[r]
Trang 1BÀI 14: ÔN LUY N Ệ
Trang 2Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂUỔ Ế Ề Ấ Các d u câu ấ
D u ấ
ch m ấ
D u ấ
ch m ấ
h i ỏ
D u ấ
ch m ấ than
D u ấ
ph y ẩ
D u ấ
ch m ấ
l ng ử
D u ấ
ch m ấ
ph y ẩ
D u ấ
g ch ạ ngang
D u ấ ngo c ặ
đ n ơ
D u ấ hai
ch m ấ
D u ấ ngo c ặ kép
Trang 3Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂU Ổ Ế Ề Ấ
Thao luân 3’ ̉ ̣
Nêu công dung cua cac dâu câu sau: ̣ ̉ ́ ́
- Nhom 1: dâu châm, dâu châm hoi, dâu châm than ́ ́ ́ ́ ́ ̉ ́ ́
- Nhom 2: dâu phây, dâu châm l ng ́ ́ ̉ ́ ́ ử
- Nhom 3: dâu châm phây, gach ngang ́ ́ ́ ̉ ̣
- Nhom 4: dâu ngoăc đ n, dâu hai châm, dâu ngoăc kep ́ ́ ̣ ơ ́ ́ ́ ̣ ́
Trang 4STT DÂU CÂU ́ CÔNG DUNG ̣
1
2
3
4
Bang liêt kê công dung cac dâu câu ( L p 6 ) ̉ ̣ ̣ ́ ́ ớ
Dâu châm (.) ́ ́ Dung đê kêt thuc câu trân thuât ̀ ̉ ́ ́ ̀ ̣
Dâu châm hoi ́ ́ ̉
( ? ) Kêt thuc câu nghi vân ́ ́ ́
Dâu châm ́ ́
than ( !)
Kêt thuc câu câu khiên hoăc câu cam than ́ ́ ̀ ́ ̣ ̉ ́
Dâu phây (,) ́ ̉ Phân cach cac thanh phân, cac bô phân cua câu ́ ́ ̀ ̀ ́ ̣ ̣ ̉
Trang 5Bang liêt kê công dung cac dâu câu ( L p 7 ) ̉ ̣ ̣ ́ ́ ớ
5
Dâu châm l ng ( ́ ́ ử
…) Biêu thi bô phân ch a đ ̉ ̣ ̣ ̣ ư ượ c liêt kê hêt, l i noi ̣ ́ ờ ́
ngâp ng ng, ngăt quang, dan nhip điêu câu văn ̣ ừ ́ ̃ ̃ ̣ ̣
6
Dâu châm phây ́ ́ ̉ (
;) Đanh dâu ranh gi i gi a cac vê cua môt câu ́ ́ ớ ữ ́ ́ ̉ ̣
ghep co câu tao ph c tap Ranh gi i gi a cac ́ ́ ́ ̣ ứ ̣ ớ ữ ́
bô phân trong môt phep liêt kê ph c tap ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ứ ̣
7
Dâu gach ngang ́ ̣ ( -) - Đanh dâu bô phân giai thich, chu thich. ́ ́ ̣ ̣ ̉ ́ ́ ́
- Đanh dâu l i noi tr c tiêp cua nhân vât ́ ́ ờ ́ ự ́ ̉ ̣
- Biêu thi s liêt kê ̉ ̣ ự ̣
- Nôi cac t năm trong môt liên danh ́ ́ ừ ̀ ̣
Trang 6Bang liêt kê công dung cac dâu câu ( L p 8 ) ̉ ̣ ̣ ́ ́ ớ
8
Dâu ngoăc đ n ́ ̣ ơ ( ) Đanh dâu phân chu thich ( giai thich, thuyêt ́ ́ ̀ ́ ́ ̉ ́ ́
minh, bô sung thêm ̉
9
Dâu hai châm ́ ́ ( : ) Bao tr ́ ướ c phân bô sung, giai thich, thuyêt minh, ̀ ̉ ̉ ́ ́
l i dân tr c tiêp, l i đôi thoai ờ ̃ ự ́ ờ ́ ̣
10
Dâu ngoăc kep ́ ̣ ́
“ ” - Đanh dâu t ng , câu, đoan dân tr c tiêp ́ ́ ừ ữ ̣ ̃ ự ́
- T ng đ ừ ữ ượ c hiêu theo nghia đăc biêt hoăc co ̉ ̃ ̣ ̣ ̣ ́ ham y mia mai ̀ ́ ̉
- Tên tac phâm, t bao, tap chi, tâp san ́ ̉ ờ ́ ̣ ́ ̣
Trang 7Bài t p ậ : Quan sát các ví d Nh n di n d u câu và cho bi t công d ng c a chúng ụ ậ ệ ấ ế ụ ủ
1/ Đ p quá đi, mùa xuân i – mùa xuân c a Hà N i thân ẹ ơ ủ ộ
yêu (Vũ B ng) ằ
2/ Th nó cho b t à ? ế ắ (Lão H c – Nam Cao) ạ
3/ N ướ c b c n văng b t t tung, thuy n vùng v ng c ị ả ọ ứ ề ằ ứ
ch c tr t xu ng ự ụ ố (Võ Qu ng) ả
4/ Cá i giúp tôi v i ! ơ ớ
(Ông Lão đánh cá và con cá vàng )
5/ Nói nh p tâm l i d y c a chú Ti n Lê: “Cháu hãy v ậ ờ ạ ủ ế ẽ
cái gì thân thu c nh t v i cháu.” ộ ấ ớ
(T Duy Anh) ạ
6/ G i là kênh Ba Khía vì đó hai bên b t p trung toàn ọ ở ờ ậ
nh ng con ba khía, chúng bám đ c s t quanh các g c cây ữ ặ ệ ố
(ba khía là m t lo i còng bi n lai cua, càng s c tím đ , ộ ạ ể ắ ỏ
làm m m xé ra tr n t i t ăn r t ngon) ắ ộ ỏ ớ ấ
(Đoàn Gi i)ỏ
7/ C m, áo, v , con, gia đình … bó bu c y ơ ợ ộ
(Nam Cao)
D u g ch ấ ạ ngang
Đánh d u ph n chú ấ ầ
thích
D u ch m ấ ấ
h i ỏ
K t thúc câu ế nghi v n ấ
D u ph y ấ ẩ Ngăn cách gi a ữ
các v c a m t ế ủ ộ câu ghép
D u ấ
ch m than ấ
K t thúc câu ế
c u khi n ầ ế
D u hai ấ
ch m, D u ấ ấ ngo c kép ặ
Đánh d u l i ấ ờ
d n tr c ti p ẫ ự ế
D u ngo c ấ ặ
đ n ơ
Đánh d u ph n ấ ầ thuy t minh ế
D u ch m ấ ấ
l ng ử
T ý còn nhi u s ỏ ề ự
v t t ậ ươ ng t ch a ự ư
li t kê h t ệ ế
Trang 8Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂUỔ Ế Ề Ấ
II CÁC L I THỖ ƯỜNG G P V D U CÂUẶ Ề Ấ Ví d : ụ
Tác ph m “Lão H c” làm ẩ ạ
em vô cùng xúc đ ng rong xã ộ
h i cũ, bi t bao nhiêu ng ộ ế ườ i nông dân đã s ng nghèo kh ố ổ
c c c nh Lão H c ơ ự ư ạ
.T t
a Thi u d u ng t câu khi câu đã k t thúcế ấ ắ ế
VD: Tác ph m “Lão H c” làm em vô cùng Tác ph m “Lão H c” làm em vô cùng ẩẩ ạạ
xúc đ ngộ
xúc đ ngộ T Trong xã h i cũ, bi t bao nhiêu rong xã h i cũ, bi t bao nhiêu ộộ ếế
người nông dân đã s ng nghèo kh c c c ố ổ ơ ự
người nông dân đã s ng nghèo kh c c c ố ổ ơ ự
nh Lão H c.ư ạ
nh Lão H c.ư ạ
Th i còn tr , h c ờ ẻ ọ ở
tr ườ ng này ng là
h c sinh xu t s c nh t ọ ấ ắ Ô ấ
.
, ô
b Dùng d u ng t câu khi câu ch a k t thúc ấ ắ ư ế
VD: Th i còn tr , h c trTh i còn tr , h c trờờ ẻ ọ ở ườẻ ọ ở ường nàyng này,
ông là m t h c sinh xu t s c nh t.ng là m t h c sinh xu t s c nh t.ộ ọộ ọ ấ ắấ ắ ấấ
Trang 9Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂUỔ Ế Ề Ấ
II CÁC L I TH Ỗ ƯỜ NG G P V D U CÂU Ặ Ề Ấ
a Thi u d u ng t câu khi câu đã k t thúc ế ấ ắ ế
VD: Tác ph m “Lão H c” làm em vô cùng xúc Tác ph m “Lão H c” làm em vô cùng xúc ẩ ẩ ạ ạ
đ ng ộ
đ ngộ T Trong xã h i cũ, bi t bao nhiêu ng rong xã h i cũ, bi t bao nhiêu ng ộ ộ ế ế ườ ườ i nông i nông
dân đã s ng nghèo kh c c c nh Lão H c ố ổ ơ ự ư ạ
dân đã s ng nghèo kh c c c nh Lão H c ố ổ ơ ự ư ạ
b Dùng d u ng t câu khi câu ch a k t thúc ấ ắ ư ế
VD: Th i còn tr , h c tr Th i còn tr , h c tr ờ ờ ẻ ọ ở ườ ẻ ọ ở ườ ng này ng này, ông là
m t h c sinh xu t s c nh t ộ ọ ấ ắ ấ
m t h c sinh xu t s c nh t ộ ọ ấ ắ ấ
Cam quýt b ưở i xoài là
đ c s n c a vùng này ặ ả ủ
Ví d : ụ
c Thi u d u thích h p đ tách các b ph n c a ế ấ ợ ể ộ ậ ủ
câu khi c n thi t ầ ế
VD: Cam, Cam, quýt,quýt, bbưở ,ưở ii, xoài là đ c s n c a vùng này.xoài là đ c s n c a vùng này.ặ ả ặ ả ủ ủ
Qu th t, tôi không bi t nên ả ậ ế
Qu th t, tôi không bi t nên ả ậ ế
gi i quy t v n đ này nh ả ế ấ ề ư
gi i quy t v n đ này nh ả ế ấ ề ư
th nào và b t đ u t đâu ế ắ ầ ừ
th nào và b t đ u t đâu ế ắ ầ ừ
Anh có th cho tôi m t l i ể ộ ờ
Anh có th cho tôi m t l i ể ộ ờ
khuyên không Đ ng b m c ừ ỏ ặ
khuyên không Đ ng b m c ừ ỏ ặ
tôi lúc này!
?
.
.
?
