Nghiên cứu các xu hướng và yêu cầu nghề TT-TV trong xã hội hiện đại để từ đó đưa ra các kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực TT-TV tại [r]
Trang 1Khả năng đáp ứng yêu cầu nghề thông tin - thư viện của sinh viên được đào tạo tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân
văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Nguyễn Thị HồngThương
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS Chuyên ngành: Khoa học Thư viện; Mã số 60 32 20
Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Quý
Năm bảo vệ: 2011
Abstract Khái quát lịch sử hình thành, phát triển và chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ
chức của Khoa Thông tin – Thư viện (TT-TV) và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (KHXH&NV) Khảo sát hiện trạng trình độ của đội ngũ cán bộ đã được đào tạo ngành TT-TV tại Trường Đại học KHXH&NV, Đại học Quốc gia Hà Nội từ năm
1996 tới nay và đang công tác tại các cơ quan TT-TV trên địa bàn Hà Nội Nghiên cứu các xu hướng và yêu cầu nghề TT-TV trong xã hội hiện đại để từ đó đưa ra các kiến nghị và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực TT-TV tại Trường Đại học KHXH&NV nói riêng và cả nước nói chung
Keywords Khoa học thư viện; Nghề nghiệp; Sinh viên; Giáo dục đại học
Trang 2Content
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 8
1 Tính cấp thiết của đề tài 8
2 Tình hình nghiên cứu 10
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 12
4 Giả thuyết nghiên cứu 12
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 13
5.1 Đối tượng nghiên cứu 13
5.2 Phạm vi nghiên cứu 13
6 Phương pháp nghiên cứu 14
7 Ý nghĩa khoa học và ứng dụng của đề tài 15
7.1 Ý nghĩa lý luận 15
7.2 Ý nghĩa thực tiễn 15
8 Dự kiến kết quả nghiên cứu 15
NỘI DUNG: 17
Chương 1: KHOA THÔNG TIN - THƯ VIỆN VỚI SỰ NGHIỆP ĐÀO TẠO CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN 17
1.1 Khái quát về Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn 17
1.1.1 Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển của Trường 17
1.1.2 Cơ cấu tổ chức của Trường 18
Trang 31.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của Trường 20
1.2 Khái quát về Khoa Thông tin - Thư viện 22
1.2.1 Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển của Khoa 22 1.2.2 Chức năng và nhiệm vụ của Khoa 22
1.2.3 Cơ cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ của Khoa 23
1.2.4 Điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo của Khoa 23
1.3 Những khái niệm cơ bản và tầm quan trọng của chất lượng đào tạo nguồn nhân lực thông tin - thư viện 26
1.3.1 Khái niệm nguồn nhân lực và nguồn nhân lực Thông tin - Thư viện 26
1.3.2 Khái niệm phát triển nguồn nhân lực 27
1.3.3 Khái niệm khả năng đáp ứng 28
1.3.4 Khái niệm yêu cầu nghề nghiệp 29
1.3.5 Khái niệm chất lượng và chất lượng đào tạo nhân lực 29
1.3.6 Vai trò của chất lượng đào tạo nguồn nhân lực thông tin - thư viện 30
Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ THÔNG TIN - THƯ VIỆN ĐÃ TỪNG LÀ SV ĐƯỢC ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN 34
