– Vào mùa hạ: gió mùa xuất phát từ vùng áp cao của nửa cầu Nam thổi theo hướng đông nam, vượt qua Xích đạo và đổi hướng thành gió tây nam nóng, ẩm mang lại nhiều mưa cho khu vực. – Vào [r]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ 1: KHU VỰC ĐÔNG NAM Á
A Kiến thức trọng tâm
1 Vị trí và giới hạn của khu vực Đông Nam Á
Đông Nam Á gồm phần đất liền và hải đảo
Nằm ở phía Đông Nam của châu Á
Nằm hoàn toàn trong đới khí hậu nhiệt đới
Tiếp giáp với Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, là cầu nối giữa châu Á và
châu Đại Dương
=> Có ý nghĩa quan trọng về mặt tự nhiên và kinh tế.
2 Đặc điểm tự nhiên
hướng núi Bắc-Nam, Tây Bắc – Đông Nam
Chủ yếu là núi, hướng Đông – Tây, Đông Bắc – Tây Nam
mùa, bão nhiều
vùng núi phía Bắc, chảy theo hướng Bắc – Nam, Tây Bắc – Đông Nam, chế độ nước theo mùa mưa
Các sông ngắn, chế độ nước điều hòa do mưa quanh năm
theo mùa, rừng thưa và xa van cây bụi
Rừng rậm thường xanh
3 Đặc điểm dân cư
Năm 2002 ĐNA có 536,2 triệu dân => Là khu vực đông dân
Mật độ dân số 119 người/km2 bằng mức TB của châu Á và cao hơn TB của
thế giới
Tỉ lệ gia tăng dân số : 1,5% cao hơn mức TB của châu Á và thế giới
Trang 2 Dân cư phân bố không đều: tập trung đông đúc tại các vùng đồng bằng và vùng ven biển
Dân cư Đông Nam Á sử dụng nhiều ngôn ngữ khác nhau, nhiều quốc gia thuộc hải đảo sử dụng tiếng Anh
4 Đặc điểm xã hội
Vừa có cùng nền văn minh lúa nước, nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa
Có nhiều nét tương đồng trong sản xuất và sinh hoạt, vừa có sự đa dạng trong văn hoá, tín ngưỡng từng dân tộc
Các nước có cùng lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc
=> Tất cả những nét tương đồng trên là những điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác toàn diện giữa các nước
5 Đặc điểm kinh tế
a, Nền kinh tế của các nước Đông Nam Á phát triển khá nhanh, song chưa vững chắc
- Nửa đầu thế kỷ XX, hầu hết các nước Đông Nam Á là thuộc địa, nền kinh tế lạc hậu và phải cung cấp nguyên liệu cho các nước mẫu quốc
- Năm 1997-1998, cuộc khủng hoảng tài chính làm cho suy giảm nền kinh tế các nước, sản xuất bị đình trệ
- Hiện nay, việc sản xuất và xuất khẩu nguyên liệu liệu vẫn chiếm vị trí đáng kể trong kinh tế của các nước
- Các vấn đề về môi trường, khai thác thác tài nguyên quá mức,… cần được các nước chú trọng hơn
b, Cơ cấu kinh tế đang có những thay đổi
- Hiện nay, một số số nước trong khu vực đang tiến hành công nghiệp hóa và đạt được những thành tựu
- Cơ cấu kinh tế của các nước trong khu vực chuyển dịch theo hướng tích cực
Trang 3B BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Câu 1: Quan sát hình 1.2 và hình 14.1, em hãy xác định vị trí địa lí của khu vực
Đông Nam Á
Vị trí địa lí khu vực Đông Nam Á:
Nằm ở phía Đông Nam của châu Á
Đông Nam Á gồm phần đất liền và hải đảo
Nằm hoàn toàn trong đới khí hậu nhiệt đới
Tiếp giáp với Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, là cầu nối giữa châu Á và châu Đại Dương
=> Có ý nghĩa quan trọng về mặt tự nhiên và kinh tế
Câu 2: Quan sát hình 15.1, cho biết:
Các điểm cực Bắc, Nam, Đông, Tây của khu vực thuộc nước nào ở Đông Nam Á?
Đông Nam Á là “cầu nối” giữa hai đại dương và hai châu lục nào?
- Các điểm cực Bắc, Nam, Đông, Tây của khu vực thuộc nước nào ở Đông Nam Á:
Điểm cực Bắc lấy tại điểm tận cùng về phía bắc của Mi-an-ma, trên biên giới của nước này với Trung Quốc, vĩ tuyến 28,5° Bắc
Điểm cực Tây lấy tại địa điểm tận cùng phía tây của Mi-an-ma, gần bờ biển vịnh Ben-gan, trên biên giới với Băng-la-đét, kinh tuyến 92° Đông
Điểm cực Nam lấy điểm lui về phía nam của phần tây đảo Ti-mo, thuộc In-đô-nê-xi-a, vĩ tuyến 10,5″ Nam
Điểm cực Đông lấy biên giới của In-đô-nê-xi-a trên đảo I-ri-an (còn có tên Niu Ghi-nê) Đây là đảo lớn thứ nhì trên thế giới (cùng với các đảo ven bờ rộng 413000 Km2) sau đảo Grơn-len, nằm ở phía bắc lục địa Ô-xtrây-li-a, phần tây của đảo thuộc In-đô-nê-xi-a, kéo dài đến kinh tuyến 140″ Đông; phần đông của đảo thuộc nước Pa-pua Niu Ghi-nê
– Đông Nam Á là “cầu nối” giữa hai đại dương: Thái Bình Dương và Ấn Độ
Dương và hai châu lục: châu Á và châu Đại Dương
Trang 4Câu 3: Quan sát hình 14.1, nêu các hướng gió ở Đông Nam Á vào mùa hạ và mùa
đông
Bài làm:
Vào mùa đông và mùa hạ, khu vực Đông Nam Á chịu ảnh hưởng của hai hướng gió khác nhau
– Vào mùa hạ: gió mùa xuất phát từ vùng áp cao của nửa cầu Nam thổi theo hướng đông nam, vượt qua Xích đạo và đổi hướng thành gió tây nam nóng, ẩm mang lại nhiều mưa cho khu vực
– Vào mùa đông: gió mùa xuất phát từ vùng áp cao Xi-bia thổi về vùng áp thấp Xích đạo, với tính chất khô và lạnh
Câu 4: Quan sát hình 14.1, trình bày đặc điểm địa hình Đông Nam Á và ý nghĩa
của các đồng bằng châu thổ thuộc khu vực này
Bài làm:
Đặc điểm địa hình Đông Nam Á:
Bán đảo Trung Ấn: Chủ yếu là núi, cao nguyên, hướng núi Bắc-Nam, Tây Bắc – Đông Nam Địa hình bị chia cắt mạnh, đồng bằng châu thổ hẹp ven biển
Quần đảo Mã Lai chủ yếu là núi, hướng Đông – Tây, Đông Bắc – Tây Nam, đồng bằng hẹp ven biển
Đồng bằng châu thổ: là vùng trồng lúa nước, nơi tập trung dân cư đông đúc, làng mạc trù phú…
