MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC HÌNH THỨC VÀ CHẾ ĐỘ TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY DỆT 8-3

Thông qua quá trình bấm giờ cán bộ định mức có thể xác định đượcthời gian tác nghiệp sản phẩm, phát hiện được các nguyên nhân không hoànthành mức do công nhân có những thao tác, động tác

MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÁC HÌNH THỨC VÀ

CHẾ ĐỘ TRẢ LƯƠNG TẠI CÔNG TY DỆT 8-3

Trong nền kinh tế thị trường hiện nay mỗi một doanh nghiệp muốnđứng vững và phát triển thì không còn con đường nào khác là luôn luôn phảitìm cách cải tiến, đổi mới từng mặt và toàn diện hoạt động sản xuất kinh doanhcủa mình nhằm loại bỏ những yếu tố bất hợp lý kìm hãm sự phát triển và pháthuy tối đa những yếu tố tích cực

Tiền lương là một công cụ hết sức quan trọng quyết định ý thức vàhiệu quả làm việc của mỗi người, quyết định hoạt động sản xuất của doanhnghiệp Hoàn thiện các hình thức và phương pháp trả lương là một yêu cầukhông thể thiếu trong điều kiện hiện nay của mỗi một doanh nghiệp

Qua khảo sát tình hình trả lương ở công ty dệt 8-3 tôi xin đưa ra một

số các ý kiến sau

I HOÀN THIỆN HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG THEO SẢN PHẨM.

Lương trả theo sản phẩm là hình thức trả lương chủ yếu ở công ty hiệnnay Để thực hiện tốt hình thức trả lương này trước hết cần phải hoàn thiện cácđiều kiện trả lương theo sản phẩm

1 Hoàn thiện công tác định mức

Định mức lao động giữ vai trò qua trọng nhất trong hình thức trả lươngtheo sản phẩm, nó không những là cơ sở để tổ chức lao động khoa học mà nócòn là cơ sở để tính đơn giá một cách chính xác Muốn hoàn thiện công tác trảlương trước hết phải hoàn thiện công tác định mức

Hoàn thiện công tác định mức bao gồm hai nhiệm vụ chủ yếu đó lànâng cao trình độ và sự hiểu biết cho những cán bộ làm công tác định mức vàphải xác định được phương pháp xây dựng định mức phù hợp.

1.1 Nâng cao trình độ cho cán bộ làm công tác định mức.

Các mức lao động được xây dựng lên có chính xác và hợp lý haykhông trước tiên phụ thuộc vào trình độ của những người xây dựng ra chúng.Người làm ra công tác định mức muốn xây dựng được các định mức lao độngkhoa học đòi hỉ phải có những kiến thức, sự hiểu biết nhất định về mức laođộng được thông qua việc học tập và nghiên cứu Có như thế thì làm công tácđịnh mức ở các cơ sở sản xuất mới biết lựa chọn các phương pháp xây dựngmức phù hợp với hoàn cảnh thực tế

Công tác định mức được tiến hành không chỉ để làm cơ sở để tính đơngiá mà còn là cơ sở để lập kế hoạch sản xuất của đơn vị Tóm lại muốn cóđược mức lao động có chất lượng cao trước hết cần phải có đội ngũ cán bộđịnh mức nắm vững được chuyên môn và kiến thức về mức lao động

ở công ty dệt 8-3 hiện nay công tác định mức lao động do Phòng kỹthuật của công ty đảm nhiệm họ chưa được qua đào tạo về các phương phápkhoa học xây dựng mức lao động do đó công ty cần bồi dưỡng cho những cán

bộ này những kiến thức cần thiết để họ có thể đảm nhiệm được công việc củamình Cụ thể là công ty nên cử những cán bộ này đi học những khoá học ngắnhạn về tổ chức lao động để họ có những kiến thức cơ bản về công tác địnhmức Có như thế mới đảm bảo được chất lượng của đội ngũ những người làmcông tác định mức ở công ty

1.2 Phương pháp xây dựng định mức.

Hiện nay các mức lao động ở công ty dệt 8-3 được xây dựng chủ yếu

là dựa vào phương pháp thống kê kinh nghiệm, khảo sát thực tế ít Vì thế chưaxác định được mức sản lượng một cách chính xác, chưa đề ra được biện phápnhằm hạn chế thời gian lãng phí để tăng thời gian tác nghiệp từ đó có thể tăngsản lượng

Để khắc phục nhược điểm này của công ty tôi xin đưa ra một số ý kiếnsau:

Mức lao động phải được xây dựng bằng sự kết hợp giữa hai phươngpháp khảo sát bấm giờ và chụp ảnh ngày làm việc

Thông qua quá trình bấm giờ cán bộ định mức có thể xác định đượcthời gian tác nghiệp sản phẩm, phát hiện được các nguyên nhân không hoànthành mức do công nhân có những thao tác, động tác không hợp lý, do việc tổchức phục vụ nơi làm việc chưa tốt đồng thời cũng tìm ra được các phươngpháp làm việc tiên tiến để phổ biến rộng rãi cho công nhân

Qua công tác chụp ảnh thời gian làm việc giúp cán bộ định mức phântích được tình hình sử dụng thời gian làm việc trong ngày của công nhân, pháthiện ra thời gian lãng phí tìm ra được nguyên nhân và biện pháp loại trừ đểtính thời gian tác nghiệp, thời gian phục vụ, thời gian nghỉ ngơi và nhu cầu cầnthiết cho ngày

Chỉ khi kết hợp được kết quả của hai phương pháp này thì mức laođộng mới thực sự chính xác và đem lại kết quả cao Người làm công tác địnhmức sau khi khảo sát thực tế nơi làm việc bằng phương pháp bấm giờ trực tiếp,quan sát nhiều lần cho mỗi bước công việc, quan sát các thao tác của công

nhân làm việc với nhịp độ làm việc trung bình phù hợp với chế độ làm việc củadây chuyền sẽ cho phép tìm ra được các nguyên nhân gây lãng phí, hao phíthời gian làm việc, xác định được định mức trong ca một cách hợp lý: thời gianchuẩn kết, thời gian phục vụ, thời gian nghỉ ngơi, thời gian tác nghiệp.

+ Thời gian chuẩn kết: bao gồm công nhân kiểm tra máy từ lúc bắt đầulàm việc, nhận nguyên vật liệu, vệ sinh máy trước khi về, nộp thành phẩm dởdang

+ Thời gian tác nghiệp: Bao gồm thời gian công nhân trực tiếp sử dụngmáy để sản xuất ra sản phẩm

+ Thời gian phục vụ: Bao gồm thời gian xử lý các sai sót của máy, thờigian chuyển các bán thành phẩm cho người làm các bước công việc tiếp theo

+ Thời gian nghỉ ngơi nhu cầu cần thiết như vệ sinh cá nhân, thời gianuống nước

+ Thời gian lãng phí: Bao gồm thời gian công nhân không làm ra sảnphẩm như bỏ máy, làm những công việc không phải của mình, hoặc lãng phí

do tổ chức sản xuất gây ra: mất điện, chờ sửa máy, chờ nguyên vật liệu, chờbán thành phẩm

Sau đó cán bộ định mức lấy hao phí bình quân của các lần quan sátđược làm mức hao phí cho từng công việc và tổng hợp lại được tổng hao phícho từng bước công việc và thời gian hao phí cho một đơn vị sản phẩm Từ đó

có được mức sản lượng trong một ngày sản xuất

Xây dựng hệ thống định mức có căn cứ khoa học để từ đó làm cơ sởxác định đơn giá sản phẩm chính xác là một điều kiện quan trọng để thực hiệnmột cách có hiệu quả nhất các hình thức tiền lương, tiền thưởng tại doanh

nghiệp Song để tạo điều kiện cho người công nhân thực hiện được mức đề ramột cách có hiệu quả thì công ty cũng cần phải hoàn thiện công tác tổ chứcphục vụ nơi làm việc, đánh giá số lượng, chất lượng sản phẩm sản xuất ra mộtcách chính xác đầy đủ

2 Hoàn thiện công tác tổ chức phục vụ nơi làm việc

Thiết kế nơi làm việc: nơi làm việc phải được thiết kế theo yêu cầu củaquá trình sản xuất và quá trình lao động Nơi làm việc là những nơi làm việcchuyên môn hoá cả về máy móc thiết bị và công nhân

Tại nơi làm việc, tiến hành thực hiện một chức năng nhất định của quátrình sản xuất.Vì vậy tại những nơi làm việc đều được phân thành những bộphận riêng biệt, trang bị cùng loại máy móc thiết bị Điều này giúp cho côngnhân nắm bắt được đặc điểm công việc của mình một cách dễ dàng cũng nhưđặc điểm máy móc thiết bị trang bị cho nơi làm việc của họ

Bố trí nơi làm việc: căn cứ vào quy trình sản xuất nhằm thực hiện sảnxuất theo dây chuyền, các khâu của quy trình công nghệ phải được bố trí liềnnhau tạo thành một dòng chảy liên tục, sản phẩm của khâu này là nguyên liệucủa khâu tiếp theo Nơi làm việc phải được xem xét thường xuyên, phân tíchtìm ra những cản trở trên phương diện bố trí để nơi vật liệu có thể sắp xếp lại,cải tạo lại đảm bảo các yếu tố giúp công nhân làm việc thuận lợi hơn

Công ty dệt 8 - 3 là một doanh nghiệp thuộc ngành Dệt - May Đặcđiểm công nghệ của ngành này có các yếu tố về ánh sáng, tiếng ồn, bụi lànhững yếu tố có vai trò lớn tác động đến năng suất lao động của người côngnhân Công ty nên mua sắm những thiết bị thông gió để trang bị cho nhữngphân xưởng sản xuất một cách đầy đủ Ngoài ra công ty nên trang bị nhữngtrang thiết bị bảo hộ cho mỗi công nhân để họ có thể tránh được bụi, tiếng ồn

Cuối cùng công ty phải trang bị hệ thống chiếu sáng đầy đủ cho các đơn vị sảnxuất đặc biệt là bên xí nghiệp may.

Phục vụ nơi làm việc: Bộ phận bảo toàn, sửa chữa cần thường xuyênkiểm tra sửa chữa định kỳ các máy móc, thiết bị, hạn chế đến mức tối thiểuthời gian chờ đợi sửa chữa khi hư hỏng máy móc phát sinh trong ca làm việc.Phân công công nhân làm vệ sinh phục vụ theo từng bộ phận sản xuất, quétdọn nhằm đảm bảo tốt các điều kiện về vệ sinh lao động

3 Hoàn thiện việc bố trí và sử dụng lao động

Việc bố trí lao động của công ty hiện nay vẫn có những điểm chưachính xác cần phải sửa chữa Bố trí lao động thường là theo ý chủ quan của cán

bộ kỹ thuật mà chưa dựa vào mức độ phức tạp của công việc và bậc thợ củacông nhân

Ở công ty hiện nay một công nhân bậc ba vẫn có thể được bố trí làmcông việc tương ứng với tay nghề của công nhân bậc 5, trong khi đó một côngnhân bậc 5 lại đi làm những công việc của công nhân bậc 4 hoặc thấp hơn.Việc bố trí lao động như vậy là không hợp lý dẫn đến việc tính toán tiền lươngkhông được chính xác và công bằng

Để sử dụng đầy đủ và có hiệu quả cao nguồn nhân lực của công ty theotôi công ty nên thường xuyên mở các cuộc thi tay nghề cho công nhân để từ đó

bố trí lao động một cách hợp lý, đúng với yêu cầu của công việc và trình độlành nghề của công nhân Có như thế mới đảm bảo được sự trả lương một cáchchính xác và công bằng

4 Hoàn thiện công tác thống kê, kiểm tra nghiệm thu sản phẩm.

Để trả lương đúng, sát với kết quả của người lao động, công tác thống

kê, kiểm tra về số lượng và chất lượng sản phẩm của công nhân sản xuất rachiếm một vị trí rất quan trọng Có ghi chép đầy đủ, tỉ mỉ, chính xác số lượng

và chất lượng sản phẩm của mỗi cá nhân thì mới tiến hành trả lương một cáchchính xác được Việc theo dõi, ghi chép nên giao cho những người có tráchnhiệm và phải được tiến hành từng ngày

Trong cơ chế thị trường hiện nay chất lượng sản phẩm là một yếu tốhết sức quan trọng, mang tính quyết định hàng đầu trong cạnh tranh.Do tầmquan trọng của nó nên công tác thống kê, kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm cầnphải được quan tâm nhất là đối với những sản phẩm mà công nhân hưởnglương theo sản phẩm sản xuất ra

Để nâng cao hiệu quả của công tác trên công ty nên thực hiện các biệnpháp sau:

Phải nâng cao trình độ kỹ thuật của những cán bộ kỹ thuật làm ở bộphận kiểm tra KCS Bởi để kiểm tra được chất lượng sản phẩm đòi hỏi ngườicán bộ làm công tác kiểm tra phải thông thạo về kỹ thuật và kinh nghiệm Chỉ

có như thế thì sản phẩm được kiểm tra mới đảm bảo được về mặt chất lượng

Công ty nên tách quyền lợi của người kiểm tra KCS ra khỏi quyền lợicủa cả dây truyền sản xuất mà họ kiểm tra Có như thế thì việc kiểm tra mớiđảm bảo được tính khách quan Hàng ngày cán bộ phòng kỹ thuật cùng tiếnhành theo dõi kiểm tra chất lượng sản phẩm để từ đó kịp thời uốn nắn nhữngthiếu sót về mặt kỹ thuật

Người làm nhiệm vụ KCS nên có một tài liệu để thống kê, ghi chép tình hình vi phạm chất lượng lao động của công nhân trong ca sản xuất Mỗi ngày kết hợp cùng theo dõi về thái độ chấp hành kỷ luật lao động, quy trình công nghệ của sản xuất để từ đó làm cơ sở tiến hành bình bầu công nhân trong các tổ sản xuất để có những hình thức thưởng phạt kịp thời

Để theo dõi tình hình thực hiện chất lượng sản phẩm của công nhân công ty nên sử dụng những mẫu biểu trang sau:

Xí nghiệp:

Ca:

Tổ:

Ngày tháng năm

STT Tên hàng Biểu hiện sai hỏng của SP Mức độ sai hỏng Tên công nhân chịu trách nhiệm Chữ ký công nhân xác nhận 1 2

n

II HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TRẢ LƯƠNG THEO THỜI GIAN

Phương pháp trả lương cho cán bộ quản lý hưởng lương theo thời gian hiện nay của công ty còn có những bất hợp lý

Thứ nhất là tiền lương của cán bộ quản lý chưa gắn liền với kết quảsản xuất và kinh doanh của công ty

Thứ hai là phương pháp trả lương hiện nay của công ty vẫn còn mangtính bình quân chủ nghĩa Điều này thể hiện ở công thức điều chỉnh hệ số tiềnlương của nhân viên quản lý (đã được trình bày ở phần II) Tiền lương đượcphân phối theo hình thức này chưa thực sự gắn liền với công việc mà ngườicán bộ quản lý đảm nhiệm Do đó chưa thực sự khuyến khích mọi người nângcao trình độ chuyên môn của mình

Để tiền lương được trả một cách công bằng, gắn liền với kết quả sảnxuất kinh doanh của công ty, theo tôi công ty cần khắc phục những hạn chếtheo hướng sau:

Không nên dùng hệ số tiền lương điều chỉnh mà dùng hệ số cấp bậccông việc mà người cán bộ đảm nhiệm để làm cơ sở tính tiền lương cho mỗi cánhân Đối với những đối tượng có thâm niên công tác cao công ty nên có chế

độ phụ cấp cho họ chứ không nên lấy đó làm cơ sở để tính tiền lương

Để gắn liền tiền lương của những người hưởng lương theo kết quả sảnxuất, kinh doanh của công ty thì tiền lương trả theo thời gian nên tính theophương thức sau:

Trước hết ta tính đơn giá cho khối gián tiếp

(1-II)

Đơn giá gián tiếp (Đg)

=

Quỹ tiền lương gián tiếp kế

hoạch -

Sản lượng kế hoạch

Trong đó:

(2-II) Quỹ tiền lương

gián tiếp kế hoạch = Tổng hệ số CBCV x144000

(3-II) Quỹ tiền lương thực

hiện khối gián tiếp =

Sản lượng thực hiện x Đơn giá

-Tiền lương của mỗi cá nhân được tính theo công thức sau

(5-II) TL =

HSCBCV x H -

26

VCD :Là tiền lương những ngày nghỉ lễ, tết theo chế độ của nhà

nước

PC :Là các khoản phụ cấp (nếu có) bao gồm phụ cấp độc hại,

trách nhiệm, thâm niên

Như vậy tiền lương tính theo phương pháp này vừa gắn được tiềnlương của người được hưởng lương với kết quả sản xuất,kinh doanh của công

ty vừa gắn liền với công việc mà họ đảm nhiệm Điều này có tác dụng khuyếnkhích người cán bộ không ngừng trau dồi kiến thức về chuyên môn nghiệp vụcủa họ và nâng cao tinh thần trách nhiệm đối với kết quả sản xuất và kinhdoanh của công ty

III HOÀN THIỆN HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG KHOÁN SẢN PHẨM CÓ THƯỞNG.

Hình thức trả lương khoán có thưởng hiện nay của công ty về cơ bản làtương đối hợp lý nhưng vẫn còn một số điểm cần khắc phục, cụ thể là:

Công tác bố trí lao động trong các tổ sản xuất vẫn còn chưa hợp lý do

đó dẫn đến sự lãng phí về lao động và không chính xác trong việc trả lươngcho người lao động

Tiền lương trả theo hình thức lương khoán sản phẩm có thưởng tuy

đã khuyến khích được tinh thần làm việc nhưng vẫn chưa tính đến thái độ làmviệc của từng cá nhân trong tổ Người làm việc tích cực và người làm việcthiếu tinh thần trách nhiệm vẫn được trả lương như nhau

Để khắc phục nhược điểm trên theo tôi công ty nên áp dụng các biệnpháp sau:

Công ty tiến hành các cuộc thi tay nghề thường xuyên từ đó để xácđịnh đúng được tay nghề của mỗi công nhân làm cơ sở việc bố trí lao động

đúng người, đúng việc Như ví dụ ở phần III các công nhân trong tổ đứng máy

in hoa, công ty nên bố trí như sau: công nhân 1 có tay nghề cao nhất nên bố tríđứng ở đầu máy nơi mà đòi hỏi người công nhân phải có tay nghề cao Côngnhân 2 và công nhân 3 bố trí ở vị trí giữa máy còn công nhân 4 bố trí ở vị trícuối máy Việc bố trí lao động như trên cần được cố định trong tháng chứkhông nên đổi vị trí của họ

Sau khi bố trí nơi làm việc như trên công ty nên áp dụng phương phápphân phối lương cho từng cá nhân trong tổ như sau:

Ở tổ cuối tháng tiến hành bình bầu công nhân theo mức độ chấp hành

kỷ luật lao động, ý thức tổ chức làm việc và xếp loại A,B,C được các hệ sốtương ứng là 1,1; 1; 0,9 nhân hệ số này với số ngày công lao động của từngngười, ta được số ngày công đã qui đổi cho cả tổ Sau đó ta tính được hệ số Kđược tính bằng cách:

(1-III) K =

Tổng lương được lĩnh cả tổ -

Tiền lương bình quân một ngày của

-cả tổ

x Tổng số ngày công quy đổi

Trong đó:

(2-III) Tiền lương bình

quân một ngày của cả tổ

= Tổng lương cơ bản của cả tổ -