Trên cơ sở những kinh nghiệm quốc tế được nghiên cứu trong chương 2 của luận văn cùng với những phân tích về nguyên nhân thực trạng yếu kém trong tổ chức và hoạt động các sàn giao dịch[r]
Trang 1MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÀN GIAO DỊCH HÀNG HOÁ
TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ Error! Bookmark not defined
1 1 Khái niệm, đặc điểm và hình thức thực hiện của sàn giao dịch hàng
hoá Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các khái niệm Error! Bookmark not defined
1.1.2 Các phương thức giao dịch trên thị trường hàng hoá Error! Bookmark not defined.
1.1.3 Các đặc điểm của giao dịch hợp đồng tương laiError! Bookmark not defined.
1.2 Vai trò của sàn giao dịch hàng hoá đối với thương mại quốc tế cũng
như sự phát triển kinh tế xã hội Error! Bookmark not defined
1.2.1 Đối với thương mại quốc tế Error! Bookmark not defined
1.2.2 Đối với sự phát triển kinh tế xã hội Error! Bookmark not defined
1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động sàn giao dịch hàng
hoá Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: KINH NGHIỆM TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ
SÀN GIAO DỊCH HÀNG HÓA TRÊN THẾ GIỚIError! Bookmark not defined
2.1 Lịch sử hình thành và phát triển của sàn giao dịch hàng hóa trên thế
giới Error! Bookmark not defined
2.2 Tổ chức và hoạt động của một số sàn giao dịch hàng hóa trên thế
giới Error! Bookmark not defined
2.2.1 Sở giao dịch NYMEX (New York Mercantile Exchange) – MỹError! Bookmark not defined 2.2.2 Sở giao dịch hàng hóa MCX (Multi Commodity Exchange) - Ấn ĐộError! Bookmark not defined.
2.2.3 Sở giao dịch hàng hóa Tokyo- TOCOM (Tokyo Commodity Exchange) –
Nhật Bản Error! Bookmark not defined
2.3 Kinh nghiệm trong tổ chức và hoạt động sàn giao dịch hàng hóa của
một số sàn giao dịch hàng hóa trên thế giới.Error! Bookmark not defined
Trang 2CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG SÀN GIAO DỊCH CÀ PHÊ Ở
VIỆT NAM TRÊN CƠ SỞ KINH NGHIỆM QUỐC TẾError! Bookmark not defined
3.1 Thực trạng tổ chức và hoạt động sàn giao dịch cà phê ở Việt NamError! Bookmark not defined.
3.1.1 Sự hình thành và phát triển sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam Error! Bookmark not defined 3.1.2 Tổ chức và hoạt động của Sở giao dịch hàng hoá Việt Nam - VNX Error! Bookmark not defined 3.1.3 Tổ chức và hoạt động trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột - BCECError! Bookmark not defined.
3.2 Nguyên nhân trì trệ của các sàn giao dịch hàng hoá ở Việt NamError! Bookmark not defined 3.3 Định hướng mô hình sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam trên cơ sở kinh
nghiệm quốc tế Error! Bookmark not defined
3.3.1 Những điều kiện cần thiết để triển khai sàn giao dịch hàng hoá ở Việt
Nam Error! Bookmark not defined.
3.3.2 Định hướng mô hình sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam trên cơ sở kinh
nghiệm quốc tế Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
PHỤ LỤC 1 HỢP ĐỒNG CÀ PHÊ CỦA SÀN VNX 89
PHỤ LỤC 2: HỢP ĐỒNG GIAO DỊCH CÀ PHÊ ROBUSTA KỲ HẠN GIAO
DỊCH TẠI BCEC 93
PHỤ LỤC 3: HỢP ĐỒNG CÀ PHÊ GIAO NGAY GIAO DỊCH TẠI BCEC 96
PHỤ LỤC 4 HỢP ĐỒNG CÀ PHÊ TƯƠNG LAI CỦA NYMEX (NYMEX
COFFEE FUTURES CONTRACT) 97
PHỤ LỤC 5 MỘT SỐ SÀN GIAO DỊCH HÀNG HOÁ TRÊN THẾ GIỚI 99
PHỤ LỤC 6: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA SỞ GIAO DỊCH HÀNG HOÁ
TƯƠNG LAI ẤN ĐỘ - MCX 105
PHỤ LỤC 7: CÁC VĂN BẢN PHÁP LUẬT CỦA UBND TỈNH ĐĂK LĂK, SỞ
CÔNG THƯƠNG, VÀ TRUNG TÂM GIAO DỊCH CÀ PHÊ BUÔN
MA THUỘT 108
Trang 3TÓM TẮT LUẬN VĂN
Trên thế giới, sàn giao dịch hàng hoá nói chung và sàn giao dịch cà phê nói riêng được thành lập và hoạt động từ khá lâu và mang lại nhiều lợi ích trong thương mại quốc
tế Việt Nam có kim ngạch xuất khẩu cà phê nguyên liệu cũng như một số hàng nông sản khác tương đối lớn, do đó việc phát triển các sàn giao dịch cà phê có thể thúc đẩy mạnh
mẽ hơn cả về số lượng và chất lượng xuất khẩu cà phê của Việt Nam Ngoài ra, việc phát triển các sàn giao dịch cà phê có thể tạo ra một môi trường tài chính hoạt động hiệu quả hơn, giúp các doanh nghiệp xuất khẩu cà phê Việt Nam tiếp cận được nguồn vốn từ nền kinh tế thuận lợi hơn và có thể xây dựng được các công cụ quản trị rủi ro hiệu quả hơn
Vì vậy, đề tài “Kinh nghiệm quốc tế trong tổ chức và hoạt động sàn giao dịch
cà phê ở Việt Nam” đã được lựa chọn làm luận văn thạc sỹ để có thể áp dụng những
kinh nghiệm quốc tế trong việc tổ chức hoạt động sàn giao dịch cà phê vào thực tiễn sàn giao dịch cà phê của Việt Nam Từ đó góp phần tìm ra phương hướng và giải pháp để sàn giao dịch cà phê của Việt Nam hoạt động hiệu quả hơn
Luận văn sử dụng các tài liệu về tổ chức hoạt động của một số sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới như: Sở giao dịch NYMEX (New York Mercantile Exchange) – Mỹ; Sở giao dịch hàng hoá MCX (Multi Commodity Exchange) - Ấn Độ; Sở giao dịch hàng hoá TOCOM (Tokyo Commodity Exchange) – Nhật Bản để rút ra một số kinh nghiệm cho việc tổ chức và hoạt động sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam
Luận văn gồm có ba chương, trong đó:
Trang 4CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ SÀN GIAO DỊCH
HÀNG HOÁ TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
Trong chương 1, luận văn trình bày về những khái niệm về những thuật ngữ của thị trường giao dịch hàng hoá tương lai, nêu lên đặc điểm và phương thức giao dịch của thị trường hàng hoá tương lai Luận văn cũng phân tích vai trò của Sàn giao dịch hàng hoá tương lai trong thương mại quốc tế cũng như trong sự phát triển của nền kinh tế Đồng thời, luận văn cũng đưa ra những cơ sở khoa học của việc tổ chức và hoạt động của sàn giao dịch hàng hoá Những vấn đề trên được trình bày theo thứ tự các mục sau:
1.1 Khái niệm, đặc điểm và hình thức thực hiện của sàn giao dịch hàng hoá trong thương mại quốc tế
Trong mục này, luận văn đã liệt kê và giải thích các thuật ngữ thường được sử dụng trong hoạt động của sàn giao dịch hàng hoá tương lai Đồng thời phân tích những đặc điểm cụ thể và phương thức giao dịch hợp đồng hàng hoá tương lai Từ đó đưa ra cái nhìn tổng quát và kiến thức cơ bản về thị trường hàng hoá tương lai và hoạt động của sàn giao dịch hàng hoá tương lai
1.2 Vai trò của sàn giao dịch hàng hoá đối với thương mại quốc tế cũng như sự phát triển kinh tế - xã hội
Trong mục này, luận văn phân tích vai trò của sàn giao dịch hàng hoá tương lai đối với thương mại quốc tế và sự phát triển kinh tế - xã hội để thấy được rằng sự tồn tại của sàn giao dịch hàng hoá tương lai là một tất yếu và có ý nghĩa quan trọng, đóng góp lớn vào sự phát triển của thương mại quốc tế nói riêng và sự phát triển của nền kinh tế nói chung Và sự tồn tại của sàn giao dịch hàng hóa có ý nghĩa kinh tế quan trọng đối với tất
cả các nền kinh tế trên thế giới, là một lĩnh vực không thể thiếu của nền kinh tế thế giới
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức và hoạt động sàn giao dịch hàng hoá
Mục 1.3 đưa ra các nhân tố cơ bản quyết định đến việc tổ chức và hoạt động thành công của sàn giao dịch hàng hoá làm cơ sở để hình thành và phát triển sàn giao dịch hàng hoá tương lai tại một quốc gia nhất định Từ đó tham chiếu đến kinh nghiệm tổ chức hoạt động của các sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới và áp dụng kinh nghiệm quốc tế vào tổ
Trang 5chức hoạt động sàn giao dịch hàng hoá ở Việt Nam
CHƯƠNG 2 KINH NGHIỆM TỔ CHỨC SÀN GIAO DỊCH HÀNG HÓA TẠI MỘT SỐ SÀN GIAO DỊCH HÀNG HÓA TRÊN THẾ GIỚI
