Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững của tỉnh Ninh Bình

- Vận dụng cơ sở lí thuyết vai trò kinh tế của Nhà nước trong kinh tế thị trường áp dụng vào phân tích vai trò của Chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững tỉn[r]

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài Luận án

Phát triển du lịch bền vững đang trở thành chủ đề ngày càng được các quốc gia quan tâm Mục tiêu của Du lịch bền vững là: phát triển, gia tăng sự đóng góp của du lịch vào kinh tế và môi trường; cải thiện tính công bằng xã hội trong phát triển; cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng bản địa; đáp ứng cao độ nhu cầu của du khách và duy trì chất lượng môi trường

Ninh Bình - nằm ở cực Nam đồng bằng châu thổ sông Hồng Vùng đất này lại được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi, tạo nên nhiều danh lam thắng cảnh kỳ thú Bên cạnh đó Ninh Bình còn có nhiều di tích lịch sử nhân văn và danh lam thắng cảnh nổi tiếng của đất nước như Cố đô Hoa Lư, khu du lịch sinh thái Tràng An được ví như "Hạ Long trên cạn" (khu hang động Tràng An, khu Tam Cốc - Bích Động), Chùa Bái Đình, quần thể Nhà thờ đá Phát Diệm, Vườn quốc gia nguyên sinh Cúc Phương, khu thiên nhiên ngập nước Vân Long, suối nước nóng kênh gà, phòng tuyến Tam Điệp biện sơn… Tất cả những điều kiện đó đã tạo cho Ninh Bình một tiềm năng to lớn để phát triển đa dạng các loại hình du lịch hấp dẫn

Thực tế trong những năm qua, ngành du lịch Ninh Bình đã có những đổi mới, có bước phát triển nhanh đang dần trở thành ngành kinh tế quan trọng Song cũng như các ngành kinh tế khác, ngành du lịch Ninh Bình vẫn là một ngành chậm phát triển; chưa thực sự khai thác tiềm năng lợi thế so sánh vốn có của địa phương; bởi một mặt chưa đủ điều kiện để khai thác, mặt khác quan trọng hơn là QLNN đối với ngành du lịch còn có những bất cập, chưa thực sự tạo được môi trường kinh tế, pháp luật, xã hội thuận lợi để phát triển du lịch Sự hạn chế, kém năng động của các doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn tỉnh, là hệ quả hay là sản phẩm tất yếu của quá trình QLNN về quy hoạch và thực hiện quy hoạch ngành, về quan điểm định hướng phát triển, về tư duy và cơ chế, chính sách phát triển ngành, về đầu tư và thu hút đầu tư trong phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình Xuất phát từ những lý do đó, nghiên cứu đề

tài: “Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững

tỉnh Ninh Bình” là cấp thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu đề tài: Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững trên địa bàn tỉnh

Ninh Bình tới năm 2020 và tầm nhìn 2030 Theo đó, Luận án thực hiện được các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hoá các vấn đề lý luận về phát triển du lịch bền vững; vai trò của chính quyền cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững;

- Phân tích, đánh giá thực trạng vai trò của chính quyền cấp tỉnh trong phát triển

du lịch bền vững trên địa bàn tỉnh Ninh Bình thời gian qua;

- Đề xuất các nhóm giải pháp tăng cường vai trò của chính quyền trong phát triển

du lịch bền vững trên địa bàn Ninh Bình đến năm 2020 và tầm nhìn 2030

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Du lịch là một ngành kinh tế tổng hợp có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hoá cao Tuy nhiên, Luận án này chỉ tập trung nghiên cứu vai trò của chính quyền cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững trên địa bàn cụ thể - tỉnh Ninh Bình

- Phạm vi nghiên cứu: Vai trò chính quyền tỉnh Ninh Bình trong phát triển bền vững ngành du lịch trên địa bàn từ 2005 – 2013; đề xuất giải pháp đến năm 2020 và tầm nhìn 2030;

