MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CƠ KHÍ ĐIỆN THỦY LỢI

Đánh giá thực trạng hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi Qua thời gian thực tập tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi, em nhận t

MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN KẾ

TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI

CÔNG TY CƠ KHÍ ĐIỆN THỦY LỢI

3.1 Đánh giá thực trạng hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi

Qua thời gian thực tập tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi, em nhận thấy cùng với sự chuyển đổi của nền kinh tế thì hoạt động của Công ty cũng đã có sự biến đổi

để thích ứng Từ một doanh nghiệp nhà nước hoạt động theo cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp, khi chuyển sang cơ chế thị trường Công ty đã gặp rất nhiều khó khăn Tuy nhiên, cùng với sự năng động của bộ máy quản lý và sự nỗ lực cố gắng của tập thể cán bộ công nhân viên trong Công ty, đến nay, Công ty đã dần khắc phục được những khó khăn, từng bước đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả

Các phòng ban chức năng của Công ty được tổ chức sắp xếp lại một cách hợp

lý, phù hợp với quy mô hoạt động của Công ty và nhằm mục đích phục vụ tốt cho công tác sản xuất kinh doanh Song song với quá trình chuyển đổi ấy, bộ máy kế toán với chức năng thực hiện công tác tài chính - kế toán cho Công ty cũng đã không ngừng biến đổi cả về cơ cấu lẫn phương pháp làm việc Có thể nhận thấy điều đó thông qua những ưu điểm nổi bật trong công tác kế toán hiện nay của Công ty

- Nhận thức được tầm quan trọng của việc tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm trong cơ chế thị trường, Công ty đã ra sức tăng cường quản lý kinh

tế, quản lý sản xuất mà trước hết là quản lý chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi, kế toán thực sự được coi là một công cụ quan trọng trong hệ thống quản lý Bộ máy kế toán của Công ty được bố trí tương đối

hoàn chỉnh, gọn nhẹ, nắm vững các chính sách, chế độ kế toán cũng như nhiệm vụ

cụ thể của mình

- Hình thức kế toán Công ty sử dụng hiện nay là tương đối đầy đủ theo quy định của chế độ kế toán nhà nước ban hành Việc lựa chọn hình thức "Chứng từ ghi

sổ " trong tổ chức hạch toán kế toán là phù hợp với quy mô hoạt động, đặc thù sản xuất của Công ty Ngoài ra việc tổ chức luân chuyển chứng từ ở phòng kế toán một cách hợp lý cũng góp phần tích cực tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm được nhanh chóng và chính xác

- Vì chi phí nguyên vật liệu của Công ty thường bỏ ra ngay từ đầu còn chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung bỏ dần theo mức độ hoàn thành của công trình nên Công ty đã lựa chọn tiêu chuẩn phân bổ chi phí sản xuất chung là chi phí nhân công trực tiếp là tương đối hợp lý Tiêu chuẩn phân bổ này cho phép Công ty phân bổ chi phí sản xuất chung cho từng đơn đặt hàng, từng công trình, từng hạng mục công trình sát với thực tế hơn

- Một trong những ưu điểm nổi bật trong công tác tính giá thành sản phẩm của Công ty là việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá là từng đơn đặt hàng, từng công trình Sự phù hợp giữa đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá là cơ sở giúp cho việc tính giá thành sản phẩm được đơn giản

mà vẫn đảm bảo tính chính xác cao

Bên cạnh những ưu điểm trên, công tác kế toán tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi còn tồn tại một số vướng mắc mà theo em nếu khắc phục được sẽ giúp hoạt động sản xuất của Công ty đạt hiệu quả cao hơn Đó là:

 Về hệ thống sổ:

Nhìn chung, hệ thống sổ hiện Công ty đang sử dụng đã đáp ứng được về cơ bản những yêu cầu của công tác kế toán Tuy nhiên, ở Công ty không có bảng phân

bổ vật tư mà chỉ có bảng kê tổng hợp vật tư xuất dùng Bảng kê tổng hợp vật tư xuất dùng của Công ty có nội dung gần giống với bảng phân bổ vật liệu nhưng nó không thể hiện được nội dung kinh tế của bảng phân bổ vật liệu Vì ở bảng kê tổng hợp những số liệu đó chỉ phản ánh quá trình tập hợp chi phí về vật tư phát sinh trong kỳ ở Công ty mà không phản ánh được quá trình phân bổ vật tư cho các đối tượng tập hợp chi phí có liên quan trong trường hợp vật tư đó xuất sử dụng cho nhiều đối tượng và không thể tập hợp trực tiếp cho từng đối tượng

 Về công tác ghi chép ban đầu:

Tại Công ty, hình thức sổ kế toán được áp dụng hiện nay là hình thức Chứng

từ ghi sổ Nhưng kế toán chỉ lập chứng từ ghi sổ vào cuối tháng nên công việc bị dồn vào cuối tháng và cuối quý

Phiếu xuất kho ở công ty được lập thành 2 liên và đều được lưu tại phòng kế toán.Như vậy ở phòng vật tư không có bản nào, khi phòng vật tư muốn lấy số liệu

về tình hình tồn kho vật tư thì lại phải mượn liên lưu ở phòng kế toán.Điều này làm cho cả hai bộ phận mất thời gian và mất khả năng đối chiếu giữa hai phòng.Theo

em, công ty nên mở thêm một liên nữa giao cho phòng kế hoạch vật tư để theo dõi tình hình vật t ư, tránh tình trạng khi cần lại phải đi mượn và đảm bảo mối quan hệ đối chiếu, kiểm tra giữa số liệu trên sổ của kế toán vật tư và trên sổ của phòng kế hoạch vật tư

 Về công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm:

Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng mà Công ty đang sử dụng là phù hợp với đặc điểm tổ chức sản xuất và đặc điểm sản phẩm của Công ty.Tuy nhiên do Công ty dựa trên định mức của từng chi tiết, hạng mục để cấp vật liệu

hoặc cấp tiền cho các xí nghiệp, các xí nghiệp sau khi hoàn thành chi tiết, hạng mục đó sẽ chuyển toàn bộ các chứng từ về phòng kế toán nhưng đó là số liệu tổng hợp Kế toán Công ty dựa trên định mức phí để phân bổ chi phí sản xuất theo từng khoản mục chi phí Điều này làm cho công việc của kế toán chi phí - giá thành ở Công ty vào cuối kỳ quá nhiều và dồn dập Mặt khác, có những chi phí sản xuất ở Công ty có thể tập hợp trực tiếp cho từng công trình nhưng do kế toán ở các xí nghiệp không tập hợp để đưa lên nên kế toán chi phí - giá thành ở Công ty phải phân bổ cũng làm giảm tính chính xác của các khoản mục chi phí

Ngoài ra, Công ty mới chỉ tận thu những phế liệu từ các công trình mà Công

ty lắp đặt tại chân công trình còn đối với các công trình được sản xuất, chế tạo tại các xí nghiệp thì chưa thấy hạch toán phế liệu thu hồi Điều này thể hiện việc quản

lý chưa chặt chẽ các phế liệu có thể thu hồi ở Công ty Công tác này nếu làm tốt sẽ cho phép Công ty giảm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp tính vào giá thành sản phẩm (công trìnhc, hạng mục công trình), là cơ sở để Công ty tiết kiệm được chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tạo điều kiện để tăng lợi nhuận

3.2 Một số đề xuất nhằm và một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi

3.2.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện hạch toán kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi

Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm là vấn

đề hết sức phức tạp, vừa có ý nghĩa lý luận vừa có ý nghĩa thực tiễn trong quản lý kinh tế nói chung và quản lý chi phí sản xuất -giá thành sản phẩm nói riêng

Mặt khác, công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn là công cụ quan trọng của Công ty trong việc đánh giá hiệu quả sản

xuất, tăng cường quản trị doanh trị doanh nghiệp Đặc biệt trong điều kiện nền kinh

tế vận hành theo cơ chế thị trường cạnh tranh quyết liệt, để tồn tại các doanh nghiệp phải luôn hoàn thiện không chỉ công tác kế toán mà còn cả công tác quản lý trong sản xuất nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm Hơn nữa, chế độ kế toán do nhà nước ban hành là chung cho các doanh nghiệp trong mọi lĩnh vực nên Công ty phải lựa chọn những mảng phù hợp với điều kiện, đặc điểm của Công ty mình để vận dụng cho phù hợp Từ đó cũng đặt ra vấn đề phải hoàn thiện công tác kế toán cho phù hợp với yêu cầu quản lý doanh nghiệp

Xuất phát từ yêu cầu nói trên, đòi hỏi công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi phải không ngừng từng bước hoàn thiện Song việc hoàn thiện đó phải đảm bảo theo một số nguyên tắc sau:

Hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí phải đảm bảo sự thống nhất quản

lý giữa Công ty với các cơ quan quản lý cấp trên, đảm bảo sự thống nhất giữa các chỉ tiêu mà kế toán phản ánh, thống nhất về hệ thống chứng từ, tài khoản kế toán

và các sổ sách báo cáo kế toán

Đảm bảo bộ máy kế toán gọn nhẹ, phù hợp với đặc điểm tổ chức quản lý, sản xuất đặc thù của Công ty Khi tổ chức bộ máy kế toán phải dựa trên các chế độ, thể

lệ về quản lý hành chính và công tác kế toán, lựa chọn hình thức kế toán phù hợp với quy mô, đặc điểm hoạt động sản xuất của Công ty, đồng thời phải chú ý đến vấn đề trang thiết bị, phương tiện tính toán hiện đại

Tiếp cận với các chuẩn mực kế toán quốc tế một cách phù hợp với tình hình thực tế của Việt Nam nói chung và của Công ty nói riêng

Đảm bảo cung cấp thông tin chính xác, kịp thời, đầy đủ và có hiệu quả về hoạt động kế toán tài chính của Công ty nhằm phục vụ kịp thời cho việc chỉ đạo quá trình sản xuất kinh doanh

3.2.2 Một số ý kiến nhằm hoàn thiện công tác tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi

Qua quá trình tìm hiểu thực tế công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi, em nhận thấy nhìn chung công tác này đã được thực hiện có nề nếp, đảm bảo tuân thủ theo chế độ kế toán hiện hành, phù hợp với điều kiện sản xuất cụ thể của Công ty, đồng thời đáp ứng được yêu cầu của công tác quản lý Tuy nhiên, trong công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm còn có những điểm chưa thật hợp lý

mà theo em nếu khắc phục được sẽ giúp cho Công ty hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả hơn

Với mong muốn góp phần hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi, em xin mạnh dạn đề xuất một số ý kiến sau:

3.2.2.1 Về hệ thống sổ Công ty sử dụng

Hiện nay, ở Công ty không lập bảng phân bổ vật tư mà chỉ sử dụng bảng kê tổng hợp vật tư xuất dùng có mẫu sổ gần phù hợp với bảng phân bổ vật tư, tuy nhiên, nội dung bảng kê thì chỉ phản ánh được quá trình tập hợp chi phí chứ nó không phản ánh được quá trình phân bổ chi phí cho từng công trình Để giúp kế toán thuận lợi trong quá trình tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, Công ty nên lập bảng phân bổ vật tư theo mẫu sau:

Biểu số 27:

Đơn vị: Công ty cơ khí- Điện Thuỷ Lợi

Bảng phân bổ nguyên liệu, vật liệu công cụ, dụng cụ

Tháng 12 năm 2006 (Đơn vị tính: đồng)

Đối tượng sử dụng

- Công trình Hoà An 252.959.314

- Công trình Quảng Bình 51.511.599

- Công trình Tiêu Nam 104.173.620

Ngày 31 tháng 12 năm 2006

(Ký, họ tên) (Ký, họ tên)

Số liệu để phản ánh vào bảng phân bổ vật tư được tổng hợp từ các chứng từ xuất kho vật liệu và các bảng kê chi tiết vật tư xuất dùng Sau đó, số liệu ở bảng phân bổ vật tư được dùng làm căn cứ ghi sổ chi tiết TK 621 cho từng đơn đặt hàng, vào bảng kê nhập - xuất - tồn, lập chứng từ ghi sổ

3.2.2.2 Về công tác ghi chép ban đầu

Hiện nay Công ty đang sử dụng hình thức sổ kế toán Chứng từ ghi sổ nhưng đến cuối tháng kế toán mới lập chứng từ ghi sổ và nhập các chứng từ ghi sổ vào máy nên toàn bộ công việc bị dồn vào cuối tháng Tuy nhiên, tồn tại này là do đặc

điểm sản xuất của Công ty chi phối Theo em, để hạn chế tồn tại này, Công ty nên trang bị máy vi tính cho nhân viên kế toán tại xí nghiệp Việc trang bị này là có tính khả thi vì hầu hết các nhân viên kế toán của Công ty đều đã biết sử dụng máy

vi tính Mặt khác, xu hướng trong những năm tới của Công ty là sẽ để các xí nghiệp thực hiện hạch toán độc lập và chỉ trích nộp lợi nhuận về Công ty theo một

tỷ lệ nhất định Hơn thế nữa, công việc kế toán được thực hiện trên hệ thống máy

vi tính ở các xí nghiệp có nối mạng với máy chủ sẽ cho phép bộ phận kế toán tại phòng kế toán thu thập, xử lý, cung cấp thông tin cho ban lãnh đạo Công ty một cách nhanh chóng giúp lãnh đạo ra các quyết định kinh tế kịp thời

3.2.2.3 Về hệ thống tài khoản sử dụng

 Trong quá trình tập hợp chi phí, tính giá thành sản phẩm, chi phí sản xuất của Công ty được tập hợp sang bên Nợ TK 154 Sau đó từ TK 154 toàn bộ chi phí

đó được kết chuyển ngay sang TK 911 để xác định kết quả Đây là bước làm tắt của Công ty nhằm làm giảm bớt khối lượng công việc kế toán nhưng bước làm tắt này là không hợp lý Vì khi Công ty kết chuyển từ TK 154 sang ngay TK 911 sẽ khó khăn cho kế toán chi phí - giá thành trong việc kiểm soát giá vốn hàng bán Theo em, để thuận lợi cho kế toán trong việc tập hợp chi phí - tính giá thành và xác định kết quả thì Công ty nên sử dụng TK 632- Giá vốn hàng bán Khi sử dụng tài khoản này, toàn bộ chi phí sản xuất tập hợp được trên TK 154, sau khi đã loại trừ các khoản giảm chi phí, số còn lại sẽ được kết chuyển sang TK 632 để xác định giá thành thực tế của sản phẩm, công trình hoàn thành Sau đó, kế toán mới kết chuyển giá vốn thực tế sang TK 911 để xác định kết quả

3.2.2.4 Về quá trình tập hợp chi phí và phân bổ chi phí sản xuất

Phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí sản xuất chung tại Công ty hiện nay là hợp lý Tuy nhiên về tập hợp và phân bổ chi phí nhân công trực tiếp còn có những điểm chưa thật hợp lý Chi phí nhân công

trực tiếp phát sinh trong kỳ sau khi tập hợp, được phân bổ cho từng công trình theo chi phí nhân công trực tiếp định mức:

Hệ số phân bổ Tổng chi phí nhân công thực tế phát sinh trong kỳ

chi phí nhân công =

trực tiếp Tổng chi phí nhân công trực tiếp định mức

Chi phí nhân công Hệ số phân bổ Chi phí nhân công

trực tiếp phân bổ t = chi phí nhân công  định mức cho từng

cho từng công trình trực tiếp công trình

Theo em, nếu chi phí đó mà khó tập hợp trực tiếp cho từng đối tượng thì mới dùng phương pháp phân bổ gián tiếp Trong trường hợp này, Công ty có thể tập hợp trực tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí nghĩa là tập hợp theo từng đơn đặt hàng thì Công ty nên tập hợp trực tiếp Để tập hợp chi phí nhân công trực tiếp theo từng công trình, từng đơn đặt hàng, Công ty nên yêu cầu các nhân viên kế toán xí nghiệp mở sổ chi tiết chi phí nhân công trực tiếp cho từng công trình Khi phát sinh chi phí cho công trình nào thì sẽ được tập hợp trực tiếp vào sổ chi tiết mở cho công trình đó Mẫu sổ chi tiết chi phí nhân công trực tiếp mở tại các xí nghiệp theo em

có thể mở như sau:

Biểu số 28:

Công ty Cơ khí - Điện Thủy lợi

Xí nghiệp: ………

Sổ chi tiết

TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

Tháng … năm …

N

T

GS

Chứng từ Diễn giải TK

ĐƯ

Tổng số tiền

Ghi Nợ TK 622

H - Chan

CT Tiêu Nam

CT Ka Long

… .

Số dư đầu kỳ

PS trong kỳ

…………

…………

Cộng PS Ghi Có TK

Dư cuối kỳ Thực chất là kế toán chỉ tập hợp các chi phí nhân công liên quan đến từng công trình còn kế toán chưa phải tiến hành một thao tác phân bổ nào Sổ chi tiết

TK 622 tại các xí nghiệp mở theo dõi từng công trình cuối kỳ được kế toán chi phí

- giá thành tập hợp để hạch toán riêng chi phí nhân công trực tiếp cho từng công trình Cách làm này sẽ cho phép Công ty hạch toán chi phí nhân công trực tiếp vào từng công trình chính xác hơn Từ đó tạo điều kiện để kế toán đánh giá tình hình thực hiện các định mức chi phí đảm bảo nguyên tắc khách quan, đánh giá hiệu quả quá trình sản xuất, giúp ban lãnh đạo Công ty biết được mặt mạnh cần khai thác, phát huy và mặt tồn tại yếu kém cần tác động để đảm bảo tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm

3.2.2.5 Về hạch toán phế liệu thu hồi