Lúåi thïë nhúâ hoaåt àöång trong möi trûúâng àaåi hoåc, gêìn guäi vúái caác nhaâ khoa hoåc, thêåm chñ àûúåc phaát triïín trïn cú súã caác kïët quaã nghiïn cûáu khoa hoåc [r]
Trang 2Lï Vùn Sang
PHOâ TöíNG bIïN TíƠP
Lï Kim Sa (Viïơt Hađ)
Nguýîn Höìng Phöịi
HöƠI ăöìNG KHOA HOƠC
Tríìn Vùn Thoơ
Voô ăaơi Lûúơc
Nguýîn Xuín Thùưng
Tríìn ằnh Thiïn
Lï böơ Lônh
Nguýîn ặâc Thađnh
Tríìn ặâc Hiïơp
Lï Vùn Chiïịn
bAN TRÕ SÛƠ
Höìng Húị: 0962002215
Email: lehonghue0511@gmail.com
bAN THÛ KYâ - bIïN TíƠP
Hoađng Dung: 0938016618
Email: hoangdung.brand@gmail.com
Vín Anh: 0903833489
Email: ktcatbd.nc@gmail.com
Vùn phođng ăaơi diïơn taơi Tp. Höì Chñ Minh
14 UÂt Tõch, P.4, Q Tín Bònh, Tp HCM
ĂT: (08)38117227 Fax: (08).38117997
Email: ktcatbd.hcm@gmail.com
Thûúđng truâ taơi Tp. Höì Chñ Minh
Ngoơc Thuêy: 0933.69.38.98
Email: nhabaongocthuy@gmail.com
GIíịY PHeâP XUíịT bAÊN: 1545/BC-GPXB;
175/GP-BVHTT; 11/GP-SĂBS-GPHĂBC;
274/GP-BTTTT
In taơi Cöng ty in My link
Giaâ: 25.000 VND
Söị 553 - Thaâng 11 nùm 2019
(ISSN 0868-3808)
TRUƠ S ÚÊ CHÑNH
176 Thaâi Hađ, Ăöịng Ăa, Hađ Nöơi
VÙN PHOĐNG GIAO DÕCH
18 ngoô 49 Linh Lang, Ba Ăònh, Hađ Nöơi
ĂT / Fax: (04) 38574312
Email: ktcatbd@gmail.com
Phaât triïín caâc khu kinh tïị tûơ do úê ÍỊn Ăöơ
04.
Nguýîn Minh Thùưng
Caêi caâch kinh tïị vađ thïí chïị quaên trõ úê Ghana
07.
Phaơm Quöịc Cûúđng
Thûơc traơng nhu cíìu nhín lûơc cuêa caâc doanh nghiïơp trïn ắa baơn thađnh phöị Höì Chñ Minh hiïơn nay
10.
Nguýîn Vùn Lím
Níng cao cöng taâc quaên lyâ nhađ nûúâc vïì ăíịt ăai trïn thađnh phöị Baơc Liïu
13.
Huyđnh Chíu Mai Sún
Möơt söị lûu yâ vïì chíịt lûúơng söị liïơu phín tñch baâo caâo tađi chñnh doanh nghiïơp
16.
Lï Thõ AÂnh
Nghiïn cûâu caâc ýịu töị nïìn taêng cho phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc
18.
Ăinh Vùn Toađn
Tíơp trung kinh tïị vađ caâc quy ắnh múâi cuêa Luíơt Caơnh tranh vïì hađnh vi tíơp trung kinh tïị
22.
Ngö Thõ Hiïìn Anh
Giaêi phaâp níng cao hiïơu quaê kiïím soaât chi ngín saâch nhađ nûúâc lônh vûơc ăíìu tû xíy dûơng cú baên taơi kho baơc nhađ nûúâc Kiïn Giang
24.
Nguýîn Höìng Hađ, Ăùơng Huyđnh Nhû YÂ
Phûúng hûúâng vađ giaêi phaâp hoađn thiïơn kïị toaân thúị thu nhíơp doanh nghiïơp trong caâc doanh nghiïơp xíy lùưp
27.
Nguýîn Thõ Sím
Nghiïn cûâu hađnh vi tröịn líơu thúị taơi Viïơt Nam
30.
Tríìn Thõ Luíơn
Chuê trûúng cuêa Ăaêng Cöơng saên Viïơt Nam vïì phaât triïín bïìn vûông qua 30 nùm ăöíi múâi (1986-2016)
33.
Tríìn Thõ Thaâi
Traâch nhiïơm xaô höơi cuêa doanh nghiïơp: Nghiïn cûâu Tíơp ăoađn Dïơt may Viïơt Nam (VINATEX)
36.
Vuô Vùn Hoaên
Ăađo taơo laơi nguöìn nhín lûơc chuíín bõ cho CMCN 4.0
39.
Tríìn Vùn Tađi
Thûơc traơng vađ kïịt quaê cöng taâc kiïím soaât chi taơi Kho baơc Nhađ nûúâc Trađ Vinh
41.
Phan Thõ Cíím Tuâ
Vùn hoâa doanh nghiïơp: vai trođ vađ yâ nghôa trong sûơ phaât triïín cuêa doanh nghiïơp
44.
Nguýîn Thõ Thaâi Thuêy
Khaê nùng tiïịp cíơn nguöìn tñn duơng phi chñnh thûâc cuêa doanh nghiïơp nhoê vađ vûđa úê Viïơt Nam: Thûơc traơng vađ giaêi phaâp
46.
Nguýîn Thõ Höìng Nhím, Nguýîn Thõ Thanh Huýìn
Recommendations to Mobilize Capital for Small and Medium Enterprises
in Vietnam
69.
Nguyen Thi Le Ha
Ruêi ro tađi chñnh caâc doanh nghiïơp viïîn thöng Viïơt Nam qua caâc mö hònh kinh tïị
49.
Nguýîn Thõ Chinh Lam
Nùng lûơc laônh ăaơo, nùng lûơc vïì vùn hoâa vađ thay ăöíi trong caâc doanh nghiïơp Viïơt Nam
58.
Lï Thõ Lan Hûúng
Tùng cûúđng cöng taâc quaên lyâ vöịn ăíìu tû xíy dûơng cú baên tûđ ngín saâch nhađ nûúâc úê huýơn Quöịc Oai, Hađ Nöơi
61.
Phan Thïị Cöng, Ăöî Ăûâc Thaâi
Doanh nghiïơp nhoê vađ vûđa: nhûông cú höơi khi tham gia chuöîi giaâ trõ toađn cíìu
64.
Taơ Thanh Huýìn, Tríìn Maơnh Hađ
Ruêi ro vađ biïơp phaâp ûâng phoâ cuêa höơ gia ằnh nöng thön Viïơt Nam
66.
Nguýîn Thõ Mai
Quaên lyâ nhađ nûúâc vïì du lõch biïín, ăaêo cuêa tónh Nghïơ An: thûơc traơng vađ giaêi phaâp
55.
Hoađng Lï Hađ
Liïn kïịt vuđng trong phaât triïín du lõch Nghïơ An: nhûông víịn ăïì vađ phûúng hûúâng giaêi quýịt
52.
Nguýîn Thõ Myô Hûúng, Nguýîn Thõ Diïơp, Nguýîn Nùng Huđng
Trang 3NGHIÏN CÛÂU
RESEARCH
1 Ăùơt víịn ăïì
Ngađy nay, caâc trûúđng ăaơi hoơc khöng chó dûđng úê caâc
húơp taâc trong nghiïn cûâu vađ phaât triïín, trao ăöíi hoơc
thuíơt, mađ cođn chuê ăöơng phöí biïịn tri thûâc ăïí phuơc vuơ
xaô höơi hoơc tíơp suöịt ăúđi, ăùơc biïơt cođn triïín khai hoaơt
ăöơng thûúng maơi hoâa kïịt quaê nghiïn cûâu vađ phaât triïín
doanh nghiïơp Trïn thïị giúâi, trong gíìn hai thíơp niïn
qua ăaô chûâng kiïịn xu hûúâng “ăöíi múâi”, theo ăoâ Shore
vađ McLauchlan (2012) cho rùìng caâc trûúđng ăaơi hoơc
ăang chuýín dõch theo hûúâng thay ăöíi trong quaên trõ,
ăííy maơnh thûúng maơi hoâa vađ chuýín giao cöng nghïơ
maơnh meô nhùìm khai thaâc töịi ûu nguöìn lûơc trong nhađ
trûúđng Caâc trûúđng ăaơi hoơc ngađy nay khöng chó dûơa
vađo húơp taâc vúâi caâc doanh nghiïơp vađ töí chûâc bïn
ngoađi, mađ cođn phaât triïín yâ tûúêng vađ khúêi nghiïơp kinh
doanh, hay thađnh líơp vađ phaât triïín doanh nghiïơp trong
nhađ trûúđng
ÚÊ Viïơt Nam, chuê trûúng thađnh líơp cöng ty trong caâc
trûúđng ăaơi hoơc, viïơn nghiïn cûâu ăïí taơo thuíơn lúơi cho
viïơc chuýín giao kïịt quaê nghiïn cûâu khoa hoơc vađ ûâng
duơng cöng nghïơ ăaô ặúơc cuơ thïí hoâa trong caâc vùn baên
phaâp luíơt, nhû Nghõ quýịt söị 19-2017/NQ-CP, Luíơt Sûêa
ăöíi, böí sung möơt söị ăiïìu cuêa Luíơt Giaâo duơc ăaơi hoơc
nùm 2018 Thûơc tïị, nhiïìu trûúđng ăaơi hoơc lúân cuêa Viïơt
Nam ăaô hònh thađnh caâc viïơn nghiïn cûâu, trung tím
Tuy nhiïn, söị lûúơng doanh nghiïơp saên xuíịt kinh
doanh trûơc thuöơc trûúđng ăaơi hoơc cođn ríịt khiïm töịn
Viïơc thađnh líơp cöng ty tûđ caâc nhađ khoa hoơc vađ bùưt
nguöìn tûđ caâc phaât minh, saâng chïị hay yâ tûúêng kinh
doanh tûđ caâc cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc (spin-offs vađ
start-ups) chûa ăaâng kïí Do ăoâ, viïơc tòm hiïíu caâc ýịu töị
chñnh thuâc ăííy hoaơt ăöơng doanh nghiïơp trong trûúđng
ăaơi hoơc seô cung cíịp möơt goâc nhòn toađn diïơn hún, ắnh
hûúâng cho caâc nhađ quaên trõ ăaơi hoơc phaât triïín maơnh
meô mö hònh nađy
2 Caâc ýịu töị nïìn taêng cho phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc
Caâc loaơi doanh nghiïơp chuê ýịu coâ nguöìn göịc tûđ trûúđng ăaơi hoơc ăoâ lađ: doanh nghiïơp hoơc thuíơt thuíìn tuây (hoaơt ăöơng chuê ýịu dûơa vađo vađ song song vúâi caâc hoaơt ăöơng hoơc thuíơt trong nhađ trûúđng); doanh nghiïơp spin-offs (taâch ra khoêi nhađ trûúđng tûđ hïơ quaê cuêa caâc kïịt quaê nghiïn cûâu, húơp taâc); doanh nghiïơp startups (khúêi nghiïơp gùưn vúâi caâc yâ tûúêng ăöíi múâi saâng taơo) Doanh nghiïơp trong cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc cuông nhû caâc doanh nghiïơp bïn ngoađi nhađ trûúđng ăïìu hoaơt ăöơng trong möơt nïìn kinh tïị thõ trûúđng Ăöịi vúâi caâc doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc cođn chõu sûơ taâc ăöơng maơnh meô tûđ ăùơc ăiïím cuêa möi trûúđng hoơc thuíơt vađ nghiïn cûâu khoa hoơc, cuông nhû caâc ăùơc tñnh cuêa nhađ trûúđng so vúâi möi trûúđng bïn ngoađi Nhòn chung, caâc ýịu töị nïìn taêng cho phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc bao göìm:
Yïịu töị tinh thíìn doanh nghiïơp ăöịi vúâi phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc:
Nïịu tinh thíìn kinh doanh lađ thuöơc tñnh cuêa caâc doanh nhín thò tinh thíìn doanh nghiïơp lađ “linh höìn” cuêa möơt doanh nghiïơp Tinh thíìn doanh nghiïơp ặúơc coi nhû möơt trong caâc nguöìn lûơc nïìn taêng ăïí doanh nghiïơp phaât triïín vađ chõu aênh hûúêng búêi caâc nhín töị tûđ bïn ngoađi: lõch sûê vađ truýìn thöịng, thïí chïị vađ möi trûúđng phaâp lyâ, tiïịn böơ vïì khoa hoơc cöng nghïơ vađ mûâc ăöơ tham gia höơi nhíơp quöịc tïị cuêa nïìn kinh tïị Nhûng xeât möi trûúđng bïn trong töí chûâc – núi doanh nghiïơp ặúơc hònh thađnh thò tinh thíìn doanh nghiïơp chõu aênh hûúêng maơnh meô tûđ caâc ýịu töị thuöơc vïì töí chûâc trong ăoâ coâ chiïịn lûúơc, muơc tiïu vađ caâch thûâc töí chûâc, ăiïìu hađnh
Nghiïn cûâu síu tiïìn nùng phaât triïín ăaơi hoơc theo ắnh hûúâng khúêi nghiïơp kinh doanh (entrepreneurial
Nghiïn cûâu caâc ýịu töị nïìn taêng cho phaât triïín
doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc
Ăinh Vùn Toađn Trûúđng Ăaơi hoơc Kinh tïị - Ăaơi hoơc Quöịc gia Hađ Nöơi
Ngađy nay, trong thúđi ăaơi giaâo duơc 4.0, caâc trûúđng ăaơi hoơc ăang trúê thađnh caâc trung tím ăöíi múâi saâng taơo vađ ngađy cađng khùỉng ắnh vai trođ lađ möi trûúđng lyâ tûúêng cho khúêi nghiïơp gùưn vúâi ăöíi múâi saâng taơo Vò víơy, viïơc nghiïn cûâu caâc ýịu töị nïìn taêng cho phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc lađ coâ yâ nghôa thûơc tiïîn vađ ăaâng ặúơc quan tím
Trang 4caâc trûúđng ăaơi hoơc cho duđ khöng tuýn böị tïn goơi ‘ăaơi
hoơc doanh nghiïơp’ nhûng baên thín ăaô coâ caâc hoaơt
ăöơng mang tñnh khúêi nghiïơp kinh doanh úê mûâc ăöơ
khaâc nhau Trong thûơc tiïîn, mûâc ăöơ caâc hoaơt ăöơng
mang tñnh khúêi nghiïơp vađ kinh doanh chñnh lađ sûơ biïíu
hiïơn mûâc ăöơ cuêa tinh thíìn doanh nghiïơp trong caâc ăaơi
hoơc Tiïìm nùng khúêi nghiïơp kinh doanh hay mûâc ăöơ
cuêa hoaơt ăöơng nađy trong möơt trûúđng ăaơi hoơc phuơ
thuöơc nhiïìu ýịu töị theo caâc nhoâm lônh vûơc: sûâ maơng,
quaên trõ vađ chiïịn lûúơc; mûâc ăöơ gùưn kïịt vúâi caâc bïn
liïn quan; giaâo duơc vïì kinh doanh; mûâc ăöơ quöịc tïị
hoâa; vađ caâc hoaơt ăöơng chuýín giao, höî trúơ trao ăöíi tri
thûâc
Bïn caơnh caâc hoaơt ăöơng mang tñnh khúêi nghiïơp,
kinh doanh (goơi chung lađ hoaơt ăöơng kinh doanh), tinh
thíìn doanh nghiïơp trong caâc trûúđng ăaơi hoơc cođn ặúơc
quan saât búêi hoaơt ăöơng hònh thađnh vađ phaât triïín doanh
nghiïơp tûđ töí chûâc trûúđng ăaơi hoơc Dalmarco vađ Hulsink
(2018) cho rùìng, phaât triïín doanh nghiïơp trong caâc ăaơi
hoơc chõu aênh hûúêng búêi nùm khña caơnh chuê ýịu bao
göìm: i.) Quan ăiïím vïì kinh doanh; ii.) Sûơ kïịt nöịi vúâi
bïn ngoađi; iii.) Tiïịp cíơn caâc nguöìn lûơc cuêa nhađ trûúđng;
iv.) Ăiïìu kiïơn cho ăöíi múâi saâng taơo; vađ v.) Nùng lûơc
nghiïn cûâu khoa hoơc cuêa nhađ trûúđng Caâc khña caơnh
nađy cuông ặúơc sûê duơng ăïí nghiïn cûâu vïì ăaơi hoơc ắnh
hûúâng khúêi nghiïơp kinh doanh
Tinh thíìn doanh nghiïơp trong möơt töí chûâc cuơ thïí
nhû trûúđng ăaơi hoơc coâ ăöơ "maơnh", "ýịu" khaâc nhau
Trong ăoâ, vùn hoâa töí chûâc trong trûúđng ăaơi hoơc vađ töịc
ăöơ höơi nhíơp, töịc ăöơ tiïịp thu tiïịn böơ vïì khoa hoơc cöng
nghïơ coâ taâc ăöơng maơnh ăïịn tinh thíìn doanh nghiïơp
Do víơy, aênh hûúêng cuêa mö hònh töí chûâc vađ ăiïìu hađnh
trûúđng ăaơi hoơc ríịt khaâc nhau giûôa ắnh hûúâng hađn lím
(caâc trûúđng ăaơi hoơc coâ nghiïn cûâu caâc ngađnh khoa
hoơc cú baên) vađ ắnh hûúâng thûơc hađnh nghïì nghiïơp
(caâc trûúđng ăaơi hoơc cöng nghïơ, cú súê giaâo duơc nghïì
nghiïơp), giûôa nhađ trûúđng víơn hađnh kiïíu hađnh chñnh,
bao cíịp (caâc trûúđng ăaơi hoơc cöng líơp ặúơc cíịp ngín
saâch tûđ nhađ nûúâc) vúâi caâc trûúđng ăiïìu hađnh kiïíu
doanh nghiïơp vađ tûơ chuê vïì tađi chñnh (caâc trûúđng ăaơi
hoơc ngoađi cöng líơp) AÊnh hûúêng nađy cuông coâ sûơ khaâc
nhau giûôa caâc trûúđng úê caâc khöịi ngađnh khaâc nhau
Ăöịi vúâi caâc trûúđng ăaơi hoơc khöịi quaên trõ vađ kinh
doanh, thûơc tiïîn ăaô cho thíịy ăíy lađ möơt thïị maơnh
trong húơp taâc vúâi doanh nghiïơp vađ phaât triïín tinh thíìn
kinh doanh
Do tñnh chíịt vađ ăiïìu kiïơn hònh thađnh, ýịu töị tinh
thíìn doanh nghiïơp trong caâc doanh nghiïơp hađn lím úê
caâc trûúđng ăaơi hoơc chõu aênh hûúêng búêi phong caâch
cuêa caâc hoaơt ăöơng thuíìn tuây trong nhađ trûúđng mang
tñnh dõch vuơ hoơc thuíơt, höî trúơ ăađo taơo vađ nghiïn cûâu
Trong khi ăoâ, caâc doanh nghiïơp spin-offs lađ doanh
nghiïơp ặúơc taâch ra tûđ caâc hoaơt ăöơng nghiïn cûâu, ûâng
cuêa nhađ trûúđng ăïí kinh doanh nhû möơt doanh nghiïơp ngoađi coâ liïn kïịt chùơt cheô vúâi caâc nhađ khoa hoơc Ăùơc biïơt, úê caâc startups thò tinh thíìn doanh nghiïơp cuêa nhoâm saâng líơp cađng coâ vai trođ quan troơng vađ noâ trúê thađnh ýịu töị quan troơng nhíịt Chñnh tinh thíìn khúêi nghiïơp, yâ chñ ăöíi múâi maơnh meô cuđng vúâi caâc yâ tûúêng saâng taơo ăaô lađm cho caâc saên phíím nghiïn cûâu, yâ tûúêng múâi vïì cöng nghïơ ặúơc khai thaâc trong hoaơt ăöơng kinh doanh, mûu cíìu lúơi nhuíơn cuêa caâc doanh nghiïơp nađy
Chiïịn lûúơc phaât triïín:
Chiïịn lûúơc phaât triïín doanh nghiïơp mang trong noâ muơc tiïu chiïịn lûúơc ăaô cuơ thïí hoâa sûâ mïơnh, triïịt lyâ phaât triïín vađ ắnh hûúâng cuêa doanh nghiïơp nhûng cuông liïn quan trûơc tiïịp túâi phaât triïín cú höơi kinh doanh múâi Vai trođ cuêa noâ lađ taơo cú súê nïìn taêng ăïí xaâc ắnh nhûông lônh vûơc phaât triïín caâc dûơ aân kinh doanh sao cho gùưn kïịt ặúơc vúâi chiïịn lûúơc phaât triïín töíng thïí cuêa cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc Wolcott vađ cöơng sûơ (2007) ăaô líơp luíơn rùìng, möîi mö hònh phaât triïín doanh nghiïơp ặúơc lûơa choơn seô phuđ húơp vúâi caâc muơc tiïu chiïịn lûúơc khaâc nhau Nhûng nhòn chung, sûâ mïơnh vađ triïịt lyâ cuêa doanh nghiïơp thïí hiïơn nhûông niïìm tin cú baên, giaâ trõ, khaât voơng mađ caâc nhađ hoaơch ắnh chiïịn lûúơc cam kïịt vađ ắnh hûúâng cho hoaơt ăöơng quaên trõ Chiïịn lûúơc phaât triïín phuơ thuöơc vađ aênh hûúêng maơnh meô búêi yâ chñ cuêa caâc nhađ saâng líơp doanh nghiïơp vađ möi trûúđng töí chûâc mađ noâ ặúơc hònh thađnh, trong trûúđng húơp nađy lađ möi trûúđng ăaơi hoơc Kinh nghiïơm cuêa nhiïìu cöng ty vađ caâc nhađ quaên trõ thađnh cöng úê caâc doanh nghiïơp khúêi nghiïơp cho thíịy, nhûông cöng ty mađ nhađ quaên trõ biïịt ăïì ra nhûông muơc tiïu vúâi tûđng kïịt quaê cuơ thïí röìi nhanh choâng xuâc tiïịn caâc hoaơt ăöơng thûơc hiïơn thûúđng mang laơi thađnh cöng nhiïìu hún
Nguöìn lûơc phaât triïín doanh nghiïơp trong ăaơi hoơc: Viïơc nhíơn daơng nguöìn lûơc chiïịn lûúơc cuêa doanh nghiïơp vađ phín biïơt vúâi caâc nguöìn lûơc thöng thûúđng khaâc lađ cú súê quan troơng ăïí phín böí, taơo dûơng vađ sûê duơng coâ hiïơu quaê trong quaâ trònh thûơc thi chiïịn lûúơc Nguöìn lûơc chiïịn lûúơc riïng reô khöng taơo ra lúơi thïị caơnh tranh, chuâng phaêi ặúơc kïịt húơp vúâi nhau ăïí taơo
ra nùng lûơc chiïịn lûúơc cuêa doanh nghiïơp Chñnh nùng lûơc chiïịn lûúơc lađ ýịu töị cíìn thiïịt taơo ra hiïơu quaê, nùng suíịt cao vađ kïịt quaê coâ tñnh ăöơt biïịn cho doanh nghiïơp Do víơy, muơc tiïu then chöịt cuêa phín tñch nguöìn lûơc khöng chó ăaânh giaâ caâc loaơi tađi saên cuêa doanh nghiïơp mađ cíìn hiïíu roô tiïìm nùng cuêa caâc nguöìn lûơc taơo ra lúơi thïị caơnh tranh trûúâc khi xíy dûơng phín böí nguöìn lûơc, nùng lûơc ăïí thûơc hiïơn hïơ thöịng kinh doanh múâi vađ tñch húơp hïơ thöịng kinh doanh múâi vađo chiïịn lûúơc phaât triïín cuêa töí chûâc
Trang 5NGHIÏN CÛÂU
RESEARCH
Trûúđng húơp caâc doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi
hoơc, thò viïơc gùưn vúâi thûúng hiïơu ăaơi hoơc coâ nhûông
aênh hûúêng ríịt lúân Búêi leô, thûúng hiïơu ăaô trúê thađnh
möơt trong nhûông nguöìn lûơc vö hònh quan troơng nhíịt
trong thúđi ăaơi ngađy nay Thûúng hiïơu trûúđng ăaơi hoơc lađ
möơt loaơi tađi saên quan troơng ăöịi vúâi caâc doanh nghiïơp
hònh thađnh vađ phaât triïín trong cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc
Giaâ trõ cuêa thûúng hiïơu thïí hiïơn danh tiïịng trûúđng ăaơi
hoơc trong nïìn kinh tïị - xaô höơi vađ coâ thïí gùưn liïìn vúâi
doanh nghiïơp hay thûúng hiïơu cuêa doanh nghiïơp Caâc
doanh nghiïơp dûơa vađo sûơ uêng höơ cuêa nhín viïn,
khaâch hađng, nhađ ăíìu tû vađ chñnh phuê trong phaât triïín
Thöng thûúđng, caâc doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc
vađ phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc luön
nhíơn ặúơc sûơ uêng höơ nađy
Bñ quýịt cöng nghïơ cuông ngađy cađng trúê thađnh
nguöìn lûơc mang tñnh chíịt quýịt ắnh Quýìn súê hûôu
vïì trñ túơ - bùìng saâng chïị, baên quýìn, caâc bñ quýịt
kinh doanh lađ caâc nguöìn lûơc ặúơc phaâp luíơt baêo höơ
Ăíy chñnh lađ thïị maơnh cuêa caâc cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc
vađ caâc doanh nghiïơp trong caâc cú súê nađy Lúơi thïị nhúđ
hoaơt ăöơng trong möi trûúđng ăaơi hoơc, gíìn guôi vúâi caâc
nhađ khoa hoơc, thíơm chñ ặúơc phaât triïín trïn cú súê caâc
kïịt quaê nghiïn cûâu khoa hoơc vađ yâ tûúêng saâng taơo tûđ
hoaơt ăöơng cuêa trûúđng ăaơi hoơc lađ möơt nguöìn lûơc ăïí
phaât triïín doanh nghiïơp
Yïịu töị quaên trõ doanh nghiïơp trong ăaơi hoơc:
Quaên trõ lađ möơt hoaơt ăöơng thiïịt ýịu naêy sinh khi coâ
möơt nöî lûơc tíơp thïí nhùìm thûơc hiïơn muơc tiïu chung
Chûâc nùng cuêa quaên trõ lađ phöịi húơp hoaơt ăöơng cuêa caâc
caâ nhín nhùìm taơo ra nöî lûơc chung thûơc hiïơn muơc tiïu
cuêa töí chûâc Quaên trõ vúâi tû caâch lađ möơt thûơc hađnh thò
noâ lađ nghïơ thuíơt, cođn kiïịn thûâc quaên trõ ặúơc töí chûâc
thò noâ lađ khoa hoơc Hoaơt ăöơng quaên trõ gùưn liïìn vúâi viïơc
thûơc hiïơn böịn chûâc nùng cú baên: hoaơch ắnh, töí chûâc,
laônh ăaơo vađ kiïím tra Tíịt caê caâc nhađ quaên trõ duđ úê lônh
vûơc nađo, cíịp ăöơ nađo cuông ăïìu phaêi thûơc hiïơn caâc
chûâc nùng trïn, tuy nhiïn vúâi mûâc ăöơ quan tím khaâc
nhau Noâi chung, nhađ quaên trõ cíịp cao thûúđng quan
tím nhiïìu ăïịn chûâc nùng hoaơch ắnh, nhađ quaên trõ
cíịp trung gian quan tím nhiïìu ăïịn chûâc nùng töí chûâc
vađ nhađ quaên trõ cíịp cú súê quan tím nhiïìu ăïịn chûâc
nùng laônh ăaơo
Mûâc ăöơ aênh hûúêng cuêa vùn hoâa töí chûâc túâi quaên trõ
doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc (goơi chung lađ möi
trûúđng ăaơi hoơc) lađ khaâc nhau tuđy thuöơc loaơi hònh
doanh nghiïơp Nhûng nhòn chung, mö hònh töí chûâc
quaên lyâ vađ phong caâch ăiïìu hađnh trong nhađ trûúđng coâ
aênh hûúêng maơnh meô túâi ýịu töị quaên trõ doanh nghiïơp
Möi trûúđng ăaơi hoơc seô coâ aênh hûúêng tñch cûơc ăöịi vúâi
quaên trõ doanh nghiïơp trong caâc cú súê giaâo duơc ăaơi
hoơc coâ mö hònh töí chûâc coâ tñnh hiïơu lûơc cao vađ phong
caâch quaên lyâ ăiïìu hađnh kiïíu doanh nghiïơp Ăùơc biïơt,
úê caâc trûúđng ăaơi hoơc coâ tñnh tûơ chuê cao thò ýịu töị quaên
trõ hiïơu quaê tûúng ăöìng vúâi quaên trõ doanh nghiïơp lađm cho ýịu töị nađy phaât huy maơnh meô nhíịt Ngûúơc laơi, möi trûúđng ăaơi hoơc seô coâ aênh hûúêng tiïu cûơc, lađm giaêm hiïơu quaê cuêa ýịu töị quaên trõ doanh nghiïơp ăöịi vúâi phaât triïín doanh nghiïơp trong caâc cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc coâ töí chûâc quaên lyâ vađ víơn hađnh kiïíu hađnh chñnh, mïơnh lïơnh vađ cú chïị bao cíịp
Coâ sûơ aênh hûúêng khaâc nhau túâi phaât triïín doanh nghiïơp thöng qua caâc ýịu töị nïìn taêng trong cuđng möơt möi trûúđng bïn ngoađi vađ caâc taâc ăöơng cuêa möi trûúđng töí chûâc Sûơ khaâc nhau nađy phuơ thuöơc vađo sûơ khaâc biïơt vïì sûâc khoêe cuêa tûđng doanh nghiïơp Khaâc biïơt nađy ặúơc quy ắnh búêi chñnh caâc ýịu töị nïìn taêng phaât triïín doanh nghiïơp – ăíy coâ thïí coi lađ nöơi lûơc riïng coâ cuêa doanh nghiïơp Doanh nghiïơp coâ nïìn taêng phaât triïín töịt seô ặâng vûông trong möi trûúđng caơnh tranh vađ nhiïìu thay ăöíi Trong ăoâ, tinh thíìn doanh nghiïơp chi phöịi túâi hiïơu quaê, hiïơu suíịt lađm viïơc cuêa caê tíơp thïí, vađ
do víơy coâ yâ nghôa quýịt ắnh sûơ phaât triïín bïìn vûông cuêa doanh nghiïơp
Caâc nhín töị khaâc theo ăùơc thuđ cuêa trûúđng ăaơi hoơc: Theo möơt nghiïn cûâu cuêa Boffo vađ Cocorullo cöng böị vađo thaâng 3/2019 vïì caâc trûúđng ăaơi hoơc úê YÂ cho thíịy: trong söị 1254 cöng ty spin-off (hoaơt ăöơng vađo cuöịi nùm 2015), lônh vûơc cöng nghïơ thöng tin vađ truýìn thöng coâ nhiïìu cöng ty nhíịt (23,9%), tiïịp ăoâ lađ caâc ngađnh dõch vuơ múâi (22,9%) Möơt söị khaâc lađ caâc cöng ty thuöơc lônh vûơc: nùng lûúơng vađ möi trûúđng (chiïịm 16,3%); khoa hoơc ăúđi söịng (15,6%); y sinh (7,2%); ăiïơn tûê (5,5%); tûơ ăöơng hoâa cöng nghiïơp (3,6%) Caâc lônh vûơc coâ tyê lïơ cöng ty thađnh líơp chiïịm söị ñt lađ cöng nghïơ nano (2,7%), di saên vùn hoâa (1,8%) vađ khöng gian vuô truơ chó chiïịm 0,4% Nïịu chia theo nhoâm ngađnh ăađo taơo vađ nghiïn cûâu, phíìn lúân caâc nhađ saâng líơp ăïịn tûđ lônh vûơc kyô thuíơt (32%), tiïịp theo lađ khoa hoơc y sinh (25%), khöịi ngađnh khoa hoơc (22%), hoâa hoơc (17%) vađ 3% cođn laơi tûđ lônh vûơc kinh tïị xaô höơi (xem Hònh 1)
Trang 6spin-off, thöịng kï trong nghiïn cûâu trïn cuông chó ra
rùìng, caâc cöng ty trong ngađnh ăiïơn tûê cho thíịy khaê
nùng söịng soât cao nhíịt (tuöíi thoơ trung bònh 10,7 nùm)
Caâc lônh vûơc coâ caâc cöng ty coâ tuöíi thoơ trung bònh dađi
tiïịp theo lađ: hađng khöng vuô truơ (7,6 nùm), tûơ ăöơng hoâa
cöng nghiïơp, cöng nghïơ thöng tin vađ y sinh (7,4 nùm),
cöng nghïơ nano (6,6 nùm) vađ nùng lûúơng vađ möi
trûúđng (5,9 nùm) Ăùơc biïơt, caâc cöng ty trong caâc lônh
vûơc khoa hoơc ăúđi söịng, di saên vùn hoâa vađ caâc lônh vûơc
dõch vuơ múâi coâ tuöíi thoơ thíịp hún, mûâc trung bònh chó
tûđ 5,4 nùm túâi 3,9 nùm
Möơt khña caơnh quan troơng khaâc cuông phaêi ặúơc
xem xeât lađ vïì thađnh phíìn cuêa nhoâm nghiïn cûâu, caâc
saâng líơp viïn Hoơ coâ aênh hûúêng ăïịn caâc doanh nghiïơp
tûúng lai trïn thõ trûúđng, caâc spin-off tûđ caâc trûúđng ăaơi
hoơc Búêi vò, cöng ty spin-off luön ặúơc quan niïơm lađ
möơt cöng ty múâi ặúơc thađnh líơp búêi caâc caâ nhín lađ
nhín viïn hay cûơu nhín viïn cuêa caâc trûúđng ăaơi hoơc
(töí chûâc meơ) vađ coâ cöng nghïơ cöịt loôi ặúơc chuýín
giao tûđ caâc trûúđng ăaơi hoơc ăoâ Kïịt quaê khaêo saât tûđ 4
trûúđng ăaơi hoơc lúân vađ trïn 1200 cöng ty spin-off úê YÂ cho
thíịy: tyê lïơ lúân nhíịt caâc spin-off tûđ caâc nghiïn cûâu viïn
(chiïịm túâi 52%), trong khi söị xuíịt phaât tûđ caâc giaâo sû
chiïịn 32% vađ phoâ giaâo sû chó chiïịm 16%
Ăùơc thuđ cuêa "töí chûâc meơ" – trûúđng ăaơi hoơc lađ tñnh
hoơc thuíơt vađ möi trûúđng hoơc thuíơt coâ nhûông khaâc biïơt
vúâi tinh thíìn doanh nghiïơp Ăiïìu nađy cuông giaêi thñch
khoâ khùn trong thûơc tïị búêi vò ngay caê quy trònh ăaânh
giaâ ăöịi vúâi caâc giaêng viïn, nghiïn cûâu viïn cuông chûa
quan tím vađ khöng khýịn khñch tinh thíìn nađy mađ chuê
ýịu lađ vïì hoơc thuíơt Ngoađi ra, cođn coâ möơt ýịu töị vùn
hoâa liïn quan ăïịn viïơc möơt söị nhađ nghiïn cûâu khöng
thïí phaât triïín tíìm nhòn dađi haơn vïì möơt dûơ aân kinh
doanh Ăiïìu nađy thûúđng khiïịn nhađ nghiïn cûâu nghô
rùìng hoaơt ăöơng kinh doanh lađ quaâ ruêi ro vađ khöng
chùưc chùưn, ăùơc biïơt khöng nùưm bùưt ặúơc triïín voơng lúơi
nhuíơn cao trong trûúđng húơp dûơ aân ặúơc thõ trûúđng
ăoân nhíơn möơt caâch tñch cûơc Hún nûôa, yâ nghô nađy cuêa
möơt söị giaâo sû theo hûúâng hoơc thuíơt truýìn thöịng laơi
ặúơc cuêng cöị thïm búêi sûơ thiïịu vöịn ăíìu tû maơo hiïím
vađ khoâ khùn khi tòm caâc ăöịi taâc tađi chñnh tham gia vađo
quaâ trònh phaât triïín doanh nghiïơp
Nghiïn cûâu ăöịi vúâi caâc trûúđng ăaơi hoơc taơi YÂ vûđa nïu
trïn cuông cho thíịy coâ sûơ tûúng quan giûôa tònh traơng võ
trñ viïơc lađm cuêa caâc nghiïn cûâu viïn trong ăaơi hoơc vúâi
viïơc hònh thađnh caâc spin-off Theo ăoâ, möơt giaê thuýịt
coâ cùn cûâ lađ caâc nghiïn cûâu viïn coâ thïí coi caâc cöng
ty spin-off mađ mònh saâng líơp trïn cú súê kïịt quaê nghiïn
cûâu seô lađ caâc chöî thay thïị cho cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc
khi mònh khöng lađm viïơc líu dađi do chñnh saâch giaêm
biïn chïị nghiïn cûâu viïn cú hûôu cuêa Chñnh phuê YÂ Tuy
nhiïn, thûơc tïị cuông cho thíịy möơt ăùơc trûng nûôa cuêa
caâc trûúđng ăaơi hoơc lađ viïơc caâc giaâo sû vađ nghiïn cûâu
spin-off, nhûng víîn tham gia vúâi tû caâch lađ ngûúđi cöị víịn cho caâc thađnh viïn nhoâm saâng líơp vađ víîn coâ xu hûúâng coi phña caâc doanh nhín lađ möơt thađnh phíìn thiïịt ýịu trong hoaơt ăöơng nghïì nghiïơp cuêa mònh (Boffo vađ Cocorullo, 2019)
3 Kïịt luíơn
Toâm laơi, nïìn taêng phaât triïín doanh nghiïơp trong trûúđng ăaơi hoơc lađ sûơ cöơng hûúêng cuêa böịn ýịu töị: tinh thíìn doanh nghiïơp, chiïịn lûúơc phaât triïín, nguöìn lûơc phaât triïín vađ quaên trõ doanh nghiïơp Caâc ýịu töị nađy ặúơc coi lađ caâc truơ cöơt ăïí doanh nghiïơp ặâng vûông vađ phaât triïín, coâ thïí ặúơc coi lađ “nùng lûơc” cuêa doanh nghiïơp, nhúđ ăoâ caâc nguöìn lûơc cuêa doanh nghiïơp ặúơc khai thaâc vađ sûê duơng möơt caâch hiïơu quaê (Johnson vađ cöơng sûơ, 2008) Ăöịi vúâi cú súê giaâo duơc ăaơi hoơc, ngoađi caâc ýịu töị trïn, thò cođn möơt söị nhín töị khaâc taâc ăöơng tñch cûơc ăïịn phaât triïín doanh nghiïơp (coâ thïí goơi lađ caâc nhín töị ăùơc thuđ) Búêi, trûúđng ăaơi hoơc lađ möơt töí chûâc ăùơc biïơt, ặúơc sûơ quan tím vađ ăöịi xûê ăùơc biïơt cuêa xaô höơi, cuêa caâc bïn liïn quan do tñnh ăùơc thuđ cuêa noâ vïì caâc mùơt: töí chûâc böơ maây, quaên lyâ - ăiïìu hađnh,
cú chïị giaâm saât gùưn vúâi tñnh tûơ chuê, tûơ do hoơc thuíơt vađ dín chuê trong ûâng xûê nöơi böơ./
Tađi liïơu tham khaêo
Boffo, S., Cocorullo, A (2019) University Fourth Mission: Spin-offs and Academic Entrenreneurship: Connecting Public Policies with new missions and man-agement issues of universities, Higher Education Forum Dalmarco G., Hulsink W., Blois G V (2018) Creating entrepreneurial universities in an emerging economy: Evidencefrom Brazil, Technological Forecasting & Social Change, 135, 99-111
Gibb A (2012) Exploring the synergistic potential
in entrepreneurial university development: towards the building of a strategic framework, Annals of Innovation & Entrepreneurship
Johnson, G., Scholes, K.Whittington, R (2008) Exploring Corporate Strategy: Text and Cases 8th Edition, Prentice Hall, Harlow
Shore C., McLauchlan L (2012) Third mission’ activities, commercialisation and academic entrepre-neurs, Social Anthropology/Anthropologie Sociale 20,
3 267–286 Wolcott R.C., Lippitz M.J (2007) The Four Models
of Corporate Entrepreneurship, MIT Sloan Management Review, 49(1), 75-82