- Ngoài việc xây dựng những chương trình, khóa học ngắn hạn tác động đến nhận thức của đội ngũ cán bộ, Trường cũng đã tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm nhằm giới thiệu, cung cấp [r]
Trang 1BẬC ĐẠI HỌC GIAI ĐOẠN 2019 - 2025 TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐHQGHN
Trường Đại học Ngoại ngữ, ĐHQGHN
1 Đặt vấn đề
Trong khoảng 3 năm trở lại đây, số thí sinh đăng ký xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng chỉ chiếm khoảng 72%-75% trong tổng số thí sinh thi trung học phổ thông quốc gia (2017: 75%; 2018: 74,3%; 2019: 72,2%) Không ít học sinh sau khi tốt nghiệp THPT có xu hướng lựa chọn các trường dạy nghề với thời gian đào tạo ngắn hạn, khả năng tìm được việc làm ngay sau khi tốt nghiệp Sự phân luồng này
là hợp lý, đồng thời xu hướng này cũng đặt ra bài toán cho các trường đại học trong việc cung cấp dịch vụ đào tạo chất lượng cao, đảm bảo những năng lực và kỹ năng cần thiết để người học có những lợi thế cạnh tranh khi tham gia thị trường lao động Thay đổi để tồn tại, để cạnh tranh, để phù hợp với xu thế phát triển của thời đại hiện đang được nhiều cơ sở đào tạo đại học đưa vào chiến lược phát triển của đơn
vị mình Thực hiện chủ trương chung của Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQGHN) về đổi mới hoạt động giảng dạy giai đoạn 2019 - 2025, căn cứ Quyết định số 2052/QĐ-ĐHNN ngày 28/08/2019 về việc ban hành Đề án đổi mới hoạt động giảng dạy bậc đại học tại Trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN (gọi tắt là Đề án), Trường Đại học Ngoại ngữ (ĐHNN) đã sớm bắt tay thực hiện những nhiệm vụ cụ thể của Đề án Báo cáo này đề cập đến những hoạt động mà Trường ĐHNN - ĐHQGHN đã làm được cũng như chưa làm được trong hơn một năm triển khai Đề án, qua đó, đưa ra những phân tích, đánh giá cụ thể nhằm chuẩn bị cho những bước tiếp theo trong thời gian tới
2 Đổi mới chương trình đào tạo
2.1 Chuyển đổi chương trình đào tạo
Qua số liệu thống kê từ năm 2016 đến nay, nhờ đẩy mạnh công tác truyền thông, cải tiến và chuyển hướng kịp thời các chương trình đào tạo (CTĐT), Trường ĐHNN
- ĐHQGHN vẫn đang tương đối thuận lợi trong công tác tuyển sinh Cụ thể, từ năm
2017, Trường ĐHNN - ĐHQGHN đã xây dựng và triển khai tuyển sinh các CTĐT chất lượng cao (CLC) theo Thông tư 23/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo và đến năm 2020, 6 CTĐT của Trường (Ngôn ngữ Anh, Pháp, Đức, Nhật, Hàn, Trung) đã
Trang 2chuyển đổi hoàn toàn sang CTĐT CLC Các CTĐT này được thiết kế có tính định hướng khác biệt, đưa ra những tiêu chí, tiêu chuẩn và yêu cầu về chuẩn đầu ra cao hơn các CTĐT chuẩn, nhằm đáp ứng những đòi hỏi về nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao của xã hội và được thu phí đảm bảo chất lượng đào tạo Hiện nay, Trường chỉ còn 2 ngành Ngôn ngữ Nga và Ngôn ngữ Ả Rập vẫn duy trì CTĐT chuẩn Nếu như năm 2018 Trường chỉ mở 03 CTĐT CLC Ngôn ngữ Trung Quốc, Ngôn ngữ Hàn Quốc, Ngôn ngữ Nhật Bản với tổng số 150 chỉ tiêu, chiếm 11% tổng chỉ tiêu toàn trường và tuyến song song cả CTĐT chuẩn và CTĐT CLC thì sang năm 2019,
03 CTĐT này chuyển toàn bộ sang CTĐT CLC, đồng thời mở mới 03 CTĐT CLC Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Pháp, Ngôn ngữ Đức, nâng tổng số chỉ tiêu các CTĐT CLC lên thành 900, chiếm 60% tổng chỉ tiêu toàn Trường Đến năm 2020, toàn bộ
6 CTĐT này chỉ tuyển chất lượng cao với tổng chỉ tiêu lên đến 1075, chiếm khoảng 74% tổng chỉ tiêu các CTĐT đại học Song song với việc mở rộng chỉ tiêu tuyển sinh, chất lượng đầu vào các CTĐT CLC được duy trì và đảm bảo ở mức tốt với điểm chuẩn cao trong nhóm các trường đào tạo cùng lĩnh vực
Bảng 1 Các CTĐT ngành ngôn ngữ năm 2020 của Trường ĐHNN - ĐHQGHN
Có thể tổng hợp phân bổ chỉ tiêu các CTĐT đại học của Trường ĐHNN - ĐHQGHN từ năm học 2020 - 2021 như sau:
Việc thay đổi CTĐT đáp ứng yêu cầu thực tiễn cho phép Nhà trường nâng cao tính tự chủ, phù hợp với những điều kiện về con người và cơ sở vật chất sẵn có Trong thời gian tới, trường tiếp tục đảm bảo quy mô đào tạo phù hợp với quy hoạch các ngành đào tạo và các yếu tố đảm bảo chất lượng của Trường
Sư phạm 20%
Chuẩn Ngôn ngữ
7%
Chất lượng cao Ngôn ngữ 73%
Chất lượng cao Ngôn ngữ Chuẩn Ngôn ngữ
Sư phạm
Trang 32.2 Xây dựng học phần mới và làm mới học phần cũ
Điểm tạo ra sức hút lâu bền cho một cơ sở giáo dục là một CTĐT cập nhật, đa dạng, có tính ứng dụng cao Đưa vào CTĐT các học phần mới và làm mới các học phần cũ theo hướng tăng trải nghiệm, gắn liền thực tiễn cuộc sống, đảm bảo trang bị những kỹ năng cần thiết trong thế kỷ XXI cho người học là một nhiệm vụ quan trọng trong Đề án Năm học qua, Trường đã thực hiện một số công việc để hoàn thiện các CTĐT đã có, bao gồm:
- Hoàn thành xây dựng đề cương, học liệu, tiến hành nghiệm thu và đưa vào giảng dạy trong năm học 2019 - 2020 các học phần mới: Kỹ năng học tập thành công bậc đại học, Tư duy sáng tạo và khởi nghiệp, Tâm lý học đại cương
- Hoàn thành xây dựng và nghiệm thu đề cương môn học để đưa vào giảng dạy trong năm học 2020 - 2021 các học phần mới: Giao tiếp liên văn hóa và giải quyết xung đột, Kỹ năng thuyết trình, Tiếng Anh kinh tế và doanh nghiệp, Tiếng Anh phát triển nghề nghiệp, Tư duy phê phán, Kinh tế quốc tế, Kinh tế vi mô - vĩ mô, Thư pháp học, Cổ học tinh hoa, Tìm hiểu Cộng đồng Châu Âu, Giao tiếp và lễ tân ngoại giao, Văn hóa các nước ASEAN
- Các học phần cũ nhưng được tổ chức giảng dạy theo hình thức mới: Cảm thụ nghệ thuật và Công nghệ thông tin và truyền thông Đối với học phần Cảm thụ nghệ thuật, thay vì học lý thuyết về nghệ thuật, sinh viên được trực tiếp học các môn nghệ thuật như Ghi-ta, Hội họa, từ đó nâng cao nhận thức về nghệ thuật và làm giàu thêm đời sống tinh thần, trí tuệ cảm xúc cho người học Đối với học phần Công nghệ thông tin và truyền thông, những nội dung nặng lý thuyết, tính ứng dụng thấp được thay thế bởi những nội dung mang tính cập nhật và hiện đại hơn, phù hợp với nguyện vọng của người học và có thể áp dụng ngay trong cuộc sống, học tập và công việc sau này
2.3 Xây dựng website môn học
Trước đây, việc tương tác giữa giảng viên và sinh viên hầu hết chỉ diễn ra trong thời gian trên lớp Yếu tố không gian hạn chế khá nhiều khả năng tiếp cận của sinh viên với môn học Từ năm 2018, Trường ĐHNN bắt đầu triển khai xây dựng website môn học và đến năm 2019, đã hoàn thiện và đưa vào sử dụng 30 website môn học để phục vụ công tác giảng dạy, hỗ trợ sinh viên học tập và nghiên cứu Đây là tiền đề quan trọng để Nhà trường thực hiện mục tiêu đến năm 2025 hoàn thành việc xây dựng website môn học đối 100% học phần trong các CTĐT
2.4 Tổ chức khóa Nghiệp vụ sư phạm Ngoại ngữ online
Để tạo thêm cơ hội việc làm trong tương lai cho sinh viên, ngày 10/2/2020, Trường ĐHNN - ĐHQGHN ra Thông báo số 1 về việc Tổ chức khóa học nghiệp vụ
sư phạm ngoại ngữ cho sinh viên các ngành ngôn ngữ nước ngoài Sau thời hạn sinh viên đăng ký học: từ 20h thứ Hai ngày 10/2/2020 đến 20h thứ Ba ngày 11/2/2020, số lượng đăng ký là 559 sinh viên Hình thức triển khai: Sinh viên tự học trên ứng dụng
MS Teams - Office 365 và giảng viên hướng dẫn thực hành trên Zoom Giai đoạn
1 do Bộ môn Tâm lý Giáo dục phụ trách với 10 buổi thực hành gồm 2 ca/buổi và 04
Trang 4lớp/ca Giai đoạn 2 do giảng viên Khoa Sư phạm tiếng Anh phụ trách Có 340/559 sinh viên tham gia thực học tại các buổi thực hành và 283 sinh viên hoàn thành các bài tập cá nhân, bài tập nhóm và được nhận Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học Việc trang bị thêm cho người học thuộc nhóm ngành Ngôn ngữ nước ngoài năng lực
và phương pháp giảng dạy ngoại ngữ là một chủ trương hỗ trợ người học nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng linh hoạt với bối cảnh và công việc sau khi tốt nghiệp
2.5 Thay đổi phương thức học tập của người dạy – người học,
tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
Dịch Covid-19 gây ra những ảnh hưởng khá tiêu cực đến kế hoạch học tập và giảng dạy của sinh viên cũng như giảng viên toàn trường Tuy nhiên, nếu nhìn từ một góc độ khác, đây chính là một cú hích mạnh mẽ, thúc đẩy việc đa dạng hóa các phương thức học tập bên cạnh việc học trực tiếp trên lớp Sau khoảng hơn 1 tuần đầu tháng 2-2020 thực hiện việc nghỉ học để chống dịch, Trường đã bắt tay ngay vào việc triển khai dạy online, từng bước hỗ trợ giảng viên sử dụng Zoom Meeting và Ms Office 365 Năm học kết thúc chậm hơn so với kế hoạch chỉ 1 tuần (sử dụng vào tuần
dự trữ), thể hiện sự nỗ lực rất đáng kể của toàn bộ cán bộ công nhân viên Nhà trường trong việc đảm bảo các hoạt động giảng dạy diễn ra bình thường, đúng tiến độ Trong Đề án được ban hành, nội dung về tăng cường năng lực ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) được xác định là 1 trong 5 nhiệm vụ trọng tâm Đến tháng 12 năm 2022, Nhà trường phải cơ bản hoàn thiện việc phát triển website môn học, xây dựng xong một số khóa học online, hệ thống phần mềm quản lí dạy học trực tuyến LMS Tuy nhiên, có thể nói, Covid-19 là yếu tố thúc đẩy Nhà trường và giảng viên đẩy nhanh hơn tốc độ triển khai các nhiệm vụ này Việc ứng dụng mạnh mẽ các công cụ giảng dạy, đánh giá online trong thời gian qua thực sự thay đổi cách tiếp cận và cung cấp nhiều giải pháp cho Trường trong việc nâng cao hiệu quả đào tạo Trong thời gian sắp tới, các khóa tập huấn ứng dụng về CNTT cho cán bộ, giảng viên Nhà trường cũng
sẽ được triển khai đồng bộ, bài bản nhằm cung cấp cho cán bộ giảng viên những kĩ năng cần thiết cho việc học tập và giảng dạy trực tuyến một cách chuyên nghiệp hơn Học phần Cơ sở văn hóa Việt Nam (dạy bằng tiếng Việt) đã chuyển sang giảng dạy trực tuyến từ năm 2016 Học phần Công nghệ thông tin và truyền thông chuyển sang hình thức dạy trực tuyến từ năm học 2019-2020 Đến năm học 2020-2021, các học phần ngoại ngữ 2 tiếng Nhật, Trung, Hàn cũng sẽ chuyển dần sang hình thức giảng dạy kết hợp trực tuyến và trực tiếp, giúp giảm tải áp lực về khối lượng giảng dạy cho giảng viên cũng như tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có của Nhà trường
