân đạt 11,78% Sản xuất

nông nghiệp phát triển tương đối ổn định; tổng giá trị sản xuất nông, ngư nghiệp

là 8.987,66 tỷ đồng, đạt 177,13% kế hoạch Quan tâm đầu tư cải tạo, nâng cấp

cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp; thực hiện nhiều cơ chế, chính sách

hỗ trợ, khuyến khích phát triển nông nghiệp, tạo điều kiện thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tăng diện tích lúa chất lượng cao; năng suất lúa bình quân đạt 6,5 tấn/ha/năm Thực hiện kế hoạch xây dựng “Cánh đồng lớn” với việc áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật, được thực hiện ở 10/10 xã, thị trấn với diện tích 5.374 ha

* Về lĩnh vực văn hóa xã hội: Hệ thống trường, lớp được nâng cấp xây

dựng mới theo hướng kiên cố hóa đạt chuẩn nông thôn mới; chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt năm sau cao hơn năm trước; tỷ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp đạt trên 99%, số học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng tăng cao; huy động học sinh trong độ tuổi ra lớp trên 98% kế hoạch, đến nay có 23/49 trường đạt chuẩn quốc gia Chăm sóc sức khỏe nhân dân được chú trọng, đặc biệt là gia đình chính sách, hộ nghèo và các đối tượng bảo trợ xã hội; các Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế thực hiện tốt, các loại dịch bệnh được hạn chế đáng kể; phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao diễn ra rộng khắp tạo được không khí vui tươi phấn khởi trong nhân dân; phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa đạt nhiều thành quả đáng kể: Đến nay toàn huyện có 3 đơn vị xã đạt chuẩn văn hóa, nông thôn mới (Trung Thạnh, Trung

An và Trung Hưng)

Công tác đền ơn đáp nghĩa được chú trọng, quan tâm chăm sóc gia đình chính sách, người có công với cách mạng, các đối tượng bảo trợ xã hội đã xây dựng 422 căn, sửa chữa 67 căn nhà tình nghĩa, xây dựng 210 căn nhà đại đoàn kết; chi trợ cấp thường xuyên cho các đối tượng chính sách, người cao tuổi, đối tượng bảo trợ xã hội tổng số tiền là 45,17 tỷ đồng Cho vay giải quyết việc làm

98 dự án với tổng số tiền 2,7 tỷ đồng Tỷ lệ giảm nghèo 1,30% Giới thiệu 6.566 lao động đi làm việc trong và ngoài thành phố

Thực hiện tốt công tác cải cách hành chính của huyện, giải quyết tốt việc tiếp nhận và trả kết quả góp phần tạo sự tin tưởng vào đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước; mọi thủ tục hành chính đều được niêm yết công khai rõ ràng, áp dụng quy trình ISO:9001:2008 để xử lý hồ sơ, trình tự thủ tục và thời gian đảm bảo đúng quy định

Công tác quốc phòng quân sự địa phương được đảm bảo, tình hình an ninh chính trị ổn định giữ vững; đưa quân, huấn luyện đạt 100% kế hoạch, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ đạt 1,3% dân số Tình hình trật tự an toàn xã

hội ổn định, phạm pháp hình sự giảm, tỷ lệ phá án 100%, các tệ nạn xã hội được đẩy lùi

2.1.3 Đặc điểm của tổ chức cơ sở đảng huyện Cờ Đỏ

Huyện Cờ Đỏ có 09 xã và 1 thị trấn với tổng số 79 ấp Đảng bộ huyện có

Một là, nhân dân Cờ Đỏ có truyền thống yêu nước và cách mạng lâu đời,

là cái nôi nuôi dưỡng cán bộ cách mạng Cùng với vị trí, địa hình, địa thế thuận lợi, trong suốt 02 cuộc chiến tranh chống giặc ngoại xâm và bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ quê hương, Đảng bộ và nhân dân Cờ Đỏ đã phát huy truyền thống cách mạng của quê hương, góp phần to lớn trong công cuộc giải phóng dân tộc Đã

có biết bao người con của quê hương Cờ Đỏ đã ngã xuống cho sự nghiệp cách mạng

Ngay sau khi miền Nam giải phóng, Đảng bộ và nhân dân Cờ Đỏ đã phát huy truyền thống, bắt tay khắc phục những hậu quả chiến tranh, vượt qua những khó khăn, thách thức trước mắt để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp Trong công cuộc đổi mới đất nước, hòa với xu thế phát triển chung của thành phố Cần Thơ và cả nước, Cờ Đỏ đã có những bước đi vững vàng để thay đổi mọi mặt của huyện Bên cạnh đó, Cờ Đỏ đã căn cứ vào điều kiện thực tế của huyện chọn cho mình bước đi riêng nên những năm qua đã đạt được những thành quả to lớn, nhất là các lĩnh vực: nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, thương mại và dịch vụ… Những kết quả đạt được trong đấu tranh giải phóng

dân tộc, xây dựng và phát triển kinh tế xã hội của Cờ Đỏ có được là do Đảng bộ

và nhân dân Cờ Đỏ biết phát huy truyền thống cách mạng của mình Đặc biệt là các tổ chức cơ sở đảng nói chung và tổ chức cơ sở đảng nông thôn nói riêng đã biết phát huy truyền thống đó nên làm tốt chức năng, nhiệm vụ của mình, nhất là trong tình hình mới hiện nay Do vậy, truyền thống yêu nước và cách mạng của Đảng bộ và nhân dân Cờ Đỏ là yếu tố quan trọng đối với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu tổ chức cơ sở đảng nông thôn của huyện Cờ Đỏ

