Hiện nay, thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam là một thị trường cạnh tranh khốc liệt với sự tham gia của các ngân hàng Việt Nam, các ngân hàng liên doanh và các chi nhánh ngân hàng nư[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Đầu thế kỷ 20, với sự phát triển như vũ bão của nền kinh tế, thị trường trao đổi hàng hóa không còn bó hẹp trong phạm vi một quốc gia Vì vậy, thách thức đặt
ra cho các ngân hàng của các quốc gia là phải liên kết với nhau để đưa ra một phương tiện thanh toán chung trên toàn cầu, đồng thời phát triển phương thức thanh toán quốc tề qua ngân hàng ngày càng dễ dàng, hiện đại Trong khi đó, khoa học kỹ thuật thế giới có những bước phát triển đáng kể trong lĩnh vực thông tin, tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng hoàn thiện phương thức thanh toán của mình trong đó phải kể đến sự ra đời và phát triển của hình thức thanh toán bẳng thẻ Thẻ tín dụng được hình thành tại Mỹ từ thói quen cho khác hàng mua chịu của các chủ tiệm bán lẻ Thông thường, các chủ tiệm theo dõi mỗi khách hàng một cách riêng
rẽ, ghi rõ các khoản nợ mà khách hàng sẽ phải thanh toán và chấp nhận cho khách hàng thanh toán sau vì tin tưởng người mua Tuy nhiên, các chủ tiệm bán hàng hóa, dịch vụ này nhận thấy họ không có đủ khả năng cho khách hàng nợ và trả sau như vậy Chính yếu tố này giúp các tổ chức tài chính hình thành ý tưởng về sản phẩm thẻ tín dụng Bởi lẽ, với số lượng vốn lớn và khả năng mở rộng, quay vòng vốn cho vay thì các tổ chức này mới có khả năng cung cấp cho khách hàng những khoản vay miễn lãi trong những khoảng thời gian nhất định Thẻ tín dụng ra đời trong một trường hợp ngẫu nhiên vào năm 1949 xuất phát từ từ ý tưởng của Frank McNamara một doanh nhân Mỹ về loại phương tiện thanh toán thay thế cho tiền mặt có thể sử dụng mọi nơi Thẻ tín dụng đầu tiên ra đời với tên gọi Diners Club
và nhanh chóng chinh phục được khách hàng với những tiện ích mà nó mang lại đồng thời trở thành công cụ thanh toán toàn cầu Sau Diners Club là sự ra đời của hàng loại những sản phẩm mang các thương hiệu như: American Express, Visa, Master, JCB…
Thẻ tín dụng mới chỉ xuất hiện lần đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1990 khi
Trang 2Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam ký hợp đồng làm đại lý thanh toán thẻ tín dụng cho các ngân hàng nước ngoài Giai đoạn đầu, Ngân hàng ngoại thương Việt Nam với ưu thế về uy tín quốc tế, bề dày kinh nghiệm trong thanh toán xuất nhập khẩu,
là ngân hàng duy nhất cung cấp dịch vụ thẻ Tuy nhiên thế độc quyền không giữ được lâu, những lợi ích từ hoạt động thẻ tín dụng đã nhanh chóng thu hút các ngân hàng thương mại Việt Nam tham gia kinh doanh loại dịch vụ mới lạ đầy triển vọng này Các ngân hàng thương mại Việt Nam đều lựa chọn lối đi giống nhau đó là thí điểm làm đại lý thanh toán cho các ngân hàng nước ngoài về thẻ sau đó mới tiến tới việc trực tiếp phát hành Điều này mang lại một mức hoa hồng thanh toán chắc chắn và một sự thận trọng kinh doanh cần thiết Tháng 4 năm 1995, Vietcombank, ACB, Eximbank và First Vinabank trở thành thành viên chính thức của tổ chức thẻ quốc tế Master Card Đến tháng 8 năm 1996, lần lượt Vietcombank, ACB, Ngân hàng công thương và Ngân hàng Sài gòn Công thương trở thành thành viên chính thức của tổ chức thẻ quốc tế Visa Cùng với sự phát triển đó, các loại thẻ Master card, Visa card lần lượt chính thức được phát hành Cuối năm 1996, Hiệp hội các ngân hàng thanh toán thẻ ở Việt Nam được