ABSTRACT The combination of algorithms in the system operating procedures for real to increasingly widely applied in the field of automatic control.. Features of this simulation is that
Trang 2CÔNG TRÌNH C HOÀN THÀNH T I
TR NG I H C BÁCH KHOA – HQG -HCM
Cán b h ng d n khoa h c :TS TR NG ÌNH CHÂU
(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v và ch ký) Cán b ch m nh n xét 1 :
(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v và ch ký) Cán b ch m nh n xét 2 :
(Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v và ch ký) Lu n v n th c s c b o v t i Tr ng i h c Bách Khoa, HQG Tp HCM ngày tháng 12 n m 2012 Thành ph n H i ng ánh giá lu n v n th c s g m: (Ghi rõ h , tên, h c hàm, h c v c a H i ng ch m b o v lu n v n th c s ) 1
2
3
4
5
Xác nh n c a Ch t ch H i ng ánh giá LV và Tr ng Khoa qu n lý chuyên ngành sau khi lu n v n ã c s a ch a (n u có) CH T CH H I NG TR NG KHOA…………
Trang 3I H C QU C GIA TP.HCM
TR NG I H C BÁCH KHOA
NG HÒA XÃ H I CH NGH A VI T NAM
c l p - T do - H nh phúc
NHI M V LU N V N TH C S tên h c viên: PHÙNG C HUY MSHV: 11150090 Ngày, tháng, n m sinh: 06-12-1980 N i sinh: Buôn Ma Thu t Chuyên ngành: T NG HÓA KHÓA : 2011 I TÊN TÀI: NGHIÊN C U VÀ XÂY D NG QUÁ TRÌNH –MÔ PH NG MÁY ÉP NH A CHO H TH NG SCADA II NHI M V VÀ N I DUNG: Tìm hi u và xây d ng quá trình- mô ph ng máy ép nh a thông qua card Ni USB 6221 Xây d ng quá trình –mô ph ng thu th p d li u, giám sát và u khi n quá trình cho h th ng SCADA Liên k t gi a quá trình mô ph ng máy ép nh a thông qua card Ni USB 6221 và ng PLC u khi n quá trình III NGÀY GIAO NHI M V :
IV NGÀY HOÀN THÀNH NHI M V :
V CÁN B H NG D N : TS TR NG ÌNH CHÂU
Tp HCM, ngày tháng 12 n m 2012 CÁN B H NG D N (H tên và ch ký) CH NHI M B MÔN ÀO T O (H tên và ch ký) TS TR NG ÌNH CHÂU TR NG KHOA….………
(H tên và ch ký)
Trang 4I C M N
hoàn thành t t lu n v n này, tôi xin chân thành c m n quý th y cô và gia ình ã d y d , ng viên và giúp tôi trong su t quá trình h c t p
c bi t, tôi xin chân thành c m n Th y Tr ng ình Châu ã nhi t tình
ng d n, nh h ng cho tôi trong su t th i gian th c hi n lu n v n này
Tôi xin chân thành c m n các Th y Cô trong tr ng i H c Bách Khoa TP
Chí Minh nói chung và các Th y Cô trong Khoa T ng Hóa nói riêng ã
trang b cho tôi nh ng ki n th c quý báu hoàn thành t t lu n v n này
Cu i cùng, xin c m n các anh ch trong l p T ng Hóa khóa 2006 và khoá
2011 ã giúp tôi trong th i gian h c t p
Ng i th c hi n lu n v n
Phùng c Huy
Trang 5TÓM T T LU N V N TH C S
k t h p các gi i thu t vào các quy trình v n hành h th ng th c ngày càng
c ng d ng r ng rãi trong l nh v c u khi n t ng L n u tiên, có m t lu n
n a ra h ng nghiên c u xây d ng m t quá trình mô ph ng ng h th ng
th c c tính n i b t c a vi c mô ph ng này là có th dùng nó thi t k h th ng
u khi n c nhi u h th ng khác nhau d i d ng mô ph ng quá trình và có th
ng d ng u khi n trong th c t Tính v t tr i c a vi c mô ph ng giúp chúng ta
a ra các ph ng án v n hành, t ch c và qu n lý h th ng SCADA mà ch a c n
ph i thi công ph n c ng
Lu n v n c ng ng th i a ra h ng phát tri n và m r ng cho vi c mô
ph ng quá trình h th ng SCADA công nghi p Hi n t i tác gi ch mô ph ng quá trình h th ng máy ép nh a và thu t toán u khi n PID Trong khi ó, gi i thu t
u khi n và quy trình, t ch c và qu n lý các h th ng SCADA di n r ng ngày càng
ph c t p và ph bi n h n Vì v y thi t k quy trình mô ph ng h th ng SCADA
