Nhìn chung, các tác giả đã tiếp cận dưới những hình thức nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau trong phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở các tr[r]
Trang 1MỤC LỤC
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG
TÓM TẮT LUẬN VĂN i
LỜI MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO THẠC SĨ TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Error! Bookmark not defined 1.1 Một số vấn đề về đào tạo thạc sĩ tại các trường Đại học kinh tế Error!
Bookmark not defined
1.1.1 Trường đại học kinh tế: Chức năng, nhiệm vụ và vai tròError! Bookmark not
defined
1.1.2 Đào tạo thạc sĩ và đặc điểm đào tạo thạc sĩ tại các trường đại học kinh tếError!
Bookmark not defined
1.2 Những vấn đề cơ bản về chất lượng đào tạo thạc sĩ tại trường đại học kinh tế Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quan niệm các yếu tố cấu thành và tiêu chí đánh giá chất lượng đào tạo thạc sĩ
Error! Bookmark not defined.
1.2.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế Error!
Bookmark not defined
1.2.3 Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế Error!
Bookmark not defined
1.3.4 Những bài học có thể rút ra có thể vận dụng cho trường Đại học Kinh tế Quốc
dân Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO THẠC SĨ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN GIAI ĐOẠN 2011 - 2016Error! Bookmark not
defined
Trang 22.1 Tổng quan và tình hình đào tạo sau đại học tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Error! Bookmark not defined
2.1.1 Qúa trình hình hành và phát triển của Trường đại học Kinh tế quốc dânError!
Bookmark not defined.
2.1.2 Tình hình đào tạo sau đại học tại trường Đại học Kinh tế quốc dân Error!
Bookmark not defined
2.2 Thực trạng chất lượng đào tạo thạc sĩ tại Trường đại học Kinh tế quốc dân, giai đoạn 2011-2016 Error! Bookmark not defined
2.2.1 Thực trạng về chất lượng tuyển sinh đào tạo thạc sĩError! Bookmark not
defined
2.2.2 Thực trạng dạy và học các môn học nâng cao:Error! Bookmark not defined 2.2.3 Thực trạng về chất lượng luận văn thạc sĩ kinh tếError! Bookmark not defined
2.3 Đánh giá chung về thực trạng đào tạo thạc sĩ của trường Đại học Kinh tế quốc dân Error! Bookmark not defined
2.3.1 Những kết quả đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Một số hạn chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO THẠC SĨ TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂNError! Bookmark
not defined
3.1 Quan điểm mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩError! Bookmark not
defined
3.1.1 Căn cứ để xác định phương hướng, mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo sau
đại học: Error! Bookmark not defined.
3.1.2 Quan điểm, mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ của Đại học Kinh tế
quốc dân Error! Bookmark not defined.
3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ của trường Đại học Kinh tế Quốc dân Error! Bookmark not defined
3.2.1 Xây dựng chiến lược phát triển và đào tạo sau đại học phù hợp với yêu cầu
phát triển kinh tế - xã hội của đất nước: Error! Bookmark not defined.
Trang 33.2.2 Hoàn thiện chương trình đào tạo sau đại học theo hướng hiện đại và tăng
cường quản lý chặt chẽ người học: Error! Bookmark not defined 3.2.3 Xác định mục tiêu đào tạo, tích cực cải tiến phương pháp đào tạo sau đại học.Error!
Bookmark not defined
3.2.4 Nâng cao chất lượng giảng viên, vai trò của người hướng dẫn khoa học đảm bảo cơ cấu hợp lý giảng viên trong nước và ngoài nước trong đào tạo sau đại học:
Error! Bookmark not defined 3.2.5 Xây dựng yêu cầu chuẩn đánh giá chất lượng luận văn thạc sĩ: Error!
Bookmark not defined
3.2.6 Tăng cường đầu tư hơn nữa về cơ sở vật chất, phương tiện giảng dạy hiện đại, nâng cao chất lượng các dịch vụ hỗ trợ đào tạo về hệ thống giáo trình, tài liệu tham
khảo phục vụ cho đào tạo thạc sĩ Error! Bookmark not defined 3.2.7 Tiếp tục tăng cường, mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo sau đại học:Error!
Bookmark not defined.
3.2.8 Tăng cường kiểm tra, thanh tra các hoạt động đào tạo thạc sĩ: Error!
Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thế kỷ 21 đánh dấu quá trình hội nhập và toàn cầu hóa mạnh mẽ của các quốc gia trên trên thế giới, trong đó có sự phát triển nhanh của nền kinh tế tri thức Mỗi quốc gia đều tìm cho mình một con đường phát triển riêng dựa trên khai thác lợi thế: nguồn nhân lực, khoa học công nghệ Trong đó, sự phát triển của giáo dục, khoa học công nghệ là động lực then chốt cho sự phát triển nhanh, bền vững của mỗi quốc gia Sự phát triển nhanh chóng và mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã làm cho việc trao đổi học tập, nghiên cứu và phát triển mọi mặt mà trong đó giáo dục luôn được coi là quốc sách hàng đầu không còn chỉ bó hẹp trong từng quốc gia, từng lãnh thổ riêng biệt, vì vậy mà thách thức đối với giáo dục và đào tạo trong thời gian tới là rất lớn Dự thảo chiến lược phát
Trang 4triển giáo dục Việt Nam đến năm 2020: “ đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục toàn diện được nâng cao; giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành được chú trọng; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH đất nước ”
Phát triển giáo dục và đào tạo phải đi trước một bước so với phát triển kinh tế, đầu
tư cho giáo dục là đầu tư quan trọng có hiệu quả và tác động nhiều mặt về dài hạn Như vậy, mục tiêu và giải pháp chiến lược phát triển Giáo dục - Đào tạo trong thời kỳ tới phải nâng cao chất lượng đào tạo trong các trường đại học, trong đó có chất lượng đào tạo sau đại học
Trước thực trạng chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam hiện nay được đánh giá thấp hơn so với các nước trong khu vực (theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới, mà một trong các nguyên nhân là chất lượng giáo dục và đào tạo chưa đảm bảo) chưa đáp ứng được nhu cầu XH Cần nhận diện những nhân tố ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo nguồn nhân lực để có các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tại các trường đại học nói chung và tại các trường đại học thuộc khối kinh tế và quản trị kinh doanh nói riêng
Trong 40 năm qua, đào tạo bậc sau đại học ở trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã có nhiều đổi mới và phát triển theo xu hướng chung của thế giới để phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc
tế Tuy nhiên, chất lượng đào tạo vẫn còn bộc lộ những yếu kém và bất cập, đặc biệt
là chưa đáp ứng được hết yêu cầu cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao của nền kinh tế đang đổi mới Một số chương trình đào tạo sau đại học còn xa rời thực tế, chưa thật sự phù hợp với xu hướng chung của các nước trong khu vực và thế giới; nội dung chương trình còn trùng lặp, nhắc lại các kiến thức của bậc đại học
Đứng trước yêu cầu phát triển, Trường Đại học Kinh tế quốc dân phấn đấu phát
triển thành trường đại học định hướng nghiên cứu, trường đại học đa ngành có uy tín, trường trọng điểm quốc gia, đạt chất lượng đẳng cấp khu vực và quốc tế trong lĩnh vực
Trang 5kinh tế, quản lý, quản trị kinh doanh và một số lĩnh vực mũi nhọn khác Cung cấp cho xã hội các sản phẩm đào tạo, nghiên cứu khoa học, tư vấn, ứng dụng và chuyển giao công nghệ có chất lượng cao, trong đó có một số ngành và chuyên ngành được kiểm định bởi các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục đại học có uy tín trên thế giới, góp phần quan trọng vào sự nghiệp CNH, HĐH trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng
Từ thực tiễn hoạt động đào tạo thạc sĩ của Trường đại học Kinh tế quốc dân, tôi
chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ tại Trường đại học Kinh tế quốc