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận án sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử làm phương pháp nghiên cứu cơ bản Đồng thời, sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: trừu tượng hóa khoa học, lôgic-lịch sử, phân tích-tổng hợp, thống kê, mô hình hóa

5 Kết cấu của Luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung Luận án được chia làm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến chủ đề của

Luận án

Chương 2: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về vai trò của chính quyền

địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững

Chương 3: Thực trạng vai trò của chính quyền cấp tỉnh trong phát triển du lịch

bền vững tỉnh Ninh Bình

Chương 4: Phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao vai trò của chính quyền

địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ CỦA LUẬN ÁN

Liên quan đến chủ đề nghiên cứu, có thể chia thành các nhóm sau:

Nhóm 1: Nhóm các nghiên cứu về phát triển vùng địa phương và vai trò của Chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển các ngành và lĩnh vực tại địa phương Các nghiên cứu ở nhóm này đều cho rằng, vai trò hỗ trợ của chính

quyền địa phương ngày càng trở nên quan trọng Chính quyền cũng phải sáng tạo để

hỗ trợ, cổ vũ sự sáng tạo của doanh nghiệp Đồng thời, các doanh nghiệp lại đặt các vùng vào tình thế cạnh tranh với nhau theo các tiêu chí như nhân công tại chỗ, dịch

vụ cho các doanh nghiệp, cơ sở hạ tầng

Nhóm 2: Nhóm các nghiên cứu có liên quan đến phát triển bền vững và phát triển bền vững các ngành của nền kinh tế Các nghiên cứu đều thống nhất cho

rằng, cốt lõi nhất của phát triển bền vững chính là sự phát triển bảo đảm sự bền vững trên cả ba mặt kinh tế, xã hội và môi trường; thoả mãn được các yêu cầu của thế hệ hiện nay, mà không làm giảm khả năng đối với các thế hệ mai sau

Nhóm 3: Nhóm các nghiên cứu tổng quan về du lịch: Nhóm các công trình này

có rất nhiều nội dung và đi vào từng lĩnh vực cụ thể của ngành du lịch, nhưng chủ yếu là tập trung vào các ngành nghề kinh doanh du lịch và phát triển ngành du lịch để

du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của quốc gia hoặc địa phương; các bài viết trên mới chỉ nghiên cứu một số khía cạnh, đưa ra hướng giải quyết từng phần về tour, tuyến, điểm du lịch

Nhóm 4: Nghiên cứu về phát triển du lịch bền vững Các nghiên cứu này khái

quát theo các hướng: Thứ nhất, quan điểm về du lịch bền vững và du lịch không bền

vững Du lịch bền vững nhưng tập trung lại nó phải có những nội dung: Giảm thiểu các

tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên và môi trường nhân văn Du lịch phải thân thiện với môi trường; Đảm bảo lợi ích nhiều mặt của cộng đồng dân cư địa phương Tăng thu nhập cho địa phương; Phải có trách nhiệm về phát triển du lịch hôm nay và cả

mai sau Thứ hai, các nghiên cứu khẳng định vai trò của phát triển du lịch bền vững:

Trọng tâm của các nghiên cứu này nhằm giải thích cho sự cần thiết phải đảm bảo tính vẹn toàn của môi trường sinh thái trong khi tiến hành các hoạt động khai thác tài nguyên

phục vụ phát triển du lịch tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững Thứ ba, các nghiên

cứu nêu những nguyên tắc cơ bản đảm bảo phát triển du lịch bền vững Một số nguyên

tắc bền vững thường được dùng trong du lịch bao gồm: bền vững sinh thái, bền vững

văn hoá, bền vững kinh tế, có tính cách giáo dục, có sự tham gia của cộng đồng Thứ tư,

các nghiên cứu chỉ ra những dấu hiệu nhận biết về phát triển du lịch bền vững: Du lịch

bền vững có 3 hợp phần chính, đôi khi được ví như “ba chân”, đó là: i) Thân

thiện môi trường; 2i) Gần gũi về xã hội và văn hoá; 3i) Có kinh tế, nó đóng góp về mặt

kinh tế cho cộng đồng Thứ năm, các nghiên cứu chỉ ra những tiêu chí đánh giá tính

bền vững của du lịch Tiêu chuẩn du lịch bền vững toàn cầu hướng tới 4 mục tiêu chính:

hoạch định phát triển bền vững và hiệu quả, nâng cao lợi ích kinh tế xã hội cho cộng đồng địa phương, gìn giữ di sản văn hóa và giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực đối với

môi trường Thứ sáu, các nghiên cứu đề xuất giải pháp nhằm phát triển du lịch bền

vững tại các vùng địa phương Giải pháp phát triển du lịch bền vững, cho rằng cần thực

hiện các giải pháp sau đây: 1 Bảo vệ và khai thác hợp lý môi trường tự nhiên (bãi biển, dòng sông, cánh rừng, hệ sinh thái,…); 2 Bảo vệ và tôn tạo môi trường nhân văn (danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa lịch sử, truyền thống bản sắc dân tộc và địa phương,…);

3 Xây dựng kế hoạch quy hoạch khu du lịch một cách khoa học và xây dựng tầm nhìn;

4 Tính toán kỹ và quản lý chặt chẽ sức chứa du khách (không lạm dụng và tăng số lượng du khách quá sức chứa); 5 Đào tạo cán bộ và nhân viên du lịch có tính chuyên nghiệp cao (Kể cả ngành hướng dẫn du lịch và ngành khách sạn – nhà hàng – resort); 6 Gắn kết chặt chẽ giữa các tổ chức, hiệp hội du lịch, công ty du lịch và chính quyền địa phương trong việc quản lý du lịch bền vững ở các khu du lịch; 7 Nâng cao trách nhiệm bảo vệ môi trường đối với khách du lịch; 8 Đảm bảo phúc lợi xã hội và thu nhập cho cộng đồng dân cư địa phương Giáo dục truyền thống hiếu khách và giao lưu văn hóa; 9 Nâng cao vai trò quản lý giám sát của các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương đối với các khu du lịch

Tóm lại, qua sơ lược lịch sử các nghiên cứu về các vấn đề liên quan, chúng ta có thể khái quát thành những điểm sau:

- Trên thế giới, lĩnh vực du lịch và du lịch bền vững đã được nhiều nhà khoa học

và các tổ chức quốc tế quan tâm nghiên cứu Các ấn phẩm về lý luận và thực tiễn về vấn đề phát triển du lịch bền vững là những tài liệu bổ ích cho việc nghiên cứu và vận dụng cho các quốc gia bắt đầu tham gia tìm hiểu về loại hình du lịch này

- Ở Việt Nam, du lịch bền vững là một lĩnh vực còn mới mẻ, các vấn đề về lý luận của

du lịch bền vững đang tiếp tục được thảo luận để đi đến thống nhất về nhận thức và quan điểm trong các nhà nghiên cứu và điều hành du lịch Từ đó, Luận án lựa chọn hướng nghiên cứu là vai trò của Chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam, trong đó đi sâu vào trường hợp cụ thể là địa phương tỉnh Ninh Binh

- Vận dụng cơ sở lí thuyết vai trò kinh tế của Nhà nước trong kinh tế thị trường áp dụng vào phân tích vai trò của Chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình, Luận án đánh giá thực trạng và đề xuất định hướng nhằm tăng cường vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh để đảm bảo sự đóng góp tích cực của du lịch đối với sự phát triển kinh tế xã hội và sử dụng bền vững tài nguyên, môi trường địa phương

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN

VỀ VAI TRÕ CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH TRONG

PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG 2.1 CÁC BÊN LIÊN QUAN TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH

Hình 2.1 Các bên liên quan tham gia vào hoạt động du lịch

Nguồn: Trần Thị Minh Hòa (2013)

2.2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG 2.2.1 Phát triển bền vững

Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng các nhu cầu của hiện tại nhưng không làm tổn thương đến khả năng đáp ứng các nhu cầu của thế hệ tương lai Yêu cầu của khái niệm phát triển bền vững còn có thể được mô tả:

Hình 2.1 Tam giác phát triển bền vững 22.2 Phát triển du lịch bền vững

Hiện nay đa số ý kiến các chuyên gia trong lĩnh vực du lịch và các lĩnh vực có

liên quan khác ở Việt Nam đều cho rằng: Phát triển du lịch bền vững là hoạt động

khai thác có quản lý các giá trị tự nhiên và nhân văn nhằm thỏa mãn các nhu cầu đa

Kinh tế phát triển

Môi trường trong sạch

Văn hoá

có bản sắc

dạng của khách du lịch, có quan tâm đến các lợi ích kinh tế dài hạn trong khi vẫn đảm bảo sự đóng góp cho bảo tồn và tôn tạo các nguồn tài nguyên, duy trì được sự toàn vẹn về văn hóa để phát triển hoạt động du lịch trong tương lai; cho công tác bảo

vệ môi trường và góp phần nâng cao mức sống của cộng đồng địa phương

2.2.3 Mục tiêu và các nguyên tắc cơ bản của phát triển du lịch bền vững

* Mục tiêu của phát triển du lịch bền vững:

- Bền vững về kinh tế: là sự phát triển ổn định, chắc chắn và lâu dài của nền

kinh tế

- Bền vững về tài nguyên và môi trường: là việc sử dụng các tài nguyên không

vượt quá khả năng tự phục hồi của nó, sao cho đáp ứng được nhu cầu phát triển hiện tại song không làm suy yếu khả năng tái tạo trong tương lai

- Bền vững về văn hoá xã hội: là việc khai thác đáp ứng các nhu cầu phát triển

du lịch hiện tại không làm tổn hại, suy thoái các giá trị văn hoá truyền thống để lại cho các thế hệ tiếp sau

* Nguyên tắc của du lịch bền vững: Muốn đảm bảo phát triển du lịch bền vững, thì nhất thiết chúng ta phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc của phát triển bền vững, bao

gồm các nguyên tắc sau: Khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên một cách hợp lý;

Giảm thiểu chất thải ra môi trường, hạn chế việc tiêu thụ quá mức; Phát triển phải gắn liền với nỗ lực bảo tồn tính đa dạng; Quy hoạch phát triển du lịch phải phù hợp với quy hoạch tổng thể kinh tế - xã hội; Chú trọng việc chia sẻ lợi ích với cộng đồng địa phương trong quá trình phát triển; Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương vào các hoạt động phát triển du lịch;Thường xuyên trao đổi tham khảo ý kiến với cộng đồng địa phương và các đối tượng có liên quan trong quá trình phát triển du lịch; Chú trọng đào tạo nâng cao nhận thức về tài nguyên, môi trường; Tăng cường tính trách nhiệm trong hoạt động xúc tiến du lịch; Thường xuyên tiến hành công tác nghiên cứu

2.2.4 Đánh giá tính bền vững của phát triển du lịch

Để đánh giá mức độ bền vững du lịch, chúng ta thường dùng các chỉ tiêu đơn và

bộ chỉ tiêu đơn Tổ chức du lịch thế giới WTO xây dựng hai bộ chỉ tiêu đơn là: chỉ tiêu chung cho ngành du lịch bền vững và chỉ tiêu đặc thù cho điểm du lịch Ngoài ra còn sử dụng phương pháp PRA (đánh giá có sự tham gia của cộng đồng) để đánh giá

2.3 VAI TRÕ CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG

2.3.1 Cơ sở khách quan quy định vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển du lịch bền vững

Trong hệ thống chính quyền địa phương, chính quyền cấp tỉnh là cấp hành chính

cao nhất trong 3 cấp chính quyền (tỉnh, huyện, xã) Vai trò của chính quyền địa

phương cấp tỉnh được thể hiện như bảng mô tả sau:

Bảng 2.5: Vai trò chính quyền địa phương

Phân cấp về chính sách Thực hiện chính sách của Trung ương

Xây dựng chính sách do Trung ương phân cấp, đánh giá chính sách của Trung ương trên địa bàn Phân cấp về quản lý hành chính Quản lý hành chính theo lãnh thổ, quản lý các

hoạt động kinh tế thuộc địa phương

Nội dung cơ bản của phát triển địa phương bao gồm:

- Xây dựng môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp

- Nâng cao tính cạnh tranh của doanh nghiệp

- Tạo cơ hội cho các doanh nghiệp mới dù họ là các nhà đầu tư từ bên ngoài hay các doanh nghiệp tại địa phương

2.3.2 Nội dung vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong phát triển

- Bối cảnh kinh tế, chính trị, xã hội chung của cả nước

- Tiềm năng, lợi thế riêng của địa phương trong phát triển du lịch, bao gồm: Tài

nguyên du lịch tự nhiên Nhân tố cơ sở hạ tầng và vật chất kỹ thuật du lịch; Nguồn nhân lực du lịch

2.4 KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ TRONG NƯỚC VỀ NÂNG CAO VAI TRÕ CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG VÀ BÀI HỌC CHO CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG TỈNH NINH BÌNH

Kinh nghiệm quốc tế (tỉnh Vân Nam – Trung Quốc; tỉnh Chon Buri – Thái lan; Khu tự trị Canary (Tây Ban Nha); Hàn Quốc) và một số tỉnh, thành địa phương của Việt Nam về vai trò của chính quyền địa phương trong phát triển

du lịch bền vững, đã rút ra một số bài học sau: Cần sự tham gia đầy đủ của tất

cả các bên liên quan từ cấp độ quốc gia cho đến cộng đồng địa phương trong quá trình lập kế hoạch và thực hiện phát triển du lịch; Tiêu chuẩn du lịch bền vững cần hướng tới các mục tiêu chính: hoạch định phát triển bền vững và hiệu quả, nâng cao lợi ích kinh tế xã hội cho cộng đồng địa phương , gìn giữ di sản văn hóa và giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực đối với môi trường Để phát triển du lịch bền vững, cần quan tâm tới nhiều khía cạnh, trong đó việc xây dựng chính sách sử dụng tài nguyên một cách hợp lí là một yếu tố đáng được quan tâm hàng đầu; Hoạt động du lịch bền vững cần chú ý tới khả năng tải của khu du lịch; Khuyến nghị về chiến lược để huy động các nguồn lực hỗ trợ công tác thực hiện và tính bền vững nên tập trung vào những nguồn lực mà đã sẵn có

ở cấp độ quốc gia và trong khu vực; Tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đi lại cũng được xem như một vấn đề chủ chốt cần hành động nhằm duy trì mức

độ phát triển của hoạt động du lịch Đối với cộng đồng, để đạt được mục tiêu của phát triển du lịch bền vững, cần phải nâng cao nhận thức của người dân về phát triển du lịch

Chương 3 THỰC TRẠNG VAI TRÕ CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH TRONG

PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TỈNH NINH BÌNH

3.1 TIỀM NĂNG, CÁC NGUỒN LỰC VÀ TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH NINH BÌNH

3.1.1 Tiềm năng và các nguồn lực phát triển du lịch Ninh Bình

Ninh Bình - nằm ở cực Nam đồng bằng châu thổ sông Hồng, được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi, tạo nên nhiều danh lam thắng cảnh kỳ thú với những dòng sông thơ mộng, những hồ nước mênh mông, tất cả như đang thầm thì câu

chuyện muôn đời của non và nước Bên cạnh đó Ninh Bình còn có nhiều di tích, danh lam thắng cảnh nổi tiếng của đất nước như Cố đô Hoa Lư, khu du lịch Tam Cốc - Bích Động, Chùa Bái Đình, Nhà thờ đá Phát Diệm… Tất cả những điều kiệm đó đã tạo cho Ninh Bình một tiềm năng to lớn để phát triển đa dạng các loại hình du lịch hấp dẫn

Tuy nhiên, các tài nguyên du lịch của Ninh Bình phần lớn vẫn ở dạng tiềm năng, một số đã được quan tâm nhưng vẫn ở dưới dạng quy hoạch mà chưa triển khai thành các dự án đầu tư cụ thể, nên chưa thể biến tiềm năng thành những sản phẩm du lịch

Hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch tuy thời gian gần đây đã được chú trọng đầu

tư nhưng nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu; trình độ dân trí còn thấp, nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ quản lý và kinh doanh còn thiếu, lao động nhàn rỗi thiếu việc làm còn nhiều

Tất cả các yếu tố trên có ảnh hưởng đến quản vai trò của chính quyền tỉnh Ninh Bình trong phát triển Du lịch bền vững

3.1.2 Tình hình phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2005 - 2013

Có thể điểm qua về kết quả kinh doanh du lịch những năm gần đây:

3.1.2.1 Thị trường khách du lịch

Giai đoạn 2000-2013, du lịch Ninh Bình đã có bước phát triển đáng kể, tốc độ tăng trưởng về khách du lịch đạt 19,2%/năm Các thị trường nổi bật đưa khách đến Ninh Bình trong giai đoạn này là Đài Loan, Nhật, Pháp, Mỹ, Anh, Hồng Kông, Thái Lan, Trung Quốc, tuy nhiên đang có sự chuyển hướng đến những thị trường tiềm năng là Nga, ý, Thuỵ Điển, Thụy Sỹ, Đan Mạch, Hà Lan

3.1.2.2 Hệ thống các nhà cung cấp

Tính 31/12/2013, toàn tỉnh có 276 cơ sở lưu trú du lịch với 91 khách sạn, 185 nhà nghỉ, nhà khách với tổng số 4.119 buồng ngủ, trong đó có 1 khách sạn đạt tiêu chuẩn 4 sao, 24 khách sạn đạt tiêu chuẩn 2 sao và 7 khách sạn đạt tiêu chuẩn 1 sao Cơ sở lưu trú chủ yếu tập trung ở thành phố Ninh Bình (119 cơ sở), huyện Hoa Lư (24 cơ sở), thị

xã Tam Điệp, huyện Nho Quan, Gia Viễn (18 cơ sở) là những khu vực có tiềm năng

và hoạt động du lịch tương đối phát triển Nhìn chung cơ sở lưu trú trên địa bàn còn có quy mô nhỏ, dịch vụ và chất lượng phục vụ còn nhiều hạn chế, chưa đồng bộ và đa dạng; số cơ sở được thẩm định xếp hạng mới chỉ chiếm 14,3%

3.1.2.3 Kết quả kinh doanh

Sự tăng trưởng của các dòng khách du lịch và mở rộng đầu tư kéo thu nhập du lịch cũng tăng theo So với các tỉnh khác trong vùng đồng bằng sông Hồng và duyên hải đông bắc, tổng thu từ du lịch của Ninh Bình vươn lên đứng thứ 4 toàn vùng

Bảng 3.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của ngành du lịch Ninh Bình

Tốc độ tăng trưởng (%)

Số lượng (nghìn lượt)

Tốc độ tăng trưởng (%)

Tổng số (tỷ đồng)

Tốc độ tăng trưởng (%)

Nguồn: Sở Văn hóa - Thể thao - Du lịch [55], [56], [57], [58], [63], [70]

3.2 HIỆN TRẠNG VAI TRÕ CỦA CHÍNH QUYỀN CẤP TỈNH TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG TỈNH NINH BÌNH

3.2.1 Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong xây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình

Ninh Bình nhận thức được tầm quan trọng của công tác định hướng phát triển du lịch - tháng 11/1995 dự thảo chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Ninh Bình giai đoạn 1996-2010 hoàn thành Tuy nhiên, giữa các mục tiêu chiến lược xác định và kết quả thực hiện còn có khoảng cách quá xa: các dự báo và tiêu chuẩn định mức để tính toán quy hoạch là chưa chuẩn xác đối với Ninh Bình ; tốc độ xây dựng các quy hoạch chung, quy hoạch chi tiết, các dự án cụ thể cònchậm; các khâu tổ chức thực hiện sau quy hoạch chưa tốt; công tác chỉ đạo thực hiện các định hướng chưa tốt, đặc biệt là chỉ đạo công tác xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng du lịch

3.2.2 Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong việc ban hành các văn bản pháp quy tạo dựng hành lang pháp lý cho phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình

Để thực hiện định hướng phát triển du lịch và từng bước đưa ngành du lịch tỉnh Ninh Bình trở thành ngành kinh tế động lực nhằm tạo điều kiện thúc đẩy các ngành

kinh tế khác phát triển; trong giai đoạn 2005-2013, tỉnh Ninh Bình đã thực hiện chính sách về phát triển du lịch trên một số lĩnh vực như sau: thu hút đầu tư của tỉnh Ninh Bình; chính sách đất đai cho phát triển du lịch; chính sách tài chính, tín dụng, giá cả đối với phát triển du lịch; chính sách quản lý tài nguyên và chất lượng du lịch

3.2.3 Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong xây dựng tổ chức bộ máy và quản lý phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình

3.2.3.1 Về xây dựng tổ chức bộ máy

Với ưu điểm là bộ máy quản lý nhà nước về du lịch đang từng bước được hoàn thiện và nâng cao hiệu lực như: tinh giản biên chế, bố trí cán bộ có năng lực, trình độ đảm nhận các vị trí chủ chốt đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch trong tiến trình hội nhập theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho các thành phần kinh tế kinh doanh và đầu tư vào du lịch

3.2.3.2 Về quản lý phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình

Phần này tập trung đi sâu phân tích các nội dung chủ yếu đó là: Điều hành về đầu tư

du lịch; Điều hành về đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng du lịch; Điều hành phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng sản phẩm hiện có; Điều hành xúc tiến, mở rộng thị trường, liên kết phát triển du lịch; Điều hành sắp xếp các DNNN và hệ thống doanh nghiệp du lịch; Điều hành hoạt động đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực;

3.2.4 Vai trò của chính quyền địa phương cấp tỉnh trong tổ chức hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra phát triển du lịch bền vững tỉnh Ninh Bình

Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động trong lĩnh vực du lịch, đây là nhiệm vụ thường xuyên mà các cơ quan QLNN phải thực hiện trong quá trình quản lý, điều hành của mình Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành, kiểm tra, kiểm soát, đó là nhiều nơi còn bị buông lỏng, thiếu sự quản lý thống nhất, đồng bộ và còn có sự chồng chéo giữa quản lý ngành và quản

lý lãnh thổ giữa các ngành, các cấp Nhiều vấn đề còn lẫn lộn, chưa phân định rõ giữa QLNN với quản lý kinh doanh Việc cải tiến các thủ tục hành chính còn chậm, nhiều cửa, nhiều cấp, gây phiền hà cho doanh nghiệp, nhất là trong việc thành lập doanh nghiệp, cấp giấy phép kinh doanh khách sạn, nhà khách, nhà trọ

và vận chuyển khách du lịch, các thủ tục xin xác lập quyền sử dụng nhà, đất, mặt nước và cảnh quan, các thủ tục xin giấy phép tham quan

3.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG VAI TRÕ CỦA CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CẤP TỈNH TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH NINH BÌNH THEO TIÊU CHÍ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

3.3.1 Như ̃ng mă ̣t tích cực

3.3.1.1 Đối với tiêu chí bền vững về kinh tế

- Kết quả hoạt động kinh doanh du lịch: Trong những năm gần đây, lượng khách

du lịch đến Ninh Bình ngày một tăng

Số lƣợng

% tăng so với năm trước

Số lƣợng

% tăng so với năm trước

Nguồn: Niên giám Thống kê các năm tỉnh Ninh Bình

Doanh thu lĩnh vực du lịch trong thời gian qua có mức tăng trưởng nhanh, năm

2013 doanh thu đạt 897,446 tỷ đồng, tăng 15,54% so với năm 2012 tương ứng với mức tăng 120,685 tỷ đồng

Bảng 3.9: Doanh thu từ hoạt động du lịch tại Ninh Bình