trên c n ph i có nhi u nhóm nghiên c u, nhi u t ch c cùng nhau th c hi n Khi ó,
vi c mô ph ng quá trình này s tr nên r ng l n h n, h u ích h n và ng d ng nhi u
n trong l nh v c u khi n t ng ang phát tri n m nh m hi n nay
Trang 6ABSTRACT
The combination of algorithms in the system operating procedures for real to increasingly widely applied in the field of automatic control For the first time, with a
thesis demonstrating research process of simulating a model of a real system Features
of this simulation is that you can use it to design control systems that control various different systems in process simulation and can be applied to control in practice The superiority of the simulation helps us make operational plans, organization and management of SCADA systems that do not need to make hardware
This thesis also offer development and expansion for the simulation of the process of industrial SCADA system Currently, I can only simulate the process of plastic injection molding machines and PID control algorithm Meanwhile, the control algorithms and procedures, organization and management of large-scale SCADA system increasingly complex and more popular So to design the SCADA system simulation process need to have many research groups and organizations working together Then, the simulation of this process will become larger, more useful and more applications in the field of automatic control that is growing strong today
Trang 7C L C
1.1 Tính c p thi t c a lu n v n 14
1.2 t s công trình nghiên c u trên th gi i 14
1.3 Gi i thi u tài 17
1.4 Ý ngh a v vi c mô ph ng-quá trình h th ng SCADA công nghi p 20
1.5 c tiêu tài 20
1.6 Công c s d ng cho lu n v n 21
1.7 Tóm l c n i dung các ch ng 21
CH NG 2: C S LÝ THUY T 2.1 Gi i thi u 22
2.2 các kh i c n th c hi n trong lu n án 22
2.3 Mô t quá trình u khi n trong h th ng máy ép keo 24
2.4 Gi i thi u chung v b u khi n PID 27
2.5 u khi n PID s d ng trong PLC 32
2.6 Tính t c Motor b m d u 37
2.7 t lu n 38
CH NG 3: QUÁ TRÌNH U KHI N VÀ V N HÀNH TH NG MÁY ÉP NH A 3.1 Gi i thi u 38
3.2 Gi i thi u v máy ép nh a 38
3.3 Các thành ph n c b n c a máy ép nh a 40
3.4 Quy trình v n hành 41
3.5 Gi i thu t u khi n 43
3.6 t lu n 45
TRÌNH H TH NG MÁY ÉP NH A
Trang 84.1 Gi i thi u 46
4.2 Gi i thi u Card DAQ NI USB 6221 46
4.2.1 C u t o v card DAQ NI USB 6221 47
4.2.2 u vào t ng t Analog input 48
4.2.3 u ra t ng t Analog ouput 49
4.2.4 Vào ra s (Digital I/O) 50
4.2.5 K t n i tín hi u 50
4.3 Ngôn ng l p trình Labview 51
4.3.1 Gi i thi u chung v ph n m m labview 51
4.3.2 ng d ng c a ph n m m Labview 53
4.3.3 Th vi n thu th p d li u (data acquisition) 54
4.4 Xây d ng mô hình mô ph ng-quá trình máy ép nh a 55
4.4.1 Thi t k giao di n mô ph ng 55
4.4.2 S I/O cho card USB NI 6221 60
4.5 t lu n 61
CH NG 5: PH N C NG C N THI T K CHO MÔ HÌNH MÔ PH NG QUÁ TRÌNH
5.1 Gi i thi u 61
5.2 Mô hình th c ph n c ng c n thi công 62
5.2.1 B x lý trung tâm PLC 62
5.2.2.Mô hình lò nhi t 63
5.2.3 Mô hình Motor b m 64
5.2.4 Màn hình c m ng HMI 65
5.2.5 S u dây I/O 66
5.2.6 u dây Card NI USB 6221 67
5.3 k t n i I/O gi a PLC v i Crad NI USB 6221 68
5.4 t lu n 68
KHI N QUÁ TRÌNH H TH NG
Trang 96.1 Gi i thi u 68
6.2 Khai báo c u hình giao ti p d li u OPC 69
6.3 Cách t o giao di n nàm hình c m ng HMI 71
6.4 H th ng Citect SCADA 75
6.5 K t qu t c t các b u khi n PID 81
6.5.1 K t qu c a quá trình u khi n nhi t lò 81
6.5.2 K t qu c a quá trình u khi n Motor b m d u 83
6.5.3 K t qu c a quá trình u khi n l u l ng 85
6.6 K t lu n 86
CH NG 7: K T QU T C- NH H NG PHÁT TRI N 7.1 K t qu t c 87
7.2 M t s h n ch 88
7.3 H ng phát tri n 89
TÀI LI U THAM KH O 90
PH L C 91
LÝ L CH TRÍCH NGANG 121
Danh m c các hàm, ký hi u, t vi t t t
ENTHENET: m ng c c b LAN, theo chu n hóa trong IEEE 802.3
HMI: Human Machine Interface
Hub: thi t b k t n i m ng LAN
ID: Identify
Industrial Ethernet: M ng Ethernet công nghi p
IP: Internet Protocol
LAN: Local Area Network
MTUs: Master Terminal Unit
Trang 10NetDDE: Network Dynamic Data Exchange
ODBC: Open Database Connectivity
OLE: Object Linking and Embedding
OLE DB: Object Linking and Embedding Database
OPC: OLE for Process Control
OPC-AE: OLE for Process Control - Alarms & Events
OPC-DA: OLE for Process Control - Data Access
OPC-DX: OLE for Process Control - Data eXchange
OPC-HAD: OLE for Process Control - Historical Data Access
OPC XML-DA:OLE for Process Control - XML Data Access
PC: Personal Computer
PID: Proportional Integral Derivative
PLC: Programmable Logic Controller
Profibus - DP: Decentralize Periphery - fast data exchange
Profibus - PA: Process Automation - intrinsically safe environment
Profibus - FMS: Fieldbus Message Specification - peer to peer communication
RJ45: Registered Jack 45
RS232: chu n truy n thông n i ti p
RS422: chu n truy n thông n i ti p nh ng kho ng cách truy n và v n t c truy n cao h n RS232
RS485: chu n truy n thông n i ti p nh ng kho ng cách truy n và v n t c truy n cao h n RS232 và RS422
RTUs: Remote Terminal Units
SCADA: Supervisory Control and Data Acquisition
TCP/IP: Transmission Control Protocol/Internet Protocol
Trang 11USB: Universal Serial Bus
WAN: Wide Area Network
Danh m c các hình v , th , b ng bi u
Hình 1 S kh i Mô ph ng th c Simulink và PLC
Hình 2 S kh i v u khi n quá trình SCADA thông qua OPC giao ti p Matlab
Hình 3 S kh i v h SCADA mô hình mô ph ng
Hình 4 Phòng thí nghi m v mô hình mô ph ng
Hình 5 Thi công mô hình mô ph ng- quá trình th c cho lu n v n
Hình 6 Mô hình mô ph ng Labview cho h th ng máy ép keo
Hình 7 Mô hình mô ph ng HMI cho h th ng máy ép keo
Hình 8 Mô hình mô ph ng SCADA Citect cho h th ng máy ép keo
Hình 9 Bi u di n các kh i t ng quát c n th c hi n
Hình10 Bi u di n s chi ti t các kh i c n thi công trong lu n án
Hình 11 Mô t quá trình ho t ng c a máy ép nh a
Hình 20 Qui trình v h th ng n c gi i nhi t khuôn
Hình 21 Qui trình v n hành máy ép keo
Trang 12Hình 22 Qui trình v n hành t ng
Hình 23 Bi u di n ch v n hành tay
Hình 24 Card DAQ NI USB 6221
Hình 25 S chân c a card NI USB 6221
Hình 37 Bi u di n mô hình th c c n thi công
Hình 38 Mô hình PLC k t n i các Muol m r ng và k t n i m ng Cclink
Hình 39 Mô hình th c lò nhi t
Hình 40 Mô hình th c b m th y l c d u
Hình 41 Màn hình c m ng HMI Got-1155
Hình42 S k t n i dây I/O gi a PLC và Card NI USB 6221
Hình43 S k t n i dây v i Card NI USB 6221
Hình 44 Cách khai báo thi t b k t n i trong OPC kepware
Hình 45 Cách khai báo l y d li u t PLC
Trang 13Hình 46 Các tag c l y t PLC thông qua OPC Server
Hình 47 Khai báo k t lo i màn hình và lo i PLC c n k t n i
Hình 48 Cách t o Parts trong màn hình GOT
Hình 49 Cách t o ho t h a di chuy n
Hình 50 Mô ph ng h th ng máy ép keo trên màn hình HMI GOT -1000
Hình 51.Hi n th lò nhi t và v n hành tay
Hình 52 Hi n th và cài t thông s cho khuôn
Hình 53 Hi n th và cài t thông s phun keo
Hình 54 Hi u ch nh PID Motor va PID l u l ng
Hình 55 Mô hình mô ph ng Citect SCADA
Trang 14CH NG 1: T NG QUAN
1.1 Tính c p thi t c a lu n v n
i s phát tri n c a xã h i ngày nay các h th ng SCADA t ng hóa trong công nghi p ngày càng xâm nh p vào i s ng con ng i nhi u h n Vì v y, áp
ng nhu c u u khi n ngày càng cao và ch t l ng u khi n h th ng là r t quan
tr ng Ngày nay các h th ng giám sát, u khi n và thu th p d li u, h th ng u khi n a c p c s d ng r ng rãi trong các nhà máy, xí nghi p trên toàn th gi i
Nh ng h th ng SCADA di n r ng thì s l ng kênh Input/Output có th lên n hàng ngàn hay vài ch c ngàn I/O, b trung tâm x lý PLC v i t c nhanh và tin
y cao nh vào các giao th c m và các m ng truy n thông nh m ng PROFIBUS, WAN, LAN, ENTHENET và c m ng INTERNET Vì th khi nghiên c u, xây d ng
và thi t k cho h th ng SCADA có quy mô l n và ph c t p cao thì không th xây
ng mô hình thí nghi m ho c mô ph ng sát v i ng d ng th c t Chính vì u này, các nhà nghiên c u thi t k h th ng SCADA trong th c t ph i luôn i tìm nh ng
gi i pháp t i u hóa các quá trình u khi n và xây d ng h th ng th c nh m gi m sai sót và chi phí phát sinh tr c khi thi công h th ng SCADA th c t Vì v y m t câu h i t ra cho các nhà nghiên c u trong l nh v c u khi n t ng là: i sao chúng ta không th nghiên c u và xây d ng quá trình-mô ph ng cho h th ng SCADA công nghi p Vi t Nam?
1.2 t s công trình nghiên c u trên th gi i
tr l i câu h i trên, các nhà nghiên c u chuyên môn trong l nh v c u khi n các h th ng SCADA t ng hóa công nghi p ngày nay ã b t tay vào vi c nghiên c u nh m m c ích nâng cao ch t l ng mô ph ng và u khi n sát v i ng
ng th c t h n Hi n nay các ph n m m mô ph ng h th ng SCADA ngày càng nhi u nh là: Simulink Guide c a Matlab, Labview, Winsim,… Nhóm nghiên c u thu c tr ng h c ‘Department of Control and Instrumentation Brno University of Technology Kolejní, Brno CZECH REPUBLIC’ v i tên tài là “Real-Time Communication between MATLAB/Simulink and PLC via Process Visualization Interface”[4], tác gi dùng ngôn ng Matlab Simulink mô ph ng i t ng th c
Trang 15giao ti p v i PLC qua các b chuy n i tín hi u s sang tín hi u t ng t và ng c
i u khi n quá trình Các tín hi u thu th p và u khi n thông qua Matlab
xu ng PLC nh s kh i (hình 1)
Hình 1 S kh i Mô ph ng th c Simulink và PLC
u tiên tác gi mô ph ng trên mô hình Simulink c a Matlab, sau ó liên k t
mô ph ng Simulink Matlab v i PLC và th nghi m trên mô hình v t lý th c Thông
th ng tr c khi thi công h th ng th c thì các nhà nghiên c u ph i thi t k xây d ng
mô hình mô ph ng ch y th h th ng, và ánh giá chính xác k t qu u khi n
th c u này òi h i chi phí thi công mô hình th nghi m cao, chi phí v thi t b t
ti n, m t th i gian nhi u v th nghi m, nh ng l i kém linh ho t khi thay i c c u
nh mô hình mô ph ng, chính vì th m t nhóm tác gi khác ‘STOJAN PERSIN, BORIS TOVORNIK and NENAD MUSKINJA’ l i nghiên c u v ‘OPC-driven Data Exchange between MATLAB and PLC-controlled System’[9], nhóm này xây d ng h
th ng SCADA thu th p d li u và mô ph ng quá trình u khi n thông qua OPC liên
t v i ngôn ng Matlab ch y mô ph ng nh s kh i (hình 2)
Trang 16Hình 2 S kh i v u khi n quá trình SCADA thông qua OPC giao ti p
Trang 17Phòng thí nghi m làm mô ph ng
Hình 4 Phòng thí nghi m v mô hình mô ph ng
T các yêu c u c n thi t v s mô ph ng nh trên, nh ng v n ch a có m t tác
gi nào xây d ng c h th ng mô ph ng quá trình th c có th áp d ng c cho
ng d ng công nghi p
1.3 Gi i thi u tài
nh ng kh o sát nh ng nghiên c u và tính c p thi t trên cho th y r ng:
nh ng h th ng SCADA công nghi p trong th c t r t l n, c n ph i có i ng k thu t cao, gi i c ph n c ng l n ph n m m và các kinh nghi m th c t C n có nhi u chi phí và th i gian thi công Vì th xây d ng m t h th ng SCADA có quy mô
n nh trên thì c n ph i th c hi n mô ph ng quá trình cho h th ng tr c khi b t tay thi công h th ng th c là h t s c c n thi t nh m gi m c sai sót và chi phí phát sinh không c n thi t trong quá trình xây d ng h th ng SCADA th c Vì v y, tác gi s
Trang 18xây d ng mô hình mô ph ng th c giám sát và u khi n quá trình h th ng SCADA trong các phân x ng s n xu t nh a
Hình 5 Thi công mô hình mô ph ng- quá trình th c cho lu n v n
Trang 19Mô hình mô ph ng quá trình c thi công b i ph n m m Labview
Hình 6 Mô hình mô ph ng Labview cho h th ng máy ép keo
Mô hình mô ph ng quá trình c thi công b i ph n m m Designers HMI Got-1000
Trang 20GT-Hình 7 Mô hình mô ph ng HMI cho h th ng máy ép keo
Mô hình mô ph ng quá trình c thi công b i ph n m m Citect SCADA
Hình 8 Mô hình mô ph ng SCADA Citect cho h th ng máy ép keo
Trang 21Trong quá trình h c t p và làm vi c tác gi may m n c làm vi c v i các hãng t ng l n trên th gi i nh : Siemens, Omron, Mitsubishi, Schneider, Fuji, …
Xu t phát t nhu c u th c ti n c a tác gi nên tác gi ã ch n tài nghiên c u và xây d ng quá trình-mô ph ng máy ép nh a cho h th ng SCADA công nghi p
1.4 Ý ngh a v vi c mô ph ng-quá trình h th ng SCADA công nghi p
Vi c mô ph ng các h th ng th c là m t nhu c u t t y u, c bi t khi các h
th ng ngày càng tr nên ph c t p Nhu c u này xu t phát t nhi u y u t khác nhau, nên ta có th a ra m t s nguyên nhân sau:
u t cho các h th ng th c (ngay c h th ng thí nghi m ho c bán công nghi p) th ng r t cao, c bi t là các thi t b công nghi p Chi phí này bao g m
ti n mua thi t b , chi phí b o d ng, s a ch a…
Mô ph ng các h th ng th c cho phép th c hi n vi c ánh giá, ki m tra
Vi c mô ph ng quá trình trên máy tính: khác v i mô ph ng thu n túy toán h c,
vi c mô ph ng các quá trình công ngh ph c v cho ào t o và nghiên c u th ng
ph c t p h n và có nh ng yêu c u riêng Mô hình mô ph ng các i t ng công ngh
ph i có tính tr c quan cao, d s d ng, d hình dung, và th hi n c rõ ràng quy trình công ngh ó
1.5 c tiêu tài
Tìm hi u và xây d ng mô ph ng quá trình h th ng SCADA
Giao ti p gi a Card Ni6221 v i mô ph ng quá trình h th ng
Trang 22t n i m ng công nghi p cho h th ng SCADA
Nghiên c u thu t toán u khi n PID cho h th ng
Thu th p d li u, u khi n và giám sát quá trình, liên k t gi a ph n
m SCADA Citect v i LABVIEW mô ph ng quá trình cho h th ng SCADA ã xây d ng
1.6 Công c s d ng cho lu n v n
Các ph n m m s d ng cho mô ph ng và u khi n quá trình
Ngôn ng l p trình GX-DEVELOPER c a hãng PLC Mitsubishi
Ngôn ng l p trình h th ng Citect SCADA c a hãng Schneider
Ngôn ng l p trình Labview cho u khi n quá trình
Công c OPC KEPServerEx V4.0 thu th p I/O Server
Các ph n c ng s d ng cho mô ph ng và u khi n quá trình
PLC Mitsubishi FX-3U-48MR, FX2N-64MR FX2N-4AD, FX2N-4DA, FX2N-2LC, FX2N-16CCL-M, FX2N-32CCL, l y d li u v và xu t d li u ra
Lò nhi t và c m bi n nhi t và SSR
Card Ni6221 nh n tín hi u t PLC v máy tính mô ph ng quá trình h
th ng SCADA th c
Bi n t n và Motor 3 pha, Encorder
Máy tính mô ph ng SCADA và máy tính mô ph ng quá trình
1.7 Tóm l c n i dung các ch ng
i n i dung k trên lu n v n có c u trúc nh sau:
Ch ng 1: Gi i thi u t ng quan v mô ph ng quá trình và nh ng nghiên c u
thi t k mô ph ng th c c a các nhà khoa h c trên th gi i Qua ó th y c s
n thi t c a nh ng nghiên c u này và nêu b t lên t m quan tr ng ph i xây d ng m t quá trình mô ph ng th c cho h th ng SCADA dành cho riêng l nh v c u khi n t
ng mà tr c tiên là mô ph ng quá trình cho h th ng SCADA công nghi p nói
Trang 23chung và xây d ng quá trình mô ph ng máy ép nh a cho h th ng SCADA nói riêng
Ch ng 2: Trong ch ng này, tác gi s a ra s kh i c n th c hi n trong quá trình mô ph ng h th ng và thu t toán u khi n PID c n kh o sát, công th c tính v n t c c a motor b m d u Công d ng và ý ngh a c a các kh i này
Ch ng 3: Gi i thi u chung v máy ép nh a, nguyên t c ho t ng, các lo i máy ép nh a thông th ng trong th c t Và a ra quy trình t ch c v n hành và s n
xu t các s n ph m nghành nh a, các thành ph n c u t o nên h th ng máy ép nh a và
gi i thu t v n hành cho máy
Ch ng 4: Trong ch ng này tác gi s gi i thi u s v ph n m m Labview, cách thu th p d li u thông qua card USB NI 6221, t ó, a ra cách xây d ng mô hình mô ph ng cho h th ng máy ép nh a
Ch ng 5: ph n ch ng này, tác gi s trình bày v ph n thi công mô hình
mô ph ng th c, m ng PLC, màn hình c m ng HMI, lò nhi t, Motor b m d u, k t n i tín hi u u khi n giao ti p gi a Card USB NI6221 và m ng PLC,
Ch ng 6: Ch ng này s nói v cách thu th p d li u, t o giao di n giao ti p
gi a ng i và máy HMI và h th ng Citect SCADA, sau ó trình bày các k t qu u khi n thông s c a mô hình
Ch ng 7: T ng k t l i k t qu t c, nêu lên m t s h n ch và a ra
ng phát tri n c a tài Hi n t i lu n v n này ch nh n m nh v n mô ph ng quá trình máy ép nh a cho h th ng SCADA nh ng v c b n nó ã v ra m t
ng m i cho s phát tri n trong l nh v c u khi n t ng ó chính là thi t k
t h th ng mô ph ng quá trình dành riêng cho l nh v c này, mà m nh n m nh là giúp nhà thi t k u khi n không c n ph i th c thi ph n c ng tr c mà v n có th
a ra các ph ng án và các quy trình v n hành u khi n khác nhau, giúp cho vi c
an toàn và trách c sai sót khi thi t k u khi n M c dù hi n t i vi c mô ph ng
n còn nhi u thi u sót,…nh ng v lâu v dài s c c p nh t nhi u h n vì ây là
ng nghiên c u m ó chính là h ng phát tri n c a tài này và m r ng thêm cho u khi n h th ng SCADA công nghi p
Trang 24CH NG 2: C S LÝ THUY T
2.1 Gi i thi u
Trong ch ng này, tác gi s trình bày v thu t toán u khi n PID và scác kh i c n th c thi cho quá trình mô ph ng cho lu n án M i kh i s có m t nhi m riêng, m t công d ng và m t ch c n ng riêng
Trang 25chi ti t
Hình10 Bi u di n s chi ti t các kh i c n thi công trong lu n án
Trang 26Kh i mô ph ng quá trình:
Công c s d ng cho kh i này: là máy tính và ngôn ng l p trình Labview
vi t code và t o ho t h a Ph n này tác gi s thi t k m t giao di n mô ph ng cho quá trình h th ng máy ép nh a Mô hình mô ph ng các i t ng trong h th ng
ph i có tính tr c quan cao, d s d ng, d hình dung, và th hi n c rõ ràng quy trình h th ng
Card USB Ni6221: thu th p tín hi u và xu t tín hi u u khi n Analog Input
và Anlog Output, Digtal Input va Digtal Ouput v máy tính mô ph ng quá trình Tóm l i: máy tính mô ph ng vi t b ng ngôn ng l p trình Labview và Card giao ti p USB NI6221 thay cho h th ng th c t c n thi công ph n c ng
ng PLC: dùng bi u di n u khi n quá trình, n i ây s xây d ng quy trình u khi n và xu t nh p tín hi u Analog Input, Analog Output và Digital Input, Digital Output n card giao ti p NI USB 6221 u khi n quá trình cho
th ng ng th i c ng xây d ng các thu t toán u khi n PID cho các i
ng trong h th ng c n u khi n
I/O Server: có nhi m v thu th p tín hi u t m ng PLC v m ng máy tính thu
th p I/O Server u khi n quá trình
ng SCADA: thu th p tín hi u t I/O Server, giám sát và u khi n thông qua các máy tính Citect SCADA u khi n quy trình h th ng
2.3 Mô t quá trình u khi n trong h th ng máy ép keo
mô t quá trình máy ép keo
Trang 27Hình 11 Mô t quá trình ho t ng c a máy ép nh a
Trang 28Chu trình ho t ng c a máy ép keo
Trang 29Trong ó : vale khuôn và vale keo thu c lo i vale Analog (0-10VDC), vale lò và l i
là vale Digital(On/Off)
i quá trình u khi n trên cho th y c n ph i thi t l p b u khi n PID cho Motor b m, PID u khi n vale áp l c, PID u khi n Vale l u l ng và PID cho u khi n lò nhi t D a vào b u khi n này, quá trình óng khuôn
và m khuôn, b m keo và l y keo, s ho t ng t t h n, cho ch t l ng s n
ph m cao và p h n so v i u khi n thông th ng
2.4 Gi i thi u chung b u khi n PID
t b u khi n vi tích phân t l (b u khi n PID) là m t c ch ph n h i vòng u khi n (b u khi n) t ng quát c s d ng r ng rãi trong các h th ng
u khi n công nghi p – b u khi n PID c s d ng ph bi n nh t trong s các
u khi n ph n h i M t b u khi n PID tính toán m t giá tr "sai s " là hi u s
gi a giá tr o thông s bi n i và giá tr t mong mu n
Gi i thu t tính toán b u khi n PID bao g m 3 thông s riêng bi t, do ó ôi khi nó còn c g i là u khi n ba khâu: các giá tr t l , tích phân và o hàm, vi t
t là P, I, và D Giá tr t l xác nh tác ng c a sai s hi n t i, giá tr tích phân xác
nh tác ng c a t ng các sai s quá kh , và giá tr vi phân xác nh tác ng c a t c
bi n i sai s T ng ch p c a ba tác ng này dùng u ch nh quá trình thông qua m t ph n t u khi n nh v trí c a van u khi n hay b ngu n c a ph n t gia nhi t
Hình 14: S kh i b u khi n PID
Trang 30u khi n PID c t tên theo ba khâu hi u ch nh c a nó, t ng c a ba khâu này t o thành b i các bi n u khi n (MV) Ta có:
MV(t) = Pout + Iout + Dout (1)
t: th i gian hay th i gian t c th i (hi n t i)
l i c a khâu t l l n là do thay i l n u ra mà sai s thay i nh N u
l i c a khâu t l quá cao, h th ng s không n nh Ng c l i, l i nh là do
áp ng u ra nh trong khi sai s u vào l n, và làm cho b u khi n kém nh y,
ho c áp ng ch m N u l i c a khâu t l quá th p, tác ng u khi n có th s quá bé khi áp ng v i các nhi u c a h th ng
Thành ph n tích phân I Phân ph i c a khâu tích phân t l thu n v i c biên sai s l n quãng th i gian x y ra sai s T ng sai s t c th i theo th i gian (tích phân sai s ) cho ta tích l y
bù ã c hi u ch nh tr c ó Tích l y sai s sau ó c nhân v i l i tích phân
và c ng v i tín hi u u ra c a b u khi n Biên phân ph i c a khâu tích phân trên t t c tác ng u ch nh c xác nh b i l i tích phân, K i
Th a s tích phân c cho b i:
Trang 31t: th i gian ho c th i gian t c th i (hi n t i)
: m t bi n tích phân trung gian
Khâu tích phân (khi c ng thêm khâu t l ) s t ng t c chuy n ng c a quá trình t i m t và kh s d sai s n nh v i m t t l ch ph thu c vào b u khi n Tuy nhiên, vì khâu tích phân là áp ng c a sai s tích l y trong quá kh , nó có
th khi n giá tr hi n t i v t l qua giá tr t
Thành ph n vi phân D
c thay i c a sai s qua trình c tính toán b ng cách xác nh d c
a sai s theo th i gian (t c là o hàm b c m t theo th i gian) và nhân t c này
t: th i gian ho c th i gian t c th i (hi n t i)
Khâu vi phân làm ch m t c thay i c a u ra b u khi n và c tính này là ang chú ý nh t t t i m t c a b u khi n T ó, u khi n vi
Trang 32phân c s d ng làm gi m biên v t l c t o ra b i thành ph n tích phân
và t ng c ng n nh c a b u khi n h n h p Tuy nhiên, phép vi phân c a
t tín hi u s khu ch i nhi u và do ó khâu này s nh y h n i v i nhi u trong sai s , và có th khi n quá trình tr nên không n nh n u nhi u và l i vi phân
n
Khâu t l , tích phân, vi phân c c ng l i v i nhau tính toán u ra c a b
u khi n PID nh ngh a r ng u(t) là u ra c a b u khi n, bi u th c cu i cùng
P c t ng cho n khi nó ti n t i l i t i h n, Ku, u ra c a vòng u khi n
t u dao ng Ku và th i gian giao ng Pu c dùng gán l i nh sau:
u khi n PID
Trang 33ng 2: Ph ng pháp u khi n theo ph ng pháp Ziegler–Nichols
t c áp ng "1/4 giá tr suy gi m biên " Sau ó t ng Ki n giá tr phù h p sao cho th i gian x lý Tuy nhiên, Ki quá l n s gây m t n nh Cu i cùng, t ng
Kd, n u c n thi t, cho n khi vòng u khi n nhanh có th ch p nh n c nhanh chóng l y l i c giá tr t sau khi b nhi u Tuy nhiên, Kd quá l n s gây áp ng
và v t l M t u ch nh c p t c c a vòng u khi n PID th ng h i quá l m t ít khi ti n t i m t nhanh chóng; tuy nhiên, vài h th ng không ch p nh n x y ra v t , trong tr ng h p ó, ta c n m t h th ng vòng kín gi m l , thi t t m t giá tr Kp
nh h n m t n a giá tr Kp gây ra dao ng
ng 3: Ph ng pháp u khi n theo ph ng pháp th công
Trang 34t m c xác nh d a trên gi i thu t
D
Dùng liên
ti p 25 thanh ghi liên ti p
D
d ng thanh ghi
n cho D
ng
u
Gi i thích: L nh này s d ng giá tr hi n hành (Current Value-CV hay
Process Value -PV) toán h ng S2 và so sánh nó v i giá tr t tr c (Preset Value –
PV hay Setpoint Value -SV) S sai l ch gi a hai giá tr s c x lý thông qua m t vòng u ch nh PID t o ra m t h s u ch nh, h s này c tính toán theo khuynh h ng c a s sai l ch Quá trình tính toán PID cho h s u ch nh áp d ng cho ngõ ra hi n hành và xem nh là ngõ ra hi u ch nh trong thi t b D Các thông s cài t cho hi u ch nh PID c l u trong 25 thanh ghi liên ti p t S3+0 n S3+24
Các thông s cài t cho hi u ch nh PID
Trang 352
Báo giá tr ngõ ra D thay i
ON (1)
b15
Trang 36a S3+1
ON
ây là gi i h n l n nh t
a giá tr hi n hành (Process value -PVnf) do
ng i dùng t N u giá
tr PVnf v t ra ngoài gi i
n này thì bit b0 c a S3+24 ON 0 n 32767
ng i dùng t N u giá
tr PVnf v t ra ngoài gi i
n này thì bit b1 c a
Trang 37a S3+1
ON
ây là gi i h n cho l ng thay i d ng l n nh t,
nó có th thay i trong
t l n quét PID N u giá
tr ngõ ra v t quá giá tr này thì bit b2 c a S3+24
có th thay i trong m t
n quét PID N u giá tr ngõ ra th p h n giá tr này thì bit b3 c a S3+24
b4-Cách th c x lý vòng l p PID
Trang 38Ch u khi n t l và tích phân
dùng Gán 0
Ng i dùng
Ch u khi n t l và vi phân
PID Ng i
dùng
Ng i dùng
Ng i dùng
u khi n t l ,tích phân và vi phân
th i gian t
tr c
X0-
>X
5
K,H, KnX, KnM,Kn
ti p
7
c
ng m u
Trang 39Công th c tính t c motor pump
= , trong ó: n: s xung trên m t vòng quay, s2: kho ng th i gian m c s xung l u thanh ghi D
2.7 K t lu n
i các c s lý thuy t trên, tác gi ã a ra c s kh i c n cho vi c
th c hi n mô ph ng h th ng máy ép nh a c n th c hi n và thu t toán u khi n PID cho h th ng
CH NG 3: QUÁ TRÌNH U KHI N VÀ V N HÀNH H TH NG MÁY ÉP NH A
Máy ép nh a hay còn c g i là máy ép keo, bao g m hai kh i chính,
kh i ki m: t o ra l c ki m gi cho khuôn, kh i phun: t o ra áp su t và nhi t cho
nh a ch y vào trong khuôn