+ Để đảm bảo cuộc sống hòa bình mỗi dân tộc, mỗi cá nhân cần phải kiên quyết đấu tranh cho một thế giới hòa bình không có chiến tranh.. + Bảo vệ hòa bình thế giới là trách nhiệm của mọi[r]
Trang 1UBND HUYỆN BÌNH XUYÊN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ KHẢO SÁT HSG KHTN - KHXH
NĂM HỌC 2017-2018 LĨNH VỰC: KHOA HỌC XÃ HỘI
Thời gian làm bài: 135 phút, không kể thời gian phát đề
ĐỀ CHÍNH THỨC
PHẦN TỰ LUẬN (7,0 điểm)
Câu 1 (1,0 điểm)
Em hãy đọc những lời tâm sự của một bà mẹ người Mỹ sau đây và trả lời các câu hỏi:
Tôi không muốn các con gái mình nghĩ rằng chúng không thể vượt qua được những trở ngại nếu thiếu sự trợ giúp
Tôi không muốn chúng cho rằng mình có thể đạt được quả ngọt mà không cần cố gắng Tôi không muốn các con hiểu là chúng có quyền được hưởng những thứ chúng không nỗ lực giành được
Tôi muốn các con gái của mình biết niềm vui khi vượt qua sợ hãi và ngờ vực cũng như đạt được thành công qua gian khó
Tôi muốn trẻ chấp nhận giới hạn của bản thân cho tới khi chúng có thể tìm ra được sức mạnh đặc biệt của bản thân
(Nguồn: Sưu tầm)
a) Qua lời tâm sự trên, theo em người mẹ muốn rèn cho con phẩm chất đạo đức gì?
b) Em hãy viết đoạn văn (7 - 10 câu) trình bày những suy nghĩ của mình về phẩm chất đạo đức
đó?
Câu 2 (2,0 điểm)
a) Chứng minh các nước trong khu vực Đông Nam Á có nhiều nét tương đồng: “Trong lịch sử
đấu tranh giải phóng dân tộc, trong phong tục tập quán, sinh hoạt và sản xuất, trong quan hệ hợp tác toàn diện và đang cùng nhau xây dựng một cộng đồng hòa hợp để cùng phát triển kinh tế”?
b) Cho biết tác động của dãy Trường Sơn tới khu vực khí hậu vùng lân cận
Câu 3 (2,0 điểm)
a) Hiệp ước Nhâm Tuất (1862) có những nội dung cơ bản nào? Trong những nội dung đó nội dung nào có hậu quả nghiêm trọng nhất? Vì sao?
b) Những nguyên nhân nào dẫn đến chiến tranh thế giới thứ 2 (1939-1945)? Em có suy nghĩ gì
về hậu quả của chiến tranh và việc bảo vệ hòa bình thế giới ngày nay
Câu 4 (2,0 điểm)
Hãy đọc câu chuyện nhỏ sau:
Thấy cô con gái của mình đi học về muộn, bà mẹ hỏi:
- Sao con về muộn thế?
Cô con gái nhỏ trả lời:
- Vì bạn Julie làm vỡ con búp bê của bạn
Bà mẹ chia sẻ:
- À, con ở lại gắn những mảnh vỡ của con búp bê bị vỡ chứ gì?
Cô bé đáp:
- Không ạ, con chỉ giúp bạn Julie khóc thôi!
( Theo Internet )
Từ câu chuyện trên, em có suy nghĩ như thế nào về một tình bạn đẹp
-Hết -
Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh ……… ……… Số báo danh ………
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
PHẦN II: TỰ LUẬN (7,0 điểm)
Câu
1
(1
điểm)
a Phẩm chất đạo đức mà người mẹ muốn rèn cho con là: tự lập 0,25 b.Yêu cầu:
* Về hình thức: HS viết đoạn văn ngắn khoảng 7 - 10 câu
* Nội dung: HS có thể có những cách trình bày khác nhau, cần đảm bảo các ý cơ bản
sau:
- Tự lập là tự làm lấy, tự giải quyết công việc của mình, tự lo liệu, tạo dựng cho cuộc
sống của mình; không trông chờ, dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác
- Tự lập thể hiện sự tự tin, bản lĩnh cá nhân, dám đương đầu với những khó khăn thử
thách; nỗ lực phấn đấu, vươn lên trong học tập, trong công việc và trong cuộc sống
- Người có tính tự lập thường thành công trong cuộc sống và họ xứng đáng nhận
được sự kính trọng của mọi người
- Học sinh cần phải rèn tính tự lập ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường: trong học
tập, công việc và sinh hoạt hằng ngày
0,75
Câu
2
(2
điểm)
a Chứng minh các nước trong khu vực Đông Nam Á có nhiều nét tương đồng
- Trong lịch: trước chiến tranh thế giới thứ 2 Việt Nam và các nước trong khu
vực các nước Đông Nam Á đều là thuộc địa của thực dân và đế quốc Sau chiến
tranh thế giơi thứ 2 các nước đều tiến hành các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc
giành độc lập
- Trong phong tục tập quán, sinh hoạt và sản xuất: các nước cùng trồng lúa nước, dùng trâu bò làm sức kéo, dùng gạo làm thức ăn
- Trong quan hệ hợp tác toàn diện và đang cùng nhau xây dựng một cộng đồng hòa hợp để cùng phát triển kinh tế: Hiện nay Việt Nam và các nước trong khu vực
Đông Nam Á (trừ Đông Ti Mo) đều là thành viên của ASEAN
0,5
0,25 0,25
b Cho biết tác động của dãy Trường Sơn tới khu vực khí hậu vùng lân cận
- Khái quát:
+ Dãy núi Trường Sơn chạy theo hướng tây bắc - đông nam
+ Tác động làm cho chế độ nhiệt ẩm, gió, mây, mưa ở hai bên sườn núi này
và khu vực lân cận có sự trái ngược nhau theo mùa
- Cụ thể:
+ Mùa hạ: Gió mùa tây và tây nam từ Ấn Độ Dương qua vịnh Thái Lan mang theo nhiều hơi nước gặp dãy Trường Sơn ngăn lại gây mưa nhiều ở sườn Tây Vượt
qua Trường Sơn sang sườn Đông trở lên khô, nóng (còn gọi là gió Lào hay gió tây
khô nóng)
+ Mùa thu và đông: gió mùa thổi theo hướng ngược lại, gió đông và đông bắc qua biển Đông gặp sườn Đông Trường Sơn đón gió ngưng tụ gây mưa nhiều vào
mùa thu, mùa đông, đến khi vượt Trường Sơn sang sườn Tây lại trở nên khô hạn
0,5
0,5
Câu
3
(2
điểm)
a Hiệp ước Nhâm Tuất (1862) có những nội dung cơ bản nào? Trong những nội
dung đó nội dung nào có hậu quả nghiêm trọng nhất? Vì sao?
- Nội dung Hiệp ước Nhâm Tuất (05/6/1862): Triều đình thừa nhận quyền cai quản
của nước Pháp ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tường, Biên Hòa) và
đảo Côn Lôn; mở ba cửa biển (Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên) cho Pháp vào buôn
bán; cho phép người Pháp và Tây Ban Nha tự do truyền đạo Gia Tô, bãi bỏ lệnh cấm
đạo trước đây; bồi thường cho Pháp một khoản chiến phí tương đương 280 vạn lạng
bạc; Pháp sẽ “trả lại” thành Vĩnh Long cho triều đình chừng nào triều đình buộc
được dân chúng ngừng kháng chiến
- Trong các nội dung trên nội dung đầu tiên: Thừa nhận quyền cai quản của Pháp ở
0,5
0,25
Trang 3ba tỉnh miền Đông Nam Kì và đảo Côn Lôn là nội dung để lại hậu quả nghiêm trọng
nhất
- Vì: Nó đã vi phạm chủ quyền dân tộc, cắt đất cho giặc, chúng ta đã mất đi một
phần lãnh thổ của tổ quốc
b
* Nguyên nhân:
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thị trường và
thuộc địa tiếp tục nảy sinh (0,1đ)
- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933) làm cho mâu thuẫn đó càng trở nên sâu sắc (0,1đ)
- Hình thành hai khối đối địch nhau : khối Anh-Pháp-Mĩ và khối phát xít Đức-
I-ta-li-a - Nhật Bản cả hai khối này mâu thuẫn sâu sắc với nhau nhưng đều coi Liên Xô là
kẻ thù cần phải tiêu diệt.(0,1đ)
- Khối Anh-Pháp-Mĩ thực hiện đường lối thỏa hiệp nhượng bộ nhằm cho khối phát
xít chĩa mũi nhọn về phía Liên Xô (0,1đ)
- Ngày 1-9-1939 Đức tấn công Ba Lan sau đó Anh-Pháp tuyên chiến với Đức chiến
tranh thế giới thứ hai bùng nổ.(0,1đ)
* Suy nghĩ của em về việc bảo vệ hậu quả của chiến tranh và bảo vệ hòa bình thế giới hiện nay
+ Chiến tranh thật khủng khiếp và đáng sợ Nó đã cướp đi biết bao khả năng để con
người được sống tốt đẹp hơn Chiến tranh nổ ra khiến biết bao người vô tội phải bỏ
mạng hoặc xa lìa người thân, xa quê hương gia đình, phá hủy biết bao cơ sở vật chất
mà con người đã vất vả gây dựng Những chi phí cho chiến tranh là vô cùng tốn kém
và phi lí Những chi phí đó dùng vào việc cứu trợ những nước gặp khó khăn thì cuộc
sống sẽ tốt đẹp biết bao
+ Để đảm bảo cuộc sống hòa bình mỗi dân tộc, mỗi cá nhân cần phải kiên quyết đấu
tranh cho một thế giới hòa bình không có chiến tranh
+ Bảo vệ hòa bình thế giới là trách nhiệm của mọi cá nhân, dân tộc, quốc gia trên thế
giới Bởi vì hòa bình là điều kiện để phát triển, là mong muốn chính đáng của các
quốc gia dân tộc thế giới Trong khi đó chiến tranh là sự tàn phá, hủy diệt
+ Cần lên án đối với những hành động gây chiến tranh, bạo lực…
0,25
0,5
0,5
Câu
4
(2
điểm)
I Yêu cầu về kĩ năng:
Thí sinh biết cách làm bài nghị luận xã hội về một vấn đề xã hội qua tác phẩm văn học, bài viết có bố cục rõ ràng, các luận điểm, luận cứ xác đáng, vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận như giải thích, phân tích, chứng minh, bình luận, bác bỏ , diễn đạt trôi chảy, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
II Yêu cầu về kiến thức:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng bài làm cần đạt được những ý cơ bản sau:
1 Phân tích ý nghĩa câu chuyện
- Toàn bộ ý nghĩa của câu chuyện nằm ở câu trả lời thơ ngây và đầy bất ngờ của cô
con gái nhỏ Julie: Con chỉ giúp bạn Julie khóc thôi
- Tại sao cô bé ở lại không phải để gắn con búp bê mà chỉ là để giúp bạn khóc?
+ Với tâm hồn trẻ thơ có lẽ cô bé chưa thể hiểu được vai trò của vật chất và tinh thần, cái gì quí hơn cái gì Hành động của cô bé có lẽ là hành động xuất phát từ những suy nghĩ thơ ngây chân thành Con búp bê đã vỡ rồi còn bạn thì đang khóc Việc trước hết cần làm là phải an ủi bạn
0,25
0,75
Trang 4+ “Giúp bạn khóc” là hành động giản dị nhưng nó lại là biểu hiện của sự sẻ chia, thấu hiểu, sự đồng cảm của cô bé với người bạn của mình Hành động tưởng chừng như rất đơn giản đó chỉ có được ở những tình bạn chân thành, cao đẹp
+ Câu chuyện chỉ vài dòng nhưng lại rất cảm động Sự cảm động xuất phát từ chính những thơ ngây, hồn nhiên của trẻ nhỏ Tuy nhiên ý nghĩa mà câu chuyện gợi ra lại không nhỏ chút nào Nó đã giúp chúng ta hiểu sâu hơn về tình bạn đẹp Bạn, không phải là đem đến cho nhau lợi ích vật chất, không cần tặng nhau những món quà đắt tiền Bạn là phải biết sẻ chia, phải có mặt kịp thời trong lúc khó khăn, hoạn nạn vì chỉ có lúc ấy ta mới thực sự đánh giá đúng giá trị của tình bạn
Tình bạn đẹp không phải là cái gì quá xa vời, cao siêu mà đôi khi nó lại bắt nguồn từ chính những hành động thật nhỏ nhặt, giản đơn trong cuộc sống
2 Chứng minh và bình luận
* Chứng minh:
- Học sinh có thể lấy những ví dụ thực tế để chứng mình đặc biệt là những câu chuyện có thật về tình bạn trong cuộc sống đời thường
- Cũng có thể lấy ví dụ về những tình bạn nổi tiếng trong lịch sử như tình bạn giữa Mác và Ăng ghen; tình bạn Bá Nha - Chung Tử Kì; tình bạn Nguyễn Khuyến - Dương Khuê; tình bạn Đinh Điền - Nguyễn Bặc - Đinh Tiên Hoàng
* Bình luận:
- Tình bạn là một trong những tình cảm tự nhiên nhất của con người, đó cũng là tình cảm nhân văn, nhân bản có giá trị vĩnh cửu ở mọi thời đại Mỗi người trong cuộc sống phải biết tôn trọng, giữ gìn, bảo vệ những tình bạn đẹp
- Tại sao như vậy? Bởi vì: Sống trong cuộc đời con người luôn tồn tại trong các mối quan hệ xã hội Người ta không thể sống đơn độc nên phải có bạn Nếu không có bạn cuộc sống sẽ vô cùng nhạt nhẽo, cô đơn, trống vắng
Tình bạn là một chất keo dính kết những con người xa lạ thành thực thể yêu thương, có thể hàn gắn những vết nứt trong cuộc đời, trong tâm hồn con người mà nhiều khi con người mắc phải trong cuộc sống
- Làm thế nào để có tình bạn đẹp và có thể giữ được tình bạn lâu bền?
+ Cần có tấm lòng chân thành với bạn; biết sẻ chia, thấu hiểu những xúc cảm của bạn trong lúc khó khăn; luôn biết cho và nhận trong cuộc sống này
+ Cẩn tỉnh táo để chọn được người bạn tốt (biết chọn bạn mà chơi)
+ Tốt với bạn không có nghĩa là thỏa mãn mọi nhu cầu của bạn; sẵn sàng chia sẻ nhưng cũng thẳng thắn khuyên răn trước những sai lầm của bạn; kiên quyết loại bỏ những người bạn xấu ra khỏi cuộc sống của bản thân
- Phê phán những kẻ:
+ Không biết tôn trọng tình bạn, thậm chí cuộc sống hiện đại, kinh tế thị trường không thiếu những kẻ lừa thầy, phản bạn vì lợi ích cá nhân
+ Không biết chọn bạn mà chơi; mê muội, mù quáng trong tình bạn…
* Liên hệ bản thân
0,25
0,25
0,25
0,25
Trên đây là một số gợi ý, giám khảo căn cứ vào nội dung cụ thể bài làm của HS để cho điểm Khuyến khích những bài làm sáng tạo, có năng khiếu, khả năng tích hợp tốt