Để đạt được mục tiêu này, quá trình sản xuất phải diễn ra một cách thuận lợi từ khâu lập dự toán đến khâu tổ chức thực hiện, quản trị doanh nghiệp phải thu nhập được những thông tin và t
Trang 1MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CPSX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SP TẠI NHÀ MÁY CƠ KHÍ GIẢI
PHÓNG
I SỰ CẦN THIẾT PHẢI HOÀN THIỆN CÔNG TÁC HẠCH TOÁN CPSX VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM.
Doanh nghiệp muốn đứng vững và tồn tại lâu dài, nhất thiết phải tìm mọi biện pháp để ngày càng hoàn thiện bộ máy tổ chức, quy trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Hiệu quả của quá trình sản xuất là nhân tố chính để đem lại hiệu quả của toàn bộ doanh nghiệp Trên cơ sở tiềm lực có hạn, để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, buộc doanh nghiệp phải cân nhắc, tìm mọi biện pháp để với một lượng yếu tố đầu vào cố định sản xuất được kết quả đầu ra tối đa chất lượng cao
Để đạt được mục tiêu này, quá trình sản xuất phải diễn ra một cách thuận lợi
từ khâu lập dự toán đến khâu tổ chức thực hiện, quản trị doanh nghiệp phải thu nhập được những thông tin và tình hình chi phí đi đôi với kết quả thu được Từ đó
đề ra những biện pháp không ngừng giảm bớt những khoản chi phí không cần thiết, khai thác tiềm năng về nguyên vật liệu, lao động của doanh nghiệp Những thông tin kinh tế đó không những được xác định bằng phương pháp trực quan căn
cứ vào sự tồn tại hình thái vật chất của nó mà còn bằng phương pháp ghi chép, tính toán dựa trên sự phản ánh tình hình chi phí thực tế trên sổ sách Vì vậy hạch toán
kế toán với chức năng cơ bản là cung cấp thông tin cho quản lý, đã khẳng định vai trò không thể thiếu với việc quản trị doanh nghiệp Trong phần thông tin chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, kế toán phản ánh toàn bộ các yếu tố chi phí phát sinh thể hiện trên các mặt quy mô và hiệu quả Những số liệu kế toán cung cấp là cơ sở để doanh nghiệp đưa ra các quyết định quản trị
Trang 2Để có thể tích kiệm được chi phí sản xuất từ đó hạ giá thành sản phẩm, đòi hỏi kế toán tập hợp chi phí sản xuất phải chính xác, đúng đầy đủ, nghĩa là bên cạnh
tổ chức ghi chép, phản ánh theo đúng giá trị thực tế của chi phí ở thời điểm phát sinh chi phí còn phải tổ chức ghi chép và tính toán phản ánh từng loại chi phí theo đúng địa điểm phát sinh và theo đúng đối tượng chịu phí, có như vậy mới tính đúng, tính đủ giá thành sản phẩm của doanh nghiệp
Nói tóm lại, việc hoàn thiện động tác tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm là yêu cầu tất yếu khách quan phù hợp với sự phát triển và nhu cầu quản lý Hoàn thành công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm chính là tập trung giải quyết các nhiệm vụ cơ bản sau
- Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, lựa chọn phương pháp tập hợp sản xuất phù hợp với đặc điểm của công ty
- Xác định đúng đối tượng tính giá thành, lựa chọn phương pháp tính giá thành thích hợp
- Xây dựng quy tắc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm của doanh nghiệp Quy trình, trình tự công việc phân bổ chi phí cần thiết cho từng đối tượng chịu phí
Như vậy có thể nói rằng, chất lượng của thông tin kế toán có ảnh hưởng không nhỏ tới tính chính xác của những phản ứng của doanh nghiệp đối với lượng thông tin này Hoàn thiện hệ thống công tác nói chung và bộ phận chi phí sản xuất
và tính giá thành nói riêng nhằm cung cấp thông tin trong sạch chính xác cho quản
lý luôn là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong sự phát triển của mỗi doanh nghiệp
II ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI NHÀ MÁY CƠ KHÍ GIẢI PHÓNG.
Là một yếu tố giữ vị trí quan trọng giá thành các công trình, hạng mục công trình, gắn liền với tài sản, vật tư, vốn của các doanh nghiệp nên quản lý chặt chẻ,
Trang 3sử dụng hợp lý có hiệu quả chi phí sản xuất là một yêu cầu khách quan Điều đó sẽ tạo tiền đề để tiết kiệm chi phí, là cơ sở để hạ giá thành của sản phẩm cũng như có những biện pháp thích hợp nâng cao chất lượng các công trình, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nền kinh tế Có như vậy mới có điều kiện tăng lợi nhuận, tích lũy cho đầu tư phát triển, nâng cao uy tín của công ty trong môi trường cạnh tranh ngày một khốc liệt như hiện nay
Vấn đề đặt ra là mỗi một doanh nghiệp phải tổ chức một bộ máy kế toán đơn giản, hợp lý, phù hợp với cơ cấu quản lý cũng như đặc điểm kỹ thuật, công nghệ sản xuất riêng của doanh nghiệp mình Sự phù hợp đó sẽ làm giảm bớt các công tác kế toán giúp cho việc hạch toán được thuận lợi và chính xác đặc biệt là đối với công tác tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm, một trong những công tác phức tạp và đa dạng Chi phí phải được tập hợp theo đúng giá trị thực tế phát sinh, đúng kỳ và đối tượng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Vì vậy cần phải xác định đúng đối tượng, vận dụng đúng phương pháp tính giá thành và giá thành phải được xác định trên cơ sở những số liệu mà kế toán tập hợp một cách chính xác Không chỉ tập hợp đúng mà còn phải tập hợp đủ, tránh tình trạng bỏ sót, loại
bỏ các khoản mục chi phí thực tế đã phát sinh kỳ hạch toán Tính đủ sẽ góp phần loại bỏ các yếu tố bao cấp vốn đã tồn tại lâu dài và có ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý chi phí của các doanh nghiệp nước ta từ thời kỳ chưa đổi mới, đồng thời loại bỏ những khoản chi phí không liên quan, không cần thiết
Tính đúng, tính đủ chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là một yêu cầu không thể thiếu giúp cho việc hạch toán giá thành thực tế của các sản phẩm, so sánh với giá dự toán để đánh giá đúng hiệu quả sản xuất, thi công tránh tình trạng lãi giả, lỗ thật Điều này không chỉ có ý nghĩa cho việc quản lý điều hành xây dựng các kế hoạch sản xuất kinh doanh của các đơn vị mà còn góp phần ổn định thị trường máy móc của đất nước, một yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến biến động chung của nền kinh tế quốc dân
Trang 4Nhận thức được điều quan trọng đó, hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn được nhà máy cơ khí giải phóng coi trọng, quan tâm hàng đầu Cùng với sự chuyển mình của đất nước theo cơ chế thị trường công ty từng bước phát triển, đạt những kết quả đáng thích lệ, cơ thể nhận thấy điều đó qua những ưu điểm nổi bật của nhà máy trong những năm qua đặc biệt là công tác tổ chức kế toán
Với hoạt động chủ yếu là sản xuất máy móc công cụ và gia công cơ khí, nhà máy cơ khí Giải phóng đã không ngừng mở rộng quy mô sản xuất cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, tạo được vị thế vững chắc trên thị trường Là một nhà máy trực thuộc công ty TNHH một thành viên Mai Động, tuy nhiều mặt còn có sự chỉ đạo, quản lý của nhà nước, của tổng công ty nhưng trong những năm qua, nhà máy đã chủ động nghiên cứu tìm hiểu nắm bắt yêu cầu của nền kinh tế mới, từng bước tìm
ra và xây dựng một mô hình quản lý, hạch toán khoa học và có hiệu quả Năm
2003 vừa qua, công ty đã tiến hành xáp nhập vào công ty TNHH một thành viên Mai Động Đây là một hướng đi mạnh bạo, phù hợp với chủ trương chính sách của Nhà nước cũng như yêu cầu của nền kinh tế hiện đại Vì vậy, công ty hoạt động theo mô hình nhà máy thành viên với cơ cấu tổ chức điều hành quản lý theo kiểu trực tuyến chức năng rất gọn nhẹ và hợp lý Các phòng ban chức năng thường xuyên cung cấp những số liệu cần thiết chính xác giúp ban lãnh đạo có được cái nhìn tổng quan, đúng đắn về thực trạng của công ty từ đó có những chính sách phù hợp để quản lý và điều hành sản xuất có hiệu quả Có thể nhìn nhận hệ thống bộ máy quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trên những mặt sau:
- Bộ máy quản lý doanh nghiệp: Nhà máy đã xây dựng một bộ máy quản lý gọn nhẹ, hiệu quả với chế độ kiểm nhiệm giữ vị trí quản lý với các tổ trưởng phân xưởng Điều này cho phép bộ máy quản lý của Nhà máy có thể tiếp cận với tình hình thực tế tại các phân xưởng sản xuất, nhờ đó kiểm soát một cách có hiệu quả hoạt động sản xuất và các khoản chi phí phát sinh
Trang 5- Tổ chức sản xuất: Hệ thống các phòng ban chức năng của nhà máy cố vấn một cách có hiệu quả cho cấp quản lý cao nhất về các mặt sản xuất kinh doanh với việc áp dụng cơ chế khoán tới từng phân xưởng Nhà máy đào tạo được ý thức trách nhiệm trong sản xuất tới từng người lao động nhờ đó chi phí của công ty được sử dụng một cách có hiệu quả hơn
- Bộ máy kế toán: Bộ máy kế toán của nhà máy được tổ chức tương đối hoàn chỉnh, bố trí hợp lý, chặt chẽ, quy trình làm việc khoa học với đội ngũ kế toán có năng lực, nắm vững chế độ, nhiệt tình trong công việc đã góp một phần không nhỏ vào công tác hạch toán và quản lý của công ty
Trong quá trình áp dụng chế độ kế toán mới, tuy có gặp nhiều khó khăn do phải tiếp xúc với những khái niệm mới những bộ máy kế toán của công ty đã cố gắng học hỏi, tham khảo tài liệu dần được nâng cao về chuyên môn và vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo có hiệu quả chế độ kế toán mới vào điều kiện cụ thể của công ty
- Về hình thức sổ sách kế toán:
Do đặc thù sản xuất kinh doanh của công ty cũng như quy định chung của ngành, việc áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chứng từ là bắt buộc Với một khối lượng công việc lớn, các nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên tục và đa dạng song việc
tổ chức hạch toán ban đầu cũng như hạch toán tổng hợp ở công ty luôn được thực hiện chính xác và kịp thời, phản ánh đúng đối tượng và thời điểm phát sinh chi phí
Sổ sách kế toán đầy đủ và đúng mẫu biểu quy định
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ cũng như đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu quản lý trong công tác kế toán, trong những năm qua, phòng kế toán công ty đã được trang bị máy vi tính với phần mềm kế toán hiện đại và hữu dụng, theo hình thức Nhật ký chứng từ, khi số liệu được nhập vào máy, máy sẽ tự động vào các sổ sách có liên quan, khi cần thông tin có thể in ra bất
cứ lúc nào
Trang 6- Về công tác tổ chức thống kê phân xưởng.
Đội ngũ nhân viên thống kê trong phân xưởng của nhà máy được tổ chức chặt chẽ và được đào tạo nghiệp vụ cơ bản, đáp ứng yêu cầu của công tác kiểm tra, giám sát và ghi chép ban đầu về tình hình nhập - xuất - tồn kho vật tư, thành phẩm
về việc chấm công tại phân xưởng sản xuất, về tình trạng máy móc thiết bị sản xuất, về chất lượng sản phẩm… Cung cấp thông tin và số liệu cho kế toán cũng như các bộ phận khác có liên quan
- Về nghiệp vụ hạch toán cũng như các bộ phận khác có liên quan
- Về nghiệp vụ hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩn
+ Hạch toán chi phí nguyên vật liệu
Do đặc điểm của công ty là sản xuất kinh doanh các thiết bị máy móc và gia công cơ khí nên nguyên liệu nhiều về khối lượng đa dạng về mẫu mã và chửng loại
và thường xuyên biến động Vì thế việc tổ chức hạch toán hàng tồn kho nói chung
và nguyên vật liệu nói riêng theo phương pháp kê khai thường xuyên là phù hợp + Hạch toán chi phí nhân công
Việc công ty áp dụng hai hình thức trả lương: lương theo thời gian và lương theo sản phẩm như hiện nay là phù hợp với xu hướng chung của các doanh nghiệp sản xuất Tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ sản xuất, tăng năng suất lao động, tiết kiệm vật tư, góp phần hạ giá thành sản phẩm Công ty có chế độ khen thưởng kịp thời cho công nhân viên có thành tích cao trong lao động và sản xuất, thúc đẩy công nhân hăng hái lao động Vì nó có liên quan trực tiếp đến đời sống của từng đời sống của từng công nhân, theo cách làm "làm nhiều hưởng nhiều, làm ít hưởng ít" đồng thời sử dụng hết công suất máy móc thiết bị tăng năng suất lao động + Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành
Nhà máy xác định đối tượng tập hợp chi phí trùng với đối tượng tính giá thành và áp dụng cho từng loại sản phẩm cụ thể là hợp lý
* Nhược điểm:
Trang 7Đối với Nhà máy cơ khí giải phóng công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nhìn chung đã thực hiện tốt các chức năng của mình Nhưng bên cạnh những ưu điểm thì vẫn còn một số tồn tại cần khắc phục:
- Trong việc khấu hao TSCĐ kế toán không theo dõi ở TK ngoài bảng (TK 009) Do đó, công ty không quản lý được nguồn hình thành và sử dụng nguồn vốn khấu hao để tái sản xuất TSCĐ hay nộp khấu hao cho cấp trên
- Công ty tiến hành trích KPCĐ, BHYT, BHXH cho đội ngũ công nhân viên trong danh sách vào chi phí quản lý doanh nghiệp là không đúng Khi xác định kết quả sản xuất kinh doanh thì điều này không có ảnh hưởng Tuy nhiên trích như vậy không phản ánh được bản chất của chi phí làm ảnh hưởng đến gí thành thực tế của hoàn thành
- Việc ghi sổ kế toán theo phương pháp nhật ký chứng từ sẽ làm cho khối lượng công việc lớn, tạo áp lực cho nhân viên
- Do địa bàn hoạt động của công ty khá rộng, mặc dù tại các phân xưởng sản xuất có các tổ trưởng và quản đốc thu thập và gửi các chứng từ về phòng kế toán của nhà máy nhưng việc giao nộp chứng từ của các phân xưởng tương đối chậm, gây khó khăn cho công tác kế toán
III MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT NHẰM TIẾT KIỆM CPSX VÀ HẠ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI NHÀ MÁY CƠ KHÍ GIẢI PHÓNG.
Hiện nay tại Việt Nam, các DNSX sử dụng rất nhiều cách để hạ giá thành sản phẩm của mình: "Cắt xén" NVL - cách này sẽ dẫn doanh nghiệp đến tình trạng đánh mất uy tín của mình trên thị trường, hay tìm cách "cắt xén" các khoản lương chi trả cho nhân viên - điều này sẽ khiến cho người lao động không yên tâm sản xuất, không hết lòng với công việc, sẽ dẫn đến năng suất sản xuất thấp thậm chí có thể tạo ra những sản phẩm có chất lượng không tốt… chỉ có tiết kiệm chi phí để hạ giá thành sản phẩm mới giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển bền vững Xuất
Trang 8phát từ nhận thức đó nhà máy đã cố gắng để xem xét, nhìn nhận các vấn đề một cách chính xác
1 Một số biện pháp hạ giá thành sản phẩm tại nhà máy.
1.1 Hoàn thiện công tác lập kế hoạch CPSXKD và giá thành sản phẩm.
CPSXKD và giá thành sản phẩm có mối liên hệ với nhau Trong điều kiện doanh thu không đổi, sự tăng giảm của chi phí sẽ dẫn đến sự tăng giảm của giá thành sản phẩm Do đó để hạ giá thành của sản phẩm thì cần phải xây dựng kế hoạch chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành sản phẩm Kế hoạch hóa chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành sản phẩm là một bộ phận của kế hoạch tài chính
và kế hoạch sản xuất kinh doanh Kế hoạch chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
có vai trò quan trọng, nó giúp doanh nghiệp có thể khai thác mọi khả năng tiềm tàng, phát huy được điểm mạnh và hạn chế những điểm yếu thông qua việc xem xét, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chi phí sản xuất kinh doanh từ đó hạ thấp chi phí cho cả kỳ
Yêu cầu đối với kế hoạch chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành sản phẩm của nhà máy:
- Các chỉ tiêu kế hoạch phải đảm bảo sát thực tế dựa trên cơ sở kế hoạch tài chính tạo điều kiện cho công tác quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sát thực và cụ thể hơn
- Nhà máy cần định mức cho từng phân xưởng sản xuất để đảm bảo việc tiết kiệm, chống lãng phí Phải gắn việc thực hiện chi phí sản xuất với lợi ích của CBCNV
- Nhà máy cần xác định những nhu cầu thiết yếu, đồng thời phải tiến hành rà soát lại các hệ thống định mức kinh tế kỹ thuật cho phù hợp với tình hình thực tế của mình
Khi xây dựng kế hoạch cần phải căn cứ vào tình hình sản xuất kinh doanh năm trước, phải tính đến chất lượng sản phẩm cũng như những nhân tố khách quan
Trang 9ảnh hưởng đến quá trình sản xuất kinh doanh như việc thay đổi về môi trường kinh doanh, điều kiện kinh tế, kỹ thuật, sự biến động của giá cả nguyên vật liệu…
1.2 Tiết kiệm chi phí nguyên vật liệu.
Trong quá trình sản xuất các mặt hàng của Nhà máy, CPNVC chiếm tỷ trọng lớn trong tổng CPSXKD Bởi vậy tiết kiệm chi phí này là đòi hỏi đầu tiên và cần thiết cho việc hạ giá thành sản phẩm của nhà máy NVL chính để sản xuất ra sản phẩm là thép, sắt, gang, đồng… trong những năm gần đây giá cả của chúng liên tục thay đổi và thường là tăng cao Do đó tìm kiếm nguồn hàng ổn định, giá cả phù hợp là một công việc rất quan trọng của nhà máy Nhà máy Nguyên vật liệu chính
để sản xuất ra sản phẩm là thép, sắt, gang, đồng… trong những năm gần đây giá cả của chúng liên tục thay đổi và thường là tăng cao Do đó tìm kiếm nguồn hàng ổn định, giá cả phù hợp là một công việc rất quan trọng của nhà máy Nhà máy không nên chỉ mua nguyên vật liệu của một nhà cung cấp duy nhất vì nếu vậy sẽ không thể tham khảo được giá cả và chất lượng hàng Nên có quan hệ mua bán mật thiết với nhiều nhà cung cấp trong số đó chọn ra một nhà cung cấp có uy tín để làm nhà cung cấp chính
Bên cạnh đó nhà máy phải quản lý mức tiêu hao nguyên vật liệu bằng cách tổ chức lại hệ thống kho hợp lý và đảm bảo chất lượng xây dựng định mức cho chuẩn xác hơn Việc xây dựng các định mức tiêu hao nguyên vật liệu giúp cho công nhân
có tinh thần trách nhiệm, có ý thức bảo quản, tiết kiệm nguyên vật liệu Do đó, nhà máy nên có những chế độ khen thưởng kịp thời với những sáng kiến tiết kiệm nguyên vật liệu trong sản xuất, gia công
Ngược lại có những chế độ xử phạt nghiêm khắc với những hành vi cố ý làm sai, làm ẩu dẫn tới làm hỏng và lãng phí nguyên vật liệu
Về hệ thống kho, nhà máy có kế hoạch đến tháng 8 năm 2007 sau khi cổ phần hóa sẽ xây dựng lại một hệ thống kho đạt tiêu chuẩn, chất lượng cao nhằm bảo
Trang 10quản, lưu trữ nguyên vật liệu tốt hơn vì đặc trưng nguyên vật liệu là những thứ rất
dễ bị gỉ, hỏng hóc
1.3 Hoàn thiện và cải tiến công nghệ.
Trong thời đại ngày nay khi mà khoa học công nghệ phát triển như vũ bão,
Cơ khí Giải phóng đang đứng trước một thách thức vô cùng to lớn đó là làm thế nào để có thể hòa nhập được với sự phát triển đó Cơ khí Giải phóng tự nhận thấy rằng sở dĩ nhà máy đạt được kết quả kinh doanh như hai năm 2007 - 2007 là nhờ
sự ưu đãi rất nhiều của nhà nước Vậy nên trong quá trình hội nhập kinh tế WTO nhà máy cần phải có kế hoạch khả thi nhằm tạo ra bước đột phá mới trong kinh doanh Hoàn thiện và cải tiến công nghệ được coi là chiếc chìa khóa dẫn đến sự thành công đó Những máy móc lạc hậu, những công việc gia công đã không còn phù hợp với nền kinh tế mới Trong hai năm 2007 và 2007 nhà máy đã đầu tư mua sắm 3 máy doa ngang 2N641 của Liên Xô giá trị 100 triệu/ máy, 5 máy phay vạn năng của Nhật trị giá 120 triệu/ máy, 4 máy báo ngang B650 của Nhật trị giá 75 triệu/ máy, 5 máy tiện 6K20 của Tiệp trị giá 60 triệu/ máy và nhà máy khác do nhà máy sản xuất và tiêu dùng nội bộ có giá trị cao như: máy khoan K525, máy khoan bàn K112, máy mài 2 đá, máy phay đứng… với tổng trị giá là 5 tỷ đồng Ngoài ra ban lãnh đạo đã quyết định sang năm 2007 sẽ trích một khoản tiền khoảng 3 tỷ đồng để cải tạo máy móc cũng như trình độ của công nhân
Vì kế hoạch đầu tư mang tính chiến lược lâu dài nên nhà máy phải có hướng đầu tư đúng đắn, xem xét kỹ lưỡng và dự đoán hiệu quả của công việc đầu tư mang lại
1.4 Nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm chi phí tiền lương.
Năng suất lao động là một trong những biện pháp hữu hiệu để giảm chi phí sản xuất kinh doanh thông qua tiền công và tiền lương góp phần vào việc hạ giá thành sản phẩm Để tăng năng suất lao động:
- Đào tạo và bồi dưỡng trình độ tay nghề cho công nhân