Về mặt thực tiễn: đề tài đã phân tích đánh giá thực trạng pháp luật về khu bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam và thực tiễn áp dụng pháp luật về khu bảo tồn tại Vườn quốc gia Xuân Thủy, N[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
TÓM TẮT LUẬN VĂN 2 PHẦN MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN VÀ PHÁP LUẬT VỀ KHU BẢO TỒN THIÊN NHIÊN Error! Bookmark not defined 1.1 Khái quát chung về Khu Bảo tồn thiên nhiênError! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.1.2 Đặc điểm chung về khu BTTN Error! Bookmark not defined 1.1.3 Tiêu chí xác định và mục đích của các khu BTTN Error! Bookmark not
defined.
1.1.4.Vai trò của Khu BTTN trong việc bảo tồn ĐDSH Error! Bookmark not
defined.
1.1.5 Phân loại các khu BTTN Error! Bookmark not defined 1.1.6 Hệ thống khu BTTN ở Việt Nam Error! Bookmark not defined.
1.2 Pháp luật về khu BTTN Error! Bookmark not defined.
1.2.1 Thỏa thuận quốc tế và sự tham gia của Việt Nam trong công tác bảo
tồn ĐDSH Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Pháp luật về khu bảo tồn của một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm tại
Việt Nam Error! Bookmark not defined 1.2.3 Những nội dung cơ bản của pháp luật về khu BTTN ở Việt Nam Error!
Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: VƯỜN QUỐC GIA XUÂN THỦY VÀ THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ BẢO TỒN THIÊN NHIÊN TẠI VƯỜN QUỐC GIA XUÂN THỦY Error! Bookmark not defined 2.1 Tổng quan về Vườn quốc gia Xuân Thủy Error! Bookmark not defined.
Trang 22.1.1 Lịch sử hình thành và vị trí địa lý Error! Bookmark not defined 2.1.3 Văn hóa – nhân văn Error! Bookmark not defined 2.1.4 Khu vực vùng đệm của Vườn quốc gia Xuân ThủyError! Bookmark not
defined.
2.1.5 Tình hình khai thác hệ sinh thái tại VQG Xuân Thủy.Error! Bookmark not
defined.
2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về BTTN tại VQG Xuân ThủyError! Bookmark
not defined
2.2.1 Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật về thành lập và quản lý VQG
Xuân Thủy Error! Bookmark not defined 2.2.2 Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật về bảo tồn đa dạng HST Error!
Bookmark not defined.
2.2.4 Thực tiễn áp dụng quy định pháp luật về hợp tác quốc tếError! Bookmark
not defined.
2.2.4 Thực trạng áp dụng quy định pháp luật về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực bảo
tồn Error! Bookmark not defined.
2.2.5 Nguyên nhân hạn chế việc áp dụng pháp luật về khu bảo tồn tại VQG Xuân
Thủy Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3: Error! Bookmark not defined.ĐỊNH HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ KHU BẢO TỒN VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng hoàn thiện pháp luật về Khu BTTNError! Bookmark not defined.
3.1.1 Cơ sở hình thành định hướng hoàn thiện pháp luật về Khu BTTN Error!
Bookmark not defined.
3.1.2 Định hướng hoàn thiện pháp luật về Khu BTTN Error! Bookmark not
defined.
3.1.2.1 Quan điểm, đường lối của Đảng về hoàn thiện pháp luật Error!
Bookmark not defined
Trang 33.1.2.2 Bảo đảm quản lý nhà nước đối với hệ sinh thái tại các khu BTTNError!
Bookmark not defined
3.2 Các giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về Khu BTTN Error!
Bookmark not defined
3.2.1 Xây dựng, hoàn thiện pháp luật về khu bảo tồn Error! Bookmark not
defined.
3.3 Giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn tại VQG Xuân Thủy Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Vùng lõi VQG Xuân Thủy Error! Bookmark not defined 3.3.2 Vùng đệm VQG Xuân Thủy Error! Bookmark not defined 3.3.3 Xây dựng và phát triển mô hình du lịch HSTError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHUNG Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Vườn quốc gia Xuân Thủy là khu Ramsar đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á; là khu vực rừng ngập mặn đặc trưng với nhiều loài động thực vật hoang dã và các loài chim di cư quý hiếm Tháng 01/2003, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 01/2003/QĐ-TTg chính thức nâng hạng Khu BTTN đất ngập nước Xuân Thủy thành Vườn quốc gia Xuân Thủy Trải qua nhiều năm thành lập và phát triển, Vườn quốc gia Xuân Thủy đã không ngừng lớn mạnh về mọi mặt và trở thành một đơn vị phát triển tương đối toàn diện, từng bước đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ và bảo tồn nguyên vẹn HST Đất ngập nước tại khu vực cửa sông ven biển miền Bắc Việt Nam Tuy vậy, không thể phủ nhận được thực tế là diện tích rừng ngập mặn thuộc Vườn quốc gia Xuân Thủy những năm gần đây liên tục bị suy giảm và suy thoái cả về số lượng và chất lượng dưới
áp lực của sự phát triển kinh tế và sự gia tăng dân số, gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường sinh thái và nguồn thức ăn của hơn 220 loài chim sinh sống ở đây Đây là tình trạng chung thể hiện hậu quả của việc khai thác quá mức tài nguyên sinh vật và sự đánh đổi với ưu tiên phát triển kinh tế, phát triển kinh tế không đi vào chiều sâu, không gắn