dân” làm nội dung nghiên cứu luận văn thạc sĩ của mình, vì đây là vấn đề quan trọng
trong chiến lược để phát triển đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay và tiếp sau
Thời gian qua đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ ở các trường đại học trên cả nước đã có một số công trình nghiên cứu dưới nhiều cách tiếp cận khác nhau Có thể nêu một số công trình của các tác giả tiêu biểu dưới đây:
- Đỗ Minh Cương, Nguyễn Thị Doan (2001), “Phát triển nguồn nhân lực giáo dục
Đại học ở Việt Nam”, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Cuốn sách đã phân tích thực
trạng nguồn nhân lực giáo dục đại học nước ta, những nguyên nhân còn yếu kém và đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học, trong đó có giải pháp hoàn thiện cơ chế và nâng cao năng lực quản lý nhà nước đối với giáo dục đại học
- TS Trần Thị Bích Trà (2007),“Các biện pháp quản lí nhằm nâng cao chất lượng
đào tạo thạc sĩ khoa học giáo dục”, Báo cáo tổng kết Đề tài nghiên cứu cấp Bộ Bước
vào thế kỷ XXI, qui mô đào tạo sau đại học đã không ngừng phát triển, nguồn nhân lực với trình độ đào tạo thạc sĩ đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, góp phần tích cực vào việc giải quyết tốt những vấn đề mà thực tiễn đặt ra Bên cạnh những thành tích đã đạt được, công tác đào tạo thạc sĩ còn có những hạn chế, cần phải sớm khắc phục, quản lý công tác đào tạo thạc sĩ càng đặc biệt phải được chú trọng để góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ
Trang 6- Nhóm nghiên cứu: Nguyễn Thảo Anh, Nguyễn Quang Huy, Khổng Thị Thùy
Linh, Trương Thị Ngọc Trang, (2010), “Giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo
các Chương trình cử nhân chính qui chất lượng cao tại các Trường đại học trên địa bàn
Hà Nội” Chương trình tiên tiến, Chương trình chất lượng cao, Chương trình cử nhân
quản trị kinh doanh bằng tiếng Anh,… là các chương trình được chuyển giao công nghệ, cập nhật phương pháp đào tạo hiện đại, kiến thức mới của các nước tiên tiến, có vai trò ngày càng quan trọng tại các trường đại học trên địa bàn Hà Nội trong việc cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng cao cho nền kinh tế Tuy nhiên, còn nhiều bất cập sau khoảng 10 năm thực hiện chương trình: mập mờ trong thông tin đào tạo, áp dụng máy móc các tình huống, thiếu chọn lọc trong việc giảng dạy và học tập, quá tập trung vào lợi nhuận,… làm giảm hiệu quả đào tạo so với mục tiêu kì vọng của các chương trình này Một số những giải pháp mà Nhóm nghiên cứu đã đề xuất có thể tham khảo áp dụng trong thực tiễn
- PGS.TS Bùi Tất Thắng (2011), “Vấn đề quy hoạch phát triển nguồn nhân lực
Việt Nam giai đoạn 2011-2020”, Tạp chí Kinh tế và Dự báo số 1/2011 đề cập đến một số
nội dung liên quan đến vai trò, cách tiếp cận và các giải pháp chủ yếu của quy hoạch phát triển nguồn nhân lực, trong đó có đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước
về phát triển và sử dụng nhân lực
- ThS Trần Thị Tú Ngà (2013), “Quản lý nhà nước về đào tạo nguồn nhân lực
chất lượng cao ở Đại học Thái Nguyên trong trong giai đoạn hiện nay” Thực tiễn phát
triển ở tất cả các nước trên thế giới đã cho thấy nguồn nhân lực đóng vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế Nguồn nhân lực chất lượng cao không tự nhiên mà có, mà nó được hình thành và phát triển thông qua quá trình đào tạo trong các cơ sở đào tạo (như các trường đại học) Với nhiệm vụ đó, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng như một giải pháp đột phá để thực hiện mục tiêu đào tạo nhân tài khoa học
và nâng cao chất lượng giáo dục đại học trong công cuộc CNH, HĐH ở nước ta hiện nay
- ThS Bùi Quang Bẩy (2014), “Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực giảng
viên Trường đại học Kinh tế kỹ thuật công nghiệp” Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2
Trang 7BCHTW Khóa VIII xác định “giảng viên là nhân tố quyết định đến chất lượng giáo dục, chăm lo xây dựng đội ngũ giảng viên sẽ tạo được sự chuyển biến về chất lượng giáo dục, đáp ứng được những yêu cầu mới của đất nước” Có thể kết luận: năng lực của giảng viên phản ánh chất lượng của giáo dục Chính vì vậy mà việc nâng cao năng lực giảng viên ở các trường là việc làm cần thiết, cấp bách hiện nay
Nhìn chung, các tác giả đã tiếp cận dưới những hình thức nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau trong phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường đại học Việt Nam: làm thế nào để phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học ở Việt Nam; vấn đề quy hoạch phát triển nguồn nhân lực đại học; vấn
đề quản lý nhà nước về đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở các trường đại học, nâng cao chất lượng giảng viên, chất lượng các chương trình đào tạo chất lượng cao, nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ,… trong các trường đại học trong trong giai đoạn hiện nay để đáp ứng yêu cầu thực tiễn Tuy nhiên, để đánh giá một cách toàn diện việc nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ tại trường đại học Kinh tế Quốc dân nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm có ý nghĩa thực tiễn chưa được phản ánh ở các công trình nghiên cứu trên Đó cũng là lí do học viên lựa chọn đề tài nghiên cứu của luận văn thạc
sỹ kinh tế
Chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Phạm vi nghiên cứu:
Ở Việt Nam có nhiều cơ sở đào tạo thạc sĩ kinh tế bao gồm: Các viện nghiên cứu, các trường đại học nói chung, các trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh, nhưng luận văn chỉ nghiên cứu chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân Trường Đại học Kinh tế Quốc dân đào tạo thạc sĩ theo hai hướng: đào tạo thạc
sĩ kinh tế theo định hướng nghiên cứu và đào tạo thạc sĩ theo định hướng ứng dụng, luận văn chỉ tập trung nghiên cứu chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế theo định hướng ứng dụng
Luận văn nghiên cứu thực trạng chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân giai đoạn từ năm 2011-2016; đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất
Trang 8lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2025
Khái quát hóa cơ sở lý luận về chất lượng đào tạo thạc sĩ tại các trường kinh tế phân tích đánh giá thực trạng đào tạo thạc sĩ giai đoạn 2011-2016 của Trường đại học Kinh tế quốc dân Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ của Trường đại học Kinh tế quốc dân trong thời gian tới
Để thực hiện mục đích trên luận văn có nhiệm vụ:
- Khái quát hóa cơ sở lý luận về chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế tại các trường đại học thuộc khối ngành kinh tế và quản trị kinh doanh; khảo sát kinh nghiệm thực tiễn
về nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế ở một số trường đại học đào tạo thạc sĩ kinh tế
- Phân tích thực trạng chất lượng đào tạo thạc sĩ tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân: đánh giá những thành tựu đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế của thực trạng đó
- Đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân trong thời gian tới
Trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử luận văn sử dụng các phương pháp chủ yếu của kinh tế chính trị học như: kế hợp logic và lịch sử;phương pháp kết hợp; phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp thống kê, đối chứng, so sánh
Luận văn sử dụng nguồn số liệu của Viện Đào tạo Sau đại học trường đại học Kinh tế Quốc dân
Trong quá trình tiến hành viết luận văn, tác giả đã sử dụng các tài liệu tham khảo, báo cáo tổng kết, các văn bản qui phạm pháp luật, luật tiến hành nghiên cứu, phân tích, tổng hợp, thống kê các số liệu
* Về lý luận: Hệ thống hóa và làm rõ thêm cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng
đào tạo thạc sĩ tại các trường đại học kinh tế, nhằm để đáp ứng yêu cầu cung cấp cho XH nguồn nhân lực chất lượng cao trong nền kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế
Trang 9*Về thực tiễn: Phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng đào tạo thạc sĩ giai đoạn
2011-2016 của Trường đại học Kinh tế quốc dân (những kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế, nguyên nhân của các hạn chế)
Từ thực trạng trên luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ của Trường đại học Kinh tế quốc dân trong giai đoạn tiếp theo
Ngoài phần đầu, mục lục, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về chất lượng đào tạo thạc sĩ tại
các trường đại học kinh tế
Chương 2 Thực trạng chất lượng đào tạo thạc sĩ tại Trường đại học Kinh tế quốc
dân giai đoạn 2011-2016
Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ tại
Trường đại học Kinh tế quốc dân
Trang 10Trong xã hội thông tin và nền kinh tế tri thức của thế kỷ 21, nhiều trường đại học trên thế giới đã và đang xem xét lại mô hình và phương thức đào tạo để đạt hiệu quả cao nhất Trong những năm gần đây, quyết tâm đổi mới để nâng cao chất lượng đào tạo cung cấp cho xã hội và nền kinh tế nguồn nhân lực chất lượng cao của các trường đại học khá
rõ ràng, việc đổi mới nhìn chung đều đi theo hướng chương trình đạt chuẩn quốc tế
Trải qua 40 năm đào tạo bậc sau đại học ở Trường đại học Kinh tế quốc dân đã có nhiều đổi mới và phát triển theo xu hướng chung của thế giới để phục vụ cho công cuộc phát triển kinh tế- xã hội của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế Tuy nhiên, công tác đào tạo vẫn còn bộc lộ những yếu kém và bất cập, đặc biệt là chưa đáp ứng được hết yêu cầu cung cấp nguồn nhân lực trình độ cao của nền kinh tế đang đổi mới Đứng trước
yêu cầu phát triển, Trường Đại học Kinh tế quốc dân phấn đấu phát triển thành trường đại
học định hướng nghiên cứu, trường đại học đa ngành có uy tín, trường trọng điểm quốc gia, đạt chất lượng đẳng cấp khu vực và quốc tế trong lĩnh vực kinh tế, quản lý, quản trị kinh doanh, Đại học Kinh tế quốc dân cần thiết phải tìm ra bước đi đúng hướng, vững chắc trong đào tạo sau đại học là rất quan trọng
Để nghiên cứu giải quyết vấn đề này, luận văn nghiên cứu đề tài: “Nâng cao chất
lượng đào tạo thạc sĩ tại Trường đại học Kinh tế quốc dân” đã đi sâu nghiên cứu và
làm sáng tỏ một số nội dung cơ bản sau:
- Thứ nhất, Tìm hiểu phương hướng, mục tiêu đào tạo thạc sĩ ở các tường đại học
Đánh giá, xem xét những vấn đề cơ bản về chất lượng đào tạo thạc sĩ tại trường đại học kinh tế; nội dung chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế; những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế; sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đào tạo thạc sĩ kinh tế;… Trên nền tảng này, đề tài tiếp tục mạch tư duy hệ thống các vấn đề tiếp theo
- Thứ hai: Đề tài đã phân tích thực trạng đào tạo thạc sĩ giai đoạn 2011-2016 của
Trường đại học Kinh tế quốc dân, để có những đánh giá kết quả đạt được, những tồn tại hạn chế, nguyên nhân của các hạn chế đó trong đào tạo thạc sĩ tại nhà trường thuộc về yếu tố khách quan cũng như chủ quan để tìm ra giải pháp phù hợp
- Thứ ba: Kết hợp với các yếu tố phân tích ở Chương I, Chương II với Phương
hướng đào tạo thạc sĩ của Bộ giáo dục và Đào tạo có xem xét xu hướng nâng cao chất