Loai bài tip niy cùng giùp sinh vién nhàn biét dupc nhùng tu, nhiing y, nhutig càch nói càc y vdi nhau theo thù tu hoàc theo quan he nhàn - qua, theo quan he ve thdi gian trude - sau,[r]
Trang 1MOT SO KINH NGHIÉM GIÀNG DAY MÒN TIENG VIÉT QUA BÀO CHI CHO SINH VIÈN VIÉT NAM HOC
ThS, Duang Thi Thu Huang
Khoa Viét Nam hoc Trudng DH KHXH&NV, DHQG Tp HCM
1 Ngdn ngii là cdng cu die lue nhit giùp con ngudi nàm bit thdng tin, giùp con ngudi trao dói vàn hda, kia'n thiic Muc dfch eiia con ngudi khi hpc mdt ngoai ngii nào dd eiing khóng nàm ngoài cai diéu hién nhian iy Sau khi da dat dupc muc tiau nghe hiéu va noi chuyen khà thoài mài bang mdt ngoai ngO ngudi hpc thudng hudng tdi mot muc tiau cao bon là dpc hiéu nhiing diéu dupc viét tran bào va nghe hiéu nhiing diéu noi va phàt qua radio va tivi C!hfnh cài muc tiau ed ve "cao sang" này mang lai cho ngudi hpc su td md va hiing thu Cd nhiing ngudi hpc cho ring day là muc tièu khd vdi tdi vi khdng ft ngudi trude
dò dà thir mua bào ve dpc va dà nhiéu ngudi thit vpng vi "chàng hiéu gì" Thàt ra ngdn ngù" bào chf khdng khd làm vi trong mot chùng muc nhit dinh nd ed càc tir chia khda, càc ciu triic dàc trung va mot lupng tir vung nhit dinh thudng làp di làp lai nhiéu lin Muc tieu eiia bào chf
là thdng tin mot càch nhanh nhit va dà hiéu nhit tit ci càc van de lian quan dén cupe sdng eùa con ngudi dén mpi ting Idp nhan dan nèn bàn chat eùa ngdn ngii bào chf cung don giàn dà hiéu va cu thè Chfnh vi nhihig le dd ma mdn tiéng Vièt qua bào chf ngay tu dau dà làm tdi càm tha'y thich tbù va mày md day
2 Ddl tupng hpc mdn này phài là sinh vien dà ke't thùc hpc ki 4, ed khà nang nghe, ndi, dpc, viét tiéng Viet khà luu loàt Day là mdn hpc bit bude thudc khdi chuyan mdn chfnh dành cho sinh vien thupc chuong trinh dào tao cir nhàn Viét Nam hpc he chfnh quy Mdn hpc nhàm giùp sinh vien tiép càn vdi tiéng Viét tir mot gdc dd eùa thuc té
215
Trang 2ddi sdng, dóng thdi vói viac cung cip kién thire ve ngdn ngii, sinh vién
sé dupc cung cip mot so kién tbiic ve chfnh tri, xà bòi, kinh té vi vàn
boa Viat Nam Phin bé thdi gian cho mdn hpc này khà ft, chi co 30
tiét va hpc trong mdt hpc kì Tarde day mdn này dupc dành cho 45 tìA
mdt hpc ki va dupc day trong hai hpc kì vdi thdi lupng tóng cdng li 90 tiét Khi day mdn này chùng tdi dàt ra mot sd muc tiau cho mdn hpc: Giùp sinh vien biét càch dpc bào, biét càch tim tua de bào phii hpp vdi thdng tin ma minh cin tim
Thiy dupc dàc thù eùa ngdn ngii bào chf, biét mdt sd tìi vung chìa khoà eùa thè Ioai thdng tin, chi'nh luàn va mdt sd kiéu cau thuòng dùng trong càc thè Ioai bào chi
Thèm vdn tir vung ve càc màng kinh té, xà hdi, van boa Bitì càch dpc, nàm y chinh bài bào ma khdng càn phài biét tit ci càc tir
Cd thè so sành vàn phong eùa mot sd td bào
Giùp sinh vian hiéu thém ve tinh hinh kinh té xà hdi Viat Nam tuy trình dd Tiéng Viat eùa sinh vian ma cung cip càc bài bào cu thè Giùp sinh vian thiy dupc dàc thù ngdn ngii eùa timg thè Ioai bao chi va càc Ioai hinh bào khàc nhau, thiy dupc sue manh va vai trò x2 hói eùa bào in, bào hinh, bào ndi; ed cài nhin so lupe ve lich su bào chf Viet Nam va su phàt trièn eùa nén bào chi Vièt Nam
3 Mdt trong nhiing tièu chuàn dành già sinh vién eùa chùng tdi li
"Diém bào" va thuyét trình ve mot trong nhiing vin de mang tinh U thuyét Dièm kièm tra cuoi hpc kì chi chiém 60% tóng sd diém mòn hpc
3.1 Thudng trude khi bit dàu di sàu vào dpc bào sinh vian sé dupc cho hpc mot sd tu vimg lièn quan dén viec làm bào Chùng tdi giói thiéu vdi càc em mot sd td bào phàt hành tai TP.HCM:
- Tan bào, co quan chù quàn eùa td bào
- Tièu chf eùa td bào, ddi tupng dpc già
- Càc tin chinh thudng dàng trèn càc bào dd
Càc sinh vién ed thè dà dàng doàn dupc ddi tupng ddc già eùa td bào va càc tin chinh thudng dàng tran càc bào dd Thudng ed mdt buoi
216
Trang 3dàc biat dành de gidi thiau ve bào Sài Gdn Giài Phdng, Nhàn Dan, Quàn Ddi Nhàn Dan Sau dd, gidi thiau trang nhit va trang cuoi eùa td bào:
- C!ac tieu de va càc bài thudng ed d trang nhit va trang cuoi
- Càch tim nhiing bài viét d càc trang sau
- Nhthig muc khàc thudng dàng tran trang nhit va trang cuoi
- Qua mdt sd tua de cho sinh vian doàn noi dung bài bào viét ve vih de gì
- C!ac tir vung va ciu tnic cu phàp dupc su diing khi viét tua de bài bào
Mói gid hpc càc sinh vian phài mang dén mdt td bào sd mdi nhat
tò bào dd dupc su dung de hpc ngay trong ngày Khi sinh vién dà bit dàu hiéu mdt chùt trong td bào mình cim tran tay thi càm giàc "sp" eùa hp cilng din mit di Dd là bude diu thành cdng trong gid day dpc bào
3.2 Thuc tgp dgc bào là mot phin quan trong eùa mdn hpc này Trude
tién chùng tdi cho sinh vian làm quen vdi càc bài bào trong muc "Du bào thdi tiét" Tdi nhàn thiy phin Idn càc sinh vién chua biét dpc sd ihàp phàn, chua biét dpc hoàc viét ngày, thàng, nàm theo kiéu tiéng Viét nan thuc tàp dpc bào ciing là càch giùp càc em biét "dpc thành tiéng va ndi dùng" nhiing diéu don giàn ma càc em dà hiéu Sau khi hpc dpc muc Du bào thdi tiét ed thè sii dung mot sdmau tin ngàn hoàc bài bào don giàn ndi ve thian tai Sau dd là gidi thièu càc bài bào trong muc "Càu lac bp làm quen, tu gidi thieu" va "Quàng cào, rao vat" Chùng tdi thudng sir dung càc bài trong muc gidi thiéu xin viec làm hay tuyèn nhàn vién va càc bài trong muc Nhà cho thua Trong nhiing muc này ed rit nhiéu tir viét tàt dàc biet cho vàn phong bào chi Sinh vian se dpc va hiéu dupc càc tir viét tàt dd sau vài lin thuc tàp Sau khi hpc, càc em ed bài tàp àp dung ngay Dd là viét mot mau tin tuyèn nhàn vian hoàc mdt miu tin tim nhà cho thué
Dpc bào thudng chiém 2/3 sd gid hpc eùa càc em d Idp Trong phin này sinh vien tàp dpc mot sd bài bào vài càc chù dà ve xà hdi, kinh té, mdt sd bài bào ve khoa hpc kl thuàt vdi dd dai khoàng 200 dén
300 tir vdi càc dang bài tàp sau:
217
Trang 4- Trd Idi cdu hói cho cdc y chinh trong bài bào hoàc cho eie j
chfnh de sinh vian tim càc doan phù hpp voi y dd Dang bài tàp oiy khdng di sàu vào tir vung chi ddi hdi sinh vian hiéu y chfnh eùa doiB
va eùa bài
- Sàp xep lai cdc doan bdo bi xdo trdn trgt tu Lue diu là nhOng
doan Idn sau dd ed thè cit nhd bon càc doan bào Dang bài tàp niy giùp sinh vian thiy dupc nhffng tir ngù thudng dùng de bit diu mot tin bay càch ma mdt tin tue thdi su thudng dupc bit diu Loai bài tip niy cùng giùp sinh vién nhàn biét dupc nhùng tu, nhiing y, nhutig càch nói càc y vdi nhau theo thù tu hoàc theo quan he nhàn - qua, theo quan he
ve thdi gian trude - sau, khdng gian, dja dièm trong - ngoài, tran - duofi
- Dién ta vào cho trdng nhiing tu thudng dùng trong ngdn ngO
bào chi, dàc biét là nhùng tu thudng su dung d thè loai thdng tin vi chfnh luàn
- Thay thehogc gidi thich mdt sdtadiing trong ngdn ngir bào chi
bang ngdn ngù thudng nhàt
- Dat tén cho mot bài bdo
3.3 Diém bào là mdt hinh thùc hpc tóng hpp Trude khi sinh vian hoc
dièm bào, chùng tdi ed 2 gid hpc ve tua de càc bài bào Thù nhit, jAai luu y càc sinh vian là tua de bài bào thudng ngin gpn, ft khi là mot càu hoàn chinh, ed khi dupc viét d dang càu hdi, càu càm hay thàm chi li mdt càu thành ngù Thù hai là trong mdi tua de bài bào thudng co mot
tu nào dd giùp chùng ta hiéu dupc diéu co bàn ma tàc già mudn nói trong bài bào dd Thudng sinh vian ed thè doàn dupc bài bào dd viét ve vin de gì, VI du nhu: vàn hda, giào due, thè thao, an ninh, xà hói Mdi gid hpc mot sinh vian lan trude Idp trình bay phin dièm bào mi njình dà chuàn bj trude d nhà Vdi nhiing sinh vian diu tian viac dièm bao se khd bon vi sinh vién chua quen vdi tu vung bào chf vi thè sinh vién se thuc hién dièm bào theo timg mùc dd tu de dén khd: dièm bào tin thdi tiét, diém bào nhùng bài viét trén trang nhit, dièm bào càc bii vièt trén trang cuòi, diém bào trang thè thao, dièm bào trang vàn hóa, diém bào trang kinh té, diém bào nhùng su kién nói bàt nhit Uong tuin Vdi nhùng muc diu sinh vién chi cin néu tua de bài bào vi nói dupc bài bào dd ndi ve vin de gì Vdi nhùng trang chuyén muc sinh vian cin phài dpc bài bào va ndi lai nói dung bài bào bing Idi eùa
Trang 5mtoh de càc sinh vién khàc co thè hiéu dupc Két qua dành già bài diém bào eùa sinh vian ngoài viéc dua trén nói dung bài diém bào cdn dua vào khà nàng trinh bay bài ndi bang tiéng Viet va mùc dò da hiéu eùa bài ndi De ed dupc bài diém bào ndi trong khoàng 10 phùt sinh vién phài làm viac tir 1 dén 2 tiéng Riin diém bào giùp sinh vien bdt
sp khi dpc bào, tu tin hon vào tiéng Viat eùa minh va tu tin khi dùng nói trudc dàm dóng Phin diém bào thudng chiém 10% tóng sd diém thi cuòi ki Tit nhién khdng phài siidi vian nào cùng diém bào thành eòng ngay tu lin diu tian nhung phin Idn càc sinh vian déu ed gang hoàn thành phin này va dói khi rit xuit sic
3.4 Thuyét trmh
Trong sud't qua trinh hpc sinh vian sé dupc de nghi trình bay ve mot trong nhùng vin de ed tfnh If luàn sau:
- Tu do bào chf (ed lian ha vdi vin de tu do bào chf d nude eùa mình)
- Bào chf vói vàn hoà, vàn hpc
- Càc thè loai bào chi
- Vin de tan rièng tiéng nude ngoài, via't hoa tran bào
- Bào chf va su phàt trièn kinh té
- Dàc diém eùa càc loai bào in, bào ndi, bào hinh va bào dien tu
- Lich su ra ddi eùa bào chf Viet Nam
Theo kinh nghiém eùa chùng tdi thuyét trinh là phin nang nhit eùa mòn hpc Nd ddi hdi sinh vian phài ed mot kién thùfc tiéng Vièt khà chic de ed thè dpc càc sàch If luàn, hiéu dupc nhiing vin de khà trùu tupng trong dà va phài trình bay lai bang tiéng Viet cho càc sinh vién khàc hiéu Cung ed khdng hiém trudng hpp sinh vien chi chép sàch, tra tu dién va ndi lai mot càch mày mdc Cùng ed nhùng em khòng thè ndi dupc thi chùng tdi yau ciu làm bài viét Tit nhién diém
se thip hon Tuy vày, dd chi là nhùtig trudng hpp cà biét
Mdn Tiéng Viét qua bào chf thudng dupc day vào hpc kì 5, tue là sau khi sinh vién két thùc phin hpc tiéng Viet co bàn Ngay tu buoi diu giói thiéu de cuong mdn hpc, chùng tói dà cho càc em danh sàch mot sd tài liau tham khào va chi càc em càch mupn dpc de làm bài
219
Trang 6thuyét trinh Phin dóng càc em càm thay bùng thù vi dupc hpc mOl càch "ngudi lón" Phin thuyét trình thudng dupc dua vào tuin thiiln hoàc thù tu eùa mòn hpc va càc em khà hon thudng dupc khuyài khfch làm truóc Trudc khi lan thuyét trinh trude lóp, càc em thuòng phài cho giào vian huóng din xem truóc bài viét eùa mình de giào vién phàn bién bài va giùp càc em hiéu rd hon ve vin de mình sip trình biy Thudng thi vin de ludn khd hiéu vdi càc sinh vian khàc, dàc biat li khi càc em chi chép tir sàch Vi thè khi càc em trình bay giào vian phài giùp càc em dàt càu hdi de thu hùt su tàp trung chù y eùa sinh vién khàc hoàc giào vian phài giài thfch tham Chùng tdi thudng de nghi càc em sao bài viét eùa minh thành nhiéu bàn de càc sinh vièn khic tién theo ddi Thuyét trình thudng dupc làm thù hai trong gid hpc sau khi càc em dà dupc "hàm ndng" bing phàn Dièm bào nhung chua kip met Phin cuoi eùa gid hpc thudng là Dpc bào
Mòn Tiéng Viét qua bào chf thudng ed càc sinh vién eùa cac trudng dai hpc Nhàt Bàn va Uc dàng kf theo hpc Càc em này tao su sinh dòng bit ngd cho gid hpc, dàc biét là gid thuyét trình Hai de tii
Tu do bào chi va Vin de tén rièng tiéng nude ngoài dàc biét thu hùt càc em Hai de tài dd dupc dàng ki thuyét trình nhiéu nhit, gay tranh cài sòi nói nhit va ed nhiéu quan dièm trai ngupc nhat Ve vin de tu
do bào chi, chinh càc em cùng bit ngd ve tinh hinh va mùc dò tu do bào chf eùa Viét Nam khi tim tài liéu trén internet
Thuyét trình là phàn khd trong gid hpc Ngoài mdt sd em bao dan, cùng ed nhùng em nhùt nhàt, khòng tu tin Tao mot khòng gian dòi thoai thàn màt cùng là mot bude giùp càc em tu tin trinh bay y kién eùa mình Vói mot lich làm viéc nhu thè, mot gid hpc trdi qua rtì nhanh Tuy nhién thdi lupng hpc hién nay qua ft nén càc em khóng co nhiéu thdi gian dpc bào nhu trudc
4 Giùp ngudi hpc tu tin là mot trong nhùng bf quyét giùp hp tién bó nhanh nhat trong viéc hpc ngoai ngù Phàn dòng ngudi nude ngoài hpc tiéng Vièt sé rat vui néu hp cim mdt td bào lén dpc va hiéu dupc nò dù khòng phài là tit cà Thuc ra ngdn ngù bào chf khòng phài là ngdn ngii khd nàm bit vi nhu chùng tói dà ndi d trén dd là ngdn ngù dai chùng
Trang 7^ vói nhiing khudn pbép dàc tbù eùa mình "Hpc di dói vói hành" - mdn tiéng Viét qua bào chf dà dàp ùng dupc phàn nào tiéu chf dd
^ TÀI LEU THAM KHÀO
§
1 Dò Xuàn Ha (1997), Bdo chi vdi thdng tin qudc te, NXB DHQG
t
Ha Nói
2 Ha Minh Diic (1997), Bdo chi va nhiing vdn de li ludn va thuc
r//«, NXB DHQG Ha Noi
3 Hùu Thp (1997), Cdng viec eùa ngudi viét bdo, NXB Giào due
4 DÒ Quang Hung (Chù bian) (2001), Lich su bdo chi Viet Nam (1968 -1945), NXB DHQG Ha Nói
221