Trang 4liền với phát triển bền vững mà Vườn quốc gia Xuân Thủy không phải là trường hợp ngoại lệ
Mục tiêu của BTTN và phát triển bền vững đều hướng tới sự thoả mãn ngày càng tốt hơn nhu cầu cuộc sống của con người về tất cả các mặt vật chất và tinh thần Để đạt được mục tiêu này đòi hỏi trước tiên là sự nâng cao nhận thức của bản thân con người, xã hội trong mỗi địa phương, khu vực, quốc gia cộng với sự liên kết, hỗ trợ giúp đỡ giữa các chính phủ, các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học, các doanh nghiệp, cộng đồng và một yếu tố quan trọng nữa là các quy phạm pháp luật điều chỉnh những quan hệ xã hội liên quan đến bảo tồn thiên nhiên … nhằm làm cho quá trình phát triển đó không ảnh hưởng tới các hoạt động bảo tồn và hoạt động bảo tồn sẽ hỗ trợ ngày càng tốt hơn cho quá trình
phát triển Từ những lập luận trên, tác giả đã chọn đề tài: “Pháp luật về khu BTTN nhìn
từ thực trạng ứng dụng tại Vườn Quốc gia Xuân Thủy, Nam Định” làm đề tài luận văn
nghiên cứu của mình
Mục tiêu của đề tài là phân tích, đánh giá một cách chi tiết và có hệ thốn những vấn đề lý luận cũng như nội dung các quy định pháp luật về khu bảo tồn thiên nhiên; chỉ
ra những vướng mắc, khó khăn trong thực thi pháp luật về bảo tồn thiên nhiên tại Vườn quốc gia Xuân Thủy nói riêng, các khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam nói chung Trên
cơ sở đó, đưa ra những đề xuất, kiến nghị và các giải pháp cụ thể, có hiệu quả nhằm mục đích hoàn thiện hệ thống quy phạm pháp luật về khu bảo tồn và nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn
Phạm vi nghiên cứu của luận văn là những nội dung cơ bản của pháp luật Việt Nam về khu BTTN và trên cơ sở thực thi pháp luật tại Vườn quốc gia Xuân Thủy, Nam Định đưa ra những đề xuất, kiến nghị
Phương pháp nghiên cứu luận văn:
Kết quả đạt được của luận văn:
Về mặt lý luận: đề tài đã nêu ra những khái niệm, đặc điểm của khu bảo tồn thiên nhiên và pháp luật về khu bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam
Trang 5Về mặt thực tiễn: đề tài đã phân tích đánh giá thực trạng pháp luật về khu bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam và thực tiễn áp dụng pháp luật về khu bảo tồn tại Vườn quốc gia Xuân Thủy, Nam Định; từ đó đưa ra phương hướng hoàn thiện pháp luật về khu bảo tồn cũng như đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn
Tóm tắt nội dung các chương trong luận văn:
Chương 1: Khái quát chung về khu BTTN và pháp luật về khu BTTN
1.1 Khái quát chung về khu BTTN
- Tác giả trình bày và so sánh các quan điểm khác nhau về khu BTTN trên thế giới
và tại Việt Nam
- Trình bày đặc điểm, vai trò, mục tiêu của các khu BTTN và hệ thống khu bảo tồn thiên nhiên ở Việt Nam, và tình hình quản lý các khu BTTN, từ đó đưa ra những khó khăn trong công tác quản lý các khu BTTN ở Việt Nam hiện nay
1.2 Pháp luật về khu BTTN
- Trình bày các thỏa thuận quốc tế về khu BTTN và sự tham gia của Việt Nam trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học; việc quy hoạch quản lý các khu bảo tồn của một
số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm tại Việt Nam trong việc quy hoạch, quản
lý và thành lập các khu bảo tồn; nêu những quy định chung của pháp luật về khu BTTN tại Việt Nam
Chương 2: Vườn quốc gia Xuân Thủy và thực trạng áp dụng pháp luật về khu BTTN tại Vườn quốc gia Xuân Thủy
2.1 Tổng quan về vườn quốc gia Xuân Thủy
Giới thiệu về lịch sử hình thành, tài nguyên thiên nhiên, tình hình khai thác
hệ sinh thái tại đây
2.2 Thực tiễn áp dụng pháp luật về BTTN tại Vườn quốc gia Xuân Thủy
Trang 6Trình bày thực trạng áp dụng pháp luật về BTTN tại vườn quốc gia và nêu những nguyên nhân hạn chế trong việc áp dụng pháp luật về BTTN tại Vườn quốc gia Xuân Thủy
Chương 3: Định hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về khu bảo tồn và một số giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn
3.1 Định hướng hoàn thiện pháp luật về khu BTTN
Luận văn nêu ra những cơ sở hình thành định hướng hoàn thiện pháp luật về khu bảo tồn, từ đó đưa ra các định hướng trong việc hoàn thiện pháp luật
3.2 Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về khu BTTN
Trình bày các giải pháp cụ thể như trong việc xây dựng pháp luật về khu bảo tồn,
và việc học hỏi, tiếp thu pháp luật của các nước trên thế giới trong quá trình hoàn thiện pháp luật
3.3 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác bảo tồn tại VQG Xuân Thủy
Đề xuất một số phương án bảo tồn và phát triển đối với vùng lõi, vùng đệm và mô hình du lịch hệ sinh thái tại Vườn quốc gia
Kết luận chung: Cùng với mong muốn góp phần bảo tồn ĐDSH tại VQG Xuân
Thủy thông qua sự nâng cao hiệu quả thực thi của pháp luật về khu bảo tồn trong thực tế bằng việc đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật, hoàn thiện cơ cấu tổ chức thực hiện pháp luật, tác giả hi vọng Luận văn sẽ là công trình nghiên cứu thực sự có ý nghĩa góp phần để VQG Xuân Thủy phát huy được tiềm năng về ĐDSH và đồng thời
sẽ là điểm đến du lịch sinh thái của du khách trong và ngoài nước