thành lập và đi vào hoạt động, đánh dấu bước phát triển mới trong hoạt động kinh doanh thẻ nói chung và hoạt động kinh doanh thẻ tín dụng nói riêng ở Việt Nam Hiện nay, thị trường thẻ tín dụng tại Việt Nam là một thị trường cạnh tranh khốc liệt với sự tham gia của các ngân hàng Việt Nam, các ngân hàng liên doanh và các chi nhánh ngân hàng nước ngoài như HSBC, ANZ, Citibank… với bề dày kinh nghiệm trong hoạt động thẻ tín dụng và thương hiệu đã được khẳng định trên toàn cầu Sự chia sẻ thị trường thẻ tín dụng đang là xu hướng tất yếu và không thể tránh khỏi tại Việt Nam
Thẻ tín dụng cung cấp cho khách hàng sử dụng để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự động, trong phạm vi hạn mức tín dụng được ký kết giữa ngân hàng và chủ thẻ Việc phát hành và thanh toán thẻ tín dụng thường đi đôi với việc thiết lập hệ thống đầu cuối như máy gửi, rút tiền tự
Trang 3động ATM, máy thanh toán thẻ tại các điểm bán hàng (POS) Hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt này có vai trò quan trọng và mang lại nhiều lợi ích đối với sự phát triển kinh doanh của các ngân hàng, của khách hàng và của cả nền kinh
tế Thanh toán bằng thẻ đã tạo điều kiện thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ một cách an toàn, hiệu quả, chính xác tin cậy và tiết kiệm nhiều hơn thời gian, chi phí
Vì vậy cần phải phát triển hoạt động thẻ tín dụng của các ngân hàng thương mại Phát triển hoạt động thẻ tín dụng của ngân hàng thương mại là tăng quy mô, số lượng, chất lượng của dịch vụ thẻ tín dụng đã có, đồng thời phát triển thêm dịch vụ mới Nghĩa là, phát triển hoạt động thẻ tín dụng của ngân hàng thương mại bao gồm phát triển theo chiều rộng và phát triển theo chiều sâu Phát triển theo chiểu rộng đó là việc tăng quy mô, tăng số lượng thẻ tín dụng phát hành, đa dạng hóa các sản phẩm thẻ tín dụng Đây là nội dung quan trọng nhất của chiến lược phát triển hoạt động thẻ tín dụng, bởi tăng quy mô, số lượng thẻ tín dụng, đa dạng hóa các sản phẩm thẻ sẽ làm tăng cường khả năng cạnh tranh, mở rộng thị phần của ngân hàng.Yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của NHTM trong môi trường cạnh tranh khốc liệt như hiện nay Phát triển hoạt động thẻ tín dụng theo chiều sâu
có nghĩa là nâng cao chất lượng thẻ tín dụng, tức là các thẻ tín dụng do ngân hàng phát hành phải được khách hàng sử dụng phổ biến và thường xuyên từ đó làm tăng lợi nhuận cho ngân hàng Việc phát triển hoạt động thẻ tín dụng theo chiều sâu có tác dụng lớn trong cả duy trì khách hàng cũ và thu hút khách hàng mới, từ đó tăng khả năng cạnh tranh, tăng thị phần của ngân hàng Điều này có ý nghĩa quyết định tới hoạt động thẻ tín dụng nói riêng và hoạt động kinh doanh nói chung của các ngân hàng thương mại
Đối với Ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình phát triển hoạt động thẻ tín dụng luôn song hành cùng sự phát triển của chi nhánh trong những năm qua Từ những ngày đầu thành lập, Vietcombank Ba Đình
đã triển khai các nghiệp vụ phát hành và thanh toán thẻ Ngân hàng ngoại thương
Trang 4Việt Nam chi nhánh Ba Đình đã từng bước hình thành một đội ngũ các bộ nghiệp vụ thẻ năng động, có trình độ và đã có những kinh nghiệm nhất định về thẻ Nghiệp vụ phát hành và thanh toán thẻ đã từng bước được triển khai một cách có bài bản và
có hệ thống, hình thành dịch vụ ngân hàng hiện đại về phát hành và thanh toán thẻ tại Vietcombank Ba Đình và đã thu được những kết quả nhất định
Năm 2010 Vietcombank Ba Đình chỉ phát hành được 401 thẻ thì đến năm
