Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 TRÌNH BÀY VỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1 SỰ CẦN THIẾT TỔ CHỨC KẾ TỐN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 1.1.1 Khái niệm đặc điểm, yêu cầu quản lý chi phí sản xuất doanh nghiệp sản xuất 1.1.1.1 Khái niệm chi phí sản xuất Tồn hao phí lao động sống, lao động vật hố chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp trình hoạt ddộng kinh doanh, biểu tiền tính cho thời kỳ định (tháng, quý, năm…) Để tiến hành sản xuất doanh nghiệp cần phải có yếu tố bản: - Đối tượng lao động: Nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu… - Tư liệu lao động: Nhà xưởng, máy móc, thiết bị… - Sức lao động người Khi doanh nghiệp sử dụng yếu tố để tiến hành sản xuất phát sinh chi phí sản xuất tương ứng Trong đó, chi phí nhân cơng chi phí lao động sống cịn chi phí khác chi phí vật hố Trong doanh nghiệp có nhiều loại chi phí , có chi phí dùng để tiến hành sản xuất coi chi phí sản xuất 1.1.1.2 Phân loại chi phí sản xuất Chi phí sản xuất - kinh doanh phân loại theo nhiều tiêu thức khác tuỳ thuộc vào mục đích u cầu cơng tác quản lý Tuy nhiên, mặt hạch tốn, chi phí sản xuất thường phân theo tiêu thức sau: 1.1.1.2.1 Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố (nội dung kinh tế) Để phục vụ cho việc tập hợp, quản lý chi phí theo nội dung tính chất kinh tế ban đầu đồng mà khơng xét đến công dụng cụ thể, địa điểm phát sinh chi phí phân theo yếu tố Cách phân loại giúp cho việc xây dựng Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -1/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 phân tích định mức vốn lưu động việc lập, kiểm tra phân tích dự toán chi yếu tố sau: - Yếu tố nguyên liệu, vật liệu - Yếu tố nhiên liệu, động lực sử dụng vào trình SXKD kỳ - Yếu tố tiền lương khoản phụ cấp lương - Yếu tố BHXH, BHYT, KPCĐ - Yếu tố khấu hao TSCĐ - Yếu tố chi phí dịch vụ mua ngồi - Yếu tố chi phí khác tiền Cách phân loại chi phí có tác dụng lớn quản lý chi phí sản xuất cho biết kết cấu, tỷ trọng yếu tố chi phí sản xuất để phân tích đánh giá tình hình thực dự tốn chi phí sản xuất lập dự tốn chi phí sản xuất cho kỳ sau 1.1.1.2.2 Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí (theo công dụng địa điểm phát sinh) Cách phân loại vào mục đích, cơng dụng chi phí sản xuất để chia thành khoản mục chi phí khác nhau, khơng phân biệt nội dung kinh tế chi phí Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất chia thành khoản mục: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp - Chi phí nhân cơng trực tiếp - Chi phí sản xuất chung: Chi phí sản xuất chung bao gồm chi phí nhân viên, ngun vật liệu, cơng cụ, dụng cụ; khấu hao TSCĐ, dịch vụ mua chi phí tiền khác phục vụ sản xuất chung phân xưởng Các yếu tố, khoản mục chi phí nêu chi tiết hố thành nhiều yếu tố khoản mục phù hợp vơí đặc điểm phát sinh hình thành chi phí doanh nghiệp yêu càu kiểm tra, phân tích chi phí doanh nghiệp Cách phân loại có tác dụng phục vụ yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm, phân tích Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -2/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 tình hình thực kế hoạch giá thành, lập định mức kế hoạch giá thành cho kỳ sau 1.1.1.2.3 Ngoài hai cách phân loại để phục vụ cho việc phân tích đánh giá tình hình sử dụng chi phí, chi phí sản xuất cịn phân loại thành - Chi phí ban đầu chi phí chuyển đổi - Chi phí chi phí chung - Chi phí bất biến chi phí khả biến - Chi phí chờ phân bổ chi phí trích trước - Chi phí trực tiếp chi phí gián tiếp - Chi phí tổng hợp chi phí đơn - Chi phí năm trước chi phí năm Mỗi cách phân loại có tác dụng định công tác quản lý hạch tốn chi phí doanh nghiệp 1.1.1.3 Ý nghĩa cơng tác quản lý chi phí sản xuất Trong cơng tác quản lý doanh nghiệp, chi phí sản xuất giá thành sản phẩm tiêu quan trọng ln doanh nghiệp quan tâm chúng gắn liền với kết hoạt động sản xuất kinh doanh Việc quản lý chi phí sản xuất cách chặt chẽ nghiêm túc giúp cho lãnh đạo, quản lý biết chi phí sản xuất bỏ để sản xuất sản phẩm góp phần vào việc tính giá thành sản phẩm xác định kết hoạt động sản xuất kinh doanh Thông qua thơng tin chi phí sản xuất nhà lãnh đạo quản lý phân tích đánh giá tình hình thực định mức chi phí; tình hình lao động vật tư tiền vốn có hiệu quả, tiết kiệm hay lãng phí; tình hình thực kế hoạch giá thành qua mà đề biện pháp hữu hiệu, kịp thời nhằm hạ thấp chi phí sản xuất giá thành sản phẩm, đề định phù hợp cho phát triển sản xuất kinh doanh yêu cầu quản trị doanh nghiệp Như vậy, việc quản lý chi phí sản xuất có ý nghĩa quan trọng trình sản xuất kinh doanh ảnh hưởng, chi phối tới hầu hết hoạt động doanh nghiệp 1.1.2 Khái niệm, công tác quản lý, phân loại giá thành sản phẩm 1.1.2.1 Khái niệm giá thành sản phẩm Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -3/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 Trong trình sản xuất diễn hai mặt đối lập: Một mặt chi phí sản xuất bỏ để sản xuất, mặt kết sản xuất thu (các sản phẩm, lao vụ, … hoàn thành) Vậy giá thành sản phẩm biểu tiền chi phí sản xuất tính cho khối lượng sản phẩm định hồn thành 1.1.2.2 Cơng tác quản lý giá thành Quản lý giá thành công tác quan trọng doanh nghiệp sản xuất Nó việc lập dự toán, kế hoạch giá thành: Kiểm tra, giám sát chặt chẽ tình hình thực giá thành phân tích kết thực kế hoạch giá thành doanh nghiệp Trong kinh tế thị trường doanh nghiệp phải đảm bảo lấy thu bù chi có lãi Để làm điều ngồi giải pháp kinh tế khác, doanh nghiệp cần có giá bán hợp lý đánh giá mức độ bù đắp tính hiệu chi phí sản xuất Giá thành sản phẩm để xác định giá bán sản phẩm tính tốn hiệu kinh tế hoạt động sản xuất kinh doanh doanh nghiệp… Như vậy, công tác quản lý giá thành có ý nghĩa to lớn tồn phát triển doanh nghiệp 1.1.2.3 Phân loại giá thành 1.1.2.3.1 Theo quan điểm kế tốn tài - Giá thành định mức: Là loại giá thành tính tốn trước tiến hành sản xuất sở định mức chi phí tính cho đơn vị sản phẩm Giá thành định mức công cụ quản lý định mức, thước đo xác định kết sử dụng tài sản lao động sản xuất giúp cho việc đánh giá giải pháp kinh tế kỹ thuật mà doanh nghiệp áp dụng nhằm nâng cao hiệu kinh doanh - Giá thành kế hoạch: Là loại giá thành tính tốn trước tiến hành sản xuất sở chi phí sản xuất kế hoạch sản lượng kế hoạch Giá thành kế hoạch mục tiêu phấn đấu, để so sánh phân tích tình hình thực kế hoạch giá thành doanh nghiệp - Giá thành thực tế: Là loại giá thành tính tốn sau sản xuất sở chi phí sản xuất thực tế phát sinh tập hợp sản lượng thực tế sản xuất kỳ Giá thành thực tế tiêu kinh tế tổng hợp: phản ánh kết doanh nghiệp tổ chức sử dụng giải pháp kinh tế, tổ chức, kỹ Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -4/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 thuật để sản xuất sản phẩm, cịn sở xác định kết hoạt động sản xuất kinh doanh doanh nghiệp 1.1.2.3.2 Theo quan điểm kế toán quản trị - Giá thành sản xuất (cịn gọi giá thành cơng xưởng) Là chi phí sản xuất tính cho sản phẩm sản xuất hoàn thành kỳ bao gồm chi phí: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân cơng trực tiếp, chi phí sản xuất chung Giá thành sản xuất sử dụng để ghi sổ cho sản xuất nhập kho hay giao cho khách hàng tính giá vốn hàng bán lãi gộp doanh nghiệp - Giá thành toàn bộ: Là giá thành bao gồm giá thành sản xuất chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp tính cho sản phẩm Giá thành tồn tính tốn xác định sản phẩm tiêu thụ, xác định lãi trước thuế lợi tức doanh nghiệp 1.1.3 Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, đối tượng tính giá Cơ sở xác định đối tượng lựa chọn 1.1.3.1 Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất sở để xác định * Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phạm vi giới hạn mà chi phí sản xuất cần phải tập hợp nhằm đáp ứng yêu cầu kiểm tra giám sát chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm Trong doanh nghiệp sản xuất chi phí sản xuất phát sinh nhiều địa điểm sản xuất liên quan đến nhiều loại sản phẩm, công việc Để giúp cho công tác tập hợp quản lý chi phí sản xuất có hiệu cần phải xác định đắn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất * Cơ sở xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất lựa chọn.Trong doanh nghiệp sản xuất có nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất để xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất cần phải dựa vào yếu tố sau - Đặc điểm tổ chức sản xuất doanh nghiệp - Quy trình cơng nghệ - kỹ thuật - sản xuất sản phẩm - Địa điểm phát sinh mục đích cơng dụng chi phí - Yêu cầu trình độ quản lý doanh nghiệp Dựa vào trên, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là: Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -5/17- Trang Chuyên đề thực tập - Ma Thị Dung K7 Từng phân xưởng, phận, tổ đội sản xuất hay toàn doanh nghiệp Từng giai đoạn (bước) cơng nghệ hay tồn quy trình cơng nghệ Từng đơn đặt hàng, hạng mục cơng trình, sản phẩm… Từng nhóm sản phẩm Từng phận, chi tiết sản phẩm… 1.1.3.2 Đối tượng tính giá thành sản phẩm * Đối tượng tính giá thành sản phẩm Đối tượng tính giá thành sản phẩm loại sản phẩm, công việc doanh nghiệp sản xuất cung cấp hồn thành, cần tính tổng giá thành giá thành đơn vị * Cơ sở xác định đối tượng lựa chọn Xác định đối tượng tính giá thành phải vào yếu tố sau: - Đặc điểm, cấu tổ chức sản xuất - Đặc điểm quy trình cơng nghệ kỹ thuật sản xuất sản phẩm - Đặc điểm, tính chất sản phẩm - Yêu cầu, trình độ hạch toán kinh tế quản lý doanh nghiệp Theo đó, tuỳ vào điều kiện cụ thể đối tượng tính giá thành sản phẩm doanh nghiệp là: - Từng sản phẩm, đơn đặt hàng, cơng trình… - Từng mức độ thành phẩm, chi tiết phận sản phẩm - Từng loại, loạt sản phẩm hoàn thành - Từng chi tiết, phận sản phẩm… ⇒ Mối quan hệ đối tượng kế toán chi phí sản xuất đối tượng tính giá thành: Căn vào chi phí sản xuất tập hợp cho (mỗi) đối tượng tập hợp chi phí để tính giá thành cho đối tượng tính giá thành có liên quan Biểu cụ thể qua trường hợp - Một đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tương ứng liên quan đến đối tượng tính giá thành - Một đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tương ứng liên quan đến nhiều đối tượng tính giá thành Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -6/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 - Nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tương ứng liên quan đến đối tượng tính giá thành TỔ CHỨC KẾ TỐN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.2.1 Chứng từ kế tốn - Chứng từ liên quan đến chi phí sản xuất phát sinh chứng từ liên quan đến yếu tố chi phí, như: Phiếu xuất kho vật tư, bảng tốn lương, bảng tính hao tài sản cố định phiếu chi tiền mặt, … Trên sở hệ thống chứng từ liên quan đến yếu tố chi phí, điều kiện cụ thể doanh nghiệp, kế toán trưởng cần phải xác định hệ thống chứng từ ban đầu cho phù hợp để hạch tốn chi phí doanh nghiệp - Mặt khác, doanh nghiệp cần phải tuỳ theo đối tượng kế tốn chi phí sản xuất xác định để tổ chức việc ghi chép, hạch toán ban đầu chứng từ quy định trình tự luân chuyển, xử lý chứng từ cho khoa học hợp lý với loại chi phí - Đối với khoản chi phí trực tiếp chứng từ ban đầu thường tổ chức lập ghi chép chi tiết cho đối tượng kế tốn chi phí, cịn chi phí chung chứng từ ban đầu lập ghi chép theo điều khoản chi phí chung 1.2 1.2.2 Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất Theo chế độ tài kế tốn để phục vụ cho cơng tác tính giá thành sản phẩm kế tốn phải tập hợp số chi phí sản xuất sau: * Phương pháp trực tiếp: Phương pháp áp dụng trường hợp chi phí sản xuất phát sinh có liên quan trực tiếp đến đối tượng kế tốn chi phí sản xuất riêng biệt Do đó, vào chứng từ ban đầu để hạch toán trực tiếp cho đối tượng riêng biệt Theo phương pháp chi phí sản xuất phát sinh tính trực tiếp cho đối tượng chịu chi phí nên đảm bảo độ xác cao Vì vậy, cần sử dụng tối đa phương pháp điều kiện cho phép * Phương pháp gián tiếp: Phương pháp áp dụng trừng hợp chi phí sản xuất phát sinh có liên quan đến nhiều đối tượng kế tốn chi phí, khơng tổ chức ghi chép ban đầu riêng cho đối tượng Trong trường hợp đó, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -7/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 phải tập hợp chung cho nhiều đối tượng Sau lự chọn phân bổ thích hợp để phân bổ khoản chi phí cho đối tượng kế tốn chi phí Việc phân bổ tiến hành theo trình tự: - Xác định hệ số phân bổ Tổng chi phí NVL cần phân bổ Hệ số phân bổ = Tổng tiêu thức chuẩn dùng để phân bổ - Xác định mức chi phí phân bổ cho đối tượng Ci = Ti x H Trong đó: + Ci chi phí phân bổ cho đối tượng i + Ti tiêu chuẩn phân bổ cho đối tượng i + H hệ số phân bổ - Đối với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Các tiêu thức cần phân bổ lựa chọn: chi phí định mức hay kế hoạch, khối lượng sản phẩm sản xuất Để hạch tốn chi phí cách xác đầy đủ, kế toán cần: xác định đối tượng chịu chi phí; vào chứng từ liên quan để ghi vào TK (chi tiết theo đối tượng); ý số vật liệu chưa sử dụng hay phế liệu: Trị giá nguyên Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thực tế = vật liệu xuất kỳ dùng kỳ - Trị giá nguyên vật liệu cuối kỳ chưa sử dụng - Trị giá phế liệu thu hồi Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân -8/17- Trang Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 - Chi phí nhân cơng trực tiếp Tập hợp chi phí nhân cơng trực tiếp khoản phải trả, phải tốn cho cơng nhân trực tiếp sản xuất, bao gồm khoản trích theo lương: Bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, kinh phí cơng đồn Chi phí nhân cơng trực tiếp tổ chức tập hợp trực tiếp hay gián tiếp cho đối tượng chịu chi phí, gián tiếp phải phân bổ cho đối tượng Các tiêu thức phân bổ cơng định mức, kế hoạch hay thực tế, khối lượng sản phẩm sản xuất… - Chi phí sản xuất chung Chi phí sản xuất chung chi phí phục vụ quản lý sản xuất chi phí sản xuất khác ngồi khoản chi phí vật liệu nhân cơng trực tiếp Chi phí sản xuất chung tập hợp theo địa điểm phát sinh chi phí (chi tiết theo đối tượng) Nếu phải phân bổ lựa chọn tiêu thức phân bổ như: chi phí nhân cơng, ngun vật liệu trực tiếp, chi phí sản xuất chung định mức… 1.2.3 Tài khoản kế toán sử dụng Trong phần hành kế tốn tập hợp chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm kế toán sử dụng loại (TK) chủ yếu sau: * TK621 - Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp - Tài khoản sử dụng để tập hợp tất khoản chi phí nguyên, nhiên, vật liệu dùng trực tiếp cho trình sản xuất sản phẩm lao vụ Tài khoản phải mở chi tiết theo đối tượng hạch tốn chi phí tính giá thành Tài khoản 621 cuối kỳ khơng có số dư * TK 622 - Chi phí nhân cơng trực tiếp - Tài khoản sử dụng để tập hợp tất khoản chi phí liên quan đến phận lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm lao vụ (tiền lương, tiền cơng khoản phụ cấp, khoản trích theo tiền lương) Tài khoản mở chi tiết theo đối tượng hạch tốn chi phí đối tượng giá thành Tài khoản 622 cuối kỳ khơng có số dư * TK 627 -Chi phí sản xuất chung - Tài khoản sử dụng để tập hợp chi phí quản lý, phục vụ sản xuất phân xưởng, phân sản xuất kinh doanh phân bổ chi phí vào đối Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -9/17- Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 tượng hạch tốn chi phí đối tượng tính giá thành sản phẩm Tài khoản phải mở chi tiết theo phân xưởng phận sản xuất kinh doanh Tài khoản 627 cuối kỳ khơng có số dư - TK 627 - Chi phí sản xuất chung có TK cấp 2: TK 627.1 - Chi phí nhân viên phân xưởng TK 627.2 - Chi phí nguyên vật liệu TK 627.3 - Chi phí cơng cụ dụng cụ TK 627.4 - Chi phí khấu hao TSCĐ TK 627.7 - Chi phí dịch vụ mua ngồi TK 627.8 - Chi phí khác tiền * TK 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang - Tài khoản sử dụng để tổng hợp chi phí tính giá thành sản phẩm Tài khoản 154 phải mở chi tiết theo đối tượng hạch tốn chi phí sản xuất đối tượng tính giá thành * TK 631 – Giá thành sản xuất - Tài khoản dùng để tổng hợp chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm, lao vụ hồn thành kỳ 1.2.4 Sơ đồ trình tự kế tốn tập hợp chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm doanh nghiệp 1.2.5 Phương pháp đánh giá sản phẩm làm dở 10 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -10/17- Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ xác định chi phí sản xuất mà sản phẩm làm dở cuối kỳ phải chịu Có số phương pháp sau: 1.2.5.1 Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chi phí ngun vật liệu trực tiếp Cơng thức tính: Dđk + Cn DCK = x Sd Stp + Sd Trong đó: DCK Dđk CPSX dở dang cuối đầu kỳ Cn chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh kỳ Stp Sd khối lượng sản phẩm hồn thành dở dang Có thể đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp bán thành phẩm giai đoạn trước chuyển sang Với ưu điểm khối lượng tính tốn đơn giản sang nhược điểm phương pháp khơng xác, thích hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn sản xuất, chênh lệch sản phẩm dở dang đầu cuối kỳ nhỏ 1.2.5.2 Đánh giá sản phẩm làm dở theo khối lượng hoàn thành tương đương Theo phương pháp đánh giá này, kế toán phải vào khối lượng sản phẩm dở dang mức độ hồn thành chúng để tính khối lượng sản phẩm hồn thành tương đương, chi phí sản xuất dở dang tính cho khoản mục sau: - Đối với chi phí sản xuất bỏ từ đầu dây chuyền: Dđk + Cn DCK = x Sd Stp + Sd - Đối với chi phí sản xuất dần vào q trình sản xuất: Dđk + Cn DCK = x Sd' Stp + Sd Trong đó: DCK Dđk CPSX dở dang cuối đầu kỳ Cn chi phí sản xuất phát sinh kỳ 11 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -11/17- Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 Stp Sd khối lượng sản phẩm hoàn thành dở dang kỳ Sd' : khối lượng sản phẩm hoàn thành tương đương Sd' = mức độ hồn thành x Sd Phương pháp có: - Ưu điểm: việc tính tốn xác hợp lý - Nhược điểm: khối lượng tính tốn lớn, thời gian phải xác định mức độ hồn thành - Phạm vi áp dụng: thích hợp với sản phẩm có tỷ trọng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp nhỏ, khối lượng sản phẩm dở cuối kỳ nhiều biến động lớn so với đầu kỳ 1.2.5.3 Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí sản xuất định mức Theo phương pháp này, kế toán vào khối lượng sản phẩm dở dang, mức độ hoàn thành (% HT) định mức chi phí cho đơn vị sản phẩm (theo khoản mục) để tính định mức chi phí sản phẩm dở dang cuối kỳ Cơng thức tính sau: - Đối với chi phí bỏ vào từ đầu dây chuyền sản xuất: DCK = DS x Cđm - Đối với chi phí bỏ dần vào q trình sản xuất: DCK = DS x %HT x Cđm Trong đó: DCK CPSX dở dang cuối kỳ Sd khối lượng sản phẩm dở dang Cđm định mức chi phí khoản mục chi phí Phương pháp có: - Ưu điểm: khối lượng tính tốn ít, nhanh - Nhược điểm: độ xác khơng cao CPSX thực tế có biến động - Phạm vi áp dụng: thích hợp với sản phẩm xây dựng định mức chi phí thực tính giá thành sản phẩm theo định mức 1.2.6 Phương pháp tính giá thành sản phẩm 1.2.6.1 Phương pháp tính giá thành giản đơn Theo phương pháp này, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất tồn quy trình cơng nghệ, cịn đối tượng tính giá sản phẩm cuối quy trình sản xuất Kỳ tính giá thành tháng, quý (phù hợp với kỳ báo cáo) 12 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -12/17- Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 Cơng thức tính tổng giá thành: Z = Dđiều kiện + C - DCK Giá thành đơn vị sản phẩm: f = Z/S Trong đó: Dđk DCK tập hợp kỳ C chi phí sản xuất tập hợp kỳ S sản lượng sản phẩm hoàn thành kỳ 1.2.6.2 Phương pháp tính giá thành phân bước Phương pháp tính giá thành phân bước thích hợp với sản phẩm có quy trình cơng nghệ sản xuất phức tạp, liên tục (gồm nhiều giai đoạn) tổ chức sản xuất với số lượnglớn, ổn định, chu kỳ ngắn, xen kẽ Theo phương pháp này, kỳ tính giá thành định kỳ vào cuối tháng; đối tượng tập hợp chi phí sản xuất giai đoạn sản xuất đối tượng tính giá bán thành phẩm hay sản phẩm hồn thành Phương pháp có trường hợp: * Có tính giá thành nửa thành phẩm: Trường hợp thích hợp đối tượng tính giá thành phẩm bán thành phẩm Đối với trường hợp có tính giá bán thành phẩm, kế tốn phải tính tổng giá thành, giá thành đơn vị bán thành phẩm giai đoạn trước kết chuyển sang giai đoạn sau cách để tính tổng giá thành, giá thành đơn vị thành phẩm giai đoạn cuối Sơ đồ kết chuyển chi phí sản xuất để tính giá thành Giai đoạn Giai đoạn Giai đoạn n Chi phí nguyên liệu, vật liệu bỏ lần + CPSX khác giai đoạn Giá thành giai đoạn chuyển sang + XPSX khác giai đoạn Giá thành giai đoạn n-1 chuyển sang + CPSX khác giai đoạn n 13 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -13/17- Chuyên đề thực tập giá thành, giá thành đơn vị giai đoạn Ma Thị Dung K7 Tổng giá thành, giá thành đơn vị giai đoạn Tổng giá thành, giá thành đơn vị g.đ n Cơng thức tính tổng giá thành giá thành đơn vị của: - Giai đoạn 1: Z1 = DĐK1 + C1 - DCK1 f = Z1/S1 - Giai đoạn … (tương tự giai đoạn 1) - Giai đoạn n: ZTP = DĐKn + Cn - DCKn ftp = ZTP/STP Trong đó: Z1, j tổng giá thành giá thành đơn vị DĐK,DCK: CPSX dở dang đầu cuối kỳ C chi phí sản xuất phát sinh giai đoạn * Trường hợp khơng tính giá thành bán thành phẩm Trường hợp tính giá thành phân bước khơng tính giá bán thành phẩm áp dụng đối tượng tính giá thành phẩm, sản phẩm hoàn thành Trường hợp này, sau tập hợp chi phí sản xuất giai đoạn kế tốn tính phần chi phí sản xuất giai đoạn giá thành (theo khoản mục quy định) Sơ đồ: CPSX giai đoạn thành phẩmgiai đoạn CPSX phẩm đoạn n thành phẩm CPSX thành giai Kết chuyển song song theo khoản mục Giá thành sản xuất thành phẩm 14 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -14/17- Chuyên đề thực tập CPSX giai đoạn tính: DĐKi + Ci CZi = Stp + Sdi Trong đó: Ma Thị Dung K7 x Stp CZi CPSX giai đoạn i thành phẩm Ci CPSX giai đoạn i phát sinh kỳ DĐKi CPSX dở dang đầu kỳ giai đoạn i Stp, Sd khối lượng SPDD giai đoạn i S.P hồn thành 1.2.6.3 Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng Phương pháp tính giá theo đơn đặt hàng thích hợp với sản phẩm có quy trình sản phẩm phức tạp, kiểu song song: sản xuất đơn chiếc, theo đơn đặt hàng với chu kỳ riêng rẽ, dài Theo phương pháp này, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phân xưởng, đơn đặt hàng, cịn đối tượng tính giá thành phẩm đơn đặt hàng Kỳ tính giá thành phù hợp với chu kỳ sản xuất Khi đơn đặt hàng đưa vào sản xuất kế tốn mở cho chúng bảng tính giá thành Khi đơn đặt hàng hồn thành chi phí sản xuất tập hợp giá thành Nếu sản xuất chưa hồn thành chi phí sản xuất tập hợp chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ 1.2.7 Tổ chức hệ thống sổ kế toán Kế toán chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm phải tổ chức hệ thống sổ kế toán khoa học hợp lý, kết hợp sổ kế toán tổng hợp sổ kế toán chi tiết để phản ánh chi phí theo khoản mục theo địa điểm phát sinh chi phí Hình thức kế tốn nhật ký chứng từ Hệ thống TK sổ sách thiết lập theo chế độ kế toán Bộ tài ban hành, bao gồm: - Sổ nhật ký chứng từ - Sổ - Sổ quỹ - Bảng kê - Sổ thẻ kế toán chi tiết - Bảng tổng hợp chi tiết 15 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -15/17- Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 Trong q trình hạch tốn, Cơng ty xem chứng từ gốc giấy xác nhận nghiệp vụ kinh tế phát sinh phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu thu phiếu chi, hoá đơn bán hàng SƠ ĐỒ TRÌNH TỰ Q TRÌNH HẠCH TỐN THEO HÌNH THỨC KẾ TỐN NHẬT KÝ CHỨNG TỪ Sổ quỹ Bảng kê Chứng từ gốc bảng phân bổ Nhật ký chứng từ Sổ Sổ thẻ KT chi tiết Bảng tổng hợp chi tiết Báo cáo kế toán 16 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -16/17- Chuyên đề thực tập Ma Thị Dung K7 Ghi hàng ngàyKiểm tra đối chiếuGhi cuối tháng Hàng ngày, vào chứng từ gốc kiểm tra, lấy số liệu ghi trực tiếp vào nhật ký chứng từ bảng kê, sổ chi tiết, sổ quỹ có liên quan Cuối tháng vao bảng kê để ghi sổ nhật ký chứng từ Từ sổ nhật ký chứng từ phân loại bút toán theo nội dung kinh tế chuyển ghi vào sổ Căn vào sổ thẻ kế toán chi tiết để lập bảng tổng hợp chi tiết theo định kỳ Số liệu tổng cộng sổ số tiêu chi tiết nhật ký chứng từ, bảng kê bảng tổng hợp chi tiết dùng để lập báo cáo tài 17 Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân Trang -17/17- ... tính giá thành sản phẩm * Đối tượng tính giá thành sản phẩm Đối tượng tính giá thành sản phẩm loại sản phẩm, công việc doanh nghiệp sản xuất cung cấp hoàn thành, cần tính tổng giá thành giá thành. .. hợp chi phí sản xuất tương ứng liên quan đến đối tượng tính giá thành TỔ CHỨC KẾ TỐN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.2.1 Chứng từ kế toán - Chứng từ liên quan đến chi phí sản xuất. .. K7 Trong trình sản xuất diễn hai mặt đối lập: Một mặt chi phí sản xuất bỏ để sản xuất, mặt kết sản xuất thu (các sản phẩm, lao vụ, … hoàn thành) Vậy giá thành sản phẩm biểu tiền chi phí sản xuất