3 Nâng cao năng lực giảng dạy và đổi mới sáng tạo cho giảng viên toàn Trường
Từ năm 2018, trong khuôn khổ Dự án Hợp tác giáo dục song phương Việt Nam
- Ailen (VIBE) do Đại sứ quán Ailen tài trợ, ĐHQGHN đã phối hợp với Học viện Sáng tạo, Đại học Dulbin, Ailen tổ chức Chương trình “Nâng cao năng lực cho cán
bộ giảng dạy và cán bộ quản lý của Đại học Quốc gia Hà Nội theo phương pháp tiếp cận tư duy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp (tư duy hướng đến hiệu quả) nhằm thúc
Trang 5đẩy và tăng cường các kỹ năng trong thế kỷ XXI và nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp
và đổi mới sáng tạo trong sinh viên” Đối tượng tham gia chương trình là các cán bộ giảng dạy và quản lý tại ĐHQGHN - những người có ảnh hưởng quan trọng và có khả năng truyền cảm hứng cho sinh viên, ươm tạo và lan tỏa tư duy đổi mới, sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp trong hoạt động giảng dạy và đào tạo tại ĐHQGHN Tính đến ngày 05/11/2019, đã có 4 khóa VIBE được triển khai Đối với ĐHNN - ĐHQGHN, tính đến nay đã có tổng cộng 40 giảng viên tham gia khóa VIBE Từ đây, họ trở thành những “hạt nhân”, xây dựng những khóa tập huấn để lan tỏa tinh thần của VIBE tới các cán bộ giảng viên khác của ĐHNN
- Ngày 21/02/2020 đến 23/02/2020, Trường ĐHNN - ĐHQGHN đã phối hợp cùng Hội đồng Anh (British Council) tổ chức khóa tập huấn điều phối viên chương trình Công dân tích cực - Doanh nghiệp xã hội (ACSE) Đã có 35 cán bộ, giảng viên Trường ĐHNN tham gia, bổ sung đáng kể vào lực lượng giảng viên nguồn và sát cánh cùng các thành viên khóa học VIBE triển khai những nội dung nhằm nâng cao tinh thần đổi mới cho cán bộ toàn Trường
- Với mục tiêu thay đổi nhận thức về đổi mới hoạt động giảng dạy, tăng cường sự kết nối, chia sẻ, hỗ trợ lẫn nhau giữa giảng viên, giáo viên trong toàn Trường, cung cấp thêm các công cụ và kỹ năng đổi mới hoạt động giảng dạy cho giảng viên, tháng 7/2020, Trường ĐHNN đã tổ chức khóa tập huấn“Nhà giáo dục truyền cảm hứng” với
15 lớp dành cho 452 giảng viên và giáo viên của Trường
- Khóa học Mindfulness và ứng dụng Mindfulness trong giáo dục được tổ chức trực tuyến từ 25/04/2020 đến 18/08/2020, với sự tham gia của 30 giảng viên đến từ các đơn vị đào tạo nhằm giúp giảng viên nhận thức về sự cân bằng trong cuộc sống, trân trọng những giá trị mà cuộc sống mang lại, để từ đó, truyền tải những giá trị nhân văn cho người học
- Ngoài việc xây dựng những chương trình, khóa học ngắn hạn tác động đến nhận thức của đội ngũ cán bộ, Trường cũng đã tổ chức các hội nghị, hội thảo, tọa đàm nhằm giới thiệu, cung cấp cho giảng viên những kĩ năng bổ trợ cần thiết như: Hội thảo trực tuyến giới thiệu và chia sẻ kinh nghiệm triển khai sử dụng phần mềm Microsoft Office 365 (tháng 03/2020); Hội thảo về các phương pháp kiểm tra đánh giá online (tháng 04/2020); Phối hợp cùng Viện Đảm bảo chất lượng - ĐHQGHN tổ chức các khóa tập huấn về CNTT trong tháng 3 và tháng 6/2020; Tọa đàm chia sẻ các công cụ hỗ trợ dạy học online (tháng 8/2020)
4 Công tác hỗ trợ người học
Được xác định vừa là đối tượng trung tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng của Đề
án, Trường ĐHNN - ĐHQGHN hiện đang tích cực hoàn thiện về cơ cấu tổ chức khối hành chính phục vụ đào tạo cũng như các chính sách hỗ trợ sinh viên Trong một năm qua, Nhà trường đã triển khai một số hoạt động như sau:
- Thành lập Văn phòng Ban chỉ đạo các CTĐT CLC TT 23 nhằm hỗ trợ các sinh viên thuộc các CTĐT này;
Trang 6- Xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp, thay thế đội ngũ cố vấn học tập hoạt động chưa hiệu quả trước đây; xây dựng kế hoạch và triển khai các hoạt động học tập qua trải nghiệm;
- Đưa vào sử dụng hệ thống Hành chính Một cửa dành cho sinh viên với sự hỗ trợ của Trường Đại học Công nghệ - ĐHQGHN;
- Tổ chức Ngày hội sinh viên nghiên cứu khoa học, sáng tạo, khởi nghiệp hàng năm với quy mô lớn, chuyên nghiệp;
- Triển khai giảng dạy học phần Tư duy sáng tạo và khởi nghiệp cho sinh viên các CTĐT CLC TT23, tiến tới là sinh viên toàn Trường Cùng với đó, trong thời gian tới sẽ huy động nguồn tài trợ doanh nghiệp để xây dựng Quỹ ULIS Start up hỗ trợ các
ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp của sinh viên
- Phối hợp cùng Học viện Vẽ tuốt xây dựng và triển khai khóa học online về Sketchnote cho sinh viên CTĐT CLC TT23 trong tháng 8/2020, cung cấp thêm một công cụ hữu hiệu để hỗ trợ người học trong học tập và ghi nhớ
5 Diễn đàn Sci-chat – Nơi ươm mầm những ý tưởng sáng tạo
Tháng 10 năm 2019, Nhà trường đã ra mắt diễn đàn Sci-chat tại địa chỉ http:// http://ulis.vnu.edu.vn/sci-chat/ Diễn đàn này ra đời nhằm tạo ra một không gian chia
sẻ những ý tưởng mới về thực hành giảng dạy và cả lý thuyết, chia sẻ các kiến thức về giáo dục ngoại ngữ và quốc tế học, tạo network giữa những nhà làm giáo dục trong
và ngoài Nhà trường, tạo một cộng đồng học thuật và cộng đồng thực hành Những bài viết trên diễn đàn bao gồm: những ý tưởng có tính gợi mở, những sáng kiến kinh nghiệm, những ý kiến trao đổi học thuật, bài giới thiệu sản phẩm khoa học công nghệ, các lời khuyên nâng cao hiệu quả giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, các hoạt động có tính ứng dụng cao trong các bài giảng, các bài báo phê bình về tác phẩm khoa học công nghệ, các công cụ ứng dụng hiệu quả trong giảng dạy, học tập
và nghiên cứu khoa học, giới thiệu các học liệu phục vụ công tác giảng dạy, học tập
và nghiên cứu khoa học, v.v
6 Kết luận
Sau một năm triển khai Đề án Đổi mới hoạt động giảng dạy bậc đại học, Trường Đại học Ngoại ngữ đã đạt được một số kết quả bước đầu, tạo tiền đề tốt cho công tác đổi mới hoạt động giảng dạy các bậc học trong những năm tiếp theo Trong thời gian tới, việc tiếp tục xây dựng các học phần mới và làm mới các học phần đã có, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học để đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh mới, đảm bảo có thể tổ chức đào tạo kết hợp, việc phát triển năng lực đội ngũ giảng viên
về tiếp cận và làm chủ các phương pháp dạy học tiên tiến, để từ đó có những đổi mới tích cực cho hoạt động giảng dạy của mình là những nhiệm vụ quan trọng cần được tiếp tục quan tâm thực hiện