2014 chi nhánh đã phát hành được 2805 thẻ, gấp 7 lần số lượng thẻ phát hành năm
2010 Số lượng phát hành thẻ tín dụng của chi nhánh tăng dần qua các năm và đạt tốc độ tăng trưởng cao hơn thị trường và của Vietombank Trong đó, số lượng thẻ phát hành chủ yếu vẫn là thẻ Visa, sau đó đến thẻ Amex, còn lại là các loại thẻ khác Mặt khác, thông qua hoạt động phát hành thẻ tín dụng, ngân hàng phát triển được hình thức cho vay tiêu dùng, góp phần đa dạng hóa được các hình thức sử dụng vốn của ngân hàng
Doanh số sử dụng thẻ tín dụng của Vietcombank Ba Đình đều tăng trưởng qua các năm Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng không đồng đều và có xu hướng giảm Năm 2011, 2012 tốc độ tăng trưởng doanh số sử dụng thẻ tín dụng của Vietcombank Ba Đình lần lượt là 92% và 81%, nhưng đến năm 2013 chỉ tăng trưởng được thêm 4% Mặt khách, dù số lượng thẻ tín dụng phát hành hàng năm rất lớn, tăng trưởng cao nhưng doanh số sử dụng thẻ lại tăng trưởng với tốc độ thấp hơn Điều này cho thấy nhiều thẻ tín dụng phát hành là “thẻ ảo” (thẻ phát hành để
đủ chỉ tiêu số lượng thẻ tín dụng do Vietcombank Hội sở chính giao mà khách hàng không sử dụng), do đó gây lãng phí lớn cho chi nhánh về chi phí phát hành, chi phí quản lý Tăng doanh số sử dụng thẻ tín dụng là điều kiện cấp thiết giúp tăng hiệu quả hoạt động thẻ tín dụng của Vietcombank Ba Đình Chi nhánh cần phát hành những thẻ tín dụng mà khách hàng thực sự có nhu cầu sử dụng, chứ không nên chạy theo số lượng để hoàn thành chỉ tiêu hội sở chính Vietcombank giao mà quên đi chất lượng
Trang 5Dư nợ thẻ tín dụng của Vietcombank Ba Đình tăng dần qua các năm, tương ứng với số lượng thẻ tín dụng phát hành tăng thêm Tuy nhiên dư nợ tín dụng của chi nhánh mới ở một con số còn khiêm tốn (12 tỷ VND năm 2014) Thẻ tín dụng là công cụ quan trọng giúp phát triển cho vay tiêu dùng Tuy nhiên dư nợ thẻ tín dụng còn ở mức quá thấp, chưa đóng góp nhiều vào chỉ tiêu tổng dư nợ của chi nhánh Đây là một hạn chế không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động thẻ tín dụng mà còn ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của chi nhánh Vietcombank Ba Đình cần từng bước khắc phục hạn chế này nhằm giúp phát triển hoạt động thẻ tín dụng trong thời gian tới
Nợ xấu thẻ tín dụng của chi nhánh ổn định và luôn ở mức thấp Điều này là do các cán bộ thẻ luôn sát sao trong công tác quản lý khác hàng, theo dõi diễn biến tình hình trả nợ của khác hàng trong các kỳ sao kê Đồng thời do các cán bộ thẻ luôn thẩm định kỹ càng các bộ hồ sơ thẻ tín dụng do đó đã giảm thiểu rủi ro cho thẻ tín dụng Lợi nhuận hoạt động thẻ tín dụng tăng dần qua các năm Năm 2010 đạt lợi nhuận 2.15 tỷ đồng, năm 2011 là 2.83 tỷ đồng thì đến năm 2014 đạt 6.23 tỷ đồng Tuy nhiên, lợi nhuận hoạt động thẻ tín dụng tại Vietcombank Ba Đình còn khá khiêm tốn và chưa được như kỳ vọng Trong đó lợi nhuận hoạt động thẻ tín dụng còn bị phụ thuộc chủ yếu vào hoạt động phát hành, hoạt động thanh toán chưa đóng góp được nhiều vào lợi nhuận chung Số lượng thẻ tín dụng phát hành hằng năm tăng cao mà lợi nhuận tăng chập chạp thì việc tăng số lượng thẻ tín dụng trở nên vô nghĩa Vì vậy, chi nhánh cần có những biện pháp làm tăng lợi nhuận từ hoạt động thẻ tín dụng, có như vậy hoạt động này mới thực sự phát triển và đi vào thực Trong những năm tới thị trường thẻ tín dụng vẫn là thị trường rộng lớn cho các ngân hàng, các tổ chức tài chính trong và ngoài nước Hiện nay hầu như các ngân hàng trong nước đều có sản phẩm thẻ tín dụng, ngoài ra còn có sự xuất hiện của các ngân hàng nước ngoài Sự cạnh tranh và tiềm năng phát triển của thị trường thẻ tín dụng đang đặt ra những cơ hội và thách thức mới cho Vietcombank
Trang 6nói chung và Vietcombank Ba Đình nói riêng Vì vậy, để phát triển hoạt động thẻ tín dụng Vietcombank Ba Đình cần có những giải pháp rõ ràng và cụ thể
Vietcombank Ba Đình cần mạnh dạn hơn nữa trong việc phát hành thẻ tín chấp Trong nhiều năm qua chi nhánh phát hành thẻ tín dụng cho khách hàng chủ yếu bằng phương thức thế chấp, phát hành thẻ tín chấp còn hạn và chủ yếu dành cho các khách hàng có thu nhập cao Cách thức này phát huy được hiệu quả là có rất ít chủ thẻ mất khả năng thanh toán hay không chịu trả nợ Thế nhưng thế chấp nhiều hay yêu cầu quá cao đối với phát hành tín chấp sẽ không thể phát hành thẻ một cách đại chúng
Các đơn vị chấp nhận thẻ là cầu nối giữa khách hàng sử dụng thẻ và ngân hàng Vấn đề về đơn vị chấp nhận thẻ là vấn đề mang tính sống còn đối với cả ngân hàng phát hành và ngân hàng thanh toán Việc phát triển mạng lưới chấp nhận thẻ Vietcombank Ba Đình cần đẩy mạnh trên cơ sở tăng cường quan hệ với các điểm tiếp nhận cũ và phát triển các điểm tiếp nhận mới Hiện nay, các đơn vị chấp nhận thẻ của Vietcombank Ba Đình phân bố không đồng đều, chỉ tập trung ở nhiều nơi có khách nước ngoài, bởi vậy cũng cần lưu ý phát triển và các điểm tiếp nhận thẻ có tiềm năng trong tương lai
Thẻ tín dụng là một sản phẩm còn lại lẫm với nhiều người, bởi vậy giới thiệu
nó ra công chúng là điều hết sức cần thiết Vietcombank Ba Đình hiện đang xem nhẹ vai trò của thông tin tuyên truyền đối với các tầng lớp dân cư, trong khi họ là những khách hàng tiềm năng Bằng cách ít chi phí hơn, Vietcombank Ba Đình có thể thiết lập một kênh thông tin trên các mạng xã hội để giới thiệu các thông tin về thẻ nói chung và thẻ tín dụng nói riêng Trong thời đại thông tin hiện nay, đây tỏ ra
là một cách thức hiệu quả giữa khách hàng và ngân hàng để có thể cập nhật thông tin về thẻ
Sau một thời gian kinh doanh, Vietcombank Ba Đình đã có một đội ngũ các
bộ kinh doanh thẻ khá năng động Bên cạnh những cán bộ có kinh nghiệm, hiểu
Trang 7biết sâu rộng thực hiện công việc kinh doanh thẻ ngay từ lúc mới hình thành nghiệp vụ, đội ngũ cán bộ trẻ cũng hết sức năng động, họ đã đảm trách tốt công tác của mình Tuy nhiên, xét về khối lượng công việc nhân sự còn mỏng so với yêu cầu Trong xu thế cạnh tranh, hoạt động kinh doanh thẻ ngày càng khó khăn, đội ngũ cán bộ luôn có nhu cầu được đào tạo một cách cơ bản, hệ thống Việc xây dựng đội ngũ nhân viên, tiến hành trau dồi chuyên môn kỹ thuật về nghiệp vụ thẻ phải được coi trọng hàng đầu và là vấn đề cấp bách trong quá trình phát triển thẻ nói chung, thẻ tín dụng nói riêng Vì vậy, Vietcombank Ba Đình cần thường xuyên
tổ chức các lớp tập huấn, nâng cao trình độ cho cán bộ phụ trách công việc về thẻ
Để phát triển hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động thẻ tín dụng nói riêng, cán bộ ngân hàng cần chủ động tìm hiểu nhu cầu của khách hàng Cán bộ nhân viên của Vietcombank Ba Đình không chỉ cố gắng bán tốt các sản phẩm mình phụ trách mà cần tìm kiếm khách hàng, bán chéo sản phẩm, sao cho mỗi khách hàng sẽ sử dụng tối đa các sản phẩm của ngân hàng Các cán bộ phòng khách hàng bán lẻ, phòng khách hàng doanh nghiệp thường xuyên gặp gỡ khách hàng, thường xuyên làm việc với các doanh nghiệp lớn Nếu họ chú ý phát triển thẻ tín dụng thì
