Đó là những nguyên tắc sống: chia sẻ, chơi công bằng, không đánh bạn, để đồ đạc vào chỗ cũ, không lấy những gì không phải của mình, dọn dẹp những gì bạn bày ra, nói xin lỗi khi làm t[r]
Trang 1NỘI DUNG ÔN TẬP KIẾN THỨC LỚP 10 PHẦN 1: ÔN TẬP KIẾN THỨC CŨ
I ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1 Kiến thức cần nhớ
a Các phương thức biểu đạt
Phương thức Đặc điểm nhận diện Thể loại
Tự sự
Trình bày các sự việc (sự kiện) có quan hệ nhân quả dẫn đến kết quả (diễn biến sự việc)
- Bản tin báo chí
- Bản tường thuật, tường trình
- Tác phẩm văn học nghệ thuật (truyện, tiểu thuyết)
Miêu tả Tái hiện các tính chất, thuộc tính
sự vật, hiện tượng, giúp con người cảm nhận và hiểu được chúng
- Văn tả cảnh, tả người, vật
- Đoạn văn miêu tả trong tác phẩm tự
sự
Biểu cảm
Bày tỏ trực tiếp hoặc gián tiếp tình cảm, cảm xúc của con người trước những vấn đề tự nhiên, xã hội, sự vật
- Điện mừng, thăm hỏi, chia buồn
- Tác phẩm văn học: thơ trữ tình, tùy bút
Thuyết minh Trình bày thuộc tính, cấu tạo,
nguyên nhân, kết quả có ích hoặc
có hại của sự vật hiện tượng, để người đọc có tri thức và có thái
độ đúng đắn với chúng
- Thuyết minh sản phẩm
- Giới thiệu di tích, thắng cảnh, nhân vật
- Trình bày tri thức và phương pháp trong khoa học
Nghị luận Trình bày ý kiến đánhgiá, bàn
luận, trình bày tư tưởng, chủ trương quan điểm của con người đối với tự nhiên, xã hội, qua các luận điểm, luận cứ và lập luận thuyết phục
- Cáo, hịch, chiếu, biểu
- Xã luận, bình luận, lời kêu gọi
- Sách lí luận
- Tranh luận về một vấn đề trính trị, xã hội, văn hóa
Hành chính –
công vụ
- Trình bày theo mẫu chung và chịu trách nhiệm về pháp lí các ý kiến, nguyện vọng của cá nhân, tập thể đối với cơ quan quản lí
- Đơn từ
- Báo cáo
- Đề nghị
b Các phong cách ngôn ngữ
Phong cách ngôn ngữ Đặc điểm nhận diện
Trang 21 Phong cách ngôn ngữ
khoa học
Dùng trong những văn bản thuộc lĩnh vực nghiên cứu, học tập
và phổ biến khoa học, đặc trưng cho các mục đích diễn đạt chuyên môn sâu
2 Phong cách ngôn ngữ
báo chí (thông tấn)
Kiểu diễn đạt dùng trong các loại văn bản thuộc lĩnh vực truyền thông của xã hội về tất cả các vấn đề thời sự
3 Phong cách ngôn ngữ
chính luận
Dùng trong lĩnh vực chính trị - xã hội, người giao tiếp thường bày tỏ chính kiến, bộc lộ công khai quan điểm tư tưởng, tình cảm của mình với những vấn đề thời sự nóng hổi của xã hội
4 Phong cách ngôn ngữ
nghệ thuật
-Dùng chủ yếu trong tác phẩm văn chương, không chỉ có chức năng thông tin mà còn thỏa mãn nhu cầu thẩm mĩ của con người; từ ngữ trau chuốt, tinh luyện…
5 Phong cách ngôn ngữ
hành chính
-Dùng trong các văn bản thuộc lĩnh vực giao tiếp điều hành và quản lí xã hội.bb
6 Phong cách ngôn ngữ
sinh hoạt
- Sử dụng ngôn ngữ trong giao tiếp hàng ngày, mang tính tự nhiên, thoải mái và sinh động, ít trau chuốt…trao đổi thông tin,
tư tưởng, tình cảm trong giao tiếp với tư cách cá nhân
c Các thao tác lập luận
TT Thao tác
lập luận
Đặc điểm nhận diện
1 Giải
thích
Giải thích là vận dụng tri thức để hiểu vấn đề nghị luận một cách rõ ràng và giúp người khác hiểu đúng ý của mình
2 Phân
tích
Phân tích là chia tách đối tượng, sự vật hiện tượng thành nhiều bộ phận, yếu tố nhỏ để đi sâu xem xét kĩ lưỡng nội dung và mối liên hệ bên trong của đối tượng
3 Chứng
minh
Chứng minh là đưa ra những cứ liệu – dẫn chứng xác đáng để làm sáng
tỏ một lí lẽ một ý kiến để thuyết phục người đọc người nghe tin tưởng vào vấn đề ( Đưa lí lẽ trước - Chọn dẫn chứng và đưa dẫn chứng Cần thiết phải phân tích dẫn chứng để lập luận CM thuyết phục hơn Đôi khi thuyết minh trước rồi trích dẫn chứng sau.)
4 Bác bỏ Bác bỏ là chỉ ra ý kiến sai trái của vấn đề trên cơ sở đó đưa ra nhận định
đúng đắn và bảo vệ ý kiến lập trường đúng đắn của mình
5 Bình
luận Bình luận là bàn bạc đánh giá vấn đề, sự việc, hiện tượng… đúng hay sai, hay / dở; tốt / xấu, lợi / hại…; để nhận thức đối tượng, cách ứng xử
phù hợp và có phương châm hành động đúng
Trang 36 So sánh So sánh là một thao tác lập luận nhằm đối chiếu hai hay nhiều sự vật,
đối tượng hoặc là các mặt của một sự vật để chỉ ra những nét giống nhau hay khác nhau, từ đó thấy được giá trị của từng sự vật hoặc một sự vật mà mình quan tâm
Hai sự vật cùng loại có nhiều điểm giống nhau thì gọi là so sánh tương đồng, có nhiều điểm đối chọi nhau thì gọi là so sánh tương phản
d Các biện pháp tu từ
Biện pháp tu từ Hiệu quả nghệ thuật (Tác dụng nghệ thuật)
So sánh Giúp sự vật, sự việc được miêu tả sinh động, cụ thể tác động
đến trí tưởng tượng, gợi hình dung và cảm xúc
Ẩn dụ Cách diễn đạt mang tính hàm súc, cô đọng, giá trị biểu đạt
cao, gợi những liên tưởng ý nhị, sâu sắc
Nhân hóa Làm cho đối tượng hiện ra sinh động, gần gũi, có tâm trạng và
có hồn gần với con người Hoán dụ Diễn tả sinh động nội dung thông báo và gợi những liên tưởng
ý vị, sâu sắc Điệp từ/ngữ/cấu
trúc
Nhấn mạnh, tô đậm ấn tượng – tăng giá trị biểu cảm, tạo âm hưởng nhịp điệu cho câu văn, câu thơ
Nói giảm Làm giảm nhẹ đi ý muốn nói (đau thương, mất mát) nhằm thể
hiện sự trân trọng Thậm xưng Tô đậm, phóng đại về đối tượng
Câu hỏi tu từ Bộc lộ, xoáy sâu cảm xúc (có thể là những băn khoăn, ý
khẳng định…) Đảo ngữ Nhấn mạnh, gây ấn tượng sâu đậm về phần được đảo lên
Đối Tạo sự cân đối, đăng đối hài hòa
Im lặng Tạo điểm nhấn, gợi sự lắng đọng cảm xúc
Liệt kê Diễn tả cụ thể, toàn diện nhiều mặt
e Các phép liên kết (liên kết các câu trong văn bản):
Các phép liên kết Đặc điểm nhận diện
Phép lặp Lặp lại ở câu đứng sau những từ ngữ đã có ở câu trước
Trang 4Phép thế Sử dụng ở câu đứng sau các từ ngữ có tác dụng thay thế
các từ ngữ đã có ở câu trước Phép nối Sử dụng ở câu sau các từ ngữ biểu thị quan hệ (nối kết)với
câu trước
2 Một số bài tập thực hành:
Đề 1:
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu dưới đây:
“Trên đường đời của bạn cũng có lúc vấp ngã Tôi cũng vậy Ngay cả người tài giỏi, khôn ngoan nhất cũng có lúc vấp ngã Vấp ngã là điều bình thường, chỉ có những người không bao giờ đứng dậy sau vấp ngã mới là người thật sự thất bại Điều chúng ta cần ghi nhớ là, cuộc sống không phải là một cuộc thi đỗ - trượt Cuộc sống là một quá trình thử nghiệm các biện pháp khác nhau cho đến khi tìm ra một cách thích hợp Những người đạt được thành công phần lớn là người biết đứng dậy từ sai lầm ngớ ngẩn của mình bởi họ coi thất bại, vấp ngã chỉ là tạm thời và là kinh nghiệm bổ ích Tất cả những người thành đạt mà tôi biết đều có lúc phạm sai lầm Thường thì họ nói rằng sai lầm đóng vai trò quan trọng đối với thành công của họ Khi vấp ngã, họ không bỏ cuộc Thay
vì thế, họ xác định vấn đề của mình là gì, cố gắng cải thiện tình hình và tìm kiếm giải pháp sáng tạo hơn để giải quyết Nếu thất bại năm lần, họ cố gắng đứng dậy năm lần, mỗi lần một cố gắng hơn, Winston Churchill đã nắm bắt được cốt lõi của quá trình này khi ông nói: "Sự thành công là khả năng đi từ thất bại này đến thất bại khác mà không đánh mất nhiệt huyết và quyết tâm vươn lên"
(Nick Vujicic Cuộc sống không giới hạn, NXB tổng hợp tp HCM, 2013, tr 236)
Câu 1 Tác giả quan niệm như thế nào về chuyện vấp ngã trong cuộc sống?
Câu 2 Theo tác giả, người thực sự thất bại là người như thế nào?
Câu 3 Anh, chị có đồng tình với quan điểm của Winston Churchill được nêu trong đoạn
trích: “Sự thành công là khả năng đi từ thất bại này đến thất bại khác mà không đánh mất nhiệt huyết và quyết tâm vươn lên"? Vì sao?
Câu 4: Từ nội dung phần đọc - hiểu, hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy
nghĩ của anh/ chị về ý nghĩa của việc thất bại trong cuộc sống
Đề 2:
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu dưới đây:
Mỗi người đều phải leo lên những bậc thang đời mình Có những mơ ước xa: đến đỉnh cao nhất Có người ước mơ gần: một hai bậc, rồi sau đó, một hai bậc tiếp theo Có người cứ lặng lẽ tiến bước theo mục tiêu của mình, gạt bỏ mọi thị phi Có người đi chu
du một vòng thiên hạ, nếm đủ đắng cay rồi mới chịu trở về với ước mơ ban đầu… Tôi nhận ra rằng, ước mơ chẳng đưa ta đến đâu cả, chỉ có cách thức mà bạn thực hiện ước
mơ mới đưa bạn đến nơi bạn muốn
Trang 5Nếu tất cả đều là doanh nhân thành đạt thì ai sẽ quét rác trên những đường phố? Nếu tất cả là bác sĩ nổi tiếng trên thế giới thì ai sẽ là người dọn vệ sinh bệnh viện? Nếu
tất cả đều là nhà khoa học thì ai sẽ là người tưới nước những luống rau?
Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày Bởi luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường
(Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội nhà văn, 2017) Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích
Câu 2 Tại sao tác giả cho rằng: “ước mơ chẳng đưa ta đến đâu cả, chỉ có cách thức mà bạn thực hiện ước mơ mới đưa bạn đến nơi bạn muốn”
Câu 3 Việc tác giả nhắc đến những doanh nhân thành đạt, những người quét rác, những bác sĩ nổi tiếng, những người dọn vệ sinh có ý nghĩa gì?
Câu 4 Anh/ chị có đồng tình với quan niệm: “Phần đông chúng ta cũng sẽ là người bình thường Nhưng điều đó không thể ngăn cản chúng ta vươn lên từng ngày Bởi luôn có một đỉnh cao cho mỗi nghề bình thường” không? Vì sao?
Đề 3:
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu dưới đây:
“Anh bạn thân yêu! Giờ đây tôi đang ở trên thiên đàng – một thế giới diệu kì mà lung linh biết mấy Nơi này chẳng có ngày hay đêm Mặt trời, vầng trăng và cả những vì sao lấp lánh cùng nhau tỏa sáng, không gian lúc nào cũng trong veo như pha lê Mẹ và anh trai tôi đang mỉm cười cùng những linh hồn khác Chúng tôi không có quốc gia, không phải di cư, không phân biệt tôn giáo, không có khủng bố hay bạo lực… Tất cả đều như nhau – những linh hồn bay nhẹ nhõm thanh thản và yên bình
Giờ đang là giao thừa Từ trên đây, chúng tôi có thể ngắm nhìn cả trái đất Ngắm nhìn những chùm pháo hoa lộng lẫy bung nở trong màn đêm và lắng nghe tiếng chuông ngân vang Dưới đó là những mảng màu tương phản Có những nơi rực rỡ trong ánh sáng, lại có những mảng tối im lìm đâu đó Tiếng chuông lẫn trong tiếng súng, hạnh phúc
ở cùng với bất hạnh, thù hận đi liền với tình yêu… Chao ôi, cuộc sống nơi trần thế! Giờ thì tất cả đã xa vời”
(Trích bức thư đoạt giải Nhất, Cuộc thi viết thư Quốc tế UPU lần thứ 45)
Câu 1 Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên
Câu 2 Phân tích hiệu quả của biện pháp nghệ thuật trong đoạn văn sau:“Có những nơi rực rỡ trong ánh sáng, lại có những mảng tối im lìm đâu đó Tiếng chuông lẫn trong tiếng súng, hạnh phúc ở cùng với bất hạnh, thù hận đi liền với tình yêu… ”
Câu 3 Xác định phương thức biểu đạt chính
Câu 4 Qua việc dựng lên hai thế giới đối lập giữa trần gian và thiên đàng, tác giả bức thư muốn gửi gắm ước mơ gì?
Đề 4:
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
Đừng phiến diện
Trang 6Tôi đọc báo, lướt Facebook hay thấy những so sánh quá khập khiễng của nhiều người khi dẫn chứng những điều tiến bộ ở Mỹ, Anh, Pháp, Thụy Điển và đặt vấn đề tại sao Việt Nam không làm được điều đó
Dĩ nhiên so sánh là một trong những tiền đề để tạo sự thay đổi và phát triển, nhưng chúng ta đem so một đất nước đang phát triển không đồng đều với những quốc gia giàu
có văn minh nhất nhì thế giới và thất vọng Có đáng không?
Đôi khi, một vài người bạn, đồng nghiệp từng học ở nước ngoài về cũng hay sa vào so sánh, thất vọng, thậm chí sốc nặng vì cho rằng con người ở Việt Nam quá tồi tệ Tôi ước
gì họ kể cho tôi nghe những điều tốt đẹp ở nước bạn, thay vì không tiếc lời chỉ trích cuộc sống và con người ở quê hương mình Tôi chỉ mong trước khi chúng ta sợ hãi hay lo lắng một vấn đề gì hệ trọng của một quốc gia thì nên cân nhắc Chúng ta đã nhìn đa chiều, đã thử lý giải hay chưa Và nhất là khi một trong số chúng ta là người có lượng theo dõi lớn trên mạng xã hội, mỗi nhận xét của chúng ta sẽ ảnh hưởng tới nhiều người
Dường như ta dễ phán xét nhưng luôn thiếu một điều cơ bản: suy nghĩ thấu đáo Sự thấu đáo sẽ dẫn dắt bạn đến sự bao dung, nhìn nhận vấn đề một cách nhẹ nhàng
Nếu có một du khách than phiền với tôi họ bị giật đồ, tôi sẽ nói đó chỉ là một vài hình ảnh xấu xí mà thôi Chúng tôi vẫn có những cơ quan trợ giúp du khách, có những bạn trẻ sẵn sàng làm hướng dẫn viên không công, cả những người dân bình thường tốt bụng dễ gần Đời còn nhiều người tử tế, có điều bạn không chịu "thấy" thôi
(Trích Nhiều người tử tế lắm, là bạn không chịu 'thấy' thôi - Báo Tuổi trẻ.online)
Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản
Câu 2: Theo người viết khi phán xét người ta luôn thiếu điều cơ bản gì?
Câu 3: Anh/ chị hiểu thế nào là “phiến diện"
Câu 4: Viết đoạn văn ngắn (từ 7 – 9 dòng) trình bày suy nghĩ của anh chị về ý kiến nêu ra
ở phần Đọc - hiểu: "Đời còn nhiều người tử tế, có điều bạn không chịu “thấy” thôi!
Đề 5:
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“Những kẻ ở vườn thấy quan sang, quan quyền, cũng bén mùi làm quan Nào lo cho quan, nào lót cho lại, nào chạy ngược, nào chạy xuôi, dầu cố bán ruộng dầu bán trâu cũng vui lòng, chỉ cần được lấy một chức xã trưởng hoặc cai tổng, đặng ngồi trên, đặng ăn trước, đặng hống hách thì mới thôi Những kẻ như thế mà vẫn không ai khen chê, không ai khinh bỉ, thật cũng lạ thay! Thương ôi! Làng có một trăm dân mà người này đối với kẻ kia đều ngó theo sức mạnh, không có một chút gì gọi là đạo đức là luân lí
cả Đó là nói người trong một làng đối với nhau, chí như đối với dân kiều cư kí ngụ thì lại càng hà khắc hơn nữa Ôi! Một dân tộc như thế thì tư tưởng cách mạng nảy nở trong
óc chúng làm sao được! Xã hội chủ nghĩa trong nước Việt Nam ta không có là cũng là vì thế”
(Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây của Phan Châu Trinh, SGK Ngữ văn 11, tập 2)
Câu 1 Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên?
Câu 2: Đọc đoạn văn trên anh/chị liên tưởng đến thực trạng nào của xã hội hiện nay? Câu 3 Tác giả đã sử dụng những biện pháp tu từ nào? Ý nghĩa sử dụng của những biện pháp ấy?
Trang 7Câu 4 Từ nội dung đoạn trích trên, anh chị hãy viết một đoạn văn (5 - 7 dòng) trình bày suy nghĩ của mình về việc thực hiện pháp luật Nhà nước của giới trẻ hiện nay?
Đề 6:
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Mất hàng triệu năm mới định hình những nếp nhăn ngôn ngữ trong não bộ, khó khăn lắm con người mới có tiếng nói Không có tiếng nước bạn dở, tiếng nước tôi hay Không có tiếng làng tôi nhẹ nhàng, làng bạn nặng trịch Ý thức kì thị đó có thể lưu giữ được "bản sắc" văn hóa làng xã nhưng nghèo tính tiến hóa biết bao Tiếng nói của nước nào cũng đáng kính trọng, bởi tiếng nói suy cho cùng là di sản từ tổ tiên loài người sinh học có chung một nguồn cội, chung một cây tiến hóa Một loại di sản đặc biệt Bởi nó không chỉ nằm trong kí ức mà nối dài trong hiện tại và bắc cầu đến tương lai Người ta thường dùng di sản vào những mục đích tốt đẹp Tiếng nói cũng vậy Xin em đừng lộng ngữ tà ngôn Biết dành những lời yêu thương cho cha mẹ Dành những lời tốt đẹp, trung thực cho bạn bè Tuổi hoa chỉ nói những lời "hoa cười, ngọc thốt đoan trang" Và muôn đời, lời nói thành thực vẫn là lời hay nhất Bởi mất đi sự chân thực, mất đi trách nhiệm trong lời nói, con người sẽ tuột dốc lỗi lầm
(Trích Lắng nghe lời thì thầm của trái tim , Nhiều tác giả, NXB Văn hóa – Văn nghệ TP HCM, 2015, tr.33)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2 Anh/chị hiểu thế nào về ý kiến cho rằng tiếng nói là: "Một loại di sản đặc biệt Bởi nó không chỉ nằm trong kí ức mà nối dài trong hiện tại và bắc cầu đến tương lai."?
Câu 3 Nêu thông điệp văn bản gửi đến người đọc
Đề 7:
Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Nhà” chỉ là một từ ngắn ngủi, nó không đồng nghĩa với sự bình yên, nhưng chúng ta vẫn luôn khao khát rằng nó gắn với sự bình yên Và khi nào “nhà” trái nghĩa với bình yên thì đó là khởi đầu của sự bất hạnh
Tôi tin rằng, mái nhà nào cũng từng có lúc đồng nghĩa với niềm vui và cả sự bình yên Nhưng bạn của tôi ơi, sự bình yên của nhà không phải là điều có sẵn “Nhà” là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui là phần mềm Gia đình là phần cứng, còn tình yêu và sự thấu hiểu là phần mềm
Vậy cho nên, sự bình yên là thứ phải được thiết lập, và vì thế, có thể tái thiết lập Nếu ta là một phần của “nhà”, dù chỉ là một phần nhỏ, nếu ta thật mong muốn mái nhà thân yêu của ta có được sự bình yên, hay lại có nó một lần nữa, thì ta phải tham gia vào quá trình thiết lập đó Bằng một nụ cười xoa dịu, bằng một câu nói vị tha, bằng sự thương yêu nhẫn nhịn, bằng trái tim sẵn sàng sẻ chia, bằng một cái nắm tay thấu hiểu, hay có thể bằng một giọt nước mắt Dù thế nào cũng không phải bằng sự buông xuôi Để kéo những trái tim về gần với nhau Để biến “nhà” thành một nơi ta phải luyến tiếc khi rời xa và luôn mong mỏi quay về
Bạn của tôi ơi, tôi còn nhớ khi chúng ta còn nhỏ, cùng ngồi chung một chiếc ghế mây dưới tán mận trong vườn nhà, mẹ của bạn đã hát cho chúng ta nghe câu này:
Trang 8“Ai qua là bao chốn xa, thấy đâu vui cho bằng mái nhà”
(Trích Ai qua là bao chốn xa…, Nếu biết trăm năm là hữu hạn – Phạm Lữ Ân, PhuongNam Book, 2012)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 2: Theo anh/chị, tại sao nhà và gia đình là phần cứng, còn sự bình yên, hạnh phúc, niềm vui, tình yêu và sự thấu hiểu là phần mềm?
Câu 3: Tác giả viết “…sự bình yên là thứ phải được thiết lập, và vì thế, có thể tái thiết lập” Vậy từ văn bản, hãy cho biết làm thế nào để ta có thể tham gia vào quá trình thiết
lập đó?
Đề 8:
Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Tôi có đọc bài phỏng vấn Ngô Thị Giáng Uyên, tác giả cuốn sách được nhiều bạn
trẻ yêu thích “Ngón tay mình còn thơm mùi oải hương” Trong đó cô kể rằng khi đi xin
việc ở công ti Unilever, có người hỏi nếu tuyển vào không làm marketing mà làm sales thì có đồng ý không Uyên nói có Nhà tuyển dụng rất ngạc nhiên bởi hầu hết những
người được hỏi câu này đều trả lời không “Tại sao phỏng vấn marketing mà lại làm sales ?” Uyên trả lời: “Tại vì tôi biết, nếu làm sales một thời gian thì bộ phận marketing
sẽ muốn đưa tôi qua đó, nhưng đã quá muộn vì sales không đồng ý cho tôi đi.”
Chi tiết này khiến tôi nhớ đến câu chuyện về diễn viên Trần Hiểu Húc Khi đó cô đến xin thử vai Lâm Đại Ngọc, đạo diễn Vương Phù Lâm đã đề nghị cô đóng vai khác
Hiểu Húc lắc đầu “Tôi chính là Lâm Đại Ngọc, nếu ông để tôi đóng vai khác, khán giả sẽ nói rằng Lâm Đại Ngọc đang đóng vai một người khác.” Đâu là điều giống nhau giữa
họ? Đó chính là sự tự tin Và tôi cho rằng, họ thành công là vì họ tự tin
Có thể bạn sẽ nói: “Họ tự tin là điều dễ hiểu Vì họ tài năng, thông minh, xinh đẹp Còn tôi, tôi đâu có gì để mà tự tin” Tôi không cho là vậy Lòng tự tin thực sự không bắt
đầu từ gia thế, tài năng, dung mạo … mà nó bắt đầu từ bên trong bạn, từ sự hiểu mình Biết mình có nghĩa là biết điều này: Dù bạn là ai thì bạn cũng luôn có trong mình những giá trị nhất định
(Theo Phạm Lữ Ân – Nếu biết trăm năm là hữu hạn, NXB Hội Nhà văn, 2012)
Câu 1: Văn bản trên sử dụng phương thức biểu đạt nào là chính ?
Câu 2: Xác định nội dung chính mà văn bản đề cập?
Câu 3: Tại sao tác giả cho rằng: Lòng tự tin thực sự không bắt đầu từ gia thế, tài năng, dung mạo… mà nó bắt đầu từ bên trong bạn, từ sự hiểu mình ?
Câu 4: Rút ra thông điệp cho bản thân
Đề 9:
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
“(1) Cuộc sống vốn đã đủ phức tạp rồi, không cần phải trầm trọng hóa mọi thứ thêm nữa Nếu bạn có thể làm điều gì đó để đơn giản nó, hãy làm Nếu không, hãy để mọi thứ được tự nhiên! Nếu bạn thèm hamburger, hãy ăn hamburger Nếu bạn thấy mình quá béo, hãy giảm béo Nếu bạn yêu ai đó, nói với họ Nếu bạn chưa tìm thấy đam mê thực sự, hãy thử nhiều công việc khác nhau cho đến khi tìm thấy nó Nếu bạn thích làm
Trang 9nhiều việc, hãy làm tất cả, lần lượt từng việc một Bạn thấy chứ? Mọi thứ không nghiêm trọng như chúng ta nghĩ Chỉ có những ý nghĩ phức tạp mới khiến ta lo lắng Hãy suy nghĩ đơn giản, làm những gì mình muốn (miễn là hợp pháp và không phương hại ai) và tận hưởng cuộc sống!
(2) Niềm vui khi nhận được điểm 9 sẽ sớm phai đi, nhưng lòng đố kị với kẻ được điểm 10 sẽ còn vương lại mãi trong tâm trí Đó là chuyện muôn thuở Ta thường thèm muốn nhiều hơn nhưng hiếm khi dừng lại để nhận ra những gì chúng ta thực sự có Chúng ta so sánh mình với người khác chỉ để thấy rằng hiện tại của ta không đủ tốt Và bằng cách đó, ta gây áp lực không cần thiết lên chính mình Và đó là khởi nguồn của mọi
bi kịch
Khao khát chinh phục những điều tốt hơn là việc đáng hoan nghênh, bởi lẽ nó là nguồn động lực để ta hoàn thiện bản thân Tuy nhiên, cũng cần phải trân trọng cái nền tảng nơi ta đang đứng, những gì ta đang có trong tay Đôi khi ta dồn sức chiến đấu vì những điều to tát, mà bỏ qua những niềm vui hàng ngày: tiếng cười của con trẻ, sự quan tâm chăm sóc của người thân, một cuốn sách hay, hay một mái nhà che chở ta khỏi sương gió nắng mưa Đừng bao giờ quên những điều nhỏ bé mà quý giá vô cùng đó!”
(Bình an nội tâm - Cân bằng cuộc sống, dẫn theo wallstreetenglish.edu.vn)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 2 Nêu nội dung chính và thông điệp tác giả muốn gửi gắm ở đoạn (1) của văn bản?
Câu 3 Theo anh/chị, vì sao mọi người lại “thường thèm muốn nhiều hơn nhưng hiếm khi dừng lại để nhận ra những gì chúng ta thực sự có”?
Câu 4 Việc khao khát những điều tốt đẹp hơn và trân trọng những gì ta đang có trong tay
có mâu thuẫn nhau hay không? Hãy bàn luận trong 5 - 7 dòng
Đề 10:
Đọc đoạn trích sau đây và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
(1) Ứng xử là thái độ, hành vi, lời nói thích hợp trong quan hệ giao tiếp giữa người với người, giữa người với thiên nhiên Thuật ngữ văn hóa đặt trước ứng xử có nghĩa là tô đậm chiều cao phẩm chất, chiều rộng quan hệ của người ứng xử Có con người là có cách ứng xử giữa họ với nhau, giữa họ với môi trường sống Nhưng văn hóa ứng xử được hình thành từ khi văn minh phát triển ở một cấp độ nào đó nhằm diễn đạt cách ứng xử con người đối với thiên nhiên, đối với xã hội và đối với chính mình
(2) Ở các nền văn hóa khác nhau có hệ chuẩn không giống nhau, nhưng vẫn có giá trị chung Đó là sống có lý tưởng, trung với nước, hiếu với cha mẹ, tình thương đối với đồng bào, trung thực với bạn bè, giữ chữ tín trong mọi quan hệ Trong văn hóa phương Đông, Khổng tử khuyên mọi người tu tâm dưỡng tín với sáu chữ: nhất nhật tam tĩnh ngô thân Đối với người Nhật, nhân cách văn hóa được công thức hóa: thiện, ích, đẹp Nước
