Đấu tranh sinh học là sử dụng các thiên địch, gây bệnh truyền nhiễm và gây vô sinh ở động vật gây hại, nhằm hạn chế tác động của sinh vật gây hại.?. - GV bổ sung kiến thức:.[r]
Trang 1NỘI DUNG GHI BÀI MÔN SINH 7 – TUẦN 30
Chú ý:
* Phần nội dung bài mới tô màu xanh dương (Phần này chép vào tập)
* Phần giảng tô màu đỏ
* Phần bài tập tô màu đen
* Phần dặn dò tô màu nâu
LƯU Ý: Bạn nào chưa hoàn thành bài thực hành vẽ cá (tr 107) và ếch (tr 117) thì hoàn thành để lấy điểm thực hành (Lớp 7/1,7/4,7/5,7/8)
BÀI 59: BIỆN PHÁP ĐẤU TRANH SINH HỌC Mục tiêu:
- Giải thích được mục tiêu của các biện pháp đấu tranh sinh học
- Nêu được các biện pháp đấu tranh sinh học và nêu được các ví dụ để minh họa cho từng biện pháp
- Nêu được nhưng ưu điểm và hạn chế của những biện pháp đấu tranh sinh học
Bài mới
Lời dẫn vào bài: Trong thiên nhiên để tồn tại các động vật đều có mối quan
hệ với nhau, con người đã lợi dụng các mối quan hệ đó để mang lại lợi ích riêng
Để hiểu và biết con người đã vận dụng các mối quan hệ đó như thế nào để mang lại lợi ích cho con người chúng ta cùng nhau tìm hiểu vào bài học hôm nay: Biện pháp đấu tranh sinh học
Hoạt động 1: Thế nào là biện pháp đấu tranh sinh học?
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bài
- GV cho HS nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi:
??? Thế nào là đấu tranh sinh học?
Đấu tranh sinh học là sử dụng các thiên địch, gây
bệnh truyền nhiễm và gây vô sinh ở động vật gây
hại, nhằm hạn chế tác động của sinh vật gây hại
??? Cho ví dụ về đấu tranh sinh học?
I Thế nào là biện pháp đấu tranh sinh học?
- Đấu tranh sinh học là biện pháp sử dụng sinh vật hoặc sản phẩm của chúng nhằm ngăn chặn hoặc
Trang 2 Mèo diệt chuột; gia cầm diệt sâu bọ, cua, ốc,
- GV bổ sung kiến thức:
Thiên địch tức là các sinh vật tiêu diệt sinh vật có
hại
giảm bớt thiệt hại do sinh vật gây hại gây ra
Hoạt động 2: Biện pháp đấu tranh sinh học Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bài
- GV cho HS nghiên cứu SGK, tìm hiểu về các biện
pháp đấu tranh sinh học để hoàn thành bảng sau:
Các biện pháp đấu
tranh sinh học
Tên sinh vật gây hại
Tên thiên địch
Sử dụng thiên địch
trực tiếp tiêu diệt sinh
vật gây hại
Sử dụng thiên địch đẻ
trứng kí sinh vào sâu
hại hay trứng sâu hại
Sử dụng vi khuẩn gây
bệnh truyền nhiễm
diệt sinh vật gây hại
??? Có bao nhiêu biện pháp đấu tranh sinh học được
sử dụng phổ biến?
Có 3 biện pháp đấu tranh sinh học như sử dụng
thiên địch, gây bệnh truyền nhiễm và gây vô sinh
cho sinh vật gây hại
??? Giải thích biện pháp gây vô sinh để diệt sinh vật
gây hại?
Dùng phương pháp làm triệt sản ở ruồi đực, làm
ruồi đực không thể sản sinh ra tinh trùng nên không
thực hiện được sự thụ tinh khi giao phối và do đó
không phát triển được nòi giống
GV bổ sung thêm:
+ Ruồi làm loét da trâu bò Giết chết trâu bò
+ Ruồi khó tiêu diệt
+ Tuyệt sản ở ruồi đực thì ruồi cái có giao phối
II Biện pháp đấu tranh sinh học
- Các biện pháp đấu tranh sinh học:
+ Sử dụng thiên địch tiêu diệt sinh vật gây hại
+ Gây bệnh truyền nhiễm + Gây vô sinh cho sinh vật gây bệnh
Trang 3trứng không được thụ tinh loài ruồi tự bị tiêu
diệt
Hoạt động 3: Ưu điểm và những hạn chế của những biện pháp đấu tranh sinh
học Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung ghi bài
- GV cho HS nghiên cứu SGK và trẳ lời các câu hỏi:
??? Những ưu điểm và những nhược điểm của biện pháp
hóa học (thuốc trừ sâu, diệt chuột) để tiêu diệt những loài
sinh vật có hại?
- Ưu điểm: Tác động tức thời và có hiệu quả cao; tiện
lợi trong việc sử dụng
- Nhược điểm: Gây ô nhiễm môi trường; ô nhiễm rau, quả;
ảnh hưởng xấu tới sinh vật có ích và sức khỏe con người;
gây hiện tượng quen thuốc; giá thành cao
??? Trình bày những hạn chế của những biện pháp đâu
tranh sinh học?
- Nhiều loài thiên địch được di nhập, vì không quen với
khí hậu địa phương nên phát triển kém
- Thiên địch không diệt triệt để được sinh vật gây hại mà
chỉ kìm hãm sự phát triển của chúng
- Sự tiêu diệt động vật có hại này lại tạo điều kiện cho sinh
vật khác phát triển
- Một số loài thiên địch vừa có thể có ích vừa có thể có hại
GV bổ sung kiến thức:
- Nhiều loài thiên địch được di nhập vào địa phương nên
không thích nghi với khí hậu cũng như nguồn thức ăn nên
không thể sống sót
- Thiên địch chỉ kìm hãm sự phát triển của sinh vật gây hại:
Thiên địch thường có số lượng ít, sức sinh sản thấp nên nếu
thiên địch kém phát triển hoặc bị tiêu diệt thì sinh vật gây
hại lại tiếp tục phát triển
- Sinh vật gây hại bị tiêu diệt lại tạo điều kiện cho sinh vật
khác phát triển: Để diệt cây cảnh có hại thiên địch là 8
loại sâu bọ Cây cảnh giảm chim sáo ăn quả cây cảnh
giảm Chim sáo giảm Sâu bọ hại ruộng mía tăng (thức
ăn của chim sáo) sản lượng mía giảm sút
III Ưu điểm và những hạn chế của những biện pháp đấu tranh sinh học
* Ưu điểm: Tiêu diệt những sinh vật gây hại, tránh ô nhiễm môi trường
* Nhược điểm:
- Đấu tranh sinh học chỉ có hiệu quả
ở những nơi có khí hậu ổn định
- Thiên địch không thể diệt được triệt
để sinh vật gây hại
- Thiên địch có thể vừa có lợi vừa có hại
- Có thế tạo điều kiện cho sinh vật khác phát triển
Trang 4- Thiên địch vừa có hại vừa có lợi: Ví dụ điểm hình nhất là
chim sẻ Chim sẻ đầu xuân ăn lúa và mạ non nhưng đầu hè
lại ăn sâu bọ có hại cho nông nghiệp
Các biện pháp đấu
tranh sinh học
Tên sinh vật gây hại Tên thiên địch
Sử dụng thiên địch
trực tiếp tiêu diệt
sinh vật gây hại
- Sâu bọ, cua, ốc mang vật chủ trung gian
- Âú trùng sâu bọ
- Sâu bọ
- Chuột
- Gia cầm
- Cá cờ
- Cóc, chim sẻ, thằn lằn
- Mèo và rắn sọc dưa, diều hâu, cú vọ, mèo rừng
Sử dụng thiên địch
đẻ trứng kí sinh vào
sâu hại hay trứng sâu
hại
- Trứng sâu xám
- Cây xương rồng
- Ong mắt đỏ
- Loài bướm đêm nhập từ Achentina
Sử dụng vi khuẩn
gây bệnh truyền
nhiễm diệt sinh vật
gây hại
khuẩn calixi
BÀI TẬP VẬN DỤNG:
??? Nêu ưu điểm và những hạn chế của những biện pháp đấu tranh sinh học? Cho
ví dụ
DẶN DÒ:
- Học thuộc nội dung ghi bài bài 59: Biện pháp đấu tranh sinh học
Phần ghi chép của học sinh: Nội dung lý thuyết phần màu xanh và làm bài tập vào vở
Phần câu hỏi vận dụng: Làm vào tập sau khi chép bài, kiểm tra sau khi trở lại học tập