Hai là, đảng bộ xã - thị trấn của huyện Cờ Đỏ có quy mô ở mức khá Theo

số liệu thống kê đến quý I/2017, tổng số đảng viên của đảng bộ xã - thị trấn là

1152 đảng viên, trong đó đảng viên nữ: 315 chiếm tỷ lệ 27,34%, đảng viên là cán bộ hưu trí, nghỉ mất sức 52 người, chiếm 2,56%; bình quân mỗi đảng bộ có khoảng 100-150 đảng viên Đội ngũ đảng viên của đảng bộ xã - thị trấn huyện

Cờ Đỏ được hình thành từ nhiều nguồn: bộ đội xuất ngũ, cán bộ công chức nghỉ hưu, nghỉ mất sức và nghỉ theo chế độ, chuyển từ địa phương khác đến, cán bộ công chức sinh hoạt tại địa phương, phát triển tại chỗ… Nhìn chung, trình độ học vấn, trình độ chuyên môn - nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị tương đối khá nhưng không đồng đều Số lượng đảng viên có trình độ học vấn tương đối cao khá nhiều, cụ thể trình độ học vấn cấp II là 370 đảng viên chiếm 13,96%, trình độ học vấn cấp III là 1052 đảng viên chiếm tỷ lệ 39,70%, trình độ trung học chuyên nghiệp 445 đảng viên chiếm tỷ lệ 16,79%, cao đẳng 286 đảng viên chiếm tỷ lệ 10,79%, đại học là 497 đảng viên chiếm 18,75%, Trình độ lý luận chính trị chưa cao, trình độ sơ cấp chính trị 551 đảng viên chiếm tỷ lệ 20,79%, trình độ trung cấp lý luận chính trị 412 đảng viên chiếm tỷ lệ 15,54%, trình độ Cao cấp chính trị và cử nhân chính trị 25 đảng viên chiếm tỷ lệ 0,94% và số còn lại là chưa qua lớp lý luận chính trị nào Ban Chấp hành các đảng bộ xã - thị trấn

có tuổi đời trung bình là 37,1 tuổi Riêng trình độ các mặt đối với đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã: trình độ học vấn: 91% tốt nghiệp trung học phổ thông; trình độ

chuyên môn nghiệp vụ: 81,8% trung cấp trở lên; trình độ lý luận chính trị: 91%

sơ cấp trở lên

Từ những số liệu trên cho thấy trình độ chuyên môn - nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị của hầu hết các đảng viên của đảng bộ xã - thị trấn ở huyện Cờ Đỏ tương đối khá Số đảng viên nghỉ hưu, nghỉ mất sức chiếm tỷ lệ thấp Số lượng đảng viên phát triển tại chỗ nhiều Đảng viên nữ chiếm tỷ lệ khá cao, phần lớn đảng viên nữ của đảng bộ xã - thị trấn ở huyện Cờ Đỏ là những người trẻ tuổi Ngoài ra, các đảng bộ xã - thị trấn của huyện Cờ Đỏ còn có một lượng đảng viên không nhỏ là cán bộ, công chức đang công tác trong các cơ quan Đảng, Nhà nước và các tổ chức quần chúng cư trú trên địa bàn xã, thị trấn nên có điều kiện nắm chắc quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

và cập nhật thông tin nhanh chóng

Ba là, hoạt động lãnh đạo của các đảng bộ xã - thị trấn ở huyện Cờ Đỏ rất

đa dạng, phong phú Nguyên nhân là do tốc độ đô thị hóa và phát triển kinh tế-

xã hội trên địa bàn huyện nhanh và không đồng đều, có nhiều xã tốc độ đô thị hóa nhanh, nhưng cũng có xã tốc độ đô thị hóa chậm, thậm chí có xã vẫn còn thuần nông Những xã có tốc độ đô thị hóa nhanh: thị trấn Cờ Đỏ, xã Trung Hưng; những xã tốc độ đô thị hóa và công nghiệp chậm như Thới Đông, Thới Xuân, Đông Thắng, Đông Hiệp, cơ bản vẫn còn thuần nông Từ tốc độ đô thị hóa và phát triển không đồng đều giữa các xã, các ấp nên hoạt động lãnh đạo của từng đảng bộ xã - thị trấn về cơ bản giống nhau nhưng có những điểm khác nhau để sát hợp với điều kiện cụ thể Chính từ những vấn đề nêu trên, đảng bộ từng xã xác định trọng tâm để lãnh đạo có hiệu quả Đối với xã có tốc độ đô thị hóa nhanh, phát triển công nghiệp - thương mại dịch vụ mạnh thì ngoài việc hoạt động lãnh đạo và thực hiện như những đảng bộ xã - thị trấn khác thì có những hoạt động lãnh đạo và thực hiện riêng: vấn đề giữ gìn an ninh, trật tự, xây dựng

hạ tầng và xây dựng đời sống văn hóa rất được quan tâm