Đồng thời, luận văn trình bày thực trạng bộ máy quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương: Giới thiệu về mô hình tổ chức bộ máy quản lý ngân sách huyện, tập trung[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
TÓM TẮT LUẬN VĂN
LỜI MỞ ĐẦU ………
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH HUYỆN …
1 4 1.1 1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.2 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 1.2.5 1.3 1.3.1 1.3.2 1.3.3 1.3.4 1.3.5 Ngân sách huyện
Khái niệm ngân sách huyện
Đặc điểm của ngân sách huyện
Vai trò của ngân sách huyện đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương
Quản lý ngân sách huyện
Khái niệm quản lý ngân sách huyện
Mục tiêu của quản lý ngân sách huyện
Nguyên tắc quản lý ngân sách huyện
Bộ máy quản lý ngân sách huyện
Nội dung quản lý ngân sách huyện
Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách huyện
Luật pháp, chính sách, quy định của Nhà nước
Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý
Ý thức của người dân và các tổ chức kinh tế - xã hội
4 4 5 6 8 8 9 9 11 12 25 25 26 26 26 27 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH HUYỆN NAM
Trang 2SÁCH, TỈNH HẢI DƯƠNG, GIAI ĐOẠN 2010 - 2012 28
2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.2 2.2.1 2.2.2 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.4 2.4.1 2.4.2 2.4.3 2.4.4 2.5 2.5.1 2.5.2 Giới thiệu tổng quan về huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng
Tổ chức hành chính, đặc điểm dân cư
Tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện
2Tình hình thu - chi ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, giai đoạn 2010 - 2012
Tình hình thu ngân sách
Tình hình chi ngân sách
Thực trạng bộ máy quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
Mô hình tổ chức bộ máy quản lý ngân sách huyện
Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Phòng Tài chính - Kế hoạch …
Về tổ chức biên chế
Thực trạng quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, giai đoạn 2010 - 2012
Thực trạng công tác lập dự toán ngân sách huyện
Thực trạng công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện
Thực trạng công tác quyết toán ngân sách huyện
Thực trạng công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện
Đánh giá quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
Đánh gia theo mục tiêu quản lý
Đánh gia theo nội dung quản lý
28
28
29
29
30
30
33
36
36
37
39
40
40
46
65
68
73
73
74
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NGÂN SÁCH
Trang 33.1
3.2
3.2.1
3.2.2
3.2.3
3.2.4
3.2.5
3.3
3.4.1
3.3.2
3.3.3
Phương hướng quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
thời gian tới
Giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
Hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách huyện
Hoàn thiện công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện
Hoàn thiện công tác quyết toán ngân sách huyện
Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện
Nhóm giải pháp khác
Những đề xuất, kiến nghị để hoàn thiện công tác quản lý ngân sách huyện
Kiến nghị với Nhà nước
Kiến nghị với tỉnh Hải Dương
Kiến nghị đối với huyện Nam Sách
83 84 84 87 92 95 97 103 103 103 104 KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
106
107
Trang 4TÓM TẮT LUẬN VĂN
Ngân sách Nhà nước là một khâu quan trọng trong điều tiết kinh tế vĩ mô Ngân sách huyện là một bộ phận cấu thành ngân sách Nhà nước, là công cụ để chính quyền cấp huyện thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong quá trình quản lý kinh tế xã hội, an ninh, quốc phòng Song thực tế hiện nay những yếu tố, điều kiện tiền đề chưa được tạo lập đồng bộ, làm cho quá trình quản lý ngân sách các cấp đạt hiệu quả thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu mà Luật ngân sách đặt ra
Thực tế tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, công tác quản lý ngân sách còn nhiều bất cập, thu ngân sách hàng năm không đủ chi, tỉnh phải trợ cấp cân đối thì vấn đề
tăng cường quản lý ngân sách càng trở nên cấp bách, vì vậy tác giả đã chọn đề tài “Quản
lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương” nhằm mục đích đưa ra một số giải pháp
dựa trên khoa học và thực thực tiễn góp phần giải quyết các vấn đề còn tồn tại và nâng cao chất lượng công tác quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
Qua kết quả nghiên cứu quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, luận văn đã trình bày được một số vấn đề sau:
Thứ nhất, luận văn đã trình bày khái quát cơ sở lý luận về quản lý ngân sách
huyện Được thể hiện ở những khía cạnh sau:
Một là: Luận văn làm rõ lý luận về ngân sách huyện, đặc điểm của ngân sách huyện, vai trò của ngân sách huyện đối với sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương một cách cụ thể, chính xác
Hai là: Từ khái niệm về quản lý ngân sách huyện, luận văn đã xác đinh mục tiêu của quản lý ngân sách huyện và đưa ra 05 nguyên tắc quản lý ngân sách huyện Đồng thời, luận văn đã giới thiệu bộ máy quản lý ngân sách huyện, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị trong bộ máy quản lý ngân sách huyện Đặc biệt, dựa vào Luật ngân sách Nhà nước và các tài liệu tham khảo mà tác giả nghiên cứu, luân văn đã trình bày 04 nội dung quản lý ngân sách huyện
- Lập dự toán ngân sách huyện
- Chấp hành dự toán ngân sách huyện
- Quyết toán ngân sách huyện
Trang 5Trong công tác lập dự toán ngân sách huyện, luận văn đưa ra: 05 yêu cầu của việc lập dự toán ngân sách huyện; 07 căn cứ của việc lập dự toán ngân sách huyện; phân bổ, giao ngân sách huyện; điều chỉnh dự toán ngân sách huyện; nội dung dự toán ngân sách huyện Nội dung dự toán ngân sách huyện, luận văn đề cập đến dự toán thu và dự toán chi ngân sách huyện: Dự toán thu ngân sách huyện là tổng hợp theo nội dung được phân cấp và dự toán chi tiết thu theo chương, loại, khoản, mục, tiểu mục của Mục lục ngân sách Nhà nước; dự toán chi ngân sách huyện là tổng hợp theo nhiệm vụ chi được giao và
dự toán chi tiết chi theo chương, loại, khoản, mục, tiểu mục của Mục lục ngân sách Nhà nước
Trong công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện, luận văn đã đưa ra 03 bước:
Tổ chức thực hiện thu ngân sách huyện, tổ chức thực hiện chi ngân sách huyện và bổ sung dự toán (nếu có)
Trong công tác quyết toán ngân sách huyện, luận văn đã đưa ra các quy định về bộ máy quyết toán ngân sách, khóa sổ kế toán ngân sách, báo cáo kế toán thu - chi ngân sách, các nguyên tắc lập báo cáo quyết toán ngân sách
Trong công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện, luận văn đã nêu ra hình thức kiểm tra, giám sát ngân sách huyện gồm: Kiểm tra, giám sát định kỳ; kiểm tra, giám sát đột xuất; kiểm tra, giám sát thường xuyên Đồng thời, đề cập đến sự cần thiết phải thực hiện phân tích và đánh giá việc chấp hành ngân sách huyện
Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách huyện cũng là một vấn đề được quan tâm Các yếu tố chính ảnh hưởng đến quản lý ngân sách huyện bao gồm: Luật pháp, chính sách, quy định của Nhà nước; chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; trình độ, năng lực của đội ngũ cán
bộ quản lý; ý thức của người dân và các tổ chức kinh tế - xã hội
Thứ hai, luận văn đã phân tích và đánh giá thực trạng quản lý ngân sách huyện
Nam Sách, tỉnh Hải Dương với các nội dung sau:
Một là: Luận văn giới thiệu tổng quát về huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương với các nội dung: Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng; tổ chức hành chính, đặc điểm dân cư; tình hình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện Đồng thời, luận văn khái quát tình hình thu - chi ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, giai đoạn 2010 -
2012
Trang 6Đồng thời, luận văn trình bày thực trạng bộ máy quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương: Giới thiệu về mô hình tổ chức bộ máy quản lý ngân sách huyện, tập trung giới thiệu về Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Nam Sách, vì đây là cơ quan chuyên môn thuộc UBND huyện, tham mưu giúp UBND cấp huyện thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về tài chính, kế hoạch và đầu tư ở cấp huyện; Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện: Về tổ chức biên chế của Phòng Tài chính
- Kế hoạch huyện Nam Sách
Hai là: Luận văn đã đánh giá thực trạng quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, giai đoạn 2010 - 2012: Thực trạng công tác lập dự toán ngân sách huyện; thực trạng công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện; thực trạng công tác quyết toán ngân sách huyện; thực trạng công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện Sau khi phân tích kết quả quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, giai đoạn
2010 - 2012 với các nội dung đã trình bày ở trên Từ đó, luận văn đã đánh giá quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương thông qua việc đánh giá theo mục tiêu quản
lý và đánh giá theo nội dung quản lý
Trong mục đánh giá theo nội dung quản lý, luận văn đã đưa ra điểm mạnh và nguyên nhân; điểm yếu và nguyên nhân
Luận văn đã khái quát được điểm mạnh: Công tác lập dự toán ngân sách huyện của huyện Nam Sách nhìn chung đã đáp ứng được các yêu cầu cơ bản, bám sát kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương và có tác động tích cực đối với việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện: Tổ chức thực hiện tốt công tác thu ngân sách, bảo đảm thu đúng, thu đủ, kịp thời theo quy định của pháp luật Giảm nhiều thủ tục hành chính, giảm sự phiền hà cho đơn vị thụ hưởng ngân sách, cho các xã, thị trấn Công tác quyết toán ngân sách huyện nhìn chung đã thực hiện đúng với các quy định và hướng dẫn Công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện: Bước đầu đã có kết quả tốt
Nguyên nhân của điểm mạnh: Các cấp, các ngành, các đơn vị trên địa bàn huyện đã thực hiện quản lý, điều hành ngân sách một cách linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương Huyện ủy, HĐND, UBND huyện đã luôn quan tâm đến công tác quản lý
Trang 7Kho bạc Nhà nước huyện và các đơn vị có liên quan trong công tác quản lý tài chính, ngân sách huyện
Bên cạnh đó, luận văn cũng đưa ra một số điểm yếu: Số liệu dự toán xây dựng còn mang tính hình thức, ước tính chưa sát với thực tế Số liệu quyết toán hàng năm so với dự toán xây dựng đầu năm biến động lớn Trong quá trình thực hiện còn tồn tại phải bổ sung
dự toán nhiều lần Công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện: Thu ngân sách địa bàn chưa đáp ứng nhu cầu chi thường xuyên, nhận trợ cấp từ ngân sách tỉnh chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi ngân sách Chi ngân sách một số khoản vẫn chưa hợp lý, còn dàn trải Công tác quyết toán: Một số đơn vị chưa coi trọng khâu lập hồ sơ chứng từ Trong quá trình thực hiện công tác quyết toán, còn một số đơn vị thực hiện còn chậm, chưa tập hợp, rà soát hết các khoản thu, nhiệm vụ chi Công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện vẫn còn hình thức, khi phát hiện những sai phạm chưa xử lý kịp thời, chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, rút kinh nghiệm
Những điểm yếu đó là do các nguyên nhân: Chính sách của Nhà nước trong quản
lý tài chính, ngân sách thường xuyên thay đổi Trình độ cán bộ quản lý tài chính, ngân sách, cán bộ kế toán tại một số đơn vị chưa đáp ứng được yêu cầu công việc Việc phối kết hợp giữa Phòng Tài chính - Kế hoạch, Chi cục thuế, Kho bạc Nhà nước huyện và các đơn
vị liên quan trong việc xây dựng dự toán chưa tốt Việc tổ chức bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ làm công tác tài chính - kế toán ngân sách chưa được nhiều
Thứ ba, từ những điểm yếu và nguyên nhân của điểm yếu nêu trên, luận văn đề
xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương trong thời gian tới
Một là: Hoàn thiện công tác lập dự toán ngân sách huyện Để thực hiện tốt việc này thì dự toán thu phải được xây dựng tích cực, hiện thực trên cơ sở tính đúng, tính đủ các chính sách, chế độ hiện hành, những chế độ, chính sách mới sẽ có hiệu lực thi hành
và dự báo sát thực tình hình đầu tư, phát triển sản xuất, kinh doanh, sự tăng trưởng của nền kinh tế năm Dự toán chi ngân sách huyện được xây dựng căn cứ vào các tiêu chí và định mức phân bổ NSNN do các cấp có thẩm quyền quyết định; các quy định pháp luật
về chính sách, chế độ chi tiêu ngân sách hiện hành và yêu cầu kinh phí thực hiện các
Trang 8chương trình, nhiệm vụ, dự án quan trọng, bảo đảm triệt để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ngay từ khâu xây dựng dự toán
Hai là: Hoàn thiện công tác chấp hành dự toán ngân sách huyện
Đối với thu ngân sách huyện: Khai thác tốt các nguồn thu hiện có, nuôi dưỡng nguồn thu Chú trọng xây dựng nguồn thu mới, khuyến khích thu hút nguồn thu: cần tạo chính sách cơ chế hợp lý thông thoáng để thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài và vốn đầu tư của các thành phần kinh tế để đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh trên địa bàn để tăng thu cho ngân sách Cải cách phương thức quản lý thuế Nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, hỗ trợ, tư vấn pháp luật thuế cho cộng đồng xã hội, đặc biệt là dịch vụ hỗ
trợ các tổ chức, cá nhân nộp thuế Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng,
chính quyền các cấp tạo tiền đề kiên quyết để hoàn thành vượt mức nhiệm vụ thu NSNN
Đối với chi ngân sách huyện: Chi đầu tư phát triển cần đổi mới phương thức bố trí vốn đầu tư xây dựng cơ bản theo hướng đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải gây lãng phí thất thoát nguồn lực Ngoài nguồn vốn đầu tư từ ngân sách địa phương, phải tiếp tục thực hiện đa dạng hóa các hình thức huy động vốn theo quy định của Luật NSNN như tạm ứng vốn nhàn rỗi của Kho bạc Nhà nước, phát hành trái phiếu công trình, đề nghị ghi vốn trái phiếu Chính phủ Chi thường xuyên cần đổi mới cơ cấu chi theo hướng
ưu tiên chi cho con người, tăng tỷ trọng chi cho sự nghiệp giáo dục, sự nghiệp y tế
Thứ ba: Hoàn thiện công tác quyết toán ngân sách huyện Để thực hiện tốt công tác này cần phải giải quyết được vấn đề về số liệu ngân sách, phải thể hiện được tính tuân thủ trong việc thu - chi ngân sách Quyết toán NSNN phải báo cáo được tính hiệu lực, hiệu quả của các khoản thu - chi ngân sách Thực hiện công tác công khai NSNN từ khâu xây dựng dự toán ngân sách, chấp hành ngân sách và quyết toán ngân sách
Thứ tư: Hoàn thiện công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành ngân sách huyện Phải tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra tài chính đối với việc quản lý, sử dụng NSNN, đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng cơ bản Các cơ quan Thuế, Kho bạc Nhà nước tăng cường theo dõi kiểm tra, kiểm soát việc khai báo tên hàng, mã hàng, thuế suất,
kê khai thuế của các tổ chức, cá nhân; phát hiện kịp thời các trường hợp kê khai không đúng, không đủ số thuế phải nộp để có các biện pháp chấn chỉnh Kiểm soát hoạt động thu - chi ngân sách cần phải thực hiện hàng ngày để kịp thời phát hiện các sai phạm,
Trang 9công Công khai kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, chú trọng xử lý trách nhiệm đối với người đứng đầu đơn vị có vi phạm pháp luật về quản lý tài chính - ngân sách
Thứ năm: Nhóm giải pháp khác: Hoàn thiện về phân cấp quản lý ngân sách huyện; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách Nhà nước cấp huyện; tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về Luật ngân sách Nhà nước
Bên cạnh những giải pháp, luận văn cũng mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị với Nhà nước, kiến nghị với tỉnh Hải Dương, kiến nghị với huyện Nam Sách để hoàn thiện quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
Trên đây là một số kết quả nghiên cứu của tác giả trong luận văn Trong quá trình nghiên cứu, do kiến thức còn hạn chế, luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, cần được tiếp tục nghiên cứu, khắc phục và hoàn thiện Tác giả kính mong nhận được sự tham gia, đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp để bản luận văn được hoàn thiện hơn; kết quả nghiên cứu được áp dụng vào thực tế quản lý ngân sách huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương