Trên cơ sở phân tích, đánh giá, luận văn đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại các DNCNNNN cùng một số kiến nghị về phía Nhà nước cũng như về phía c[r]
Trang 1MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU
TÓM TẮT LUẬN VĂN
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DOANH
NGHIỆP CÔNG NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC VÀ HIỆU QUẢ SỬ
DỤNG VỐN Error! Bookmark not defined
1.1 TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP NGOÀI NHÀ
NƯỚC Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp ngoài nhà nước và doanh nghiệp công
nghiệp ngoài nhà nước Error! Bookmark not defined
1.1.2 Những đặc điểm cơ bản của doanh nghiệp công nghiệp ngoài
nhà nước Error! Bookmark not defined
1.1.3 Vai trò của doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước trong nền
kinh tế quốc dân Error! Bookmark not defined
1.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành và phát triển
của các doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nướcError! Bookmark not defined
1.2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐNError! Bookmark not defined. 1.2.1 Lý luận chung về sản xuất kinh doanh công nghiệpError! Bookmark not defin
1.2.2 Vốn và hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp công
nghiệp Error! Bookmark not defined
1.2.3 Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của các doanh
nghiệp công nghiệp Error! Bookmark not defined
1.2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốnError! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: XÁC ĐỊNH HỆ THỐNG CHỈ TIÊU VÀ MỘT SỐ
PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG
VỐN CỦA DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚCError! Bookmark not defined 2.1 HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHẢN ÁNH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐNError! Bookmark not defined.
2.1.1.Hiệu quả sử dụng tổng vốn Error! Bookmark not defined
2.1.2 Hiệu quả sử dụng vốn dài hạn Error! Bookmark not defined
Trang 22.1.3 Hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn Error! Bookmark not defined
2.2.4 Hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu Error! Bookmark not defined
2.2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ
DỤNG VỐN CỦA DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚCError! Bookmark not defined. 2.2.2 Phương pháp bảng thống kê Error! Bookmark not defined
2.2.3 Phương pháp đồ thị thống kê Error! Bookmark not defined
2.2.4 Phương pháp dãy số thời gian Error! Bookmark not defined
2.2.5 Phương pháp chỉ số Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ ĐỂ
PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP CÔNG NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN 2000 - 2008 Error! Bookmark not defined
3.1 TỔNG QUAN CHUNG VỀ CÁC DOANH NGHIỆP CÔNG NGHIỆP
NGOÀI NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Error! Bookmark not defined.
3.2 PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
CÔNG NGHIỆP NGOÀI NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2000 – 2008Error! Bookmark not defined. 3.2.1 Tài liệu phân tích Error! Bookmark not defined
3.2.2 Phân tích hiệu quả sử dụng tổng vốnError! Bookmark not defined
3.2.3 Phân tích hiệu quả sử dụng vốn dài hạnError! Bookmark not defined
3.2.4 Phân tích hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạnError! Bookmark not defined
3.2.5 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốnError! Bookmark not defined 3.3 KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined.
3.3.1 Về phía Nhà nước Error! Bookmark not defined
3.3.2 Về phía các doanh nghiệp Error! Bookmark not defined
3.4 GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐNError! Bookmark not defined
3.4.1 Đối với vốn dài hạn Error! Bookmark not defined
3.4.2 Đối với vốn ngắn hạn Error! Bookmark not defined
3.4.3 Đối với vốn chủ sở hữu Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.
Trang 3TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trên bước đường hội nhập với nền kinh tế toàn cầu,vượt qua bao khó khăn và trở ngại, đất nước ta đạt được nhiều thành tựu to lớn, dần dần củng cố
vị thế của mình trên thế giới Nền kinh tế nước ta đang chuyển đổi từ một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường có định hướng XHCN Sự thay đổi đó kéo theo sự ra đời hàng loạt các doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp nước ngoài trên tất cả các lĩnh vực làm cho sự cạnh tranh ngày một gay gắt và khốc lịệt hơn
Với quyết tâm dành thắng lợi trong công cuộc đổi mới, góp phần vào sự phát triển của đất nước, thực hiện công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước các doanh nghiệp công nghiệp đang từng bước đi lên khẳng định vị thế của mình trong hệ thống doanh nghiệp của Việt Nam
Trước đây, các doanh nghiệp nhà nước sống “dựa dẫm” vào nguồn vốn ngân sách và hoạt động mang tính cầm chừng, từ khi thực hiện cơ chế đổi mới thì tất cả các doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nhà nước đều phải chuyển sang hạch toán kinh tế độc lập và tự quyết định sự tồn tại, phát triển của bản thân mình Nhân tố quyết định sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp chính là vốn, vốn là điều kiện không thể thiếu cho bất kỳ hoạt động kinh doanh nào của bất kỳ đơn vị nào, có đầy đủ vốn thì doanh nghiệp mới có khả năng thực hiện hoạt động kinh doanh Tính tất yếu của sự cạnh tranh cho thấy vốn là tiêu chí quan trọng để xác định khả năng cạnh tranh, tiềm lực phát triển và vị thế của doanh nghiệp trên thị trường Sử dụng và quản lý tốt nguồn lực giúp doanh nghiệp đạt được một nửa của sự thành công, đồng thời cũng
bù đắp được một phần rủi ro do các hoạt động khác gây ra Vì vậy, vấn đề then chốt được đặt lên hàng đầu cho các nhà quản lý là phải làm thế nào để sử dụng vốn có hiệu quả Ý thức được vai trò quan trọng của vấn đề trên, tôi đã quyết định tìm hiểu và tiến hành nghiên cứu đề tài
Trang 4“Nghiên cứu thống kê hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước ở Việt Nam giai đoạn 2000 - 2008” để biết được
tình hình quản lý và sử dụng vốn qua đó phân tích đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp công nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước ở nước ta trong những năm vừa qua
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương:
Chương1: Một số vấn đề lý luận cơ bản về doanh nghiệp công nghiệp ngoài
nhà nước và hiệu quả sử dụng vốn
Chương 2: Xác định hệ thống chỉ tiêu và một số phương pháp thống kê phân
tích hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp công nghiệp công nghiệp ngoài
nhà nước
Chương 3: Vận dụng một số phương pháp thống kê để phân tích hiệu quả sử
dụng vốn của các doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước ở Việt Nam giai đoạn 2000 - 2008
Luận văn có những nội dung cụ thể như sau:
Trong chương I luận văn đã nêu lên những vấn đề lý luận cơ bản về doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước và hiệu quả sử dụng vốn Với những nội dung cụ thể như, khái niệm về doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước, các đặc điểm cơ bản của loại hình doanh nghiệp này cũng như vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Bên cạnh những vấn đề về doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước thì chương này còn đề cập đến một nội dung quan trọng nữa đó là các vấn đề về hiệu quả sử dụng vốn với các khái niệm
về vốn, vai trò , phân loại vốn, cùng với các tiêu chuẩn xác định hiệu quả sử dụng vốn của một doanh nghiệp công nghiệp
Các đặc điểm cơ bản để phân biệt doanh nghiệp công nghiệp và doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước đó là:
Trang 5Bảng 1.1: Các đặc điểm cơ bản của DNCNNNN và DNCNNN
phục vụ
- Người tiêu dùng cụ thể
- Thị trường mục tiêu
- Nhiều đối tượng khác nhau
- Ngành, khu vực kinh tế - xã hội
động
- Hiệu quả tài chính
- Lợi nhuận
- Mục tiêu “đơn”: Kinh doanh
- Phát triển kinh tế - xã hội
- Hiệu quả kinh tế - xã hội
- Hiệu quả tài chính và đóng góp cho ngân sách
- Mục tiêu “kép” giữa xã hội và kinh doanh
- Trong phạm vi hẹp của người quản lý
- Ràng buộc bởi luật pháp và các nguyên tắc quản lý và triết lý kinh doanh của công ty
- Nhiều người, nhiều cấp tham gia quyết định, chỉ đạo
- Ràng buộc bởi luật pháp, quy chế đối với DNNN và nguyên tắc triết lý kinh doanh
- Đối tượng chính sách
- Thanh toán trực tiếp theo giá thỏa thuận
- Đôi khi người sử dụng không phải trả tiền hoặc trả dưới mức giá trị thật
- Người trả tiền đôi khi lại không phải là người sử dụng
DNCNNNN có vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt như hiện nay, các nước đều chú ý hỗ trợ các DN ngoài nhà nước nhằm huy động tối đa các nguồn lực để phát triển nền công nghiệp, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm Hiện nay, trên hầu hết các nước, DNCNNNN đóng vai trò quan trọng chi phối rất lớn đến công cuộc phát triển kinh tế xã hội
Trang 6Vốn và hiệu quả sử dụng vốn cũng có vai trò rất quan trọng trong các doanh nghiệp nói chung cũng như các doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước nói riêng Luận văn cũng đã xác định được hệ thống chỉ tiêu cụ thể phản ánh hiệu quả sử dụng vốn và một số phương pháp dùng để phân tích hiệu quả Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp công nghiệp được thể hiện qua nhóm chỉ tiêu về năng suất vốn, vòng quay vốn và tỷ suất lợi nhuận trên vốn
- Mức năng suất vốn được xác định bằng số lượng (hay giá trị) sản phẩm sản xuất ra trên một đơn vị vốn hao phí (dạng thuận), hoặc được xác định bằng lượng vốn hao phí để sản xuất ra một đơn vị sản phẩm hay một đơn vị giá trị kết quả sản xuất, kinh doanh (dạng nghịch)
- Vòng quay vốn phản ánh số doanh thu (hay doanh thu thuần) thu được trong kỳ tính trên 1 đơn vị tiền tệ vốn dùng vào sản xuất kinh doanh Vòng quay vốn thường được tính với tổng vốn và vốn ngắn hạn Chỉ tiêu này cho biết trong kỳ tổng vốn hay vốn ngắn hạn của DNCN quay được mấy vòng (hay chu chuyển được mấy lần)
- Tỷ suất lợi nhuận trên vốn được xác định bằng số lợi nhuận tạo ra tính trên 1 đơn vị tiền tệ vốn dùng vào sản xuất kinh doanh Chỉ tiêu này được tính với tổng vốn và các bộ phận của nó, và cho biết trong kỳ cứ một đơn vị tiền tệ vốn dùng vào sản xuất kinh doanh tạo ra được mấy đơn vị lợi nhuận (hoặc cho biết tỷ suất sinh lãi tính trên tổng vốn và các bộ phận của nó trong
kỳ đạt bao nhiêu %)
Các chỉ tiêu hiệu quả đó đều được tính toán cho tổng vốn, vốn dài hạn
và vốn ngắn hạn, sau đó được tiến hành phân tích cụ thể trong chương III
Đối với tổng vốn và từng bộ phận của nó thì tính toán các chỉ tiêu cụ thể phản ánh hiệu quả sau đó xem xét sự biến động của các chỉ tiêu hiệu quả
đó bằng phương pháp dãy số thời gian
Trang 7Nội dung thứ hai đó là phân tích các chỉ tiêu hiệu quả ảnh hưởng đến các chỉ tiêu kết quả như thế nào bằng phương pháp chỉ số
Nội dung phân tích cuối cùng đó là phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến các chỉ tiêu hiệu quả
Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn, việc nghiên cứu
và phân tích ảnh hưởng của từng nhân tố có vai trò hết sức quan trọng trong việc tìm ra nhân tố cơ bản nhất để từ đó có những tác động tích cực nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
Trong luận văn chỉ sử dụng số liệu để phân tích một số mô hình:
- Phân tích sự biến động của tỷ suất lợi nhuận tổng vốn do ảnh hưởng của tỷ suất lợi nhuận tính theo doanh thu và vòng quay tổng vốn
- Phân tích sự biến động của tỷ suất lợi nhuận VDH do ảnh hưởng của
tỷ suất lợi nhuận tính theo doanh thu và năng suất VDH tính theo doanh thu
- Phân tích sự biến động của tỷ suất lợi nhuận VNH do ảnh hưởng của
tỷ suất lợi nhuận tính theo doanh thu và vòng quay VNH
Dựa vào những phân tích thực tế đó đưa ra một số kiến nghị về phía nhà nước cũng như doanh nghiệp để có thể nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và một số giải pháp cụ thể cho các doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cho chính doanh nghiệp mình
Trong xu hướng toàn cầu hóa, khu vực hóa ngày càng sôi động hiện nay, để hội nhập nền kinh tế quốc gia vào khu vực và thế giới thì việc nâng cao sức cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp ngoài nhà nước đang trong quá trình phát triển là thách thức lớn đối với chúng ta Nó đã và đang đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm giải quyết để tạo ra những bước đột phá, phát huy nội lực, tạo đà phát triển kinh tế trên con đường hội nhập Một trong những vấn đề quan trọng hiện nay của các doanh nghiệp nói chung và các DNCNNNN nói riêng đó là làm thế nào để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
Trang 8Để góp phần giải quyết vấn đề này, luận văn “Nghiên cứu thống kê hiệu quả sử dụng vốn của các doanh nghiệp công nghiệp ngoài nhà nước
ở Việt Nam giai đoạn 2000 - 2008” đã tiến hành nghiên cứu và trình bày một
số vấn đề cơ bản sau:
1 Hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về sản xuất công nghiệp, các quan điểm về vốn, hiệu quả sử dụng vốn, từ đó khẳng định việc sử dụng vốn
có hiệu quả là cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của bất kỳ một doanh nghiệp nào hiện nay
2 Lý luận về DNCNNNN, những điều kiện tự nhiên , kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển của các DNCNNNN và thực trạng
sử dụng vốn tại các DNCNNNN trong giai đoạn từ 2000 – 2008
3 Trên cơ sở phân tích, đánh giá, luận văn đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại các DNCNNNN cùng một số kiến nghị về phía Nhà nước cũng như về phía các doanh nghiệp để thực hiện những giải pháp đó
Trong phạm vi nghiên cứu, kết quả đạt được của luận văn chỉ là một phần nhỏ trong những nội dung cần thiết để phục vụ cho việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong các DNCNNNN Vì vậy mặc đã có nhiều cố gắng, song do còn hạn chế về khả năng chuyên môn nên luận văn chưa trình bày hết được mọi vấn đề cũng như không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Tác giả luận văn kính mong nhận được sự góp ý của các thầy cô giáo, các chuyên gia trong lĩnh vực này để luận văn tiếp tục được hoàn thiện hơn