Kỹ năng giao tiếp trần thị việt hoài, lê thị thanh ngà, đinh thị sen

Một số cách wểu về giao tiếp ぃGお0 tiếp，， là một 仿 rất thô打g dụng - rất quen， rất hay được nhac đến， bởi nó g?i tên một mảng hiện thực rất quen thuộc VƠI tất cả chủng ta — một hoが động

TRAN THI VIÊT HOÀI - LÊ THI THANH NGÀ - ĐINH THI SEN

LỜI NÓI ĐÀU

‘‘Học ăn， học nỏi， học gói， học mơ câu thành ngữ bữo đời nay

khong khó lỷ giai vì giao れ êp ỉà m か hỡ が động đê 1:hực hiẹn nó người tữph が có sự linh hoạt， ứiícn ưng， hiến れ Oữ kbongngừng Một ũai viết hay một cuon sảch về giao れ ểp cũng chi được viết

ブ

dươi góc nhìri， quan (ĩiem củữ tác giữ mà か OL vỏi mục ぶ ch phải

có m か cuon sách 化 ể hiện được góc nhìn, quan điem của mình cho sinh vien mình giang dạy 化 am khảo chính thức， nhóm giảng V お n

chúng toi đã nô lực viêt ra cuôn Kỹ năng giao tiêp.

Một thuạn lợi k れ ong nho ae Viet aược cuon sack nav ỉữ chung

toi aa trực nep が ang dạy ve giữo れ ep， ky nang を ữo れ ep nhieu nam VƠI hang か am Lơp sinh vien Thuạn ỈỢI quan か ọng れ ơn lữ nhom giang vien chung toi được ãao tạo chuyên sau ơ oa ỉin れ vực: tam

lỷ học ậhạc ぶ Đinh Thị Sen)， xã h が học (ìhạc ぷ Trân Thị Việt Hoai) và ngôn ngư học け hạc sĩ ム e Thị rhanh Ngà) là ba lĩnh vực

trình hay dê hieu， dê nnơ， dê vạn dụng か ong cuon sảch củữ mình

打 y vọng VƠI những が đữ được c れ ung toi ap ủ， trình bảy， cuon sách

se là sảch gối đầu giường cho các hạn sinh vien khi học môn học

CẢC TẢC GIẢ

'餘

顯

Chương 1: Những vãn đê chung vê giao れ êp

V Â N Đ É K H Ả I N巧M G IA O T IÉ P

1.1 Một số cách wểu về giao tiếp

ぃGお0 tiếp，， là một 仿 rất thô打g dụng - rất quen， rất hay được

nhac đến， bởi nó g(?i tên một mảng hiện thực rất quen thuộc VƠI tất

cả chủng ta — một hoが động mà mを con ngươi chung ta dù muốn

hay không đều đang tham giも đang thực Inẹn mを ngày Cnmh vì

vậy mà đã cỏ rất nhieu cách hiểu về giao tiếp.

ngươi， hiẹn thực hỏa các quan hệ xã họi giưa chủ thể này vởi chu thể khác

2/ Giao tiep là s\r c打化 se y nghi， tinh cảm thông tin vởi một hoặc

nhieu người.

3/ Giao tiếp là quá trình xác lập và vận hành moi quan hệ giưa

ngươi va ngươi nham 化ỏa mãn nhu cầu lẫn nhau.

4/ い化0 tiep là một quá trình tâm lý dien ra 1X0打g khoảng thơi

gian xác かnh có mở đầu， dien bien và kết thủじ

5/ uiao むep là hoが aọng X么c lập， vận hành các mối quan hệ giưa

co打 ngươi VƠI con ngươi nham thỏa mãn nhưng nhu cầu nhất かnh.