ta coi trọng mục tiêu giá trị: chân, thiện, mỹ Ở châu Âu, người ta nói tính cách, khi bàn giá trị nhân cách tiêu biểu dân tộc Tính cách Nga được thể hiện ở lòng đôn hậu, tình thủy chung, nghĩa cử quốc tế cao cả Khẩu hiệu tri thức là sức mạnh được nhiều nước tư bản châu Âu viện dẫn và ảnh hưởng tới hành động đã mấy trăm năm Bí quyết hàng đầu của người Do Thái là sự trọng học, đề cao vai trò của trí tuệ, tôn sùng học vấn và tài năng Để con gái lấy được học giả, hoặc lấy được con người là học giả làm vợ thì không tiếc tài
Trang 10sản Tuy nhiên, họ cũng coi tri thức mà thiếu thực tiễn chẳng khác nào chú lừa chỉ biết
thồ trên lưng sách vở
Câu 1 Nêu nội dung chính của từng đoạn trong văn bản trên
Câu 2 Xác định thao tác lập luận chủ yếu được sử dụng ở đoạn (1) và (2)
Câu 3 Hãy nên ít nhất 2 tiêu chí giao tiếp thể hiện văn hóa ứng xử trong cuộc sống hàng
ngày Trả lời trong khoảng 3-5 câu
Câu 4 Điều gì khiến anh chị tâm đắc nhất qua đoạn trích
Đề 11: Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Trang Tử nói: “Gà rừng đi mười bước mới nhặt được một hạt thức ăn, đi trăm
bước mới uống được một ngụm nước Nhưng chúng không mong cầu được sống trong
lồng” Chúng ta có giống được những con gà rừng không ? Nếu chúng ta vì ưa thích thóc
gạo bày sẵn mà chịu chui vào chiếc lồng Rồi từ sau những song tre đó, chúng ta đòi trả
tự do?
Từ xúc cơm, xếp quần áo, sách vở, đến chọn trường, chọn nghề, tìm việc, kiếm
sống, chọn chồng chọn vợ, chọn tương lai… Chúng ta sẽ quá quen với việc được sắp sẵn
Chúng ta ưa làm việc đã được người khác lên kế hoạch hơn là tự mình vạch ra Chúng ta
chuộng thói quen hơn sáng tạo Chúng ta chỉ vui khi có người tâng bốc, chỉ hết buồn nếu
có người an ủi vuốt ve Chúng ta thậm chí không muốn tự phân biệt sai đúng trừ khi có
người làm thay Chúng ta không thể làm chủ đời mình Cứ như vậy, chúng ta đánh mất
bản năng của gà rừng và biến thành con chim trong lồng lúc nào không biết nữa Thậm
chí, một con chim trong rất nhiều lớp lồng
[…] Robert Fulghum từng trở thành tác giả best seller với một cuốn sách có tựa
đề thú vị “Tất cả những gì cần phải biết tôi đều được học ở nhà trẻ” Đó là những
nguyên tắc sống: chia sẻ, chơi công bằng, không đánh bạn, để đồ đạc vào chỗ cũ, không
lấy những gì không phải của mình, dọn dẹp những gì bạn bày ra, nói xin lỗi khi làm tổn
thương ai đó, rửa tay trước khi ăn, học một ít, suy nghĩ một ít, vẽ và hát và nhảy múa và
chơi và làm việc một ít mỗi ngày, ngủ trưa, có ý thức về những điều kỳ diệu, cây cối và
các con vật đều chết – và chúng ta cũng vậy, từ đầu tiên và quan trọng nhất cần phải
học: quan sát
Hãy đếm xem:100 chữ Những gì cần phải học chỉ như vậy Chúng ta được học ở
nhà trẻ nhưng đã đánh rơi dần trong quá trình lớn lên Cũng như khi sinh ra, ta đã có
sẵn bản năng độc lập nhưng lại đánh mất nó trong quá trình sống Không có bản năng
độc lập, chúng ta không thể nắm giữ được tự do Nghĩa là trước khi đòi tự do, bạn phải
tìm lại bản năng độc lập của mình
(Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân, Nxb Hội nhà văn, 2012, tr 135)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích
Câu 2 Vấn đề chính được tác giả nêu trong đoạn trích là gì ?
Câu 3 Anh/chị hiểu như thế nào về câu nói: “Gà rừng đi mười bước mới nhặt được một hạt
thức ăn, đi trăm bước mới uống được một ngụm nước Nhưng chúng không mong cầu được sống trong lồng”?