2.1 Số lượng và chất lượng sinh viên được đào tạo tại Trường từ năm 1996 tới nay 34
2.1.1 Số lượng sinh viên được đào tạo tại Trường từ năm 1996 tới nay 34
Trang 42.1.2 Chất lượng đào tạo của Khoa 35
2.2 Thực trạng đội ngũ cán bộ đang công tác trong các cơ quan thông tin - thư viện sau khi ra trường 39
2.2.1 Cơ cấu độ tuổi của đội ngũ cán bộ 39
2.2.2 Trình độ của đội ngũ cán bộ 41
2.2.3 Điều kiện làm việc của đội ngũ cán bộ 43
2.2.4 Điều kiện sống của đội ngũ cán bộ 48
2.3 Mức độ đáp ứng yêu cầu thực tế tại các cơ quan thông tin - thư viện 50
2.3.1 Mức độ đáp ứng yêu cầu về nghiệp vụ 50
2.3.2 Mức độ đáp ứng yêu cầu về ngoại ngữ 51
2.3.3 Mức độ đáp ứng yêu cầu về công nghệ thông tin 53
2.3.4 Nhận thức về nghề nghiệp của cán bộ 53
2.4 Một số nhận xét và đánh giá 56
2.4.1 Những ưu điểm 56
2.4.2 Những hạn chế 58
2.4.3 Nguyên nhân 60
Chương 3: YÊU CẦU CỦA NGHỀ THÔNG TIN - THƯ VIỆN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG ĐÁP ỨNG CỦA ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐƯỢC ĐÀO TẠO TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN 61
3.1 Yêu cầu của nghề thông tin - thư viện nói chung và ở Việt Nam nói riêng 61
Trang 53.1.1 Yêu cầu của nghề thông tin - thư viện trong xã hội
hiện đại 61 3.1.2 Yêu cầu của nghề thông tin - thư viện ở Việt Nam
hiện nay 62
3.2 Một số giải pháp nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu
của nghề thông tin - thư viện 64
3.2.1 Nhóm giải pháp đối với Khoa Thông tin - Thư viện 64 3.2.2 Nhóm kiến nghị giải pháp cho các cơ quan và các
cán bộ thông tin - thư viện 75
KẾT LUẬN 81
TÀI LIỆU THAM KHẢO 83 PHỤ LỤC
Trang 6References
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Tài liệu tiếng Việt
Các tài liệu chỉ đạo
1 Đại học Quốc gia Hà Nội, Quy chế về tổ chức và hoạt động của Đại
học Quốc gia Hà Nội, ban hành kèm theo Quyết định số 600/TCCB
ngày 01/10/2001 của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội
2 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn
quốc lần VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 21
3 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn
quốc lần VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr 112
Các tài liệu khác
4 Bùi Thị Phương Anh (2009), Nghiên cứu nguồn nhân lực TT-TV tại
một số trung tâm TT-TV trường đại học trên địa bàn Hà Nội, khóa
luận tốt nghiệp, Đại học KHXH&NV, tr 47
5 Ngô Văn Chung (2006), Đánh giá chung về tình hình kiến thức, khả năng thực hiện nhiệm vụ và ý thức tổ chức kỷ luật của sinh viên Khoa TT-TV, Trường Đại học KHXH&NV thực tập tại Thư viện
Trung ương Quân đội, Ngành TT-TV trong xã hôi thông tin - kỷ yếu
hội thảo khoa học, Nxb ĐHQGHN, tr 13
6 Nguyễn Vân Điềm (2005), Giáo trình Quản trị nhân lực, NXB Lao
động -Xã hội, Hà Nội, tr 8, 161
7 Nguyễn Thị Đông (2006), Chính sách quốc gia về đào tạo và sử dụng
cán bộ trong lĩnh vực TT-TV, Ngành TT-TV trong xã hôi thông tin -
kỷ yếu hội thảo khoa học, Nxb ĐHQGHN, tr 17-18
8 Lê Thị Thu Hà (2010), Dạy học theo phương pháp nghiên cứu khoa học, thích hợp với đào tạo ở Đại học phát huy tích cực vai trò người
học, Dạy và học ngày nay, (số 3), tr 16-18
Trang 79 Vũ Thị Huệ (2006), Tác động giữa cung và cầu trong vấn đề đào tạo
và sử dụng cán bộ TT-TV từ Trường Đại học KHXH&NV,
ĐHQGHN, Ngành TT-TV trong xã hội thông tin - kỷ yếu hội thảo
khoa học, Nxb ĐHQGHN, tr 27-29
10 Trần Hữu Huỳnh (2009), Báo cáo thành tích Khoa TT-TV, Đại học
KHXH&NV, tr 6
11 Phạm Thế Khang (2006), Chất lượng sinh viên và cán bộ chuyên nghành thư viện được đào tạo tại Trường Đại học KHXH&NV dưới
góc độ nhà quản lý, Ngành TT-TV trong xã hôi thông tin - kỷ yếu hội
thảo khoa học, Nxb ĐHQGHN, tr 32-36
12 Đàm Viết Lâm (2006), Một số nhận xét về chất lượng cán bộ TT-TV
đào tạo tại Trường Đại học KHXH&NV thuộc ĐHQGHN, Ngành TT-TV
trong xã hôi thông tin - kỷ yếu hội thảo khoa học, Nxb ĐHQGHN, tr 37
13 Hồng Lĩnh (2005), Yêu cầu mới của IFLA về đào tạo cán bộ thư
viện - thông tin, Tạp chí Thông tin - Tư liệu (số 3), tr 22-25
14 Nguyễn Thị Minh Ngọc (2006), Một vài nhận xét về chất lượng đào
tạo cán bộ TT-TV, Ngành TT-TV trong xã hôi thông tin - kỷ yếu hội
thảo khoa học, Nxb ĐHQGHN, tr 47-51
15 Trần Thị Quý (2001), Những yếu tố đảm bảo chất lượng đào tạo
ngành TT-T, kỷ yếu hội thảo khoa học ngành TT-TV lần thứ nhất, Nxb
ĐHQGHN, tr 192-202
16 Trần Thị Quý (2006), Kiến thức thông tin - lượng kiến thức cần thiết cho người dùng tin trong hệ thống giáo dục đại học ở Việt Nam hiện
nay, Ngành TT-TV trong xã hội thông tin - kỷ yếu hội thảo khoa học,
Nxb ĐHQGHN, tr 168-172
17 Trần Thị Quý (2008), Phát triển nguồn nhân lực TT-TV các trường
đại học ở Hà Nội, đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước, Hội nghị thư viện
các trường đại học, cao đẳng lần thứ nhất, tr 1-15
Trang 818 Phạm Hồng Thái (2010), Vai trò của thư viện trong việc đổi mới
phương pháp dạy và học, Tạp chí Thư viện Việt Nam (số 2) Tr 34-36
19 Trung tâm Thông tin Khoa học Focotech (2004), Nhân lực Việt Nam
trong chiến lược kinh tế 2001 - 2010, Nxb Hà Nội, tr 184
20 Trần Mạnh Tuấn (2006), Một số yêu cầu từ phía người tuyển dụng,
Ngành TT-TV trong xã hôi thông tin - kỷ yếu hội thảo khoa học, Nxb
ĐHQGHN, tr 70-74
21 Từ điển Bách khoa Việt Nam 2 (2002), Nxb Từ điển Bách khoa Hà
Nội, tr 478
22 Từ điển Bách khoa Việt Nam 3 (2003), Nxb Từ điển Bách khoa Hà
Nội, tr 148
2 Tài liệu Tiếng nước ngoài
23 National Research Council (1983), Education for Tomorrow's Jobs, Washington, D.C, National Academy Press, p 6
3 Các trang Web
24 Đại học KHXH&NV, http://ussh.edu.vn/category/introduction, 08/07/2010
25 Lương Minh Hải, Trách nhiệm đào tạo nguồn nhân lực trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay,
28/07/2010
26 Hiện đại hóa thư viện và hoạt động thư viện ở Việt nam, http://www.lic.vnu.vn/website//index.php, ngày 20/10/2010
27 Nguyễn Hoàng Sơn, Chuyên gia thông tin - thư viện sẽ làm gì trong kỷ
nguyên số, http://www.vietnamlib.net/chuyen-de-vietnamlib, ngày 20/07/2010