Càc nhà quàn ly càn hièu rò Idi thè cùa ngành xà bòi hpe là bàn thàn xà bòi dà là mot phòng thi nghiém vó cùng sinh dòng, nèu kbòng càn kinh phi xày diing nhU ben càc khoa hpe tu nhié[r]
Trang 1NÀNG CAO CHAT Ll/OfNG DÀO TAO VA NGHIÉN CÙtJ XÀ HÒI HOC NHÀM DÀP UNO
• •
NHU CAU PHÀT TRIÉN
TS THÀI THI NGOC DU"
Dai hoc ma bàn cóng thành phó
HóChiMinh '
Bài tham luàn này sé kbòng de càp dé'n boat dóng dào tao, nghién cùu va cdng tàc tu liéu tai khoa Phu nù hpe - Dai hpc Md bàn cóng t h à n h phó' Ho Chi Minh, vi trong càc bòi thào trUóe, ehùng tói dà ed djp trình bay càc khia canh này Tuy vày, nhùng y kién dupe trình bay dudi day cùng xuà't phàt t u kinh nghiém tó ebùe giàng day va nghién cùu xà bòi hpe cùa ehùng tói tai Dai hpc md bàn cóng t h à n h phó Ho Chi Minh
1 Boi c à n h cùa si^ phàt trién n g à n h xà hòi h o c tal càc triiòng dai hoc t r o n g t h à p n i è n 1990
1.1 N g à n h xà bòi hpe tai càc t r u ò n g dai hpe p h à t trién chàm so vài càc vién nghién cùu, diéu này càng rò net dò'i vói càc trUÒng dai hpe phia Nam Mot he qua bà't Idi cho dpi ngù giàng vién xà hòi hpc tai càc dai hpc là hp eó nhiéu khó k h a n bón càc nhà nghién cùu d càc vién trong viéc xàc làp cho minh mot vj t r i tUdng xùng trong giói khoa hpc va trong xà bòi Bà't Idi này con dupc t à n g thém bòi sii p h à n
Trang 2cdng truyén tbd'ng giùa càc vién chuyén nghién cùu va càc trUÒng vói nhiém vu ebù yéu là giàng day Màc dù dà xàc djnh hai nhiém vu chinh cùa giàng vién dai hpc là giang day va nghién cùu nhung trong thUe t é kinh phi dành cho nghién cùu boàn toàn ed tinb chat tUdng trUng khién cho
càc dai hpc kbdng thè tié'n b à n b nhùng de tài nghién cùu
ed tàc dung sàu rdng trong xà boi
1.2 Trong qua trình chuyén dói kinh té, chièn lupe cdng ngbiép boa - bién dai boa cùa nUde ta dudi tàc ddng cùa càc xu hUdng toàn càu boa va diéu chinh ed cà'u kinh
t é dà làm này sinh nhùng vàn de xà bòi boàn toàn mài so
vói thdi bao càp Tình bình này dai bòi phài eó n h ù n g phàn tich xà bòi, phài eó sii phói hpp tò't bón giùa n h ù n g dudng lói phàt trién kinh te va phàt trién xà bòi Co nghia
là nhu càu ve dpi ngù chuyén mòn xà bòi hpe già tàng va nhàt là dupc hòc lo ra mot càcb rò ràng khién ngày càng
ed nhiéu ngUdi iing ho cóng tàc dào tao xà bòi hoc t.ii càc trUÒng dai hpc
1.3 Tbuàn Idi cùa thdi ky md cùa : Trong boat dòng khoa hpc, tbòi ky này dà chàm dùt mot tbòi gian dai ed làp vói càc nUòe pbUdng Tày, càc trao dói, hpp tàc, luu chuyén vàn boa này dà tàng cuòng thè manb cùa linb viic khoa hpc xà bòi va vàn boa Chinh trong linb viic này ehùng ta eó thè tbiic bién nhùng cbUdng trình hpp tàc bình dàng ; di san vàn boa va
nhùng vàn de xà boi dàc tbù cùa Viét Nam là nhùng diéu ma
gidi khoa hpe trén the gidi càn tim bièu
Càc nhà xà bòi hpc nói riéng va càc nhà khoa hpe xà bòi nói chung dà co dUpe nhiéu ed bòi trao dói, hpp tàc, tièp càn vói nbUng dièn bién mòi me ve tu liéu, ve chièn lupe, phUdng phàp nghién cùu cùng nhù linb viic quan tàm chinh cùa càc
Trang 3nhà xà bòi hpe trén thè' giói Nhùng giao luu, trao dói này dà giùp ehùng ta nhan thùe rò hdn nhùng kboàng càcb càn dupc
kbàc phue, dd là quan dièm tièp càn càc vàn de xà bòi hpe, là
trình dd ngoai ngù, là diéu kién làm viéc Dù ed nhùng ban che vùa nèu, mpt so' giàng vién, nèu eó mot it Uu thè ve trình
dò chuyén man va ngoai ngù dà phàt buy tàc dung trong tbòi
ky md cùa, dàc biét là cà khà nhiéu giàng vién dà ed nhiéu tbuàn Idi de trUÒng thành trong khoa hpc
1.4 Tinb trang kbòng càn xùng giùa chi phi cho chat lupng dào tao va kinh phi dào tao là mot yéu tó han che khó
kbàc phue trong ngàn han, do dò de bào dàm tinh khà thi,
mpi giài phàp nàng cao chat lUpng dào tao trong tbòi gian sàp tói càn dupc xày diing trong diéu kién han che' à'y, nhàt là ò bàc cu nbàn Vi du : de dàm bào phàn nào bình dàng ve ed hòi hpe dai hpc cho t h à n h phàn sinh vién nghéo, thi mùc hpc phi phài phù hpp vài khà nàng tài chinh cùa già dình sinh vién,
do dò ngay cà càc dai hpc bàn cdng va dàn làp cùng kbòng thè thu mot mùc hpe phi thoà dàng de ed thè tó chùc nhùng lóp hpe it sinh vién hdn de ed diéu kién trang bj tu liéu chuyén ngành day dù hdn, de eó thè xày diing mot dói ngù giàng vién
co hùu hùng manh va dai hpc ed thè bào dàm mot mùc lUdng thoà dàng Càc trUÒng cóng làp le ra phài dUpe ngàn sàch nhà nude bò trp nhiéu hdn de càc sinh vién nghéo hpc giòi yèn tàm hpc tàp sau khi dà trùng tuyèn vào trUÒng, khòi hi trò ngai vi gành nàng hpc phi Dù vùa eó ngàn sàch, vùa thu hpe phi (kboàng 2/3 hpe phi càc trUÒng ngoài cóng làp), nhUng vi ràng buóe bòi nhùng quy djnh chung, thù lao giàng day cho giàng vién qua thàp, qua ebènh léeh vài càc trUÒng cóng làp Han che ve kinh phi làm cho phàn thiie tàp cùa sinh vién kbòng thè thiic bién theo dùng yéu càu, diéu này gay khd khan cho viéc nàng cao chat lUpng dào tao
Trang 42 Nhijfng de nghi ve nàng cao chat lifofng dào tao va nghién cijfu xà hòi hoc
2.1 Ve phUdng phàp giàng day
Àp dung phUdng phàp day va hoc ebù dòng, khuyén kbich sii suy nghi, tim tói va tòn trpng sii da dang cùa suy nghi cùa sinh vién NhUng màt kbàc, giàng vién càn trang bj cho sinh vién nhùng kién thùe, kbài niém ed bàn, càc pbUdng phàp nghién cùu xà bòi hpc va bào dàm ràng sinh vién sé dat dUdc mot càch viìng char nhùng nói dung co' b;in ày qua càc bình tbUe hpc tàp ebù dòng
Muón dupc nhu vày, mot diéu bé't sue càn thié't là sinh vién càn ed tu liéu bang tièng Viét de tham khào, vi nhu
ehùng ta dà biét, trình dò ngoai ngù cùa sinh vién rat han
che Mot càch làm tUdng dói it tón kém dói vài mdi mdn hpc, giàng vién ed thè tàp hpp nhùng tu liéu lién quan thành tàp bài dpe cho sinh vién tham khào
Càc bình tbUe thào luàn nbòm .soan bài thuyé't trinh vài càc khung buòng dàn rò ràng do giàng vién gpi y dà td ra ed biéu qua trong viéc nàng cao chat lUpng hpe tàp cùa sinh vién Diéu quan trpng là sau nhùng buoi thàq luàn boàc thuyét trình, giàng vién phài nèu càc y kién nbàn xét, ehi ra nhùng sai làm nèu eó va nèu lai nhùng y tuòng dùng de sinh vién ed thè diéu chinh, cài tié'n trinh dò minh Cho dén nay,
ed khi phàn dành già này kbòng dupc coi trpng, khién cho sinh vién thày phàn nào màt phUdng budng, hp thudng than phién là thày co kbòng eó y kién gì khién hp kbòng biét làm dùng bay là sai
Gàn viéc hpc ly thuyét vài tbiie tap : diéu này kbòng eó gì mói me, nhUng càn ne lue tién dén xày diing mot chudng
Trang 5trình thiic tàp dù tbòi lupng, co bUóng dàn ehi tièt t u thàp dén cao NhU vày, phài dàu tu tri tue va nhàt là nbàn lUc de diéu bànb ehUdng trình thiic tàp ChUdng trình thiic tàp trong càc khoa hpc xà bòi càn dUde quan niém nghiém tue nhu càc boat dòng cùa càc phòng thi nghiém trong càc ngành khoa hpc tu nhién
Chùng tòi nbàn thày cho dén nay vàn con sii ngò nbàn rat lón tu phia càc nhà quàn ly giào due va nhàt là càc nhà quàn
ly ngàn sàch giào due ve vai trò cùa boat dòng thiic tàp trong
quy trình dào tao càc ngành khoa hpc xà bòi, cho ràng dò là
mot boat dóng phu, va eó le vi vày nèn chat lUdng dào tao tién trién chàm Càc trUòng co thè de dàng duyét dàu tu bang tram trièu dóng cho mot phòng thi nghiém, phòng mày tinh, duyét tuyèn nbàn vién phue vu phòng thi nghiém, nhUng sé kbòng biéu tai sao khoa xà hòi hpc lai càn nbàn lue dù ehi là
mot vài giàng vién de dàc tràch cóng tàc thiic tàp Càc nhà
quàn ly càn hièu rò Idi thè cùa ngành xà bòi hpe là bàn thàn
xà bòi dà là mot phòng thi nghiém vó cùng sinh dòng, nèu kbòng càn kinh phi xày diing nhU ben càc khoa hpe tu nhién,
ma chi càn mot it dàu tU vào nguón nbàn liie de tó ebùe cóng viéc này ma tbòi, nhU vày rò ràng chi phi dàu t u thàp hdn nhiéu
2.2 Ve dpi ngù giàng vién
Là mot ngành dào tao con non tré, ngành xà hòi hpc dang dùng trUde mot thiic trang là dói ngù giàng vién thièu ve so' lupng va chua manh ve chat lUpng Làm thè nào de khàc phue nhùng khà khan à'y ? Chùng ta eó thè nghi dén nhùng giài phàp trong ngàn han va nhùng giài phàp làu dai
- Ngàn han:
+ Biét tàn dung dpi ngù giàng vién lién ngành trong tình
Trang 6bình thièu giàng vién chuyén ngành xà bòi hpc Giang vién
xà bòi hpc phu tràch càc mòn chuyén ngành tbuàn tuy xà bòi hpc, con dói vói mot so mòn hpc eó phàn phói hpp vói càc mòn khoa hpc xà bòi kbàc, chùng ta eó thè mòi càc giàng vién co trình dò thuòc càc ngành ày phu tràch, bòi vi nhU ehùng ta dà biét, xu thè lién ngành giùa càc khoa hpc xà bòi va nbàn vàn ngày càng phàt trién
Dói vói trUdng ngoài cóng làp, do mot sò'ly do khàeh quan, dpi ngù giàng vién ed hùu tbuòng it, nhUng diéu này kbòng ànb budng dén chat lUdng dào tao, chùng ta ed thè xày diing mot dpi ngù giàng vién cóng tàc làu dai, ón djnh
+ Chù trpng tó ebùe càc boat ddng dào tao, huà'n luyén giàng vién bang nhiéu bình thùe: tham già va tham luàn tai càc bòi ngbj trong nUdc va quóc té
Tó chUe Idp dào tao ngàn ngày do càc chuyén già quóc té' budng dàn: tàng cUdng ky nàng ngoai ngù
+ Làu dai:
Tuyèn nhùng sinh vién tòt nghiépjsuàt sàc, ed trién vpng,
de làm viéc tai khoa va ed ké boach sdm dùa di hpc trén dai hoc (cao hpc va tién sy) Ngoài viéc hpc trong nffdc, càn bèt sue tranh thù càc nguón hpc bang de dùa lue lùdng tré di hpc nude ngoài O day kbòng eó vàn de vpng ngoai, boàc tu ài dàn toc, vi chùng ta eó thè thùa nbàn mot tình trang phó bién kbòng nhùng cho Viét Nam ma cho tàt cà càc nUòc dang phàt trién dd là diéu kién hpc tàp, tU liéu cùa chùng ta con qua nhiéu han che, cho nèn càn àp dung nguyén ly "Di mot ngày dàng hpc mot sàng khòn" cho giói tré Chùng tòi dàc biét nbàn manh dén gidi tré cà nù làn nam gidi, vi hp ed khà nàng tièp càn va tièp thu nhanb nhùng kién thùe, tu duy mdi,
ed sUc bàt tUdng lai làm viéc con làu dai Muón co mot dói
Trang 7ngù giàng vién xà hòi hpe manh trong 10, 15 nàm nùa thi càn tich Clic dào tao gidi tré ngay t u bay già Càn lUu y rén luyén
ky nàng ngoai ngù vi dà là mot rào càn quan trpng ddi vài càc hpe bóng di hpc nUde ngoài
+ Xày diing ehUdng trình dào tao thac sì va tién sì d nhùng ndi ed tiém liic, nhanh chàng xày diing càc ehUdng trình này tai càc dai hpe phia Nam va cà ò Mièn Trung Dd là càcb tao diéu kién cho hpe vién ò khàp càc vùng eó thè tièp tue hpc trén dai hpc nhàm tàng cUdng cho dói ngù giàng vién càc dai hpc vùng Chùng ta càn luu y ràng dàt nude ta rat dai,
di lai khd khan, tòn kém, ma dàn so' lai dòng, nèn chièn lupe già tàng càc chUdng trình dào tao sau dai hpc d càc vùng là rat càn thié't
Cd thè ed nhiéu bình thùe dào tao sau dai hpc: Thuàn tuy Viét Nam boàc kèt hpp vài mot dai hpe nuóe ngoài va vàn bang dupc cóng nbàn d cà hai nUóe Bò Giào due va Dào tao càn tao diéu kién cho càc dai hpc nàm là'y càc tbòi ed hpp tàc trong linb viie dào tao thac si va tién sy
2.3 Ve kèt hpp nghién cùu va dào tao
Giài phàp nào cho viéc thiic bién cho viéc giàng day va nghién cùu cùa giàng vién Dai hpc?
+ Cd y kién cho ràng nèn sàp nhàp càc vién nghién cùu va trUÒng dai hpe de xày diing mò bình trUÒng - vién nghién cùu, nhu vày nhùng kèt qua nghién cùu sé dUde sdm dua vào giàng day
Chùng tòi thày ràng kbòng nèn vói sàp nhàp vién, trUdng mot càch ed hpe, ma càn xày diing mot mòi quan he hpp tàc ben vùng Trong thiic té thi mang luói lién kèt giùa càc giàng vién dai hpc va càc nhà nghién cùu dà dUpc bình t h à n h t u
Trang 8làu, nbUng ehi ed mot chièu là dai hpc mdi càc nhà nghién cùu tham già giàng day là chinh Chùng tdi cho nhU vày cùng
là tòt vi dai hpc sé tàn dung dupe mpi nguón lUc làm cho liic lupng giàng day thém hùng manh Sii lièn kèt giàng vién -nhà nghién cùu càng càn tbiét d càc bàc dào tao trén dai hpc + Diéu càn làm hdn là Bò Giào due va Dào tao va Bò Khoa hpc, Cóng ngbé va Mòi trUÒng dàt bang cho càc trUdng dai
hpc nghién cùu càc vàn de ma dja phUdng càn giài quyét
Càc bp lién quan càn tao mot ed che linb boat de he trd càc trUdng dai hpc md ròng hpp tàc quóc té, tranh tbù càc nguón tài trd ngàn sàch
2.4 Ve giào trình, tài liéu hpc tàp va nghién cùu
- Ve giào trình: Sau mot so nàm thiic bién giàng day xà bòi hpc tai nhiéu trUÒng dai hpc, càc giàng vién dà xày diing dupc nói dung giàng day va bién soan chi tiét nói dung càc bài giàng Mot so dà dUde in va phàt bànb, nhUng sd chUa dUde in
ra chàc chàn cdn nhiéu hdn Chùng tdi muón ndi ve màt giào trình, chùng ta kbòng di tu sòO Hdn nùa càcb làm xuàt phàt
tu sàng kién cùa tùng khoa dà mang lai biéu qua nhanh cbóng là chi trong mot tbòi gian ngàn, sò'lUdng càc giào trinh, tàp bài giàng, tài liéu tham khào dà già tàng Nèu phài ebd viét mot giào trinh chuàn, ròi phàn bién, xét duyét, va xuà't bàn thi chàc là sinh vién con phài chò làu Chùng tòi tbiét nghi nói dung càc giào trình này cùng kbòng kbàc biét nbau làm, vi tbàt ra chùng ta cùng kbòng co phàt minh gì mói hdn
là bién soan lai dùa trén nhùng tài liéu xà bòi hpc dupe coi là chuàn trong gidi giàng day d nhiéu nude trén thè gidi
Do dò y kién cùa chùng tói là kbòng càn tbiét phài eó mot
giào trìnli chuàn dUdc tbòng nhàt su dung cho tàt cà càc
Trang 9trUdng dai hpc
Chùng tói de nghj càch làm nhU sau:
- Càc giàng vién ed thè dUa mpt de cUdng nói dung cùa mdn hpc va càc sàch tham khào chinh, de thóng tin cho nhau biét nói dung giàng day Co thè thóng nhàt y kién ve nói dung
n h à t thié't phài ed trong càc giào trình xà hòi hpe dai cUOng boàc ed so, con càc giào trình chuyén ngành eó thè eó khàc biét tuy theo thè' manh cùa tùng khoa
- Tàp hpp va r à soàt lai càc giào t r ì n h dà dupc in va su dung de biét mòn nào dà eó tài liéu cho sinh vién hpe vói
c h a t lupng bào dàm^ nèn t à n g cUdng sii giao lUu, t r a o dói chuyén mòn giùa dóng ngbiép kbòng n h à t tbiét là hpc vói giàng vién nào thi phài mua giào t r ì n h cùa giàng vién dd
Tu sii t à p hpp dà, chùng ta sé t h à y n h ù n g mòn nào con thièu tài liéu, giào t r ì n h thi sé phài t à p t r u n g giài quyét tài liéu cho càc món à'y
Vói càch làm này, chùng ta sé tiét kiém dUde thdi gian va kinh phi
Càn t r a n h thù càc nguón kinh phi de bién djch càc cóng trình nghién cùu ed bàn cùa càc nhà xà hòi hpc bàc thày de sinh vién va giàng vién tham khào Tuy nhién, cóng tàc bién dich càn chù trpng dén sii trong sàng cùa tié'ng Viét va cùa phong càcb dién dat de t r à n b tình trang tài liéu trd nèn qua ròl ràm, khó hièu dòi vài sinh vién
- Ve nguón t u liéu:
+ Nèu co dupc mot Trung tàm t u liéu xà hòi hpe nhU y tuòng cùa nhiéu dóng ngbiép thi qua tòt, nhUng dà là mot dii
àn Idn va dòi hòi kinh phi bang nàm cho viéc tàng cUdng nguón t u liéu va tó chùc quàn ly, khai thac
Trang 10+ TrUde màt, eó thè phói hpp vói thu vién càc trUdng dai
hpc, tàng nguón kinh phi cho càc tài liéu xà bòi hpc, nhàt la càc tap chi Càch làm: bang nàm, boàc mòi 6 thàng, cac khoa
xà bòi hpc tàp hpp danb mue càc sàch tap chi càn mua va chuyén cho thu vién dàt mua, nhu vày tài liéu sé thich hpp là
tu thu vién dàt mua là'y
+ Xày diing mot mang lUói càc Trung tàm tU liéu bién dà boat dòng de trao dói thóng tin va khai tbàc càc nguón tu
liéu Tuy nhién, de viéc làm này dUde lién tue, càn mot it kinh
phi dàu tu cho nguón nbàn liic