d L n l n công d ng c a các d u câu ẫ ộ ụ ủ ấ
Trang 10Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂU Ổ Ế Ề Ấ
II CÁC L I TH Ỗ ƯỜ NG G P V D U CÂU Ặ Ề Ấ
a Thi u d u ng t câu khi câu đã k t thúc ế ấ ắ ế
VD: Tác ph m “Lão H c” làm em vô cùng xúc đ ngTác ph m “Lão H c” làm em vô cùng xúc đ ngẩẩ ạạ ộ Tộ Trong xã h i cũ, bi t bao rong xã h i cũ, bi t bao ộộ ếế nhiêu người nông dân đã s ng nghèo kh c c c nh Lão H c.ố ổ ơ ự ư ạ
nhiêu người nông dân đã s ng nghèo kh c c c nh Lão H c.ố ổ ơ ự ư ạ
b Dùng d u ng t câu khi câu ch a k t thúc ấ ắ ư ế
VD: Th i còn tr , h c trTh i còn tr , h c trờờ ẻ ọ ở ườẻ ọ ở ường nàyng này, ông là m t h c sinh xu t s c nh t.ng là m t h c sinh xu t s c nh t.ộ ọộ ọ ấ ắấ ắ ấấ
c Thi u d u thích h p đ tách các b ph n c a câu khi c n thi t ế ấ ợ ể ộ ậ ủ ầ ế
VD: Cam, Cam, quýt,quýt, bbưở ,ưởii, xoài là đ c s n c a vùng này.xoài là đ c s n c a vùng này.ặ ảặ ả ủủ
d L n l n công d ng c a các d u câu ẫ ộ ụ ủ ấ
VD: VD: Qu th t, tôi không bi t nên gi i quy t v n đ này nh th nào và b t đ u Qu th t, tôi không bi t nên gi i quy t v n đ này nh th nào và b t đ u ả ậả ậ ếế ảả ế ấế ấ ềề ư ếư ế ắ ầắ ầ
t đâuừ
t đâuừ . Anh có th cho tôi m t l i khuyên không Anh có th cho tôi m t l i khuyên khôngểể ộ ờộ ờ ? Đ ng b m c tôi lúc này! Đ ng b m c tôi lúc này!ừừ ỏ ặỏ ặ
* Ghi nhớ (SGK/151)
Trang 11Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂUỔ Ế Ề Ấ
II CÁC L I THỖ ƯỜNG G P V D U CÂUẶ Ề Ấ
III LUY N T PỆ Ậ
Con chó cái n m g m ph n b ng ch c v y đuôi r i rít (ằ ở ầ ả ỗ ố ẫ ố , ) t ra dáng b vui ỏ ộ
m ng (ừ )
Anh D u l th t c ng ti n vào v i c v m t xanh ng t và bu n r t nh k ậ ử ử ừ ổ ế ớ ả ẻ ặ ắ ồ ứ ư ẻ
s p b tù t i (ắ ị ộ )
Cái Tí (, ) th ng D n cùng v tay reo ( ằ ầ ỗ : )
( - ) A ( ! ) Th y đã v ( ầ ề ! ) A ( ! ) Th y đã v ( ầ ề ! ) …
M c k chúng nó ( ặ ệ , ) anh chàng m y u im l ng d a g y lên t m phên c a (ố ế ặ ự ậ ấ ử , )
n ng nh c ch ng tay vào g i và bặ ọ ố ố ước lên th m ( ề ) R i l o đ o đi đ n c nh ph n ồ ả ả ế ạ ả ( , ) anh ta lăn k nh lên trên chi c chi u rách ( ề ế ế )
Ngoài đình ( , ) mõ đ p chan chát ( ậ , ) tr ng cái đánh thùng thùng ( ố , ) tù và th i ổ
nh ch kêu ( ư ế )
Ch D u ôm con vào ng i bên ph n ( ị ậ ồ ả , ) s tay vào trán ch ng và s sàng h i ( ờ ồ ẽ ỏ : )
( - ) Th nào ( ế ? ) Th y em có m t l m không ( ầ ệ ắ ? ) Sao ch m v th ( ậ ề ế ? ) Trán đã nóng lên đây mà ( ! )
Bài t p 1: ậ Đi n d u thích h p vào ch có d u ngo c đ n trong đo n văn sau:ề ấ ợ ỗ ấ ặ ơ ạ
Trang 12Ti t 59: ế ÔN LUY N V D U CÂU Ệ Ề Ấ
I T NG K T V D U CÂUỔ Ế Ề Ấ
II CÁC L I THỖ ƯỜNG G P V D U CÂUẶ Ề Ấ
III LUY N T PỆ Ậ
Bài t p 1: ậ Đi n d u thích h p vào ch có d u ngo c đ n trong đo n văn sau:ề ấ ợ ỗ ấ ặ ơ ạ
Bài t p 2: ậ Phát hi n l i v d u câu trong các đo n sau và thay vào đó các ệ ỗ ề ấ ạ
d u câu thích h p ấ ợ (có đi u ch nh ch vi t hoa trong tr ề ỉ ữ ế ườ ng h p c n thi t) ợ ầ ế