Qua công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của ngành nội vụ nói chung và Bộ Nội Vụ nói riêng đã phát hiện nhiều văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, trái với văn bản quy phạm của[r]
Trang 1Kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở
Bộ Nội vụ Trần Văn Khiêm
Khoa Luật Luận văn ThS Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử nhà nước pháp luật
Mã số 60 38 01 01 Người hướng dẫn: GS.TS Phạm Hồng Thái
Năm bảo vệ: 2014
Keywords Kiểm tra xử lý; Văn bản quy phạm pháp luật; Bộ nội vụ; Lịch sử nhà nước pháp luật
Content
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hiến pháp năm 2013 khẳng định Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân (Điều 2) Xây dựng Nhà nước pháp quyền đòi hỏi thực hiện quản lý đời sống xã hội bằng pháp luật và không ngừng tăng cường pháp chế Đảng và Nhà nước ta xác định: "quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật ( Điều 8) Để quản lý xã hội bằng pháp luật, các cơ quan Nhà nước đã ban hành nhiều
Bộ luật, Luật và các văn bản quy phạm pháp luật trên tất cả các lĩnh vực của đời sống nhà nước
và xã hội, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý và hội nhập quốc tế Đảng và Nhà nước ta luôn xác định: “Nâng cao năng lực quản lý và điều hành của Nhà nước theo pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và kỷ luật, kỷ cương” [13, tr.247]
Xuất phát từ thẩm quyền quản lý nhà nước, đặc điểm, điều kiện địa lý, kinh tế, văn hóa khác nhau ở các địa phương nên các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước ở Trung ương ban hành có nhiều quy định mang tính “định hướng”, “khung” để các cơ quan, người có thẩm quyền quy định cụ thể cho phù hợp, theo tinh thần phân cấp quản lý nhà nước Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực của các quy định mang tính định hướng cũng đã bộc lộ
Trang 2một số hạn chế nhất định Dựa trên các tiêu chí mang tính “đặc thù” của mình, nhiều Bộ, ngành, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các cấp đã ban hành văn bản có một số nội dung không phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành
Thực tiễn xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn những văn bản chất lượng chưa cao; văn bản quy phạm pháp luật được ban hành chậm đi vào cuộc sống, có những văn bản không có hiệu quả, có những văn bản mới ban hành đã phải sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ Điều này phản ánh tình trạng không triệt để tuân thủ quy định về thẩm quyền, cơ
sở pháp lý, trình tự, thủ tục trong việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật
Yêu cầu của việc xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật là phải đảm bảo tính pháp chế, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật Cơ quan, người có thẩm quyền ban hành VBQPPL phải tuân thủ trình tự, thủ tục, thẩm quyền, bảo đảm hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành Do vậy, kiểm tra, xử lý VBQPPL chính là tăng cường pháp chế trong xây dựng và ban hành VBQPPL của các Bộ, ngành, HĐND và UBND các cấp, đồng thời còn có vai trò quan trọng trong việc bảo đảm kỷ luật, kỷ cương trong xây dựng và ban hành VBQPPL, từng bước hoàn thiện hệ thống VBQPPL, bảo đảm VBQPPL được xây dựng, thực hiện đồng bộ, thống nhất từ trung ương đến địa phương, góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền của dân, do dân và vì dân
Thực hiện chủ trương đổi mới, xây dựng nhà nước pháp quyền, hội nhập quốc tế, cùng với yêu cầu phát huy dân chủ, tăng cường pháp chế thì yêu cầu quan trọng đặt ra là phải xây dựng một hệ thống pháp luật công khai, minh bạch, thống nhất và đồng bộ Việc xây dựng một
hệ thống pháp luật như trên đòi hỏi không chỉ quan tâm đến công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật mà việc xây dựng, tạo ra một cơ chế kiểm tra, xử lý văn bản đã được ban hành cũng cần được quan tâm đúng mức Cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền trong quá trình xây dựng và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền đã vô tình hay cố ý ban hành những văn bản không đúng thẩm quyền, trình tự do pháp luật quy định, làm cho hệ thống pháp luật không đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và đồng bộ Những nội dung sai trái trong các văn bản của các Bộ, ngành, địa phương ban hành nếu không được kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời sẽ cản trở sự nghiệp đổi mới, xây dựng nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế, làm chậm tiến độ của việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước Mặt khác, những văn bản sai trái cũng làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức và công dân
Công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật nhằm phát hiện và xử lý những văn bản không hợp hiến, hợp pháp của cơ quan, người có thẩm quyền đã được quy định tại Nghị định
