Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý dự án mang tính quốc tế

Có thể thêm vào cụm từ “mức độ thành công” hoặc “sự thành công” Trong phần nhiệm vụ của đề tài đã được làm rõ là nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thiên Phú

Cán bộ chấm nhận xét 1 : PGS TS Lê Nguyễn Hậu

2 Thư ký: TS Nguyễn Thanh Hùng

3 Ủy viên: TS Nguyễn Thiên Phú

TS Nguyễn Mạnh Tuân TS Nguyễn Thiên Phú

NỘI DUNG CHỈNH SỬA LUẬN VĂN/KHÓA LUẬN THẠC SĨ

Họ và tên học viên: NGUYỄN VĂN DŨNG Phái: Nam

Ngày, tháng, năm sinh: 01 – 10 – 1977 Nơi sinh: Thành phố Hồ Chí Minh

Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH MSHV: 10170754

1- TÊN ĐỀ TÀI: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC QUẢN LÝ DỰ ÁN MANG TÍNH

QUỐC TẾ

2- NỘI DUNG CHỈNH SỬA LUẬN VĂN/KHÓA LUẬN:

STT Ý kiến của CB nhận xét / Hội đồng Nội dung chỉnh sửa Chương, trang

1 PGS TS Lê Nguyễn Hậu:

1.1 Chỉnh sửa tên đề tài cho rõ nghĩa Có

thể thêm vào cụm từ “mức độ thành

công” hoặc “sự thành công”

Trong phần nhiệm vụ của đề tài

đã được làm rõ là nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc tế

Nhiệm vụ luận văn thạc sĩ

1.2 Tác giả cần chỉ ra vì sao là dự án

mang tính quốc tế mà không phải

mọi dự án ở Việt Nam nói chung

Yêu cầu này đã được giải thích thêm trong mục 1.3_Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Chương 1, trang 4

1.3 Chương cơ sở lý thuyết tác giả liệt kê

được một số yếu tố có thể ảnh hưởng

đến sự thành công của một dự án do

các tác giả khác nhau đề nghị Tuy

nhiên, tác giả cần có bước phân tích/

đối chiếu/ so sánh để chọn ra những

yếu tố phù hợp cho mô hình nghiên

cứu của mình ở chương 3

- Đã thêm bước đối chiếu các yếu tố từ các nghiên cứu trước

Chương 3, trang 30

1.5 Việc đặt tên nhân tố “Chính sách Nhân tố này được đặt tên lại là Chương 5, trang 55

1.5 Việc đặt tên nhân tố “Kỹ năng mềm”

là không thỏa đáng

Nhân tố này được đặt tên lại là

“Thích nghi với khác biệt về văn hóa, tôn giáo, ngôn ngữ”

Chương 5, trang 55

và các trang có liên

quan đến nhân tố này

2 TS Phạm Quốc Trung:

2.1 Hình 4.1, trang 31, dư bước “phân

tích hồi quy đa biến” và thiếu “phân

tích Anova một chiều”

Đã bỏ bước “phân tích hồi quy

đa biến” bị dư và thêm bước

“phân tích Anova một chiều”

trong Hình 4.1_Quy trình nghiên cứu

Chương 4, trang 32

2.2 Luận văn mắc một số lỗi chính tả,

trình bày Cách viết một số tài liệu

tham khảo chưa đúng chuẩn

Đã kiểm tra và sửa một số lỗi chính tả, trình bày Cách viết một số tài liệu đã tham khảo theo chuẩn APA và hiệu chỉnh lại trong phần Tài liệu tham khảo

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ và tên học viên: NGUYỄN VĂN DŨNG Giới tính: Nam

Ngày, tháng, năm sinh: 01/10/1977 Nơi sinh: Tp Hồ Chí Minh Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh MSHV: 10170754

Khoá (Năm trúng tuyển): 2010

1- TÊN ĐỀ TÀI: CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC QUẢN LÝ DỰ ÁN MANG TÍNH QUỐC TẾ

2- NHIỆM VỤ LUẬN VĂN:

a Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc tế

b Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc tế

c Đề xuất các giải pháp giúp quản lý thành công của quản lý dự án quốc tế

3- NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 05/12/2011

4- NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ: 26/10/2012

5- HỌ VÀ TÊN CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: TS NGUYỄN THIÊN PHÚ

Nội dung và đề cương Luận văn/Khóa luận thạc sĩ đã được Hội Đồng Chuyên Ngành thông qua

TS Nguyễn Thiên Phú

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian học tập tại Khoa Quản lý Công Nghiệp, trường Đại Học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh, tôi đã nhận được sự truyền dạy tận tụy, nhiệt tình của các Quý thầy, cô về kiến thức và kinh nghiệm quản lý Những kiến thức và kinh nghiệm rất giúp ích cho công việc của tôi hiện nay và sau này Tôi xin được gởi lời cảm ơn chân thành đến tất cả Quý thầy, cô đang công tác và giảng dạy tại Khoa Quản Lý Công Nghiệp

Đặc biệt, tôi xin trân trọng gởi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Thiên Phú, người thầy đã trực tiếp hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này Thầy đã cung cấp nhiều tài liệu, động viên và hỗ trợ cho tôi trong suốt quá trình thực hiện nghiên cứu

và hoàn thành luận văn

Nhân đây, tôi cũng xin chân thành cảm ơn các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp, những người đã chia sẻ cùng tôi kiến thức, tài liệu học tập và đặc biệt là giúp tôi các số liệu khảo sát trong quá trình nghiên cứu

Sau cùng là lời tri ân của tôi đến gia đình, nơi luôn là nguồn động viên để tôi luôn phấn đấu vượt qua những khó khăn trong công việc và cuộc sống

Tp.Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012

Nguyễn Văn Dũng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi tên là Nguyễn Văn Dũng, là học viên cao học ngành Quản trị kinh doanh khóa

2010, Khoa Quản lý Công Nghiệp, trường Đại Học Bách Khoa Tp Hồ Chí Minh

Tôi xin cam đoan nghiên cứu được thực hiện và trình bày trong luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi và do tôi thực hiện Các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn này là trung thực và chưa được công bố hay thực hiện trong các nghiên cứu khác

Tp.Hồ Chí Minh, tháng 10 năm 2012

Nguyễn Văn Dũng

Do đó, nghiên cứu này cố gắng đưa ra một mô hình tổng hợp các yếu tố mà các nhà quản lý dự án xem xét, chú trọng đặc biệt để giúp họ quản lý dự án thành công

Mô hình giả thuyết nghiên cứu được tổng hợp từ các nghiên cứu trước đó và được đánh giá, kiểm tra thông qua quy trình nghiên cứu định tính và định lượng Các phương pháp được sử dụng để đánh giá thang đo và phân tích tương quan giữa các yếu tố và sự thành công của quản lý dự án là phân tích độ tin cậy, phân tích nhân tố

và phân tích hồi quy đa biến

Kết quả khảo sát thu được 177 mẫu từ nhiều ngành với nhiều người có kinh nghiệm tham gia quản lý dự án có tính quốc tế Qua phân tích cho thấy có năm yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án mang tính quốc tế là (1) Sự thông tin, liên lạc giữa các bên tham gia dự án, (2) Sự cộng tác giữa các bên liên quan, (3) Năng lực đội ngũ thực hiện dự án, (4) Thái độ làm việc và (5) Khả năng thích nghi với khác biệt văn hóa, tôn giáo, ngôn ngữ