6/ Gお0 れep là một quá trình thiết lập moi quan hẹ hai cnieu giưa

một rigươi VƠI một ngươi hoạc VƠI nhieu ngươi xung quanh， liíên quan đến sự truyền đが tnong aiẹp và sự đáp ứng VƠI SỊT tmye打かt

グ

7/ Giao tiep là một quá trình qua đó chủng ta phát và nhận

:藏5驚 も を ー 麵 9 k‘も 知 ;が 冷;>， ；ể 、 がが*’^ ®

Chương I : Nhưng van đe chung ve が aơ tiep

化Ông tìn，suy nghi， CO y kien va thai đọ đe CO được s\r ứiong cam

va nanh đọng.

8/ Giao tieD la sự tiep xuc tâm iy 巧ưa ngươi VƠI ngươi， thong

quな đỏ con 打gươi trな0 QOI với nh江u Vら tlioĩig tin，Vら cảm xủも nhậ打

biet lẫn nhau， ảnh hưởng， tác động qua おi VƠI nhau.

đáp ứng

11/ Theo Bách khoa U)àn thư mở Wikipedia

Hiểu biết lẫn nhau;

ĩac động va anh hưởng lẫn nhau

tiếp Tư tưởng về giao tiếp được đề cập đến từ thời Cổ đại qua thời kỳ Phục hưng và đến giữa thế kỷ XX thì hình thành nên một

Chương 1 :Những vãn đê chung vê giao tìêp

gồm các hành động riêng rẽ mà thực chất là chuyển giao thông

nhà tâm lý học người Anh M.Argyle ơa mô tả quá trình anh hưởng lẫn nhau qua các hình thưc liep xủc khác nhau Ông coi giao hep

gian Đồng thơi， nna tâm lý học Mỹ T.Sibutanhi cung làm ro khai

lẫn nhau và sự thích ửng hành vi của các cá thể tham gia quá trình

phương pháp hoạt động làm gian đơn hỏa sự thích ứng hành vi lẫn nhau của con ngươi Những cử chỉ va am aiẹu khác nhau trở thành

グ

Có the tnay， các tác gia trên mơi chỉ dừng lại ơ Sự mô tả be ngoai

của hiẹn tượng giao 1:iep.

Cũng có nmeu ý kien phản aoi nhưng cách hieu trên， chẳng hạn

Chương I : Những vãn đê chung vê giao れ êp

cử chỉ， cai nhìn Theo quan aiem ấy， không cỏ sự đoilập giưa giao

toàn vẹn

tương ho và tri giac

thông tin từ một ngươi hay một nhóm cho một ngươi hay một nhóm

hai bên đều vận dụng một mã chung

lai lẫn nhau

Chương Ỉ : Những vãn đê chung Vẻ giao れ êp

'he， trang phục

Như vậy， có rất nhieu cách hieu khác nhau ve giao hep， moi tác

Iieu về giao 1:iep theo cách neng và làm noi bật khía cạnh nào đó

Với rお nhieu c么ch nieu được かình Day Irên， chủng 101 muốn ぶ

iến cách hieu về giao むep mà chủng tôi cho là hiẹu quả nhất để

rộng đường bàn luận cho những vấn đề sau:

Để hieu rõ khai mẹm Ixên chúng ta cần làm sáng tỏ 化em một số

aọi dung:

- Tin (d) aieu được truyền đi, bao cho Diet về sự viẹc, tình hình

なy ra.

がも V-,

Chương 1 :N れ ưng van đê chung vê giao だ êp

không noi， cơn đau nhức chỉ là một Irạng thai mình bà cảm nhận

cho ngươi khác

ỉ

2/ Ghra ngìTÒi với ngmn;

bầy đàn của chúng; ví dụ giưa con ong vởi con ong， giưa con kiến

động theo phản xạ có aieu kiẹn và đã được tập quen

し hương 1: N れ ưng van ae chung ve giao れ ep

Igươi: ngươi truyền tin phai hướng đến VƠI ngươi nhận tin, chắc

Igươi phát, đó chính \kgiao tiếp.

Chương I: Nmmg van ae chung ve giao tiep

quanh, từ tivi, internet, báo chi

nhận thức tìiì m ơilà bản chất của giao tiếp Bỏri con ngươi chung

2.2 Cặp bản ch む 化 ử hai: tính chủ 化 ể - tính が hội

し hương 1: Nhưng van ae chung ve giữo れ ep

ngươi phát truyền đến cho mình Có quan điem cho rang chủ thể

7

khác (^neu anh là ngươi phát till thì anh phai hướng đến ngươi nhận tin và ngược lại) Vì vậy， đi đôi với tính chủ the chính là r!>íA

Như vậy， giao tìêp là hoạt động được tạo ra bỏì chủ thê song

し hương 1: Nhưng van đe chung ve giao れ ep

kỳ là mươi lăm tuần học • Thuộc tình này của giao tiếp chính là

tỉnh đồng aại.

Ngoai ba cặp Dan chất trên， cỏ một số tác gia (đặc biệt là các

Chương I : Những vấn đế chung về giao tiếp

ク

của con - anh ta là phụ huynh; anh ta đên cơ quan vào phòng bẹnh

Chương 1: Nhưng van đe chung ve が ữo tiep

Bởi muốn có thông tin để trao đi thì phai có nhận thức; muốn tiếp nhận được ứiông tin phai có nhận thức Trao đoi ửiông tin và nhận

Giao tiếp là hoạt động れ ữo đoi thông tin gnta ngươi với ngiTỜi

thể|ổng hợp các mục đích đó vào hai nhóm cơ bản:

3.2.1 Nhóm mục ぶ ch xã hội

- Gịa,ọ れ ep đễ thwt lập, duy trì, cùng cố và ph お tríễn c 么 c mối quan hẹ xã hội

ứnét lập quan hệ để đối tượng tiếp nhạn， hieu mong muốn của

Chương 1 :Những vân đê chung vê giao れ êp

trie打moi quan hệ đó.

- Giao tiếp đè tồ chứCy điều khiển và phối hợp hoạt động với ngỉT が kh&c

- Giao tiep giuD giai tỏa được cãm xúc， cảm giac

Khi có cảm xúc nào đó， con ngươi ta luôn có nhu cầu giai tỏa

sẽ khỏe おn đê mẹ cho em được bii; mかngưòd Dẹ打h bị đau se phお

nỏi bác SI ae được hết đau •.

người đó trong môi trường Sống của họ Trong quá trì打h tiểp xủc

và xã họi con người

て hièt yếu lầ hời ĩìếu không còn giao tiếp, một xã hội dù phát

sinh ra vơi một C(T thể con người !sinh học hoàn tmẹn nhất cung

H aicô b éđ ư ợ cd ân làn g tìm th ấy v ào m ộ tn g ày th án g lO /1 9 2 0

Chương 1: Những vấn để chung về giao tìếp

し hương Ị : Nhĩmg van đe chung ve giao nep

em cung do chính ngươi dân đặt Trong nhật ky của ông Joseph

、

Amrito Lal Singh - vị mục sư aa cham sóc Imi co Dé tại trại trẻ mô

dần học được cách đứng thẳng， từ bỏ thoi quen an bẩn thỉu và sử

cung qua aơi vỉ chứng bẹnh suy thận

つ 〜

かがみなぞがláパんCII/Iぶぶ^なa/í AAỒ/Iタcổパ/る/!ぶÍTが• Có thê dân ra đây

Scotland thích phiêu lưu từ thơ ấu Năm 1704, khi 27 tuổi， Selkirk

sủng， thuôc lá， một cai rìu， một con dao, một cai noi và một quyên

Kinh 化ánh Ngày 2/2/1709, sau 4 năm 4 tháng Sống mか mình trên

ngư， chinh nhu cầu giao ttep mởi là n れ an tố quan か ọng 化 m con người ra đời.

Chương ỉ : Những vấn đế chung về giao tiếp

Giao ttep là ho が động か ữo đoi thông tin gum người với ngưưi

Chương 1: Những vấn đề chung vể giao tiếp

giao tiep và boi cảnh giao tiep

5.1 Chủ thê giao tiễp

gom ngươi phát 1:nong tin và ngươi nhận thông tin Chủ tne của

nang lực cần th I^ v etấtcảcácđ ặctín h đ ó

5.2 Nội dung giao tiếp

ス

trình vê vụ tai nạn lao aọng làm mình bị gãy tay trình quản đôc

燃 讀 弯 巧 诚

Chương 1: Nhưng van đe chung ve giữo tiep

nhan Y mo ta cơn đau tưc ngực minh aang phai chiu aựng cho bac

5.3 Phương tiện giao tìep

giao tiep (phương uẹn mã hóa nọi dung phát và phương tiẹn ma

Y sử dụng

し hương 1: Nnưng van đe chung ve giao tiep

aiẹu， nliịp cuẹu， âm lượng (luôn đi kèm vởi ngôn tư ơ dạng thức

âm thanh) và cỡ chư， kieu chư， nét chư， các dấu cham câu， cách

グ

iTÌnh Day • (luô打 đi kèm VƠI ngôn tư ơ dạng thức chư viêt)

ス

hai câu noi này ở phần phi ngôn từ: âm giọng của anh A và anh B Nếu anh A và anh B viet câu này vào giay thì phan ngôn từ giong

nhau cnmn là nét chư， Kieu ctiư， dâu câu của anh A và anh B

5.3.2 Phi ngôn ngữ

ミが；;

- Ánh mắt, nét mạt, nụ cươi

- Điệu bộ， cử chỉ， động tác

- Tư ứiế，tác phong

- Trang phục， trang sửc，か ang điểm

Chương I: Nhưng van đe chung ve giữo tiep

ngực， bệnh nhân Y mô tả cơn đau tức ngực mình đang phai chịu

Đe giao tiep hiẹu quả， mục đích giao tiếp luon phai được xác

5.5 B お cảnh giao tíếp

thơi gian va ơ một không gian nào đỏ

し hương 1: N れ ưng van đe chung ve giữo tiep

học được trinh Day chưa ke cac dien văn khai mạc， be mạc mọ)t buoi học gom nhieu tiet học， mọt tiet học gom nhieu hoạt aọng

thành nhưng kieu khác nhau

酵 : 涵 9 鱗

Chương 1 :Nmmg vản đê chung vê み ữo nep

ん 1 Dựa vào S ố lượng các bên tham gia giao tiep

- 巧 か 从ơが: hoが động おao tiếp của duy nhất một chủ thể Ví

6.2 Dựa vào nghỉ thức của hoạt động giao tiep

công cụ luôn đi cùng vởi nhau， hỗ trợ nhau trong bất cử hoが động giao tiếp nào.

và pnan hoi thông tin diễn ra tức thơi 1 rước đây， giao tiếp trực tiếp

nhau nửa vòng trai đất chủng ta vẫn có thể giao Iiep trực tiếp

- GiViớ わが AAỔ/Íタがc がrが là hoがđộng giao tiếp mà ở đỏ V巧c

6.5 Phân loại giao tíếp theo vị thế của các chủ thể giao tìếp

mạnh …)

- G;iao tiếp sư phạm

- Giao hep kinh doanh

Chương 1: Những vấn đế chung về giao tíếp

し hương I: Nhtms van đe chung ve giao tiep

lẫn phi ngôn ngư

giang vien đang giang bai， các sinh viên dươi lớp ngươi thì chamt

giang aương đỏ lủc đỏ có hàng loạt các hoạt động giao Iiep xảy ra vód rất nhieu hình ứiửc: chinh ứiức， phi chính thửc， song tìhoại， aọc thoại， đa thoại， tức thơi， khoĩig tức thơi

7.1.Nguyên t:ắc 化 gì?

Chương 1: Những vấn đề chung về giao tiếp

2QQ1••• ^Nguyên tăc ỉà な eu cơ hản được 巧 nh ra， nhât thi お phải tuân theo，，•

7.2 Neuyên tẳc giao れ ep là gì?

thủ nhỏm nguyên tắc cơ ban

い] lao Iiep là hoが động か幻ỡ ぶも• í/ĩổ巧g がn giưa 巧gがみ• VÓ7’ w各

Chương 1: Những vấn để chung về giao tiếp

- Đánh giá chính xác đối tượng giao tiếp

đủng đoi tượng giao tiếp

xác lập glim các chú t れ e giao れ ep か ong một ho がな ộng gỉao tiếp

眶 腳

Chương I : Những vãn đê chung vê giao tiêp

chính xác ve đoi tượng giao tiep Đay là nguyên tẳc vô cùng quan

hệ thong từ xưng hô vô củng phong phủ， pỉiưc tạp và tinh tế Hiểu chính xác về đoi tượng giao tiếp giúp chủng ta lựa chọn chính xác

tò ngữ xưng ho cho phù hợp

pháp tối ưu cỏ tìiể

7.3*2 Nhóm nguyên tẳc V(n thông tin

- Thông tin phai chinh xác

- Thông tin phải đầy đủ

- Thông tin pMi ro rang

が^ ^ ^ ^ ^

Chương I : Nhưng van đê chung vê giao tìêp

Bên cạnh nai nguyên tắc chính xác， đầy đủ thì nguvên tẳc rõ

đỏ mai chỉ nam trong đầu một ai đó

phai tuân thu nguyên tắc này

truyền tin hiẹu quả đến ngươi tiep nhận để họ tiep nhận nhanh nhất, dễ nhất, chính xác và đầy đủ nhất

sẽ đi đâu

し hương 1: N れ ưng van ae chung ve gỉữo tiep

giao tiếp một cách dễ dàng và hiẹu quả

ruân thủ ba nguyên tắc trên giup chúng ta định hướng hiẹu quả hoạt động giao Iiep để thỏa mãn cao nhất mục đích đã định

trên

し hương I: Nhưng van đe chung ve giữo れ ep

G れ ương ム ỈCv nang giao Iiep

món trứng rán đê chủng ta ứiưởng ứiửc? Chăc chan chưa roi， mà

nhiệt

r

し hương 2: I^y Hứng giữo ti€p

Vậy， kỹ năng giao tiếp là gì?

Chương 2: Kỹ năng giao れ êp

VƠI nhưng yêu tô knong cỏ san thì can phai xác aựih

giao tiep là những yếu tố được lựa chọn và sử dụng để thực Inẹn

VƠI chu thể giao tiếp nào đó tìiỉ se khôngcỏm ụcaichgiaotiep

vien B không cỏ nhu câu， mong muôn giang vien noi to hơn và chậm lại hoạc cỏ song không chuyển thành mục đích nên không

總 *與 か V.:;1 ^ 4 3 ; 1 1 纖 画

Chương 2: Kỹ năng giao れ êp

r r 〜 つ

muôn bạn ây tăt nhạc， bạn muôn được yên tĩnh? Nêu bạn không xác

ở đâu? Khi nao/ Bang vhumig ttẹn n&o?

bạn muốn bố mẹ bạn phai noi chuyện lại với nhau Như vậy là bạn

ky năng cơ ban sau:

グ

2,1 ， 1 định mục đích giao tiep

bước tiếp 1:heo hiẹu quả Ví dụ， máy tính của bạn bị hong Bạn

Chương 2: Kỹ năng が ao tiếp

mục đích.

2.1.2 Đánh giá ch む hễ

Đ 么れ h giá ban thãìỉ

• ク

đánh gia ban tnan mình không đủ vị ứiế để noi đieu đó với bố mẹ

Bơi nêu bạn rtói thỉ Cỏ thê bo mẹ cho là sụr aoi hỏi; nhưng nêu Ông

打がnがứiì bố mẹ có thể ỉneu đỏ là nhu cầu chính đáng.

し hương 2: Ky nang giao む ep

khong cân sự tư vân mà cân tiên đê mua no vì bạn knong có đủ

cho bạn， cho bạn vay.• Trong giao tiep hàng ngàv， cỏ nhieu aoi

tượng có săn Ixong moi quan hệ của bạn gmp bạn thỏa man nhưng

quay ra hoi anh 1:rai

thong tin vê đoi tượng chủng ta đã có san ứiì chủng ta vân phai xử

trọ mかmình và cạu rât đói，muon Cỏ mかcおbánh mỉ đe an Cậu

ク

hep ro rang cụ 化e chung 化 Dhお ai tれu tìhập tìiông tin vê đが tượng

VI đỏ là nhưng đoi tương ma chung ta hoàn 1:oan knong co 化ong

Chương 2: Kỹ năng giao tìẻp

ngươi có moi quan hệ VƠI bạn (ngươi tnan, bạn be

tiem nang se xử lý Wệu quả để đi đến quyết định sẽ giao úếp với

グ

đôi tượng nào

2.1.3 Rữ quy が định thực hiẹn giao tiep vơi ãôi tượng nào

むm hieu them thông tin đê xem Cỏ thê nhờ hay khong.

し hương 2: k y nang giữo Heo

2.2.L Xác định vaỉ giao ỉlếp

quan hệ giao tiếp nào?

Ví dụ， một oe gai năm Uioi khi noi chuyện vói anh trai， nó là em;

つ

Chương 2•• Kỹ năng giao tiêp

quan hệ gì với mình Song cỏ tíiể ứiấy， moi quan hệ được noi trên

Q.là ky sư thực tập trong một phân xưởng của một nha máy， ông

nỏi VƠI quản đốc hay một đứa cháu noi VƠI chu.

và đã giup cô học trò đỏ học tập tốt hơn， sống tốt hơn.

Chương 2: Kỹ năng giữơ れ ếp

ngươi nhưng VƠI những mục đích khác nhau chúng ta đỏng những vai khác nhau

tiếp

môn

2.2.2 Lựa chọn DOI cảnh giao tiếp

が K ;ぶ が 為 ^

Chương 2: Kỹ năng giao tiêp

sau giờ học

Như vậy， lựa chọn DOI cảnh giao tiếp sao cho phù hợp vód vai

thành công của giao liếp

«

2.3 Nhóm kỹ năng đỉều khỉễn， duy trì giao tỉếp

Nhom kỹ nang này gồm các ky năng cơ Dan sau:

醒 議 囊H i瞧 誦 Í

Ghương ミ：に ỹ năng lắng nghe

- Lắng nghe là sàn sàng đỏn nhận， hiểu tìiông điệp từ ngươi

ngữ phi lời nói

hieu tìiế nào là lẳng nghe chúng ta cần hieu ứiế nào là nghe

I ， l ，Kháỉ niệm nghe

强 が ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ * 1

Ghương 3: k y nang lang ngn€

năng khong chi phoi bơi chu đich cua con ngươi; qua tnnh nay van

Nhu nghe lữ 幻 ua か mh song am than れ đap vao mang nhi roi truyền lên não,

chúng ta nghe được nhưng âm thanh ao.

tai kia，，， có những âm thanh được chúng ta tiếp nhận， phân tích， xử

righe

động vầ Lăng nghe không CÓ chủ động.

1.2.1. ム ang nghe khong có chú động

f グ 〜

thanh \ ƠI một SÔ ngươi thì không CÓ hoạt động lăng nghe diên

lăng nghe cUên ra ngay sau đó bởi họ giai ma nỏ (xử lý， phan tich: