Phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh - Chi nhánh Hoàn Kiếm

Với những thế mạnh của mình như trụ sở đặt ngay trung tâm thủ đô, mạng lưới phòng giao dịch rộng, sự phục vụ tận tình chuyên nghiệp, các hình thức huy động vốn khá phong phú và đa dạng[r]

Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân

- -

l LƯƠNG SƠN NAM

PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - CHI NHÁNH HOÀN KIẾM

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng

Hà Nội- 2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật

Tôi xin tự chịu mọi trách nhiệm về lời cam đoan của mình

Hà Nội, ngày 13 tháng 11 năm 2017

Tác giả luận văn

Lương Sơn Nam

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong Viện Ngân hàng – tài chính trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội, đặc biệt là TS.Phạm Xuân Hòa đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình hoàn thành luận văn Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp cũ tại Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Hà Nội, ngày 13 tháng 11 năm 2017

Tác giả luận văn

Lương Sơn Nam

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC PHÁT TRIỂN CHO VAY

DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG

MẠI Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa Error! Bookmark not defined

1.1.2 Đặc điểm SME Error! Bookmark not defined

1.1.3 Vai trò của SME trong nền kinh tế Error! Bookmark not defined

1.2 Tổng quan về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại đối với

SME Error! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm về hoạt động cho vay của các NHTM Error! Bookmark not

defined

1.2.2 Đặc điểm hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa Error!

Bookmark not defined

1.2.3 Vai trò của hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa Error!

Bookmark not defined

1.3 Phát triển cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined

1.3.1 Quan niệm về phát triển cho vay Error! Bookmark not defined

1.3.2 Sự cần thiết phải phát triển cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Error! Bookmark not defined

1.3.3 Các tiêu chí đánh giá sự phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Error! Bookmark not defined

1.3.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Error! Bookmark not defined

1.4 Kinh nghiệm phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừaError! Bookmark not defined

1.4.1 Kinh nghiệm trong nước Error! Bookmark not defined

1.4.2 Bài học kinh nghiệm cho ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí

Minh Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY DOANH

NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – CHI NHÁNH HOÀN KIẾMError! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu chung về ngân hàng TMCP Phát triển TP Hồ Chí Minh –

chi nhánh Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

2.1.1 Sơ lược quá trình hình thành và phát triển của HDBank nói chung và

HDBank Hoàn Kiếm nói riêng Error! Bookmark not defined

2.1.2 Cơ cấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ của các phòng ban Error!

Bookmark not defined

2.1.3 Kết quả hoạt động kinh doanh của HDBANK Hoàn Kiếm Error!

Bookmark not defined

2.2 Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank

Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

2.2.1 Khái quát về hoạt động cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank

Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

2.2.2 Tình hình phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank Hoàn

Kiếm Error! Bookmark not defined

2.3 Đánh giá thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại

HDBank Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

2.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined

2.3.2 Những khó khăn, hạn chế trong quá trình phát triển cho vay doanh nghiệp

nhỏ và vừa của HDBank Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CHO VAYDOANH NGHIỆP

NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH CHI NHÁNH HOÀN KIẾM Error! Bookmark not defined

3.1 Định hướng phát triển của HDBank trong thời gian tớiError! Bookmark not defined

3.1.1 Định hướng chung Error! Bookmark not defined

3.1.2 Định hướng đối với hoạt động cho vay Error! Bookmark not defined

3.2 Giải pháp phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại HDBank

Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

3.2.1 Đa dạng hoá, cải tiến, nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ dành cho

SME Error! Bookmark not defined

3.2.2 Nâng cao chất lượng công tác thẩm định Error! Bookmark not defined

3.2.3 Nâng cao năng lực quản trị rủi ro Error! Bookmark not defined

3.2.4 Nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc khách hàng Error! Bookmark not

defined

3.2.5 Cải thiện quy trình, thủ tục cho vay Error! Bookmark not defined

3.2.6 Mở rộng địa bàn kinh doanh, đa dạng hóa các lĩnh vực kinh tế vay vốn

Error! Bookmark not defined

3.3 Một số kiến nghị Error! Bookmark not defined

3.3.1 Kiến nghị đối với HDBank Error! Bookmark not defined

3.3.2 Kiến nghị đối với SME Error! Bookmark not defined

3.3.3 Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước Error! Bookmark not defined

3.3.4 Kiến nghị đối với Chính phủ Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh – Chi nhánh Hoàn Kiếm

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Tiêu chí phân loại SME của World Bank Error! Bookmark not defined

Bảng 1.2: Tiêu chí phân loại SME ở một số nước trên thế giớiError! Bookmark not defined

Bảng 1.3: Tiêu chí phân loại SME ở theo nghị định 56/2009/NĐ-CPError! Bookmark not defined

Bảng 2.1: Tình hình huy động vốn của HDBank - Chi nhánh Hoàn KiếmError! Bookmark not defined Bảng 2.2: Tình hình dư nợ cho vay của HDBank - Chi nhánh Hoàn KiếmError! Bookmark not defined Bảng 2.3: Tình hình kinh doanh thẻ của HDBank – chi nhánh Hoàn KiếmError! Bookmark not defined Bảng 2.4: Kết quả hoạt động kinh doanh của HDBank - chi nhánh Hoàn KiếmError! Bookmark not defined

Bảng 2.5: Số lượng khách hàng SME và tỷ lệ tăng trưởng, số lượng sản phẩm

cho vay SME Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6 : Cơ cấu cho vay SME theo thời hạn vay tại HDBank - chi nhánh

Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

Bảng 2.7: Cơ cấu cho vay SME theo tài sản đảm bảo tại HDBank - chi nhánh

Hoàn Kiếm Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Tình hình hoạt động TTQT của HDBank – chi nhánh Hoàn Kiếm

Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.2: Tình hình dư nợ cho vay SME tại HDBank - chi nhánh Hoàn Kiếm

Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.3: Tình trạng nợ xấu cho vay SME tại HDBank - chi nhánh Hoàn Kiếm

Error! Bookmark not defined Biểu đồ 2.4: Lợi nhuận cho vay SME tại HDBank - chi nhánh Hoàn Kiếm Error!

Bookmark not defined.

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Hiện nay, trong nền kinh tế nói chung và trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nói riêng, các doanh nghiệp nhỏ và vừa – Small and medium enterprise (SME) là loại hình doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn và chủ yếu Loại hình doanh nghiệp này chiếm một vai trò quan trọng trong quá trình hội nhập và phát triển kinh tế, bởi tạo ra khối lượng hàng hóa dịch vụ rất lớn, góp phần giải quyết vấn đề việc làm, vừa giảm tỷ lệ thất nghiệp trong xã hội vừa nâng cao thu nhập cho người lao động, huy động các nguồn lực của xã hội tập trung cho đầu tư xã hội, xóa đói giảm nghèo, đặc biệt là ở khu vực nông nghiệp, nông thôn Tại các nước phát triển trên thế giới, SME đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế Còn tại Việt Nam, từ khi có Luật doanh nghiệp và mới đây đã có Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, loại hình doanh nghiệp này đã phát triển rất nhanh Hiện nay, nước ta có hơn 500,000 doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm tới 98% số lượng doanh nghiệp đang hoạt động trong cả nước Hàng năm, các doanh nghiệp SME đóng góp khoảng 49% GDP và thu hút 78% lực lượng lao động của cả nước, đóng góp 41% ngân sách Nhà Nước Mặc dù rất nhiều về số lượng nhưng trên thực tế, các SME vẫn còn yếu kém về thực lực tài chính, trình độ quản lý còn hạn chế, quy mô vốn còn nhỏ, thiếu sự liên kết về kinh tế và kỹ thuật, phát triển theo hướng tự phát, nhỏ lẻ,thị trường nhỏ hẹp, khả năng cạnh tranh không cao đặc biệt là khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn và khi khủng hoảng kinh tế xảy ra, các SME gặp rất nhiều khó khăn

Trong thời gian qua, các dịch vụ sản phẩm dành cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa

đã có nhiều bước phát triển mạnh mẽ Từ một phân khúc thị trường có đối tượng khách hàng phục vụ rất khó, tốn kém nhiều chi phí, hiện nay các SME đã được các Ngân hàng quan tâm hơn rất nhiều, bỏ nhiều công sức, nhân lực để phát triển phân khúc khách hàng này Cốt lõi của thực tế trên nằm ở chỗ, các Ngân hàng đã nhận ra đây là đối tượng khách hàng chiếm một tỷ trọng lớn trong cơ cấu doanh nghiệp của cả nước, họ đã nắm bắt được nhu cầu, đặc thù của ngành nghề, cập nhật diễn biến thị trường để tung ra những sản phẩm cho từng đối tượng doanh nghiệp ở nhiều hạng mục: cho vay, bảo lãnh, tài trợ thương mại, quản lý dòng tiền, dịch vụ thanh toán quốc tế

Không nằm ngoài xu thế nói trên, Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh – chi nhánh Hoàn Kiếm (HDBank Hoàn Kiếm), trong những bước chuyển mình mạnh mẽ sau thời gian đầu còn là một chi nhánh ngân hàng non trẻ mới được thành lập,

đã tìm cách nắm bắt lấy thời cơ này để khai thác và kinh doanh hiệu quả trong phân khúc khách hàng này Với nguồn nhân lực trẻ đồng thời có trình độ chuyên môn cao, HDBank

Hoàn Kiếm đã chủ động tìm ra những biện pháp nhằm đáp ứng tốt hơn nữa nhu cầu của các SME, nâng cao chất lượng dịch vụ, chất lượng quản lý rủi ro tín dụng Tuy nhiên trong vài năm trở lại đây, quy mô tăng trưởng dư nợ tín dụng khách hàng SME, tỷ trọng

dư nợ tín dụng đối với khách hàng SME trên tổng dư nợ vẫn còn khiêm tốn và hạn chế, lợi nhuận đem lại từ đối lượng khách hàng này chưa cao trong khi chi phí bỏ ra không hề thấp Tỷ lệ nợ xấu đối với đối tượng khách hàng này cũng ở mức khá cao là 3.5% cho thấy chất lượng công tác thẩm định khách hàng và chất lượng công tác quản trị rủi ro vẫn còn chưa hiệu quả Đặt trong bối cảnh thị trường hiện nay, khách hàng SME đang là ưu tiên phát triển, là mục tiêu chiến lược của rất nhiều các Ngân hàng khác khiến cho áp lực cạnh tranh trong phân khúc này rất cao, đòi hỏi các Ngân hàng phải đầu tư nhiều nguồn lực để tìm ra các giải pháp phát triển hoạt động cho vay Điều này hiển nhiên cũng là một vấn đề, thách thức nan giải đối với Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM – chi nhánh Hoàn Kiếm trong xu thế chung của thị trường.Xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn

đó, tôi đã chọn nghiên cứu: “Phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Phát triển Thành phố Hồ Chí Minh – Chi nhánh Hoàn Kiếm” làm đề tài nghiên

cứu của mình

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài hướng đến việc phân tích thực trạng phát triển hoạt động cho vay SME tại HDBank Hoàn Kiếm, từ đó tìm ra những hạn chế và nguyên nhân của vấn đề này, trên cơ sở đó góp phần đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hoạt động cho vay SME tại HDBank Hoàn Kiếm

Để đạt được mục tiêu trên, luận văn cần thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa những lý luận về đặc điểm, vai trò của SME, về hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại nói chung và hoạt động cho vay đối với SME nói riêng và nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước về hoạt động tín dụng đối với SME

- Tìm hiểu và đánh giá sự cần thiết của việc phát triển cho vay doanh nghiệp SME, các thước đo, chỉ số đánh giá mức độ phát triển cho vay SME (quy mô, chất lượng) đối với các ngân hàng thương mại, và các nhân tố có thể ảnh hưởng đến kết quả và hiệu quả việc phát triển cho vay SME

- Đánh giá tình hình, quy mô, chất lượng cho vay SME tại HDBank chi nhánh Hoàn Kiếm (dựa trên các chỉ số và thước đo đã xác định), nghiên cứu các hoạt động đã triển khai trong việc phát triển cho vay SME tại đây, những kết quả đạt được và những khó khăn hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế khó khăn đó trong quá trình hoạt động

- Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hoạt động cho vay SME tại HDBank chi nhánh Hoàn Kiếm trong thời gian tới

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu: phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp để xử lý số liệu, kết hợp với đồ thị, bảng, biểu minh họa để tăng tính trực quan cho luận văn Bên cạnh đó, luận văn sử dụng các số liệu, dữ liệu phù hợp với quá trình phân tích thực tiễn hoạt động cho vay SME tại HDBank Hoàn Kiếm từ nguồn thông tin thứ cấp, cụ thể là từ báo cáo bán hàng, báo cáo tổng hợp của phòng khách hàng doanh nghiệp HDBank Hoàn Kiếm, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh Hoàn Kiếm,

Ngoài phần Lời mở đầu, Mục lục, Kết luận, Danh mục các từ viết tắt, Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về việc phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa của các Ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng phát triển cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh – chi nhánh Hoàn Kiếm

Chương 3: Giải pháp phát triển cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh – chi nhánh Hoàn Kiếm

Trong chương 1, luận văn mang đến cái nhìn tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và

vừa bao gồm định nghĩa về SME theo quan điểm của World Bank, của các nước trên thế giới và định nghĩa SME tại Việt Nam;những đặc điểm chung của SME tại Việt Nam đồng thời chỉ ra những vai trò hết sức quan trọng của SME trong nền kinh tế Theo đó, SME tại Việt Nam có những đặc điểm chung rất dễ nhận diện như nguồn vốn, năng lực quản lý của chủ doanh nghiệp còn hạn chế, trình độ chuyên môn của lao động trong khu vực SME còn thấp, khả năng ứng dụng và đổi mới công nghệ còn yếu kém, các SME tồn tại dưới rất nhiều loại hình sở hữu (như là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thuộc sở hữu Nhà Nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, hợp tác xã), khả năng cạnh tranh và khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của các SME rất thấp so với các doanh nghiệp lớn, tuy nhiên SME có một đặc điểm mang tính tích cực hơn so vơi các doanh nghiệp lớn là khả năng linh hoạt, năng động trong hoạt động sản xuất kinh doanh Mặc dù còn nhiều điểm hạn chế nhưng SME hiện đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế SME tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho lao động trong nước, góp phần làm giảm tỷ lệ thất nghiệp, SME giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định và thúc đẩy kinh tế tăng trưởng, năng động; SME khai thác và phát huy các nguồn lực địa