Trang 3số 135/2003/NĐ-CP ngày 14/11/2003 và hiện nay là Nghị định số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ Khác với thẩm định văn bản quy phạm pháp luật (được thực hiện trước khi văn bản được ban hành), hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật được tiến hành sau khi văn bản được ban hành nhưng cũng góp phần đảm bảo tính minh bạch, đồng
bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật
Những năm qua, công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Bộ Nội Vụ, tuy mới triển khai nhưng đã đạt được một số kết quả, nhất là công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền Hàng năm, Bộ Nội Vụ tiến hành kiểm tra, xử lý và tổ chức các đoàn kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang bộ, HĐND và UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội Vụ Đồng thời, Bộ Nội Vụ cũng chỉ đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Bộ tăng cường công tác tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của Bộ trưởng Bộ Nội Vụ
Qua công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của ngành nội vụ nói chung và Bộ Nội Vụ nói riêng đã phát hiện nhiều văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, trái với văn bản quy phạm của cấp trên, nhất là các văn bản quy phạm pháp luật quy định về chế độ, chính sách đối với cán bộ công chức và công tác quản lý, phân cấp quản lý cán bộ, công chức Tuy nhiên, do
tổ chức pháp chế của Bộ mới được thành lập từ năm 2006, Sở Nội vụ các địa phương chưa có
tổ chức pháp chế hoặc chưa bố trí công chức chuyên trách thực hiện nhiệm vụ kiểm tra văn bản, nên công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang bộ, HĐND và UBND cấp tỉnh ban hành thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội Vụ còn bất cập, khó khăn cả về năng lực thực thi và nghiệp vụ công tác kiểm tra
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật nói chung và kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ nói riêng, học viên
chọn đề tài: “Kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Bộ Nội Vụ” làm đề tài luận văn thạc sỹ luật học
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Những năm gần đây, đã có nhiều bài báo khoa học, luận văn, đề tài nghiên cứu về hoạt động xây dựng và ban hành cũng như việc nâng cao chất lượng ban hành văn bản quy phạm pháp luật Đây là chủ đề thu hút nhiều nhà khoa học khác nhau như luật học, văn bản học, hành chính học…tiếp cận vấn đề dưới nhiều góc độ, cách nhìn khác nhau như các công trình sau:
Trang 4- Đề tài: "Cơ chế kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật - Thực trạng và giải pháp hoàn
thiện" của Viện khoa học pháp lý - Bộ Tư pháp (năm 2003)
- “Hoàn thiện cơ chế kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước
cấp bộ” của tác giả Nguyễn Văn Tuấn (Luận văn thạc sỹ luật học, Học viện Chính trị - Hành
chính Quốc gia Hồ Chí Minh, 2010)
- “Thực hiện pháp luật về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam” của
tác giả Phạm Văn Dũng (Luận văn thạc sỹ luật học, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia
Hồ Chí Minh, 2011)
- TS Lê Hồng Sơn, “Vai trò của công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật
trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thông pháp luật”, Tạp chí Dân chủ pháp luật, số chuyên
đề năm 2007
- TS Đinh Trung Tụng, “Nhìn lại bốn năm triển khai thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xử lý
văn bản quy phạm pháp luật”, Tạp chí Dân chủ pháp luật, số chuyên đề năm 2007
Các công trình dưới dạng cẩm nang nghiên cứu pháp luật mang tính nghiệp vụ và có giá trị ứng
dụng cao của Dự án VIE/2005 “Hỗ trợ thực thi Chiến lược phát triển hệ thống pháp luật đến năm
2010”, dưới sự giúp đỡ của một số tổ chức quốc tế, Bộ Tư pháp biên soạn một số quyển sách phục vụ
công tác nghiên cứu pháp luật: Quy trình soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật (1998); Hướng dẫn
nghiệp vụ soạn thảo, thẩm định văn bản quy phạm pháp luật (2002); Hướng dẫn nghiệp vụ rà soát,
hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật (2003); Bình luận Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (2005); Sổ tay nghiệp vụ soạn thảo, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các cấp (2010)…Những cẩm nang lập pháp trên đã nghiên cứu để đưa ra
những vấn đề có tính lý thuyết và nguyên tắc đối với công tác soạn thảo, ban hành, kiểm tra VBQPPL
Các bài báo, bài nghiên cứu trên các tạp chí Nhà nước và pháp luật, tạp chí Luật học, trên
các website, như: Tính hợp pháp và hợp lý của văn bản pháp luật và các biện pháp xử lý khiếm
khuyết của nó của PGS.TS Vũ Thư (Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 1, năm 2003); Văn bản QPPL và xử lý VBQPPL của Thạc sĩ Bùi Thị Đào (Tạp chí Luật học, số 10, 2007)…đã phân
tích rất sâu sắc và cụ thể về các tiêu chí đánh giá tính hợp pháp và tính hợp lý của văn bản nói chung và văn bản quy phạm pháp luật nói riêng; đồng thời bình luận khá logic, rõ ràng về từng biện pháp xử lý đối với văn bản pháp luật khiếm khuyết
Bên cạnh đó cũng có một số nghiên cứu riêng về hoạt động kiểm tra văn bản quy phạm
pháp luật của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân như: Cơ chế kiểm tra văn bản quy phạm
Trang 5pháp luật – thực trạng và giải pháp hoàn thiện – Viện khoa học pháp lý Bộ tư pháp; Kiểm tra
và xử lý văn bản quy phạm pháp luật do chính quyền địa phương ban hành ở nước ta hiện nay
của Thạc sỹ Trương Thị Phương Lan - Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2007; Luận
văn tiến sĩ Kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam hiện nay của tác giả Đoàn Thị Tố Uyên – Đại học Luật Hà Nội; Luận văn thạc sĩ Kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp
luật tại Ủy ban nhân dân quận Ba Đình thành phố Hà Nội của tác giả Phạm Hùng Phương –
Cao học khóa 12 – Học viện Hành chính; Luận văn thạc sĩ Kiểm tra văn bản quy phạm pháp
luật của Bộ Nội Vụ của tác giả Nguyễn Văn Đằng – Cao học khóa 15 – Học viện Hành chính
Những đề tài, công trình, bài viết nêu trên đã nghiên cứu và làm sáng tỏ một số vấn đề
lý luận và thực trạng hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, về thực hiện pháp luật trong hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản Nhìn chung các công trình đều đề cập đến công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở diện rộng và nghiên cứu về công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật nói chung, chưa có công trình nào nghiên cứu dưới góc độ lý luận
và thực trạng công tác kiểm tra, lý giải các nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, đề ra các giải pháp nâng cao chất lượng về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ Mặc dù vậy, những công trình trên là nguồn tài liệu quan trọng được tham khảo, sử dụng trong quá trình viết luận văn
3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
- Mục đích:
Mục đích của luận văn là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, đồng thời đánh giá thực trạng về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ thời gian qua, chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế trong công tác này; trên cơ sở đó đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu qủa công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ trong thời gian tới
- Nhiệm vụ:
+ Phân tích cơ sở lý luận về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật;
+ Đánh giá thực trạng về xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ;
+ Trên cơ sở phân tích thực trạng, luận văn đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ trong thời gian tới
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
Trang 6- Đối tượng nghiên cứu:
Công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật ban hành theo thẩm quyền của Bộ Nội Vụ; các văn bản quy phạm pháp luật do các Bộ, cơ quan ngang bộ, HĐND và UBND cấp tỉnh ban hành thuộc thẩm quyền quản
lý nhà nước của Bộ Nội Vụ
- Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu được giới hạn dưới góc độ luật học; nghiên cứu về công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền của Bộ Nội Vụ từ năm 2007 đến năm
2013
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận:
Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật, nhất là các quan điểm, chủ trương xây dựng và hoàn thiện pháp luật; xây dựng Nhà nước pháp quyền và tăng cường pháp chế
- Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu được đặt ra các phương pháp nghiên cứu
cụ thể được sử dụng gồm: Phương pháp phân tích, tổng hợp, thống kê, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, khảo sát thực tiễn nhằm đánh giá, kết luận và đưa ra những giải pháp, phương hướng
cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề đặt ra của luận văn
6 Điểm mới của luận văn
Luận văn là công trình nghiên cứu cơ bản, có hệ thống về cơ sở lý luận và thực tiễn
về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Bộ Nội Vụ
Kết quả nghiên cứu của luận văn có những điểm mới về mặt khoa học và thực tiễn như sau:
Thứ nhất, hệ thống hóa vấn đề lý luận về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật
Thứ hai, phân tích và đánh giá thực trạng, những thành tựu và hạn chế, tồn tại trong công tác
kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Bộ Nội Vụ
Thứ ba, đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm
tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật ở Bộ Nội Vụ trong thời gian tới
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
Trang 7Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần giải đáp một số vấn đề về lý luận cũng như thực tiễn về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ; góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức về công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội Vụ
8 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
- Chương I: Cơ sở lý luận về kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật
- Chương II: Thực trạng hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ
- Chương III: Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Nội Vụ
Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Nội Vụ (2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013), Báo cáo hàng năm về kết quả
công tác pháp chế, Hà Nội
2 Bộ Nội Vụ (2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013), Báo cáo hàng năm về kết quả
công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội
3 Bộ Tư pháp (2004,2005,2006,2007,2008,2009,2010), Báo cáo hàng năm về kết quả
công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội
4 Chính phủ (2003), Nghị định số 135/2003/NĐ-CP ngày 14/11 về kiểm tra và xử lý văn
bản quy phạm pháp luật, Hà Nội
5 Chính phủ (2005), Báo cáo số 164/CP-XDPL ngày 10/11/2005 về tình hình soạn thảo,
ban hành và kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, cơ quan ngang bộ để hướng dẫn thi hành luật, Nghị quyết của Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội
6 Chính phủ (2010), Nghị định số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 về kiểm tra và xử lý
văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội
7 Chính phủ (2010), Nghị định số 36/2012/NĐ-CP ngày 18/4/2012 về chức năng, nhiệm
Trang 8vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ, cơ quan ngang bộ, Hà Nội
8 Cao Kim Oanh (2011), Bàn về tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của văn bản
quy phạm pháp luật, Tạp chí dân chủ và pháp luật – Bộ tư pháp Số chuyên đề tháng
5/2011, tr.9-12
9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
10 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01 tháng 01 của
Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Hà Nội
11 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5 của Bộ Chính trị
về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội
12 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6 của Bộ Chính trị
về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội
13 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội
14 Đoàn Thị tố Uyên (2011), Về kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật ở Việt Nam hiện
nay, Tạp chí Luật học số 6/2011, tr.53-59
15 Nguyễn Văn Thâm (2010), Soạn thảo và xử lý văn bản quản lý nhà nước, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội
16 Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Khoa Nhà nước và Pháp luật (2004), Giáo
trình Lý luận chung về nhà nước và pháp luật, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội
17 Nguyễn Hoàng Anh (2012), Kiểm soát văn bản quy phạm pháp luật từ góc độ phân
quyền, Tạp chí nghiên cứu lập pháp số 1+2 (2010-2011)1/2012, tr 57-63
18 Nguyễn Sĩ Dũng – Hoàng Minh Hiếu (2010), Việc tổ chức thực hiện pháp luật trong
bối cảnh xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, số
13(174)7/2010, tr 5-13
19 Nguyễn Minh Đoan (2010), Văn bản quy phạm pháp luật và quy định của luật thực
định Việt Nam về văn bản quy phạm pháp luật, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 7(168)
4/2010, tr 5-10
20 Lê Hồng Sơn (2011), Pháp luật về kiểm tra xử lý văn bản quy phạm pháp luật, Đặc san
tuyên truyền pháp luật, số chuyên đề năm 2011
21 Quốc hội (2013), Hiến pháp 2013, Hà Nội
22 Quốc hội (1996), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội
23 Quốc hội (2001), Luật Tổ chức Chính phủ, Hà Nội
24 Quốc hội (2002), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi, bổ sung), Hà
Trang 9Nội
25 Quốc hội (2003), Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân, Hà Nội
26 Quốc hội (2004), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân
và Ủy ban nhân dân, Hà Nội
27 Quốc hội (2008), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội
28 Phạm Thái Quý (2012), Về việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của hội đồng
nhân dân các cấp, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp số 23(231)T12/2012, tr 37-42
29 Từ điển tiếng Việt (2003), Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng
30 Trường Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình Lý luận chung về nhà nước và pháp
luật, Nxb, Công an nhân dân, Hà Nội
31 Trần Đức Thú (2010), Thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật địa phương nhìn
từ thực tiễn, Tạp chí dân chủ và pháp luật – Bộ tư pháp Số 9(222)-2010, tr.61-64
32 Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội (2003), Giáo trình Lý luận chung về nhà nước
và pháp luật, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội