Chính vì những lý do đó, học viên quyết định lựa chọn để tài: “Tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc của BHXH huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La” làm đối tượng nghiên cứu [r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH
TÓM TẮT LUẬN VĂN
PHẦN MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM Y TẾ BẮT BUỘC TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI CẤP HUYỆN Error! Bookmark not defined
1.1 Bảo hiểm y tế bắt buộc Error! Bookmark not defined 1.1.1 Khái niệm bảo hiểm y tế bắt buộc và chính sách BHYT bắt buộc Error! Bookmark not defined
1.1.2 Khái niệm chính sách bảo hiểm y tế bắt buộcError! Bookmark not defined
1.1.3 Mục tiêu của chính sách bảo hiểm y tế bắt buộcError! Bookmark not defined
1.1.4 Nguyên tắc thực hiện bảo hiểm y tế bắt buộcError! Bookmark not defined
1.1.5 Đối tượng tham gia, mức đóng, trách nhiệm và phương thức đóng phí
bảo hiểm y tế bắt buộc Error! Bookmark not defined 1.2 Tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội cấp huyện Error! Bookmark not defined
1.2.1 Khái niệm tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc tại Bảo hiểm
xã hội cấp huyện Error! Bookmark not defined
1.2.2 Mục tiêu và tiêu chí đánh giá tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế
bắt buộc tại Bảo hiểm xã hội cấp huyện Error! Bookmark not defined
1.2.3 Nội dung tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc tại Bảo hiểm
xã hội cấp huyện Error! Bookmark not defined
1.2.4 Điều kiện tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc tại Bảo hiểm xã
hội cấp huyện Error! Bookmark not defined 1.3 Kinh nghiệm tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc tại Bảo hiểm
xã hội một số địa phương và bài học rút ra cho Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La Error! Bookmark not defined 1.3.1 Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La Error! Bookmark not defined
1.3.2 Kinh nghiệm của Bảo hiểm xã hội huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La Error! Bookmark not defined
Trang 21.3.3 Bài học rút ra cho Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
Error! Bookmark not defined Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM Y TẾ BẮT BUỘC CỦA BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LA Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu về huyện Thuận Châu và Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined 2.1.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
2.1.2 Tổng quan về Bảo hiểm xã hội huyện Thuận ChâuError! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc triển khai trên địa bàn huyện Thuận Châu giai đoạn 2013 - 2016 Error! Bookmark not defined 2.3 Thực trạng tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined 2.3.1 Thực trạng chuẩn bị triển khai chính sáchError! Bookmark not defined
2.3.2 Thực trạng chỉ đạo thực thi chính sách Error! Bookmark not defined 2.3.3 Thực trạng kiểm soát sự thực hiện chính sáchError! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt buộc của Bảo hiểm
xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
2.4.1 Đánh giá kết quả tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt BHXH
huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
2.4.2 Đánh giá theo nội dung tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y tế bắt
buộc của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
2.4.3 Nguyên nhân của điểm yếu trong tổ chức thực thi chính sách bảo hiểm y
tế bắt buộc của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận ChâuError! Bookmark not defined
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC THI CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM Y TẾ BẮT BUỘC CỦA BẢO HIỂM
XÃ HỘI HUYỆN THUẬN CHÂU, TỈNH SƠN LAError! Bookmark not defined
3.1 Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách Bảo hiểm y tế bắt buộc của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu đến năm 2020Error! Bookmark not defined
3.1.1 Quan điểm của Bảo hiểm xã hội Việt Nam đối với chính sách Bảo hiểm y
tế bắt buộc Error! Bookmark not defined
3.1.2 Mục tiêu phát triển Bảo hiểm y tế bắt buộc trên địa bàn huyện Thuận Châu
Error! Bookmark not defined
Trang 33.1.3.Phương hướng hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách Bảo hiểm y tế bắt
buộc của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách Bảo hiểm y tế bắt buộc của Bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined 3.2.1 Hoàn thiện chuẩn bị triển khai chính sáchError! Bookmark not defined
3.2.2 Hoàn thiện chỉ đạo thực thi chính sách Error! Bookmark not defined 3.2.3 Hoàn thiện kiểm soát sự thực hiện chính sáchError! Bookmark not defined
3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined 3.3.1 Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý ở Trung ươngError! Bookmark not defined
3.3.2 Kiến nghị đối với Bảo hiểm xã hội tỉnh Sơn LaError! Bookmark not defined
3.3.3.Kiến nghị đối với chính quyền các cấp Error! Bookmark not defined 3.3.4 Kiến nghị đối với đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế bắt buộc Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Trang 4DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BHXHVN Bảo hiểm xã hội Việt Nam
HĐND Hội đồng nhân dân LĐTBXH Lao động - Thương binh & Xã hội NSNN Ngân sách nhà nước
QLNN Quản lý nhà nước
Trang 5DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH BẢNG
Bảng 2.1: Tình hình nhân sự của BHXH huyện Thuận ChâuError! Bookmark
not defined
Bảng 2.2: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đ ối với việc xây dựng các kế hoạch triển khai chính sách
Error! Bookmark not defined
Bảng 2.3: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đ ối với hệ thống văn bản hướng dẫn triển khai chính sách
Error! Bookmark not defined
Bảng 2.4: Kết quả tập huấn thực thi chính sách BHYT cho cán bộ, nhân viên trong
bộ máy tổ chức thực thi chính sách BHYT huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
Bảng 2.5: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đối với công tác tập huấn triển khai chính sách Error! Bookmark not defined
Bảng 2.6: Kết quả tuyên truyền, tư vấn chính sách BHYT bắt buộc trên địa bàn
huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
Bảng 2.7: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đối với công tác truyền thông và tư vấn chính sách Error! Bookmark not defined
Bảng 2.8: Kết quả thực hiện chính sách BHYT bắt buộc trên địa bàn huyện Thuận
Châu trong giai đoạn 2013-2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 2.9: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đối với kết quả thực hiện kế hoạch chính sách Error! Bookmark not defined
Bảng 2.10: Tình hình thu, chi trả Quỹ BHYT bắt buộc trên địa bàn huyện Thuận
Châu giai đoạn 2013-2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 2.11: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đối với công tác quản lý thu, chi trả BHYT bắt buộc Error! Bookmark not defined
Bảng 2.12: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đ ối với sự phối hợp của các cơ quan, đơn vị trong thực thi
chính sách Error! Bookmark not defined
Trang 6Bảng 2.13: Tổng hợp các dự án phục vụ thực thi chính sách BHYT được triển khai
trong giai đoạn 2012-2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 2.14: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đối với các hoạt động hỗ trợ thực hiện chính sách Error! Bookmark not defined
Bảng 2.15: Đánh giá của đội ngũ cán bộ, nhân viên trong bộ máy tổ chức thực thi
chính sách đối với công tác kiểm soát sự thực hiện chính sách Error! Bookmark not defined
Bảng 3.1: Cơ chế phối hợp và hình thức phối hợp hoạt động trong tổ chức thực thi
chính sách BHYT bắt buộc Error! Bookmark not defined HÌNH
Hình 1.1: Các giai đoạn của quá trình tổ chức thực thi chính sách BHYT b ắt buộc
tại BHXH cấp huyện Error! Bookmark not defined Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức của BHXH huyện Thuận ChâuError! Bookmark not
defined
Hình 2.2: Cơ cấu bộ máy tổ chức thực thi chính sách BHYT b ắt buộc trên địa bàn
huyện Thuận Châu Error! Bookmark not defined
Hình 2.3: Kinh phí thực hiện công tác truyền thông và tư vấn chính sách BHYT
bắt buộc trên địa bàn huyện Thuận Châu trong giai đoạn 2013-2016
Error! Bookmark not defined Hình 2.4: Sự vận động của dòng tiền trong chính sách BHYTError! Bookmark
not defined
Trang 7TÓM TẮT LUẬN VĂN
1 Tính cấp thiết của đề tài
Bảo hiểm y tế là một trong hai chính sách xã hội quan trọng trong hệ thống an sinh
xã hội của Đảng và Nhà nước ta, là trụ cột chính của hệ thống an sinh xã hội, góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, bảo đảm ổn định chính trị và phát triển kinh tế, xã hội của nước ta Nhằm huy động sự tham gia của mọi người trong việc chăm lo sức khỏe nhân dân, thể hiện tính cộng đồng, tương thân, tương ái, hỗ trợ lẫn nhau, với sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, các bộ ngành, địa phương, việc thực hiện đề án BHYT toàn dân
đã đạt dược kết quả tích cực; người tham gia BHYT được hưởng dịch vụ y tế với chất lượng cao hơn, giảm chi phí cho người bệnh, góp phần giảm nghèo và phát triển bền vững, góp phần thực hiện công bằng xã hội, giữ vững ổn định chính trị - xã hội
Các hoạt động y tế với mục tiêu chăm sóc sức khoẻ và bảo vệ con người trước những tác động tiêu cực của môi trường sống Khi có được sức khoẻ tốt nhất, con người
có điều kiện để tiếp thu và phát triển trí thức cho mình nhằm xây dựng, nâng cao chất lượng cuộc sống của mình ngày càng tốt hơn
Theo báo cáo của BHXHVN, tính đến nay, trên cả nước có khoảng 70,8 triệu người tham gia BHYT, tăng 0,83 triệu người so với năm 2015 Tuy nhiên còn một số khó khăn, vướng mắc trong phát triển đối tượng tham gia BHYT, như huy động các nguồn lực tài chính để hỗ trợ người dân tham gia BHYT, trước mắt là hỗ trợ 30% mức đóng BHYT còn lại của các đối tượng thuộc hộ cận nghèo tại một số tỉnh, thành phố Hầu hết các địa phương chưa thể hỗ trợ BHYT cho hộ nông - lâm - ngư nghiệp có mức sống trung bình, học sinh, sinh viên thuộc các hộ gia đình đông con khó khăn về kinh tế
Theo quy định của Luật bảo vệ và Chăm sóc sức khỏe nhân dân thì mọi người dân
có quyền được chăm sóc sức khỏe và tiếp cận dịch vụ y tế Sử dụng cơ chế tài chính y tế thông qua BHYT để đạt được mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân Tuy nhiên, xuất phát
từ thực tế điều kiện kinh tế, xã hội của Việt Nam hiện nay, vấn đề thực hiện BHYT toàn dân hướng tới việc gia tăng tỷ lệ dân số tham gia BHYT được xác định là mục tiêu hàng đầu Tuy nhiên việc mở rộng đối tượng tham gia BHYT trong những năm qua gặp rất
Trang 8nhiều những khó khăn do những yếu kém trong khâu tổ chức thực thi chính sách phát triển đối tượng tham gia BHYT và do công tác tuyên truyền triển khia thực hiện chính sách đến với toàn thể nhân dân còn kém, chế độ chính sách đối với người nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi, người già, đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách xã hội; tuyên truyền vận động nhân dân mua thẻ BHYT, tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân
Huyện Thuận Châu là một huyện miền núi của tỉnh Sơn La Địa bàn rộng, số đơn
vị hành chính lớn; đầu tư cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ; trình độ dân trí thấp, không đồng đều giữa các vùng, thu nhập của người dân chủ yếu là phát triển trồng trọt, chăn nuôi manh mún chính vì vậy dẫn đến đời sống của nhân dân các dân tộc huyện Thuận Châu còn gặp nhiều khó khăn, đến tháng 2/2017 huyện có 18/29 xã trạm y tế chưa đạt chuẩn quốc gia về y tế Việc tiếp cận đến các chính sách của người dân còn hạn chế Do trình độ thấp nên đôi khi việc áp dụng các chính sách của nhà nước đến người dân còn chưa hiệu quả Cụ thể đối với chính sách Bảo hiểm y tế bắt buộc, kết quả thực thi còn nhiều hạn chế, sự tham gia của người dân chưa cao, cho dù việc tham gia BHYT mang lại lợi ích đến chăm sóc sức khỏe người dân Trước thực trạng đó đòi hỏi phải tìm ra cách thức, giải pháp hoàn thiện nhằm phát triển đối tượng tham gia BHYT tiến tới thực hiện BHYT toàn dân
Chính vì những lý do đó, học viên quyết định lựa chọn để tài: “Tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc của BHXH huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La” làm đối
tượng nghiên cứu luận văn thạc sĩ với mong muốn tìm kiếm được những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác tổ chức thực thi chính sách này trong thời gian tới
2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết và phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc của BHXH huyện Thuận Châu,
tỉnh Sơn La trong giai đoạn 2013-2016 để đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện công tác này cho giai đoạn 2017-2020
Để đạt được mục tiêu nêu trên, luận văn xác định một số nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau đây trong quá trình nghiên cứu:
- Xác định khung nghiên cứu về tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc tại
BHXH cấp huyện
Trang 9- Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc của BHXH huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La; đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu cùng các nguyên nhân dẫn đến những điểm yếu trong công tác này
- Đề xuất phương hướng và một số giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc của BHXH huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La
3 Nội dung nghiên cứu: Luận văn gồm có 3 chuơng
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc tại BHXH
cấp huyện
BHYT là một trong những chính sách xã hội quan trọng của Đảng và Nhà nước Chính sách BHYT bắt buộc đã được thể chế hoá và thực hiện theo Luật BHYT là sự chia
sẻ rủi ro Góp phần bảo đảm ASXH, phát triển kinh tế xã hội bền vững cho nước nhà
Theo Luật BHYT do Quốc hội ban hành ngày 14/11/2008, BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của Luật Về cơ bản, đó là một cách dành dụm một khoản tiền trong số tiền thu nhập của mỗi
cá nhân hay mỗi hộ gia đình để đóng vào quỹ do Nhà nước đứng ra quản lý, nhằm giúp mọi thành viên tham gia quỹ có ngay một khoản tiền trả trước cho các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, khi người tham gia không may ốm đau phải sử dụng các dịch
vụ đó, mà không phải trực tiếp trả chi phí khám chữa bệnh Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ thanh toán khoản chi phí này theo quy định của Luật BHYT
Khái niệm về tổ chức thực thi chính sách BHYT nói gọn lại như sau:
Sau khi Luật BHYT được hoach định, chính sách BHYT bắt buộc cần được thực thi trong cuộc sống Đây là giai đoạn thứ hai trong cả quá trình chính sách sau giai đoạn hoạch định, nhằm biến chính sách BHYT bắt buộc thành những hoạt động và đạt được kết quả trên thực tế Bộ máy hành chính Nhà nước chịu trách nhiệm chính đối với tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc Như vậy, tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc là quá trình biến chính sách BHYT bắt buộc thành những kết quả trên thực tế thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy Nhà nước, nhằm hiện thực hóa những mục
Trang 10tiêu mà chính sách BHYT bắt buộc đã đề ra
Quá trình tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc là quá trình đưa chính sách BHYT bắt buộc vào thực tế, được chấp nhận thông qua các hoạt động có tổ chức trong bộ máy hành chính của cơ quan BHXH các cấp, nhằm hiện thực hóa các mục tiêu mà chính sách BHYT bắt buộc đã đề ra
Quá trình này bao gồm ba giai đoạn: Chuẩn bị triển khai chính sách BHYT bắt buộc, Chỉ đạo triển khai chính sách BHYT bắt buộc, Kiểm soát sự thực hiện chính sách BHYT bắt buộc
CHƯƠNG 2: Phân tích thực trạng tổ chức thực thi chính sách BHYT bắt buộc của
bảo hiểm xã hội huyện Thuận Châu
BHXH xã hội huyện Thuận Châu là cơ quan trực thuộc BHXH tỉnh Sơn La đặt tại huyện, có chức năng giúp giám đốc BHXH tỉnh Sơn La tổ chức thực hiện chế độ chính sách BHXH, bảo hiểm y tế; quản lý thu, chi BHXH, bảo hiểm y tế trên địa bàn huyện theo phân cấp quản lý của BHXH Việt Nam và quy định của pháp luật
BHXH Thuận Châu hiện nay được cơ cấu thành 4 tổ nghiệp vụ: tổ tiếp nhận và quản
lý hồ sơ (bộ phận một cửa), tổ thu – sổ thẻ – kiểm tra, tổ chế độ chính sách, tổ kế toán - giám định - chi trả trong đó có 7 bộ phận chức năng gồm: Phòng tiếp nhận và quản lý hồ
sơ, phòng kế toán, phòng giám định, phòng thu, phòng cấp sổ thẻ, phòng công nghệ thông tin, phòng chế độ chính sách
Chuẩn bị triển khai chính sách BHYT bắt buộc:
BHXH huyện Thuận Châu chịu sự quản lý và chỉ đạo trực tiếp bởi BHXH tỉnh Sơn
La Về công tác Thu (chịu sự quản lý chỉ đạo trực tiếp bởi Phòng Thu – BHXH tỉnh), về công tác chính sách (chịu sự quản lý chỉ đạo trực tiếp bởi Phòng Chế độ chính sách – BHXH tỉnh) Giám đốc BHXH huyện Thuận Châu: chỉ đạo trực tiếp toàn bộ công tác thực hiện chính sách BHXH
BHXH huyện Thuận Châu xây dựng chương trình kế hoạch và các giải pháp triển khai chính sách BHYT bắt buộc, chỉ đạo phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành trong việc thực hiện chương trình, kế hoạch, giải pháp đề ra; Chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các bộ phận, đại lý triển khai thực hiện Nghị định, thông tư các văn bản hướng dẫn của Chính phủ, BHXH Việt Nam ban hành Tổng hợp tình hình và kết quả triển khai chính sách BHYT bắt buộc trên phạm vi huyện Phát hiện và đề xuất kịp thời những