Chinh vi dUpe su dung nhiéu trong qua trình dièu tra, thàm dò, phàt hién va giài dàp nhiéu hién tupng, nhiéu sii kién xà bòi ma viée nàng cao chat lUdng giàng day, nghièn eùu dó'i vói[r]
Trang 1PHl/ÒNG HtrÒNG NÀNG CAO CHAT Ll/ONG GIANO DAY VA NGHIÉN CÙtJ XÀ HÒI HOC
GS.TS PHAM TAT DONO
Tritòng Dai hoc hhoa hoc Xà hói va Nhàn vàn, Dai hoc Quó'c già Ha Nói
Tuy là mot kboa hpe mòi xuà't bien ò nUòc ta nbUng xà bòi bpe nhanh ehóng eò dupe mot vj tri quan trpng trong he thò'ng nhùng kboa hpe dUpe dUa vào giàng day tai càc trUÒng cao dàng va dai hpe, dUpe trièn khai nghièn eùu ò mot so' ed quan khoa hpe Khoàng 20 nàm trd lai day, Xà bòi hpe dà eò màt trong nhiéu còng trình nghièn eùu Hàu bèt càc de tài, càc chUdng trình nghièn eùu ed tinh chat lièn ngành déu eoi phUdng phàp xà hói hpe nhu mot còng cu khóng thè thiè'u dUòc khi di vào nhùng hién tUdng xà hói Chinh vi dUpe su dung nhiéu trong qua trình dièu tra, thàm dò, phàt hién va giài dàp nhiéu hién tupng, nhiéu sii kién xà bòi ma viée nàng cao chat lUdng giàng day, nghièn eùu dó'i vói khoa hpe này trò
t h à n h mot yéu eàu bue thiè't
Trén thiie té', tbòng qua viée ùng dung xà bòi hpe vào cupe só'ng, ebùng ta thày càn phài giài quyé't nhùng màu t h u à n sau day:
- Màu t h u à n giùa yéu càu cao ve ly luàn ed bàn cùa xà bòi
hpe trong dào tao va nghièn eùu xà bòi hpe vói trình dò cùa
Trang 2mot bó phàn khà lón nhùng càn bò giàng day va càn bó
nghièn eùu ve xà bòi hpe ebua cao Viée này thè hién rat rò d
cbUdng trình hpe tàp dUde tbiic hién trong mot so trUÒng dai
bpe Cd khóng it bó mòn xà bòi hoc dUde giàng day chi vài mot
vài hpe trình, tbuòng khóng qua 40 tièt giàng day Nbin vào
cbUdng trình ed thè dèm dUde vài ha chuc bò mòn xà bòi hpe
Diéu này cho thày, hpe ebUdng trình này sinh vièn sé eò mot
khò'i lUdng kién thùe tuòng là lón lao, nhUng thiic ra là mot
sii pha loàng tri thùe: cài gì cùng biét, nhùng chàng biéu bièt
cài gì dén dàu dé'n dùa Cd thè kbàc phuc dùde hién tUdng
này khóng va kbàc phuc nhu thè' nào? Xin tra lòi là, càn bò
giàng day càn ed nhiéu tri thùe ebuyèn ngành hdn nùa, sàu
sàc hdn nùa
- Màu thuàn giùa viée mò róng dja bàn nghièn eùu va de
tài nghièn eùu càn dén tri thùe xà bòi bpe vói so lupng khà
han che cùa dpi ngù nghièn eùu va giàng day xà bòi hpe
Khòng it càc còng trình kboa hpe dà tuyén bó su dung càc
pbUdng phàp, càc ly thuyét xà bòi bpe, nhUng ngUdi dùng ra
làm viée này lai khóng vùng chàc ve tay nghé Do dò, dò tin
cày, dò chinh xàc cùa nhùng két qua nghièn eùu khóng dUde
bào dàm ,
- Màu thuàn giùa yéu càu ngày càng cao dói vói chat
lupng dào tao va nghièn eùu xà bòi bpe vói ed so vàt chat - ky
thuàt rat han bep cùa ed quan dào tao va nghièn eùu trién
khai Trong càc kboa xà bòi bpe, hàu nhU dang tbiéu pbòng
thuc ngbièm va càc trang tbièt bj càn tbièt, tòi tbiéu cho còng
tàc dào tao Vièn Xà bòi bpe thuóc Trung tàm Khoa hpe Xà
bòi va Nhàn vàn quòc già cùng chua thè eoi là ndi eò trình dò
trang tbièt bj nghièn eùu dàng dUpe gpi là hién dai
Co thè nói ràng, ve màt so' lUdng, dpi ngù xà bòi bpe con
Trang 3khà mòng, con ve màt chat lUdng, mot so' càn bó vàn hòc lo sii tbiéu hut nhùng kié'n thùe tóng hdp de làm ed sd tiè'n xa hdn nùa trong nghiep vu
Trong nhùng nàm trUàc màt, càc luc lUdng xà boi hpe càn pbÒi hdp chat che vói nhau de khàc phuc nhùng màu t h u à n trén De làm viée này, ebùng tòi cho ràng, phài thò'ng n h à t ve quan diém va ve càch làm cu thè nhU sau:
1 TrUóc hé't càn khàng djnh ràng, bpe thuyé't Màc -Lenin, t u tUÒng Ho Chi Minh ed vai trò djnh hudng phàt trièn
xà bòi hpe ò Viét Nam Nhùng luàn diém eó bàn trong càc còng trình cùa càc nhà xà bòi hpe nói tié'ng nhU A.Comte, M.Weber sé dUde chùng ta tòn trpng, nghièn eùu va ùng dung, song cùng khòng thè thay thè' dUde nhùng nguyèn ly ed bàn ma hpe thuyé't Màc - Lenin dà de ra
2 Lày hpe thuyé't Màc - Lenin va t u tUÒng Ho Chi Minh làm nén tàng, viée giàng day va nghièn eùu xà bòi hpe phài
dxióc dói mài theo hudng phàt buy manh me t u duy sàng tao
cùa dpi ngù Trong dào tao, phài de cao tinh t h à n tii hpe, tii hoàn thien hpe vàn va tay nghe cùa sinh vièn Do vày, viée dói mói phUdng phàp giàng day là bue xùc, trUàe hé't, phài khàc phuc ló'i day hpe ed tinh dóc thoai, thày nói, trò nghe mot càch t h u dpng Càch day bpe này sé làm cho sinh vièn màt di sii nhay ben va sàng tao trong tu duy, làm cho hp khòng co thói quen chuàn bj tài liéu trUóe khi nghe giàng cùng n h u thói quen dpe sàch t h a m khào sau mòi buoi lén lòp
3 Chat lupng cùa dpi ngù càn bó giàng day va nghièn eùu
xà bòi hpe là yè'u tó'cò tinh quyé't djnh dén chat lUpng va biéu qua dào tao cùng n h u chat lUdng cùa càc còng trình nghièn eùu Trén thiie te, dpi ngù xà hói hpe chUa thè hién dupe day
dù nàng liie dàp ùng nhùng yéu càu cùa còng viée phài làm
Trang 4Dpi ngù xà bòi hpe dang boat dpng hién nay dUpe dào tao tu 3 nguón khàc nhau So dUpe dào tao d Lièn Xó (cu) va d mot so nUòc xà bòi ebù nghia Dòng Àu trUòe day thudng dUpe chuàn
bj ky ve pbUdng dién ly thuyé't, song lai yéu ve phUdng phàp
cu thè Trong khi dò, nhiéu càn bò dUde dào tao d mot so nUòc ngoài he thò'ng nói trén lai dUde chuàn bj tòt ve phUdng phàp nghièn eùu cu thè, nhUng ve phUdng phàp luàn, ve ly luàn ed
bàn lai chUa tbàt di sàu Do dd, trUde nhiéu vàn de xà bòi hpe,
eà hai phia déu hòc lo nhùng nbUde diém Trong khi dò, nhùng càn bò dUde dào tao trong nUde lai yéu ve ngoai ngù, khòng thè dpe nhanh va biéu tbàu dào nhùng tài liéu bang tièng nude ngoài Hdn nùa, nhU dà ndi d trén, chUdng trình dào tao trong nude lai dàn mòng, bàt ngUÒi bpe di vào qua nhiéu mòn hpe nhUng lai khòng di tbàt sàu vào nhùng mòn eó trong cbUdng trình Do vày, hp cùng rat khó khan khi phài
dpe làp nghièn eùu mot và'n de xà bòi hpe ebuyèn ngành boàc phài trình bay mot ebuyèn de xà bòi bpe cu thè nào dò Tinh
bìnb này buòc càc ed quan dào tao bay nghièn eùu xà bòi bpe phài nghì dén ké boach bòi duòng boàc dào tao lai dpi ngù cùa minh
4 Chùng ta déu muòn càn bò va sinh vièn dpe n^iéu sàch
bào de nàng cao bpe vàn, làm giàu kho tàng kién thùe va trau dói tay nghé Song, tài liéu xà bòi bpe dang là vàn de càn bàn
Mot là, tài liéu bang tièng nUde ngoài khòng nhiéu, nhUng chUa chàc mpi ngUÒi dà dpe bèt dUpe Hdn nùa, tài liéu ve
nhùng vàn de chung cùa xà bòi hoc lai nhiéu hdn nhùng sàch
ebuyèn khào, ma sàch ebuyèn khào tbi lai qua càn vói chùng
ta Hai là, sàch bào tièng Viét ve xà bòi bpe con rat it, nhàt là càc giào trình va sàch giào kboa Nhu vày, nèu bang long vói kho tu liéu hién nay tbi nhùng kién thùe trong nhùng tu liéu
dò sé eò Cd càu khòng hdp ly TrUòc tinh bìnb nhu thè, càn co
Trang 5sii dànb già lai he thò'ng sàch bào va tu liéu hién eó va xày dUng ké' boach làm giàu kho tàng này
5 Trén mang Internet ed khà nhiéu nhùng và'n de xà bòi
hpe Tuy nhièn, khòng phài càn bó xà bòi bpe nào cùng eó diéu kién va phUdng tién de tiè'p càn Internet, va néu nói ve sinh vièn tbi khà nàng va ed bòi su dung Internet lai càng kém hdn Dò'i vói nhùng ngUÒi khóng dù trình dò dpe tié'ng Anh (va cà càc tié'ng khàc nùa) tbi khòng thè nói gì dén viée khai tbàc thóng tin trén phUdng tién hién dai này
6 Muòn dói mài phUdng phàp giàng day xà hòi hpe, càn phài tó ebùc lai càch hpe Chi rièng tó chùc càc lòp hpe vói so' sinh vièn qua lón trong mòi lóp cùng dà là viée làm ed tàc dung vó biéu boa ebù trUdng dói mài phUdng phàp giàng day Màt khàc, càn tàng eUdng so' tièt hpe dànb cho xèmine va cho thiie tàp Theo y chùng tòi, sinh vièn nàm thù nhàt dà càn eó giò di thiic té' va thiie tàp trong nhà mày, xi nghiép, doanh nghiep va càc dja bàn dàn cU
7 Ngày nay, de giài quyé't mot và'n de Idn nhU boach djnh
nhùng chinh sàch mài, quy boach dào tao càn bó, xày diing khu còng nghiép bay khu che' xuà't, tó chùc di dàn v.v cóng trình nghièn eùu tbUÒng phài dupc tbièt ké' theo huàng phò'i hdp lièn ngành Xu huóng "biét làp hóa" cùa mot khoa bpe nào dò thuòng khòng mang lai két qua xàc dàng, khòng bào dàm tinh biéu qua cao Do vày, bàn thàn xà bòi hpe, vói tu càch là mot khoa hpe càn nhàn thùe dUde xu hUàng tàt yéu
này Trong diéu kién dò, càc khoa bpe phài dUpe nàng cao
trình dò phàt trièn cùa minh cho phù hdp vói yéu càu chung cùa càc còng trình nghièn eùu lièn ngành Mói ngUòi làm cóng
tàc xà bòi bpe phài ebù y nàng cao nàng liic cùa bàn thàn de
dpi ngù xà hòi bpe trò thành binh chùng sung sue trong càc
Trang 6cóng trinh nghièn eùu eó sii phói hdp lièn ngành
Trong nhùng nàm trUòc màt, chàc chàn xà bòi hpe sé là mot trong nhùng ngành khoa hpe dUde phàt trién manh bòi vai trò quan trpng cùa nò dói vói sii phàt trién dàt nUdc, tàng trUÒng kinb té', dàn ebù boa xà bòi Vi thè', mot màt càn làm cho xà bòi bpe vUdn tòi hién dai boa, màt kbàc lai phài thè hién dupc bàn sàc vAn boa cùa dàn toc Viét Nam Chùng ta hi vpng ràng, sau ddt sinh boat khoa hpe rat quan trpng này, xà bòi bpe Viét Nam sé buòc vào giai doan phàt trién mài, gap phàn xùng dàng vào sii nghiép day manh cóng nghiép boa, hién dai boa theo budng "dàn giàu, nude manh, xà bòi cóng bang, dàn ebù, vàn minh"