sẽ mang lại một nguồn khách hàng rất lớn và ổn định cho chi nhánh Làm tốt việc bán chéo sản phẩm mới giúp phát triển hoạt động kinh doanh của Vietcombank Ba Đình nói chung và hoạt động thẻ tín dụng nói riêng
Để phát triển hoạt động thẻ tín dụng tại Vietcombank Ba Đình, bên cạnh những cố gắng từ phía chi nhánh cần có những biện pháp từ Vietcombank và những chính sách kịp thời từ NHNN và Chính phủ
Ngân hàng ngoại Thương Việt Nam cần nghiên cứu gỡ bỏ những vướng mắc trong quy trình nghiệm vụ thẻ Xóa bỏ yêu cầu bặt buộc phải trả lương qua tài khoản ngân hàng mới được phát hành thẻ tín dụng của nhóm khách hàng là cán bộ nhân viên của các doanh nghiệp thuộc sở hữu tư nhân Có như vậy mới tháo gỡ được khó khăn cho chi nhánh, giúp chi nhánh phát triển tốt hoạt động thẻ tín dụng
Trang 8Để nghiệp vụ thẻ tín dụng phát triển ở Việt Nam, NHNN cần đưa ra kịp thời những văn bản quy ước về phát hành và sử dụng thẻ tín dụng nhằm đảm bảo thuận lợi cho việc phát hành và thanh toán thẻ
Chính phủ cần có chính sách đầu tư hợp lý cho hệ thống máy móc, thiết bị công nghệ phục vụ thanh toán, phát hành thẻ Ở Việt Nam, dịch vụ thẻ còn hết sức mới mẻ, việc thực hiện nghiệp vụ thẻ còn đang chập chững dựa trên hệ thống thiết bị chưa hiện đại Để nâng cao hiệu quả mở rộng thị trường thẻ tín dụng, chúng ta phải hiện đại hóa hệ thống phục vụ thanh toán để theo kịp các nước trong khu vực Hiện nay chúng ta phải nhập thẻ trắng từ nước ngoài nên giá thẻ của ta đắt hơn các nước, do cơ sở vật chất của ta còn thấp nên chưa tự sản xuất được thẻ Tuy nhiên, trong tương lai, khi mà sử dụng thẻ trở nên thông dụng thì không thể tiếp tục nhập thẻ trắng như bây giờ
Thẻ tín dụng là phương thức thanh toán tiên tiến, hiện đại trên thế giới Nó không chỉ mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng, lợi nhuận cho ngân hàng mà còn giảm chi phí giao dịch cho nền kinh tế Điều đó khiến cho thẻ tín dụng ngày càng trở nên phổ biến trên toàn thế giới Mặc dù sự phát triển thị trường thẻ ở Việt Nam hiện này còn gặp nhiều khó khăn nhưng chúng ta không vì thế mà phủ nhận nó, mà ngược lại nên khách quan nhìn nhận rằng thanh toán thẻ là xu hướng phát triển tất yếu của thế giới và Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ Hoạt động thẻ là một dịch vụ không thể thiếu được đối với các ngân hàng hiện đại, nó góp phần tăng lợi nhuận cho ngân hàng và đa dạng hoá các sản phẩm dịch vụ.Trong một tương lai không xa, chắc chắn thẻ tín dụng sẽ đi vào đời sống và sẽ trở thành thói quen trong chi tiêu không thể thiếu mọi người Thẻ tín dụng góp phần làm cho phương thức thanh toán của chúng ta trở nên văn minh hơn
Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình từ khi thành lập đến nay cũng đã hơn mười năm hoạt động Đây là một Chi nhánh có nguồn vốn lớn, đội ngũ nhân viên có trình độ, luôn áp dụng những công nghệ ngân hàng hiện
Trang 9đại, dịch vụ ngân hàng rất đa dạng… đã tạo được lợi thế và uy tín rất cao trên địa bàn Thủ đô Bởi hứa hẹn rất phát triển trong tương lai gần Để đạt được những kết quả tốt trong hoạt động kinh doanh thẻ tín dụng trong thời gian tới, Ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam chi nhánh Ba Đình cần phải xác định được những hạn chế còn tồn tại và những khó khăn, thách thức để từ đó tìm ra những giải pháp khắc phục thích hợp Ngoài ra, các kiến nghị với ngân hàng TMCP ngoại thương Việt Nam, với NHNN và với Chính phủ cũng rất cần thiết để cho phương thức thanh toán bằng thẻ tín dụng ngày càng mở rộng và phát triển trong đởi sống kinh
tế xã hội hiện nay