- Xuàt phàt tu quan niém ràng, rót cupe, lành dao cùa càc tó chùc chuyèn món xà bòi hoc sé ddng vai trò quan trpng nbàt va trùc tièp trong viéc tbiic thi nhùng ké boach bànb dóng tron[r]
Trang 1NGHIÉN CÙtJ VA DÀO TAO TRONO XÀ HÒI HOC: TU MOT HÒI THÀO CHUYÉN DE TAI
V I É N X À H Ò I H O C
PGS TS BÙI THÈ CUÒNG
Vién Xà hói hoc
• • •
Giói thieu ve Hói thào chuyèn de:
Là mot boat dóng n h à n h trong Dii àn "Nàng cao chat lUdng, nang liic dào tao va nghién eùu kboa hoc xà bòi hpe dàp ùng nhu càu còng nghiép hoà, hién dai boa dàt nude" do Dai hpe Khoa hpe Xà bòi va Nhàn vàn Dai hpe Quó'c già Ha Nói ebù tri vói sii tài trp cùa quy Ford tai Viét Nam, t u ngày
03 dé'n ngày 05 tbàng 01 nàm 2001 tai Ha Nói, Vién Xà bòi hpe dà tó chùc bòi thào chuyèn de "Phó'i hdp nghién eùu va dào tao xà bòi hpe"
Tham già bòi thào co gàn 70 nhà khoa hpe t u 14 ddn vj nghién eùu va giàng day xà bòi hpe trèn cà nUòc, dai bièu cùa càc ed quan quàn ly Nhà nude va càc ed quan nghién eùu xà bòi kbàc Trong 11 phién hpp, boi thào dà nghe 22 tham luàn
va thào luàn ve càc vàn de dxiòc dàt ra
Ve màt quan niém va bìnb tbùe tó chùc, nhùng diém mài
ma bòi thào dà ddng gdp góm ed:
221
Trang 2- De tié'n dé'n bòi thào chuyèn de, chùng tói dà tó chùc mot loat tpa dàm (trong dd ed 01 tpa dàm trong Tbành phò Ho Chi Minh) vói càc dai dién càc ddn vi nghién eùu va dào tao xà bòi hpe, cùng nhu nhiéu nhà xà bòi hpe dà ed nhùng ddng gdp dàng ké ebo ngànb Loat tpa dàm này thòng qua trao dói ròng rài va tbièt tbiic, dà gdp pbàn phàt trièn nhiéu y tuòng nhàn djnh, dành già va giài pbàp, dUde nhùng ngùòi tham già cùng chia sé va dóng tinb
- Cbù trpng tié'ng nói cùa sinh vién dai hpe va sau dai hoc Tai càc nude tièn tièn ve màt nghién cUu va dào tao bàn làm, sinh vién dai hpe va sau dai hpe dUde coi là mot pbàn hùu ed cùa càc tbièt che va vàn boa dào tao & nghién eùu Mot boat dòng lién quan dén ngànb nhù loat bòi thào chuyèn de hién nay kbòng thè thiéu sii tham già cùa sinh vién Do dd, Ban tó chùc hói thào dà mài ha nhdm sinh vién (trong dd ed 01 nbóm hpe vién cao hpe) cùng tham già viét bài tham luàn Nhùng tham luàn này là két qua cùa làm viéc nbòm
- Xuàt phàt tu quan niém ràng, rót cupe, lành dao cùa càc
tó chùc chuyèn món xà bòi hoc sé ddng vai trò quan trpng nbàt va trùc tièp trong viéc tbiic thi nhùng ké boach bànb dóng trong tUdng lai, tai bòi thào dà tó chùc mot jjbièn hpp cùa tbù truòng càc tó chùc nghién eùu va dào tao xà bòi hpe
de cùng nbau xày diing 01 bàn ghi nhó trinb bay nhùng nhàn djnh va kbuyén nghj cbù yéu gùi dén Ban Diéu bànb Dii àn cùng nhu Hói thào quó'c già
Su phàt trièn cùa ngànb xà hói hpe :
Su phàt trièn hién dai cuà ngànb xà bòi hpe d Viét Nam gàn vói thòi ky xày diing dàt nUdc sau ngày thòng nbàt Tó quóc (1975) va dàc biét là gàn vài thdi ky Dói mòi
Trong tbàp nièn 80 nguòi ta mòi chi biét dé'n 2-3 ddn vj
Trang 3nghién eùu va dào tao chuvén tràch ve xà bòi hpe Sau DÓi mài, dàc biét trong tbàp nièn 90, là sii ra dòi cùa bang loat tó chùc nghién eùu va dào tao xà bòi hpe chuyèn nghiép, ebù yé'u là trong càc trUdng dai hpe, ké cà dai hpe dàn làp NgUòi
ta pbài ké dé'n bang loat tó chùc nghién eùu, tu vàn va trièn khai, trong cùng nhU ngoài khu viie nhà nude, ma boat dòng cùa nhùng tó chùc này rat gàn vài còng tàc nghién eùu, dào tao va thiic h à n h xà bòi hpe
Càc chUdng trình giàng day xà bòi hpe trong va sau dai hpe, dành ebo sinh vién chuyèn ngànb xà hói hpe cùng nhU kbòng phài chuyèn ngànb cùng làn lUdt xuàt hién trong tbàp nièn 90
Viéc dUa giàng day xà bòi hpe vào càc trung tàm dào tao càn bò lành dao va quàn ly cùa quó'c già (Hpe vién chinh trj quó'c già Ho Chi Minh va Hpe vién Hành chinh Quó'c già) dàu nhùng nàm 90 dành dàu mot móc quan trpng trong vj thè va vai trò cùa ngànb xà bòi hpe, trong càcb hiéu va dành già cùa Nhà nude dói vói tàm quan trpng va y nghia cùa tri tbùe xà hói hpe
Xuàt hién mot thj trUdng tu vàn va tham vàn khà ròng lón ebo càc nhà xà hói hpe, tao ed bòi de càc nhà xà hói hpe
t h a m già tich cUc va hiéu qua vào càc chUdng trình va dii àn phàt trièn
Day cùng là tbàp nièn chùng kié'n sii phàt trièn manh me quan bé hdp tàc quó'c té' da dang cùa ngành xà bòi hpe, t u
n h ù n g cupe trao dói hpe già dé'n nhùng bòi thào tó chùc chung trong nUòc bay nUóc ngoài, t u nhùng dii àn nghién eùu chung dén nhùng chUdng trình dào tao ngàn ban va dai ban
Song song vài sii Idn manh ve tó chùc là sii tàng lèn
n h a n h ebóng cùa so' lUdng càc nhà nghién eùu va giàng day
223
Trang 4xà bòi hpe, sinh vién dai hpe va sau dai hpe cùa chuyèn ngành
này
NgUdi ta cùng phài dàc biét nhàn manh ràng tbàp nièn 90
dà chùng kién viéc bìnb tbành ngày càng nhiéu hdn nhùng nhà nghién eùu xà bòi hpe chuyèn nghiép dà ed mot sii trUdng tbành dàng kè trong boat dòng nghién eùu va dào tao,
ve nhiéu màt va trong mot so' lìnb viic, co thè cùng làm viéc
va dói thoai vài càc dóng nghiép khu vUe va quóc té
Tà't cà nhùng diéu kè trèn pbàn ànb nhu càu ve kié'n tbùe
va pbUdng pbàp xà bòi hpe, nhu càu ve xà bòi hoc nhU là mot nghé nghiép dà va dang ngày càng tàng trong xà bòi Viét Nam Nò cùng nói lèn sii dàp ùng cùa ngành xà bòi hpe dói vài nhu càu cùa xà bòi
Ngành xà bòi hpe dà ed nhùng ddng gdp nbàt djnh ve ly thuyét va phUdng pbàp, md ròng ed sd dù liéu va kién tbùe xà bòi hpe, dàp ùng yéu càu nhàn dién, do lùòng, giài thich, dii bào va giài pbàp vé/ebo nhùng khia canb kbàc nbau cùa dòi .song xà bòi Càc nghién eùu xà bòi hpe va càc nhà xà bòi hpe
dà bàm ré vào hién tbiic dòi song, gàn chat vào pbàn tich tièn trình hién dói xà bòi dUdng dai, dem lai tinb thàn nghién eùu tbùe chùng va tbùe nghiém vào khoa hpe xà bòi dViét Nam
Xà bòi hpe trò tbành mot bó pbàn kbòng thè thiéu, dóng mot vai trò quan trpng boàc then ebót, trong nhiéu còng trình nghién eùu da ngành va lién ngành
Bang nhùng boat dòng giàng day, dào tao va truyén bà, càc nhà xà bòi hpe dà gdp pbàn cung càp nhàn quan xà bòi hpe, tri tbùe va pbUdng pbàp xà bòi hpe trong nhiéu Unb viie boat dóng kbàc nbau, tu càc nhà quàn ly xà bòi va Nhà nUóc
d nhùng càp kbàc nbau dé'n càc chuyèn già trong mpi lìnb vUc, dén càc nhà boat dòng xà bòi, cùng nhU còng luàn nói
Trang 5chung Khó co thè do luòng va dành già hé't tàc dóng va ànb huòng cùa xà hói hpe triic tié'p va giàn tièp dén dòi só'ng xà hói Viét Nam trong thòi gian qua
Mot so' tón tai hién nay cùa ngành xà bòi hpe:
Hién dang ed chènh léch Idn giùa sii phàt trièn ve lUdng vài sii phàt trièn ve chat trong ngành xà bòi hpe Mot màt, nguòi ta quan sàt thày sii tàng lèn nhanh ebóng so' lUdng sinh vién, càc n h à nghién eùu va dào tao, càc tó chùc xà bòi hpe trong tbàp nièn 90 NgUÒi ta cùng nhàn thày mot sii tàng lèn
r a t n h a n h so' lupng càc boat dóng va san phàm xà boi hpe: nhùng bài tap chi, nhùng bào cào nghién eùu, nhùng cóng trình xà bòi hpe, nhùng bòi thào nghién eùu va dào tao Màt kbàc, ed thè dóng y vài nhàn djnh ràng, khia canb chat lUdng
dà khóng tàng lèn cùng vói mùc dò va toc dò vói sii tàng trUdng ve lUdng nói trèn Vàn con nhiéu lo ngai chinh dàng ve chat lupng sinh vién xà bòi hpe ra trUÒng, vàn con khà thàp
ty le càc nhà nghién eùu xà hòi hpe thè hién tinb chuyèn món
va chuyèn nghiép ò mot mùc dò nbàt djnh, chàp nhàn dUde trong bòi cành hién nay Tình hình này cùng boàn toàn dùng dói vói càc san phàm khoa hpe
Trong càc thào luàn cùa hòi thào, cùng dà xuàt hién nhùng y kié'n thè hién lo ngai chinh dàng ràng ed sii chènh léch giùa nàng liic dào tao cùa càc eò so dào tao (so' lupng giàng vién, nàng liic chuyèn món, t h à n h tich nghién eùu, khà nàng quàn ly ) vói so' lUdng sinh vién va khò'i lupng càc chUdng trinb dào tao Sii bàt càp này khòng t r à n h kbòi dàn dé'n chat lUdng dào tao Mot càu hòi dàt ra là, trèn quy mò cà nUóc dà ed sii tUdng xùng chUa giùa so' lUdng ed sd dào tao va nàng lue cùa chùng vài so' lUdng sinh vién chUa ?
Cùng co càu hòi nùa lién quan dén vàn de này Mac dù co
225
Trang 6mot thiic té' khóng thè boài nghi ràng nhu càu cùa xà bòi dòi vói xà bòi hpe dang ngày càng tàng lèn ràng xà bòi hpe dang vUdn lèn manh trong tbàp nièn 90 de dàp ùng vài nhu càu này, song vàn con nhiéu diéu chUa rò ràng nhiéu trò ngai
trong ed che tUdng tàc giùa cung va càu càn phài dxióc làm rò
va thay dói NgUÒi ta eó thè giài thich nghjch ly ràng nhu càu
xà bòi ve xà bòi hpe tàng lèn, song sinh vién xà bòi hpe ra trUòng lai khó tìm dUde viéc làm, bang nhiéu nguyèn nhàn trong dd ed nhùng nguyèn nhàn nàm trong ed che tUdng tàc cung càu
NgUÒi ta cùng nhàn thày mot diém yéu hai màt sau day Mot màt, sii phàt trièn dUdng dai cùa xà bòi hpe trèn thè giói con it dudc hiéu biét ò Viét Nam, do mot loat nguyèn nhàn, chàng ban thiéu diéu kién vàt chat va tài chinh de tièp càn,
trò ngai ngòn ngù, thiéu dóng liic va ed che de bàt buòe nhà
xà hói hpe phài tbuòng xuyén càp nbàt kién tbùe Màt kbàc, càc nhà xà bòi hpe ò Viét Nam cùng hiéu biét rat it ve chinh nhùng nghién eùu xà bòi hpe trong nUòe, hién nay cùng nbU trong qua khù
Tbiic tè chùng tò ràng phò'i hdp chat che giùa nghién eùu
va dào tao là diéu kién then ebót de ngànb xà bòi hoc eó thè phàt trièn manh me, dàp ùng yéu càu ngày càng tàng cùa xà bòi ve tri tbùe va sii tàc dóng vào phàt trièn xà bòi Ngay trong buoi dàu bìnb thành, sii pbói hdp giùa nghién eùu va dào tao là diéu kién va còng cu hiéu qua de càc tó chùc va cà nhàn càc nhà kboa hpe bìnb thành va phàt trièn ngành xà bòi hoc Tuy nbièn vàn con nhiéu càcb biét va ban che' trong .^U phòi hdp giùa nghién eùu va dào tao xà bòi hpe d cà 4 càp dò: cà nhàn tò chùc, ngành va thè che chung
Trong càc nhà xà bòi hpe vàn con tón tai mot so càn bénh
Trang 7phó hién nhu ludi dpc sàch, khóng quan tàm dé'n ly thuyé't, làm nghién eùu thiic nghiém ebay, ehi bang long vói viéc chuyèn làm mot vài kbàu trong qua trình nghién eùu, tu hién minh t h à n h "thp diéu tra, bòi phiéu", su dung phUdng pbàp giàng day dpc thoai, khòng giào trình va tài liéu tham khào, day qua nhiéu giò, cùng lue làm qua nhiéu de tài, thiéu nhàn tbùe va ky nàng làm viéc nhdm
Nhùng kién nghj chinh nèu trong bòi thào:
Xà bòi hpe ó Viét Nam dà trò thành mot ngànb nghién eùu va dào tao chinh tbùe, dà ed tinb chuyèn nghiép nbàt djnh De nghj Nhà nude xày diing nhùng chinh sàch va quy djnh lién quan dén viéc thiic thi nghé nghiép này
Thiic t é chùng tò ràng xà bòi hpe dà trò nèn mot còng cu nhàn tbùe va tàc dóng eò hiéu qua vào xà bòi Viéc trang bj ròng rài tri tbùe va phUdng pbàp cùa món kboa hpe này ebo sinh vién dai hpe va sau dai hpe là rat bó ieh De nghj Bò Giào due va Dào tao khuyén khich va md ròng viéc giàng day va nghién eùu xà bòi hpe trong tà't cà càc trUÒng dai hpe va cao dàng
Càn tièp tue day manh viéc xùc tièn t h à n h làp Hói xà hói hpe Viéc ra dòi Hòi xà bòi hpe Viét Nam khóng chi khàng djnh vj thè' khoa hpe xà bòi hpe ma con tàng cuòng phó'i hpp trong nghién eùu va giàng day xà bòi hoc, tao diéu kién trao dói, bòi dUdng, nàng cao trình dò chuyèn ngành, góp pbàn phàt trièn xà bòi hpe ó Viét Nam Lién he va hpp tàc chat che
vói Hòi xà bòi hpe thè' giói de tàng cUÒng bòi nbàp Trong khi chUa t h à n h làp dUòc Hòi xà bòi hpe càn xày diing mang ludi
vài n h ù n g hình tbùe boat dòng thich hpp de càn bò nghién eùu va giàng day xà bòi hpe co diéu kién trao dói nàng cao trình dò va phó'i hpp boat dóng
227
Trang 8Cùng co va hoàn thién Hói dóng ngành xà bòi hpe theo cbù trUdng cùa Bó Giào due va Dào tao Xàc djnh rò ràng va day dù càc chùc nàng, nhiém vu va quyén ban cùa Hòi ddng ngànb Tao diéu kién de Hói dóng ngành phàt buy vai trò, tbiic hién càc chUe nàng nhiém vu dUde Bò quy djnh
Nàng cao cam két cùa càc tò chùc nghién eùu va dào tao
xà bòi hpe trong viéc tàng cUÒng pbói hpp va hdp tàc Càc tó chùc càn khuyén khich càc sàng kién nghién eùu va dào tao, càc y tudng day manh sii phòi hdp trong ngành d càp dò cà nhàn cùng nhù tó chUe Càn coi viéc nghién eùu, giàng day, dào tao xà bòi hpe là tràch nhiém cùa mpi ed quan xà bòi hpe, cùa tà't cà càc nhà xà bòi hpe
Càn bìnb tbành nhùng khuòn khó phòi hpp chinh tbùe giùa càc ed quan va tièn hành càc boat dóng trièn khai cu thè nhu:
- Ky két hdp dóng phó'i hdp nghién eùu va dào tao giùa càc ed sd nghién eùu va dào tao xà bòi hpe
- Co quy che de càc ed quan va càc nhà xà bòi hoc tham già vào viéc xày diing cbUdng trình va giào trình dào tao eù nhàn xà bòi hpe cùng nbU dào tao sau dai hpe
«
- Xày diing bó sàch tham khào ed bàn ebo ngànb xà bòi hoc
- Tbù nghiém che dò trUÒng pbòng chuyèn món d ed quan nghién eùu kièm nhiém trUÒng tó bó món ò ed quan dào tao
va ngUde lai
- Phàt trièn bìnb tbùe dào tao tai chò eó két hpp giàng day giùa ed quan trong nude va quóc té
Hàng nàm tó chùc bòi thào kboa hpe cùa ngành, buòc dàu thco khu vUe boàc cum ed quan de càc nhà xà bòi hoc eò diéu
228
Trang 9kién gidi thiéu ké't qua nghién eùu cùa minh, chia se thòng tin, trao dòi kinh nghiém nghién eùu va giàng day, bàn bae ve càc kè' hoach phó'i hpp
Càn eó mot chUdng trình dai bg,n va tòng hpp de nàng cao trình dò mpi màt ebo nhùng ngUòi dang làm viéc trong ngành Cd thè nghién eùu khà nàng md càc Idp tàp buàn hàng nàm nhàm càp nbàt kié'n tbùe xà bòi hpe ebo tà't cà giào vién, càn bò nghién eùu trong linh viie xà bòi hpe do càc ed quan phó'i hdp tó chùc
Tao mòi trUdng nghién eùu thuàn Idi ebo càc nhà nghién eùu tré va nghién eùu nù Tao mòi trUÒng thuàn Idi ebo sinh vién tham già nghién eùu va tbiic tàp tai càc ed so nghién eùu
xà bòi hpe
Tàng cUÒng doàn két mpi lue lupng trong ngành, cbù trpng giùp dò sii phàt trièn cùa xà bòi hpe d càc tình mièn Trung va nhùng dja phUdng kbàc con gap nhiéu khó khan Quan tàm giùp dò càc tó chùc va càc nhà xà bòi hpe boat dóng trong khu viic khòng chuyèn xà bòi hpe de mò ròng va
nàng cao vj thè' ngành TrUòe màt, cbù y dé'n nhùng vàn de
càp bàch hién nay nhU: quy che' món hpe xà bòi hpe ebo sinh vién kbòng phài chuyèn ngànb, giào trinb va tài liéu tham khào cho sinh vién khóng phài chuyèn ngành, ho trp ebo giàng vién khò'i khóng chuyèn tham già vào càc còng trinb nghién eùu xà bòi hpe
Bang nhiéu hình thùc va con duòng kbàc nbau, day manh viéc chia sé va trao dói thòng tin, phó bièn ròng rài két qua nghién eùu Tich ciie su dung Internet cùng nhu càc mang dién tu de gidi thiéu va truyén bà càc két qua nghién eùu, càc boat dòng dào tao cùng nhU dòi song sinh boat cùa ngành Mpi tó chùc va cà nhàn càc nhà xà bòi hpe càn nò lue
229
Trang 10tuyèn truyén bang nhiéu hình tbùe de xà bòi va Nhà nUóc hiéu biét day dù hdn ve ngành xà bòi hpe, mot ngành khoa hpe eó thè ùng dung de òn djnh va phàt trièn ddi song xà bòi,
eò khà nàng góp pbàn dàc luc vào sii nghiép cóng nghiép boa, hién dai hoà dàt nude
Càc tó chùc va càc nhà xà bòi hpe càn nò liic nhiéu hdn trong viéc nàng cao dao due nghé nghiép va cam két hdp tàc Day là con dUdng dùng dàn va trièn vpng de tièp tue phàt
trièn ngành qua dò nàng cao vj thè va uy tin cùa ngànb dòi
vài Nhà nUóc va xà bòi Càn nò luc chung de kbàc phue nhùng càn bénh tUdng dò! phò bièn trong ngành hién nay
:<(»