Nghiên cứu này có thể không bao quát được tất cả các yếu tố ảnh hưởng đến quản

lý dự án mang tính quốc tế vì những giới hạn về thời gian, nguồn lực, đối tượng khảo sát và đặc biệt là phương pháp lấy mẫu Tuy nhiên, hy vọng nghiên cứu này sẽ

là bước khởi đầu cho những nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực rất thú vị này

ABSTRACT

With the integration of Vietnam in world trade orginazations and the affection of the globalization, there are many projects diversified in many aspects and many locations Hence, project management is more complex because it will be involved

to many organizations with their own characteristics in structure, human resources, culture, enviroment and location When a project involves to one or many foreign organizations and companies, it is considered as international project

After surveyed some current documents, most of researches mentioned only some aspects of international project or not in detail They have not given a framework of factors affect to the success of international project yet So, this research tried to give a framework to collect some important factors which project managers should focus to get the success

Theoretical framework is summarized from some researchs and tested by qualitative and quantitative analysis Reliability, factor, multiple regression analysis were used

to test theoretical factors

The survey collected 177 samples from many industries with people having many experiences in poject management Five factors extracted from the survey affect to the success of international project They are (1) Communication between relevant parties, (2) Coordination between relevant parties (3) Competency of project team, (4) Working attitude và (5) Affiliation to differences of culture, religion, language

This research may not cover all factors which affect to the success of international project because of the limitation of time, resources, survey samples and especially sampling methodology However, hope that it will be the beginning for deeper researches in this interesting area

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ix

DANH MỤC CÁC HÌNH xi

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1

1.1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI 1

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 4

1.3 PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 4

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

1.5 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 5

1.6 KẾT CẤU NGHIÊN CỨU 5

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 7

2.1 KHÁI NIỆM VỀ DỰ ÁN, QUẢN LÝ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN QUỐC TẾ 7

2.2 SỰ KHÁC NHAU GIỮA DỰ ÁN THÔNG THƯỜNG VÀ DỰ ÁN QUỐC TẾ 9

2.3 CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA DỰ ÁN QUỐC TẾ 10

2.4 TIÊU CHUẨN THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN QUỐC TẾ 11

2.4.1 Tiêu chuẩn thành công của quản lý dự án 11

2.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế 13

2.5 TÓM TẮT 19

CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT 21

3.1 TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ SỰ THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN QUỐC TẾ 21

3.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG CỦA VIỆC QUẢN LÝ DỰ ÁN QUỐC TẾ 21

3.2.1 Sự hiểu biết văn hóa tại nơi thực hiện dự án: 21

3.2.2 Sự thông tin, liên lạc giữa các bên thực hiện dự án 23

3.2.3 Sự hợp tác giữa các bên thực hiện dự án 24

3.2.4 Năng lực nhân sự 25

3.2.5 Tổ chức dự án 26

3.2.6 Môi trường dự án 27

3.2.7 Đặc trưng dự án 28

3.3 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT 28

3.4 TÓM TẮT 30

CHƯƠNG 4: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 31

4.1 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU 31

4.1.1 Phương pháp nghiên cứu 31

4.1.2 Quy trình nghiên cứu 31

4.2 NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH 33

4.3 NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG 35

4.3.1 Xây dựng thang đo 36

4.3.2 Thiết kế mẫu 40

4.4 TÓM TẮT 41

CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 42

5.1 THỐNG KÊ MÔ TẢ VÀ ĐÁNH GIÁ ĐỘ TIN CẬY CỦA THANG ĐO 42

5.1.1 Mẫu 42

5.1.2 Thống kê mô tả mẫu thu được 42

5.1.3 Phân tích tương quan giữa các biến độc lập và phụ thuộc 44

5.1.4 Đánh giá độ tin cậy của thang đo 47

5.2 PHÂN TÍCH NHÂN TỐ KHÁM PHÁ 49

5.2.1 Phân tích nhân tố các tiêu chuẩn thành công của dự án 50

5.2.2 Phân tích nhân tố các yếu tố ảnh hưởng đến thành công của dự án 50

5.3 MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU ĐIỀU CHỈNH VÀ CÁC GIẢ THUYẾT MỚI 55

5.4 PHÂN TÍCH HỒI QUY ĐA BIẾN 57

5.4.1 Quan hệ giữa sự thành công của dự án quốc tế và các yếu tố tác động: 57

5.4.2 Quan hệ giữa lĩnh vực dự án và sự thành công của dự án quốc tế: 60

5.4.3 Kiểm định các giả thuyết của mô hình nghiên cứu hiệu chỉnh: 61

5.5 PHÂN TÍCH PHƯƠNG SAI ANOVA MỘT CHIỀU 64

5.5.1 Sự khác biệt về sự thành công của các lĩnh vực dự án khác nhau: 64

5.5.2 Sự khác biệt về sự thành công giữa những người có kinh nghiệm thực hiện dự án khác nhau: 65

5.6 TÓM TẮT 67

CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN 68

6.1 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 68

6.2 ĐÓNG GÓP CỦA NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT 69

6.2.1 Đóng góp của nghiên cứu 69

6.2.2 Đề xuất từ nghiên cứu 69

6.3 GIỚI HẠN CỦA NGHIÊN CỨU VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU: 71

TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

PHỤ LỤC 76

PHỤ LỤC 1: DÀN BÀI THẢO LUẬN NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH 76

PHỤ LỤC 2: BẢNG CÂU HỎI CHÍNH THỨC THU THẬP DỮ LIỆU 84

PHỤ LỤC 3: THỐNG KÊ MÔ TẢ 92

PHỤ LỤC 4: PHÂN TÍCH ĐỘ TIN CẬY 93

PHỤ LỤC 5: PHÂN TÍCH NHÂN TỐ 96

PHỤ LỤC 6: PHÂN TÍCH HỒI QUY ĐA BIẾN 103

LÝ LỊCH TRÍCH NGANG 105

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế từ các

nghiên cứu trước ……… ……… 20

Bảng 4.1 Chi tiết các đối tượng được thảo luận định tính … ……… 32

Bảng 4.2 Kết quả khảo sát định tính ……… 33

Bảng 4.3 Tiêu chuẩn thành công dự án……… 35

Bảng 4.4 Thang đo văn hóa ……… 36

Bảng 4.5 Thang đo thông tin liên lạc……… 36

Bảng 4.6 Thang đo sự hợp tác……… 37

Bảng 4.7 Thang đo năng lực nhân sự ……… 37

Bảng 4.8 Thang đo tổ chức dự án……… 38

Bảng 4.9 Thang đo môi trường dự án ……… 39

Bảng 5.1 Lĩnh vực dự án ……… 42

Bảng 5.2 Chức danh công tác ……… 42

Bảng 5.3 Châu lục người khảo sát……… 43

Bảng 5.4 Kinh nghiện thực hiện dự án……… 43

Bảng 5.5 Hệ số tương quan giữa biến độc lập và phụ thuộc ………….……… 44

Bảng 5.6 Hệ số Cronbach’s alpha của tiêu chuẩn thành công dự án ………… 46

Bảng 5.7 Hệ số Cronbach’s alpha của các yếu tố ảnh hưởng ……… 46

Bảng 5.8 Phân tích nhân tố các tiêu chuẩn thành công ……… 49

Bảng 5.9 Phân tích nhân tố các biến quan sát yếu tố ảnh hưởng ……… 50

Bảng 5.10 Phân tích nhân tố các biến quan sát yếu tố ảnh hưởng lần hai …… 51

Bảng 5.11 Phân tích nhân tố các biến quan sát yếu tố ảnh hưởng lần ba …… 51

Bảng 5.12 Phân tích nhân tố các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế ……… ……… 52

Bảng 5.13 Tóm tắt kết quả hồi quy mô hình 1 ……… 57

Bảng 5.14 Hệ số hồi quy mô hình 1 ……… 57

Bảng 5.15 Tóm tắt kết quả hồi quy mô hình 2 ……… 59

Bảng 5.16 Hệ số hồi quy mô hình 2 ……… 59

Bảng 5.17 Phân tích Anova sự khác biệt thành công giữa các lĩnh vực dự án… 63 Bảng 5.18 Phân tích Anova sự khác biệt thành công giữa kinh nghiệm quản lý 64

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Các nguyên nhân chính gây ra thất bại của dự án……… 2

Hình 2.1 Sự thành công của quản lý dự án theo truyền thống……… 12

Hình 2.2 Sự thành công của quản lý dự án mở rộng so với truyền thống …… 12

Hình 3.1 Sự tác động của văn hóa vào quản lý dự án……… 21

Hình 3.2 Sự tác động của thông tin, liên lạc vào quản lý dự án … ………… 22

Hình 3.3 Sự tác động của hợp tác vào quản lý dự án …… ……… 23

Hình 3.4 Sự tác động của năng lực nhân sự vào quản lý dự án ……… 25

Hình 3.5 Sự tác động của tổ chức dự án vào quản lý dự án……… 26

Hình 3.6 Sự tác động của môi trường dự án vào quản lý dự án… ………… 27

Hình 3.7 Mô hình nghiên cứu lý thuyết……… 28

Hình 4.1 Quy trình nghiên cứu……….………… 31

Hình 5.1 Mô hình nghiên cứu điều chỉnh……… 55

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

1.1 CƠ SỞ HÌNH THÀNH ĐỀ TÀI

Trong môi trường hoạt động toàn cầu hóa như hiện nay của các tổ chức kinh doanh, các tổ chức quốc tế và các chính phủ, sự hình thành, quản lý và thực hiện dự án không còn bó hẹp trong phạm vi của một quốc gia, một khu vực, một tổ chức mà nó trở nên rộng rãi hơn, mang tính quốc tế hơn và liên quan đến nhiều tổ chức hơn Chúng ta có thể thấy tính quốc tế trong dự án của các công ty liên doanh, các chi nhánh của các tập đoàn đa quốc gia, các dự án viện trợ nhân đạo, viện trợ phát triển của các tổ chức quốc tế và các chính phủ; các chương trình hợp tác liên quốc gia như chương trình chống khủng bố, gìn giữ hòa bình hay chương trình hợp tác không gian,… Do mỗi quốc gia, mỗi lãnh thổ, mỗi dân tộc có những đặc trưng, những khác biệt về văn hóa, giáo dục, kinh tế, chính trị; mỗi tổ chức có những đặc điểm riêng về cơ cấu tổ chức, nhân lực nên tất cả những yếu tố này chắc chắn có những tác động không nhỏ đến sự thành công của dự án

Theo một nghiên cứu của nhà sản xuất máy tính và tích hợp hệ thống BULL của Pháp tiến hành năm 1998 tại Anh để nhận diện những nguyên nhân chính gây ra thất bại cho các dự án công nghệ thông tin trong lĩnh vực tài chính thì 57% là do sự giao tiếp, sự thông tin kém cỏi giữa các bên liên quan, 39% là do thiếu hoạch định

về nguồn lực, tiến độ và không có chính sách quản lý chất lượng

Tại Việt Nam, một trong những sự kiện thu hút sự chú ý của dư luận và báo chí đầu tháng 10 năm 2011 là sự kiện ông Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải Đinh La Thăng điều động ông Phó Tổng Giám đốc Cảng hàng không miền Nam làm tổng chỉ huy

dự án nhà ga quốc tế mới sân bay Đà Nẵng do Ban quản lý dự án hiện hữu trì trệ, yếu kém trong công tác quản lý điều hành, tổ chức dự án Dự án gồm nhiều gói thầu

do các nhà thầu liên doanh và tư vấn đến từ nhiều nước như Singapore, Mỹ, Pháp, Việt Nam,… Theo thừa nhận của các nhà thầu dự án thì có vấn đề trong việc phối hợp thực hiện, thông tin liên lạc giữa các nhà thầu, sự khác biệt về văn hóa giữa nhà thầu châu Á và châu Âu Các nhà thầu trong nước của dự án lại thiếu năng lực, kinh nghiệm và tài chính trong thực hiện dự án (Theo Hải Châu, báo Dân Trí, ngày 5/10/2011)

Trong thực tế tham gia công tác quản lý dự án tại Công Ty TNHH Comin Việt Nam thuộc tập đoàn Comin Asia, một nhà thầu quốc tế chuyên về lĩnh vực cơ điện và điện lực, chúng tôi cũng đã gặp không ít những khó khăn trong công tác thực hiện các dự án quốc tế điển hình như:

Hình 1.1 Các nguyên nhân chính gây ra thất bại của dự án (Kết quả nghiên cứu của Bull năm 1998)

 Tại dự án khách sạn Sheraton Nha Trang, Công ty Comin Việt Nam đã trúng thầu hạng mục “thiết kế, tư vấn, lắp đặt toàn bộ hệ thống cơ điện của khách sạn” vào tháng 02/2008 và dự kiến hoàn thành vào quý 3/2009 Tuy nhiên, đến tháng 10/2010 thì công trình mới hoàn thành, trễ tiến độ gần một năm, gây nhiều thiệt hại cho lợi nhuận dự án Bên cạnh các nguyên nhân từ phía chủ đầu tư như phê duyệt chậm hồ sơ thiết kế, thanh toán trễ các chi phí thì còn có nhiều nguyên nhân từ phía công ty như nguồn nhân lực thiếu trình độ quản lý dự án, sự hợp tác giữa chuyên gia nước ngoài và cán bộ kỹ thuật, nhân viên Việt Nam, sự phối hợp giữa các phòng ban trong Công ty, sự thông tin, giao tiếp giữa ban quản lý dự án và các bộ phận liên quan Để giải quyết, Công ty phải điều các chuyên gia nước ngoài có kinh nghiệm của Công ty từ Campuchia sang và ban giám đốc trực tiếp có mặt tại công trường để đốc thúc tiến độ, giải quyết các vấn đề phát sinh về tài chính, quản lý,…

 Tại dự án “Cải tạo, nâng cấp các trạm biến áp 110kV tại thủ đô Phnom Penh của Campuchia”, hợp đồng được ký kết vào tháng 10 năm 2007 với thời gian hoàn thành là hai năm nhưng sau nhiều lần gia hạn đến nay dự án vẫn chưa kết thúc Toàn bộ các nhân viên người Việt Nam gồm hai giám đốc dự

án và sáu cán bộ kỹ thuật mà Công ty gửi sang để thực hiện dự án đều đã nghỉ việc sau một thời gian công tác Nguyên nhân do thời gian công tác kéo dài, xung đột với quản lý của công ty, phong cách làm việc và văn hóa của nhà thầu địa phương, Đến nay Công ty vẫn chưa tìm được người thay thế để hoàn thành dự án trong khi nguồn nhân lực tại chỗ của Công ty tại Campuchia không đủ năng lực và kinh nghiệm trong những dự án này

Từ những vấn đề trên nhận thấy việc phân tích và nhận biết các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý dự án quốc tế là rất quan trọng, góp phần quản lý dự án thành công và tránh hoặc giảm thiểu rủi ro cho dự án

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

Mục tiêu nghiên cứu là nhằm đạt được các mục tiêu sau đây:

 Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc tế

và liên quan đến nhiều tổ chức

 Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc tế

và liên quan đến nhiều tổ chức

 Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp giúp quản lý thành công dự án quốc tế

1.3 PHẠM VI VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Việc nghiên cứu dự định tiến hành trên các dự án có mang yếu tố quốc tế và liên quan đến tổ chức, công ty nước ngoài Lý do chỉ tập trung vào dự án có tính quốc tế

mà không phải toàn bộ các dự án ở Việt Nam là vì các dự án có tính quốc tế thường phức tạp hơn các dự án nội địa do có sự tham gia của các công ty/ tổ chức, nhân lực nước ngoài Có nhiều yếu tố bên trong và bên ngoài sẽ tác động đến môi trường dự

án, tạo ra những rủi ro có thể có đến việc thực hiện thành công dự án

Đối tượng khảo sát là các thành viên có liên quan đến quá trình thực hiện dự án như các trợ lý dự án, các giám đốc dự án, các kỹ sư dự án, các cán bộ quản lý Công ty/phòng/ ban

Việc khảo sát được tiến hành dựa trên một dự án quốc tế cụ thể mà các đối tượng khảo sát đã thực hiện thành công trong thời gian vừa qua

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Việc nghiên cứu được tiến hành qua hai giai đoạn:

 Nghiên cứu định tính: bước đầu tiên là xác định các yếu tố tác động đến sự quản lý dự án quốc tế thông qua cơ sở lý thuyết, nghiên cứu hiện có, thảo

luận nhóm và xin ý kiến các chuyên gia Trên cơ sở đó xây dựng mô hình nghiên cứu và đưa ra các giả thuyết nghiên cứu

 Nghiên cứu định lượng: thu thập dữ liệu bằng bảng câu hỏi dự kiến được gửi đến các đối tượng khảo sát như trên Việc phân tích dữ liệu thông qua phần mềm xử lý số liệu thống kê SPSS để đánh giá thang đo và kiểm định mô hình nghiên cứu

1.5 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

Cùng với sự hội nhập vào thế giới ngày càng sâu rộng của Việt Nam, các tổ chức, các công ty tham gia vào các dự án quốc tế ngày càng nhiều Muốn dự án thành công, các đơn vị tham gia dự án phải hiểu rõ bản chất của dự án mình thực hiện để quản lý Nghiên cứu này mong muốn mang lại một số lợi ích sau:

 Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý dự án quốc tế và liên quan đến nhiều tổ chức

 Giúp các nhà quản lý, các nhân viên thực hiện dự án có cái nhìn tổng thể để xác định những kiến thức, những kỹ năng cần thiết để quản lý dự án quốc tế thành công

1.6 KẾT CẤU NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu này được chia thành năm chương:

 Chương 1: phần tổng quan, giới thiệu lý do hình thành nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, phạm vi đối tượng nghiên cứu và ý nghĩa của đề tài trong thực tiễn

 Chương 2: trình bày cơ sở lý thuyết về dự án, các nghiên cứu liên quan đến

dự án mang tính quốc tế

 Chương 3: Từ cơ sở lý thuyết đã trình bày ở chương 2 đưa ra mô hình nghiên cứu và các giả thuyết liên quan

 Chương 4: trình bày phương pháp để giải quyết mô hình nghiên cứu gồm thiết kế nghiên cứu, xây dựng thang đo, thiết kế bảng câu hỏi và phương pháp lấy mẫu

 Chương 5: trình bày kết quả nghiên cứu sau khi thu thập được mẫu bao gồm thống kê mô tả, phân tích độ tin cậy, phân tích tương quan, phân tích nhân tố khám phá và phân tích hồi quy đa biến

 Chương 6: chương cuối cùng trình bày những kết quả chính của nghiên cứu, những đóng góp của nghiên cứu đối với việc quản lý dự án quốc tế đồng thời cũng đưa ra những hạn chế để định hướng cho những nghiên cứu tiếp theo

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT

2.1 KHÁI NIỆM VỀ DỰ ÁN, QUẢN LÝ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ DỰ ÁN QUỐC TẾ

Có nhiều định nghĩa khác nhau về dự án và quản lý dự án:

 Học Viện Quản Lý Dự Án (PMI) định nghĩa dự án là một nỗ lực tạm thời được thực hiện nhằm tạo ra sản phẩm hay dịch vụ duy nhất… Các dự án được thực hiện ở tất cả các cấp độ của tổ chức Dự án có thể chỉ liên quan đến một người hay nhiều ngàn người Thời gian thực hiện dự án có thể từ vài tuần cho đến hơn năm năm Quản lý dự án là việc áp dụng các kiến thức,

kỹ năng, công cụ và kỹ thuật vào các hoạt động dự án nhằm đáp ứng những đòi hỏi của dự án

 David và Roland (2006) định nghĩa dự án là một tổ chức được thành lập tạm thời để sử dụng cho việc thực hiện các quy trình quan trọng có tính chiến lược trong ngắn và trung hạn với quy mô vừa và lớn Quản lý dự án là một quy trình công tác của tổ chức bao gồm các quy trình con: khởi động, phối hợp, kiểm soát và kết thúc dự án Trong quá trình quản lý dự án, các mục tiêu của dự án, tiến độ dự án, chi phí và lợi nhuận dự án, nguồn lực và nguy

cơ của dự án cũng như tổ chức, văn hóa sẽ được xem xét

 Bennet (2003) xem dự án là một công tác được định hướng rõ ràng nhằm đạt được mục tiêu với ngân sách và lịch trình xác định Định nghĩa này cũng tương tự định nghĩa của từ điển Oxford về dự án

Các dự án khác nhau về quy mô, kích cỡ, phạm vi, mục đích, tổ chức khởi động dự

án hay ngành dự án Chúng cũng khác nhau về đối tượng nhắm đến là khách hàng hay các cổ đông Thời gian thực hiện dự án có thể là dài hay ngắn Dự án có thể một phần của các hoạt động nghiên cứu, phát triển, sản xuất, tiếp thị, bán hàng hay

nó thuộc về các hoạt động của một chuỗi giá trị như các dự án công nghệ thông tin

hay nhân sự Tuy nhiên, theo Kathrin (2009) thì bất kể là loại dự án gì, các dự án đều có ba đặc tính chung nhất là:

 Bị giới hạn về thời gian, phạm vi, nguồn tài chính, nhân lực

 Có nguy cơ thất bại do không chắc chắn và phức tạp

 Tính độc nhất về các mục tiêu, nội dung và tổ chức

Tuy nhiên, ít nhà nghiên cứu định nghĩa rõ ràng thế nào là dự án quốc tế hay dự án toàn cầu dù có rất nhiều nghiên cứu về nó Bennet (2003) đã định nghĩa rằng một

dự án quốc tế hay một dự án khu vực là một dự án liên quan đến nhiều tổ chức, nhiều địa điểm hay nhiều đơn vị kinh doanh và có liên quan đến một hay nhiều tổ chức, công ty nước ngoài Theo Kathrin (2009) thì dự án quốc tế là dự án vượt biên giới quốc gia do mục đích của dự án hay quốc tịch của các bên liên quan đến dự án Chúng ta có thể liệt kê một vài ví dụ về dự án quốc tế hay khu vực minh họa cho định nghĩa trên là:

 Các doanh nghiệp liên doanh, các chi nhánh của các tập đoàn đa quốc gia ở các nước khác nhau

 Các dự án, các chương trình, các tổ chức liên chính phủ hay quốc tế như các

dự án viện trợ nhân đạo, viện trợ phát triển,…

 Các dự án của các công ty, tập đoàn mở rộng hoạt động kinh doanh, sản xuất

ra nước ngoài

 Các dự án đấu thầu quốc tế

 Các dự án liên doanh với các nhà thầu quốc tế để thực hiện các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng

2.2 SỰ KHÁC NHAU GIỮA DỰ ÁN THÔNG THƯỜNG VÀ DỰ ÁN QUỐC

TẾ

Nhìn chung, các dự án quốc tế không quá khác với các dự án thông thường vì nó cũng có những đặc trưng cơ bản của một dự án về tổ chức, ngành, vị trí trong chuỗi giá trị và thời gian thực hiện Tuy nhiên, có một số điểm khác nhau rõ ràng được Kathrin (2009) đề cập như sau:

 Mục đích của các dự án quốc tế thường rộng và phức tạp hơn các dự án thông thường như mở rộng thị trường, gia tăng thị phần toàn cầu, quyền lực thị trường hay quyền lực chính trị, tận dụng lợi ích kinh tế về quy mô, nhân lực hay trình độ công nghệ

 Phạm vi của dự án quốc tế thường lớn Phạm vi càng lớn thì độ phức tạp càng cao

 Số lượng các tổ chức và các đối tác liên quan đến dự án: trái ngược với các

dự án thông thường, các đối tác của dự án quốc tế thường là các đối tác nước ngoài, không phải người nội địa

 Mức độ rủi ro: các dự án quốc tế thường chịu nhiều rủi ro hơn các dự án thông thường khác Một trong những nguyên nhân là do sự phức tạp khó phân tích của môi trường quốc tế Các thay đổi thường bất ngờ và không thể tiên đoán được

Ngoài ra, Bennet (2003) còn liệt kê thêm một số các yếu tố như:

 Sự phụ thuộc của tổ chức vào dự án: trong một dự án thông thường, nếu có thất bại thì chỉ có tổ chức đó thất bại, tầm ảnh hưởng chỉ ở quy mô nhỏ, địa phương Tuy nhiên, dự án quốc tế thì có khuynh hướng bị nhìn thấy nhiều hơn, ở quy mô quốc tế hơn nên mức độ quan trọng của dự án nhiều hơn

 Chi phí dự án: dự án quốc tế thường phải chi phí nhiều hơn dự án thông thường vì nó đòi hỏi nhiều sự đi lại, thông tin và phối hợp Mức độ phức tạp của dự án cũng làm cho chi phí cao hơn

2.3 CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA DỰ ÁN QUỐC TẾ

Theo Kathrin (2009) thì các dự án quốc tế có các đặc điểm chính sau đây:

a Tính phức tạp: chủ yếu do các yếu tố về tổ chức và địa lý

Dự án quốc tế thường liên quan đến nhiều tổ chức mà mỗi tổ chức có những lợi ích riêng của mình trong dự án và họ sẽ cố gắng bảo vệ những lợi ích đó của mình Do đó, việc quản lý dự án làm sao hài hòa lợi ích của các bên rất

là quan trọng, nếu không dự án sẽ dễ dàng thất bại

Phức tạp do vấn đề địa lý làm trở ngại cho việc đi lại, thông tin giữa các đối tác trong dự án Người quản lý dự án cần thiết lập các hệ thống và chính sách

hỗ trợ cho việc trao đổi thông tin, hợp tác giữa các bên nhanh chóng, kịp thời vượt qua sự khác biệt về múi giờ giữa các khu vực

b Nguy cơ thất bại cao: do sự phức tạp của nó, nhiều dự án quốc tế không đáp

ứng yêu cầu về ngân sách và thời gian mặc dù điều này cũng không quá bất thường với các dự án thông thường Tuy nhiên, môi trường quốc tế còn chịu thêm các rủi ro, bất ổn như chính trị, lạm phát, các chính sách thuế, tỉ giá,

luật pháp, thay đổi bất ngờ

c Tính độc nhất: như định nghĩa ở trên, dự án có tính độc nhất Các dự án

quốc tế có những mục tiêu độc nhất như để mở rộng sự hiện diện thị trường, đạt được lợi ích kinh tế quy mô,…Ngữ cảnh mà dự án hoạt động cũng mang tính độc nhất Mỗi nước có những đặc trung về kinh tế, chính trị, xã hội khác nhau, mức độ phát triển về công nghệ và thái độ đối với môi trường khác

nhau làm dự án có những điểm độc đáo, riêng biệt

d Tính đa dạng: Tính đa dạng của dự án quốc tế bắt nguồn từ sự khác biệt về

văn hóa, giáo dục, nghề nghiệp Sự khác biệt văn hóa quốc gia có tác động mạnh mẽ đến tất cả các giai đoạn của quản lý dự án từ khi hình thành đến khi kết thúc Các thành viên trong dự án cần lưu ý vần đề này và quản lý nó một

cách hiệu quả

e Tính động: Dự án quốc tế thường đối mặt với sự thay đổi bất ngờ và liên

tục Nguyên nhân là do sự cạnh tranh khốc liệt trên thị trường toàn cầu và các bên đối tác của dự án có những lợi ích riêng không thể hiện rõ ràng Bên

cạnh đó, môi trường phức tạp cũng tạo ra nhiều cơ hội và thách thức mới

f Tính giới hạn của các nguồn lực: dự án quốc tế thường có phạm vi công

việc lớn và đòi hỏi nhiều nguồn lực hơn Thời gian sử dụng cho việc hoạch định dài hơn Chi phí cho việc di chuyển và hợp tác nhiều hơn Hơn thế nữa, vấn đề tuyển dụng được các nhân viên có kỹ năng ngôn ngữ và đa văn hóa

cũng là một thách thức lớn

2.4 TIÊU CHUẨN THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN QUỐC TẾ

2.4.1 Tiêu chuẩn thành công của quản lý dự án

Một cách truyền thống và theo Kathrin (2009), David và Roland (2006) thì một dự

án được quản lý thành công nếu nó nằm trong phạm vi giới hạn “tam giác thần kỳ” (magic triangle) gồm chi phí, thời gian và chất lượng Nghĩa là việc quản lý dự án thành công nếu nó đáp ứng ba mục tiêu: hoàn thành với chất lượng mong muốn trong thời gian và chi phí đã được xác định

Tuy nhiên, nhiều nhà quản lý dự án hiện nay xem ba yếu tố trên không thể đo đầy

đủ sự thành công của quản lý dự án vì yếu tố “sự thỏa mãn mong đợi của khách hàng hay cổ đông dự án” cũng cần phải xét đến như Baccarini (1999) và Schwalbe (2004) Vì vậy, việc mở rộng tam giác truyền thống (hình 2.1) bao gồm cả sự thỏa mãn khách hàng cho một cái nhìn tổng thể, hoàn chỉnh hơn về sự thành công của quản lý dự án

Hình 2.2 Sự thành công của quản lý dự án được mở rộng so với truyền thống

Chi phí Thời gian

Chất lượng

Sự thỏa mãn khách hàng

Chi phí Thời gian

Chất lượng

Hình 2.1 Sự thành công của quản lý dự án theo truyền thống (tam giác thần kỳ)

2.4.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế

Đã có nhiều thảo luận và nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của quản lý dự án quốc tế Mỗi tác giả đều cố gắng chỉ ra các yếu tố theo ngữ cảnh của các dự án và giải thích chúng theo những hiểu biết của mình về những đặc điểm riêng của dự án quốc tế Sau đây là sơ lược một số các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế

a Theo Bennet (2003) thì các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế là:

 Mọi người đều đạt được mục tiêu của mình trong dự án: Điều này liên quan đến tính tư lợi Người quản lý dự án cần cho mọi người biết ngay từ đầu và luôn nhấn mạnh rằng mọi người đều có lợi ích trong sự thành công và lợi nhuận của dự án

 Nỗ lực hợp tác: sự tham gia và gắn bó của tất cả các thành viên liên quan đến dự án rất quan trọng Nếu chúng ta chỉ lôi kéo được một vài người trong khi những người khác không nhiệt tình tham gia có thể dẫn đến các phản ứng bất lợi với dự án Kinh nghiệm cũng cho thấy rằng việc gắn bó của các thành viên, đối tác tham gia dự án sẽ dẫn đến sự cống hiến và sự tận tâm của họ đối với dự án, yếu tố then chốt cho sự thành công

 Đo lường, đo lường và đo lường: chúng ta luôn kiểm tra, đo lường tình hình trước khi thực hiện dự án, đo lường khi thực hiện và đo lường các kết quả của dự án

 Tìm hiểu và rút ra những bài học trong suốt quá trình thực hiện dự án: Thông thường thì mọi người thường rút ra kinh nghiệm và bài học khi kết thúc dự án Tuy nhiên, đối với dự án quốc tế thì việc đó quá trễ Mọi người đã đi khỏi dự án, sang công việc khác Họ không có quyền lợi gì

nữa Vì vậy, chúng ta phải rút ra những kinh nghiệm trong khi thực hiện, kịp thời sửa chữa và tránh lặp lại sai lầm sau đó

 Độ nhạy và nhận thức các vấn đề văn hóa trong suốt dự án: Chúng ta không có thể biết và nhận thức được tất cả các yếu tố văn hóa và những ảnh hưởng của nó tới dự án Vì vậy, phải kịp nhận thức và có độ nhạy với văn hóa để nắm bắt lấy các yếu tố mới và xem xét, giải quyết chúng

 Phân phối các nguồn lực một cách chủ động: những vấn đề thường lặp lại trong các dự án quốc tế là mâu thuẫn giữa công việc hàng ngày của các đối tác tham gia dự án và những công việc của dự án Để thành công, chúng ta phải có cách phân phối các nguồn lực một cách chủ động để các công việc của dự án được tiến hành liên tục, trôi chảy

 Sự lựa chọn thành viên dự án, người quản lý dự án và tổ chức dự án: Cách chúng ta chọn cấu trúc và con người cho dự án như thế nào luôn luôn rất quan trọng cho tất cả các loại dự án Cấu trúc bao gồm cách mà chúng ta phân chia quản lý dự án như thế nào và làm thế nào mà chúng

Nó ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định và người ra quyết định

 Tiến độ và kế hoạch của dự án: Để dự án triển khai thành công, nó đòi hỏi các bước hoạt động được chuẩn bị chi tiết và tổ chức tốt Tất cả các hoạt động cần thiết phải được lập lịch trình Ngoài ra, phải có các kế hoạch đúng lúc để quyết định khi nào các nguồn lực quan trọng (nhân lực, ngân sách, vật tư) được yêu cầu Cuối cùng quan trọng là một công

cụ đo lường để đánh giá tiến độ thực sự của việc thực hiện so với lịch trình Điều quan trọng là đo được tiến độ thực sự ( như phân tích giá trị thu được) hơn là nguồn lực đã được sử dụng bao nhiêu

 Sự tư vấn của khách hàng: khách hàng ở đây đề cập đến bất cứ ai là người sử dụng cuối cùng của dự án Bởi vì dự án dự kiến là vì lợi ích của khách hàng nên quan trọng là sự liên lạc, tư vấn với khách hàng diễn

ra không chỉ lúc bắt đầu dự án mà còn trong suốt quá trình thực hiện dự

án Đội ngũ thực hiện dự án phải lưu ý những nhu cầu của khách hàng

 Nhân sự: nhân sự của tổ chức chính thực hiện dự án là một thành phần rất quan trọng cho sự thực hiện thành công dự án Thường thì các tổ chức, công ty quên đi vai trò của yếu tố này, đơn giản chỉ giao một vài cá nhân tham gia vào dự án trên cơ sở tiện lợi hay không ảnh hưởng đến các hoạt động khác hiện hữu của tổ chức Kết quả là đội ngũ dự án không được tổ chức, đào tạo tốt các kỹ năng dự án gây ra những khó khăn cho tương lai dự án và có thể dẫn đến thất bại

 Các yếu tố kỹ thuật: liên quan đến việc đánh giá sự hiện hữu của kỹ thuật cần thiết hay nguồn lực công nghệ để hỗ trợ cho sự phát triển của dự án

Để dự án phát triển thành công, nhân lực có trình độ và công nghệ phù hợp đều quan trọng như nhau

 Sự chấp nhận của khách hàng: Câu hỏi thường phải đặt ra khi kết thúc dự

án là liệu khách hàng có thỏa mãn với dự án và sẽ sử dụng nó? Sự chấp nhận và hài lòng của khách hàng là yếu tố quyết định phải được xem xét

cho sự thành công của dự án Vì vậy, đội ngũ làm dự án phải có kỹ năng tiếp thị/ bán hàng trong công tác để đạt được sự chấp nhận của khách hàng

 Giám sát và phản hồi: Điều quan trọng là mỗi bước trong quá trình thực hiện dự án, các thành viên quản lý dự án phải nhận được phản hồi về tiến

độ dự án đang thực hiện như thế nào Những cơ chế kiểm soát này cho phép người quản lý dự án luôn nắm bắt kịp thời các vấn đề tiềm tàng hay hiện hữu để xử lý Các quá trình càng được kiểm soát thì kết quả cuối cùng của dự án sẽ đạt chất lượng cao

 Sự liên lạc: Liên lạc là một yếu tố quan trọng cho sự thành công của dự

án quốc tế Các kênh liên lạc phải để mở để đảm bảo sự trao đổi và chuyển các thông tin liên quan trong quá trình thực hiện dự án Kết quả

là người quản lý dự án phải đảm bảo có một mạng lưới hay công cụ thích hợp để truyền tải tất cả các thông tin, dữ liệu cần thiết liên quan đến dự

án cho tất cả các bên liên quan

 Giải quyết vấn đề: khả năng giải quyết các vấn đề không mong đợi hay lệch ra khỏi kế hoạch thực hiện dự án

c Sue và Lothar (2007): chỉ đưa ra ba yếu tố quyết định đến sự thành công của

dự án quốc tế là:

 Lựa chọn đúng dự án quốc tế: Việc lựa chọn dự án quốc tế để thực hiện phải xem xét tất cả các yếu tố liên quan như văn hóa, chính trị, xã hội, an ninh, kinh tế, luật pháp và cơ sở hạ tầng

 Lựa chọn đúng đối tác quốc tế: Khi thực hiện dự án quốc tế, việc chọn đúng đối tác có năng lực thực sự là rất quan trọng Mỗi công ty có những đặc điểm riêng về mục tiêu, đối tượng và giá trị chính của nó Việc tìm

được đối tác có tương đồng những đặc điểm trên giúp chúng ta dễ phối hợp thực hiện dự án thành công

 Vượt qua rào cản văn hóa: Làm việc với những nơi văn hóa khác biệt đặt

ra những thách đố đối với việc ai sẽ lãnh đạo dự án và ai sẽ lãnh đạo tổ chức để lựa chọn và hỗ trợ dự án Văn hóa tạo ra sự khác biệt trong mong đợi của người lãnh đạo, luật lệ về quan hệ kinh tế và các quy định xung quanh cách làm việc

d Daniel, David, Dough và Thomas (2006): liệt kê mười vấn đề để quản lý thành công dự án quốc tế

 Xác định và ưu tiên các mục tiêu chiến lược

 Lựa chọn các tổ chức đối tác có năng lực, có kinh nghiệm thực tế quản

lý dự án quốc tế và có văn hóa tương thích hoặc hỗ trợ

 Xác định rõ và đảm bảo thỏa thuận của các bên đối tác về mục tiêu dự án

và cách thức thực hiện

 Thực tế trong việc thiết lập mục tiêu và cách thực hiện

 Có cơ chế và xác định rõ ràng vai trò và trách nhiệm của tất cả các bên trong tổ chức dự án

 Tư vấn và xây dựng sự đồng tâm, nhất trí giữa các đối tác trong dự án,

cố gắng tích hợp tối đa truyền thống quản lý của đối tác chủ nhà dự án càng nhiều càng tốt

 Đảm bảo sự cam kết của quản lý cấp cao trong hỗ trợ dự án, cung cấp các dịch vụ thiết yếu hỗ trợ cho cuộc sống của chuyên gia nước ngoài khi thực hiện dự án

 Đánh giá thường xuyên các yếu tố môi trường kinh tế, chính trị, xã hội, thực hiện điều chỉnh cần thiết trong suốt quá trình thực hiện dự án và có chương trình tư vấn, tác động đến các đối tác địa phương và quốc tế, xây dựng sự ủng hộ của cộng đồng

 Nhận diện sự quan trọng của văn hóa trong quản lý dự án, lựa chọn và huấn luyện nhân sự có độ nhạy văn hóa và hợp tác hiệu quả với người đến từ nền văn hóa khác

 Luôn tin tưởng đối tác

e Jone (2009): đề nghị các công ty, doanh nghiệp phải cẩn thận xem xét và có chiến lược phù hợp đối với các yếu tố quan trọng sau để thành công trong quản lý dự án quốc tế:

 Chuẩn bị tốt cho dự án ngay từ đầu

f Jean, Paul và James (2009): đề nghị một mô hình các yếu tố ảnh hưởng đến

sự thành công của dự án quốc tế như sau:

 Thông tin liên lạc: các kênh thông tin, quy luật thông tin, chiến lược và

kỹ thuật thông tin

 Tổ chức dự án: cấu trúc dự án, nhân lực, sự hỗ trợ của tổ chức, mạng lưới cộng tác

 Công cụ và kỹ thuật hợp tác: công cụ và kỹ thuật chia sẻ kiến thức, hệ thống quản lý quy trình công việc và sự hợp tác

 Môi trường dự án: các yếu tố về chính trị, kinh tế, văn hóa-xã hội

2.5 TÓM TẮT

Chương này trình bày về cơ sở lý thuyết, các khái niệm về dự án, dự án quốc tế, đặc điểm của dự án quốc tế đồng thời cũng tóm tắt sơ lược các nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý dự án quốc tế thành công Qua đó, ta có thể thấy rằng

đa số các tác giả đưa ra các yếu tố chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và nhận xét chủ quan của mình Các nghiên cứu này không tổng quát hết các vấn đề của việc quản

lý một dự án quốc tế Tuy nhiên, dựa trên cơ sở các nghiên cứu này, ta có thể đối chiếu được các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế từ những nghiên cứu trước như trong bảng 2.1 để hình thành mô hình nghiên cứu sẽ được trình bày ở chương sau

Bảng 2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế từ các nghiên cứu

trước

Bennet (2003) Pinto và Slevin

(1989)

Sue và Lothar (2007)

Daniel và cộng sự (2006)

Jone (2009)

Jean và cộng sự (2009)

1 Yếu tố văn hóa

Độ nhạy và

nhận thức

Rào cản văn hóa

Độ nhạy

và nhận thức

2 Sự thông tin, liên lạc

- Thông tin đầy đủ chính xác

- Kênh liên lạc đa dạng

- Quy luật,

kỹ thuật thông tin

- Xác định vai trò, trách nhiệm

- Sự đồng tâm, tin tưởng

- Tổ chức ngay từ đầu

- Kế hoạch

rõ ràng

- Chia sẻ kiến thức

- Hệ thống quản lý quy trình hợp tác

4 Năng lực nhân sự

Lựa chọn nhân

sự phù hợp

- Nhân sự phù hợp

- Kỹ năng giải quyết vấn đề

- Nhân sự phù hợp

- Hỗ trợ của lãnh đạo

- Nhân sự phù hợp

- Đào tạo, huấn luyện

- Giám sát, phản hồi

- Tiến độ, kế hoạch

- Xác định mục tiêu

- Mục tiêu thực tế

- Phân chia dự án từng phần

- Cấu trúc

dự án

- Nhân lực

- Mạng lưới cộng tác

6 Môi trường dự án

- Môi trường công nghệ

- Khách hàng

Xem xét tất cả các yếu tố

- Đối tác

có năng lực

- Đánh giá các yếu tố

Sự tư vấn của khách hàng

Môi trường dự

án

CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢ THUYẾT

Chương 2 đã trình bày các kết quả nghiên cứu định tính trước đây về các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của dự án quốc tế Qua xem xét các đặc điểm chung và riêng, các yếu tố trên có thể tóm gọn vào những yếu tố chính như sau:

 Đặc trưng văn hóa tại nơi thực hiện dự án

 Sự liên lạc, thông tin giữa các bên thực hiện dự án

 Sự hợp tác giữa các bên thực hiện dự án

 Năng lực nhân sự tham gia dự án

 Cách thức tổ chức dự án

 Môi trường thực hiện dự án

3.1 TIÊU CHUẨN ĐÁNH GIÁ SỰ THÀNH CÔNG CỦA DỰ ÁN QUỐC TẾ

Như trên đã trình bày, kết quả cuối cùng của việc thực hiện dự án quốc tế cũng tương tự như dự án thông thường nghĩa là các bên tham gia dự án đều muốn dự án thành công về mặt chi phí, chất lượng, tiến độ và thỏa mãn khách hàng Vì vậy, bốn tiêu chí này cũng sẽ được sử dụng để đánh giá sự thành công của dự án quốc tế

3.2 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG CỦA VIỆC QUẢN

LÝ DỰ ÁN QUỐC TẾ

3.2.1 Sự hiểu biết văn hóa tại nơi thực hiện dự án:

Theo Tổ chức văn hóa, giáo dục và khoa học Liên Hiệp Quốc UNESSCO (2002) thì văn hóa là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức, xúc cảm của một xã hội hay của một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin

Một trong những thước đo về văn hóa hay được sử dụng là năm chiều văn hóa do Hofstede (1980) đưa ra gồm:

 Khoảng cách quyền lực: liên quan đến mức độ bình đẳng/ bất bình đẳng giữa người và người trong một xã hội nào đó

 Chủ nghĩa cá nhân: mức độ mà một xã hội chấp nhận chủ nghĩa cá nhân hay yêu cầu mọi người phải sống tập thể

 Lảng tránh rủi ro: mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro, thách thức, những thay đổi trong cộng đồng

 Nam tính: mức độ xã hội chấp nhận hay không quyền lực truyền thống của đàn ông trong xã hội hay mức độ phân biệt giới tính

 Định hướng tương lai: mô tả cách nhìn của xã hội là hướng tương lai hay hướng vào quá khứ và hiện tại

Tuy nhiên, Anbari, Khilkhanova, Romanova, Umpleby (2003), Daniel, David, Dough, Thomas (2006), Sue và Lothar (2007) đề nghị thêm yếu tố là thái độ đối với thời gian

Dựa trên các đặc trưng trên và điều chỉnh lại ý nghĩa cho phù hợp với việc khảo sát, giả thuyết được đưa ra như sau để thể hiện sự tác động của văn hóa vào việc quản

5 Thái độ làm việc nghiêm túc, có định

hướng tương lai

6 Tôn trọng và đảm bảo thời gian làm

việc, sẵn sàng làm việc ngoài giờ

3.2.2 Sự thông tin, liên lạc giữa các bên thực hiện dự án

Hiện nay, có rất nhiều phương tiện thông tin, liên lạc khác nhau để người quản lý

dự án có thể giao tiếp, trao đổi với đội ngũ thực hiện dự án, các đối tác liên quan một cách nhanh chóng dù họ có thể ở nơi nào đó trên thế giới Họ có thể giao tiếp, trao đổi với nhau qua thư điện tử, điện thoại, web-cam hay họp trực tuyến Thông tin, liên lạc kém là một trở ngại lớn đối với việc thực hiện dự án hiệu quả, đặc biệt

là trong môi trường dự án quốc tế với sự khác biệt về múi giờ, ngôn ngữ, văn hóa và quá trình làm việc Do đó, David và Roland (2006), Francis (2010) và Caltrans (2007) đã tóm lược các yếu tố được xem sẽ giúp thông tin, liên lạc một cách hiệu quả gồm:

 Thông tin được cung cấp liên tục, chính xác và đầy đủ

 Phương tiện, hình thức thông tin liên lạc đa dạng

 Quy trình thu thập thông tin, tài liệu được tổ chức tốt

 Các thông tin, tài liệu được lưu trữ tốt

Các yếu tố trên đây được giả thuyết là có tác động tích cực đến việc quản lý dự án thành công:

Sự liên lạc, thông tin hiệu quả:

1 Thông tin được cung cấp cấp liên tục,

3.2.3 Sự hợp tác giữa các bên thực hiện dự án

Để quản lý dự án thành công đòi hỏi các bên tham gia dự án dù muốn hay không cũng phải hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau Trong dự án quốc tế, sự khác biệt về phong cách, văn hóa, tổ chức là không thể tránh khỏi Tuy nhiên, điều quan trọng là các bên nhận ra sự khác biệt đó và thống nhất với nhau để có những cách tiếp cận chung nhằm mục đích cuối cùng là thực hiện dự án thành công và mỗi bên đều đạt được lợi ích của mình Như là một phần của sự hợp tác, các bên sẽ chia sẻ trách nhiệm, nhiệm vụ, thông tin, kiến thức, kinh nghiệm Một mối quan hệ chặt chẽ sẽ giúp các bên hỗ trợ nhau, đối phó với rủi ro và đều đạt giá trị cuối cùng là các bên đều đạt mục đích của mình

Từ đó, các nhà nghiên cứu như David và Roland (2006), Julie (2005) Lise và các cộng sự (2000) đã đưa ra mô hình hợp tác gồm các yếu tố:

 Sự cam kết hợp tác giữa các bên khi bắt đầu dự án

 Sự hỗ trợ, tạo điều kiện thực hiện dự án

 Sự chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm thực hiện dự án

 Trách nhiệm và nhiệm vụ rõ ràng giữa các bên