Chương 2 của luận văn trình bày khái quát về lịch sử hình thành và phát triển của các sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới, sau đó đi vào phân tích thực tiễn tổ chức và tình hình hoạt động của ba sàn giao dịch hàng hoá tương lai đã và đang hoạt động hiệu quả trên thế giới đó là: Sở giao dịch NYMEX (New York Mercantile Exchange) – Mỹ; Sở giao dịch hàng hoá MCX (Multi Commodity Exchange) - Ấn Độ; Sở giao dịch hàng hoá TOCOM (Tokyo Commodity Exchange) – Nhật Bản để từ đó rút ra nhận xét về những thành công và hạn chế của mỗi sàn giao dịch Qua đó tạo cơ sở cần thiết để có thể rút ra kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của các sàn giao dịch hàng hoá thế giới Theo đó, chương 2 được trình bày theo bố cục sau:
2.1 Lịch sử hình thành và phát triển của sàn giao dịch hàng hóa trên thế giới
Việc tìm hiểu qua về lịch sử hình thành và phát triển của sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới cho thấy hoạt động giao dịch hàng hoá tương lai đã xuất hiện khá sớm, ngay
từ thời trung cổ Tuy nhiên, các sàn giao dịch hàng hoá chỉ phát triển mạnh mẽ từ sau đại chiến thế giới lần thứ hai dưới sự giúp sức của hệ thống công nghệ thông tin và cơ chế tỷ giá hối đoái thả nổi Và ngày nay, thị trường giao dịch hàng hoá tương lai là một phần không thể thiếu của nền kinh tế thế giới
2.2 Tổ chức và hoạt động sàn giao dịch hàng hoá tại một số sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới
2.2.1 Sở giao dịch NYMEX (New York Mercantile Exchange) – Mỹ
2.2.2 Sở giao dịch hàng hoá MCX (Multi Commodity Exchange) - Ấn Độ
2.2.3 Sở giao dịch hàng hoá TOCOM (Tokyo Commodity Exchange) – Nhật Bản
2.3 Kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động sàn giao dịch hàng hoá của một số sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới
Dựa vào việc trình bày tổ chức và hoạt động và phân tích thành công – hạn chế của ba sàn giao dịch hàng hoá tiêu biểu ở trên, tham chiếu tới các nhân tố ảnh hưởng đến
Trang 6tổ chức và hoạt động của sàn giao dịch hàng hoá được trình bày trong mục 1.3, luận văn rút ra những kinh nghiệm chủ yếu, quan trọng trong tổ chức và hoạt động sàn giao dịch hàng hoá của một số sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới Là tiền đề để áp dụng những kinh nghiệm quốc tế này vào việc tổ chức và hoạt động sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam được trình bày trong chương 3
CHƯƠNG 3 TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG SÀN GIAO DỊCH
CÀ PHÊ Ở VIỆT NAM TRÊN CƠ SỞ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ
Thông qua việc phân tích tình hình thực tiễn về việc hình thành và tổ chức hoạt động của Sở giao dịch hàng hoá Việt Nam VNX, tham chiếu tới kinh nghiệm của các sàn giao dịch hàng hoá trên thế giới, luận văn rút kinh nghiệm cho việc tổ chức hoạt động sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam Chương 3 gồm các mục chính sau:
3.1 Thực trạng tổ chức và hoạt động sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam
3.1.1 Sự hình thành và phát triển sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam
Mục 3.1.1 giới thiệu một số sàn giao dịch hàng hoá nói chung cũng như một số sàn cà phê nói riêng đã hình thành ở Việt Nam, từ đó cho thấy rằng nhu cầu hình thành và phát triển sàn giao dịch hàng hoá nói chung cũng như sàn giao dịch cà phê nói riêng ở Việt Nam là hiện hữu Tuy nhiên, việc tổ chức và hoạt động của các sàn giao dịch này gặp phải bế tắc và ngừng hoạt động chỉ sau một thời gian ngắn đi vào hoạt động Do đó, việc tìm hiểu nguyên nhân dẫn tới sự bế tắc trong hoạt động của các sàn giao dịch hàng hoá hay sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam sẽ có thể rút ra được kinh nghiệm trong tổ chức
và hoạt động các sàn giao dịch hàng hoá nói chung sàn giao dịch cà phê nói riêng trong tương lai ở Việt Nam
3.1.2 Tổ chức và hoạt động của Sở giao dịch hàng hoá Việt Nam - VNX
Sở giao dịch hàng hoá Việt Nam – VNX có tổ chức va nguyên tắc hoạt động khá hoàn thiện nên được lựa chọn để phân tích việc tổ chức và tình hình hoạt động của sàn này, qua đó đưa ra được những nhận xét, đánh giá về việc tổ chức và hoạt động của sàn VNX để từ đó tìm ra những nguyên nhân dẫn đến việc hoạt động của sàn bị ngưng trệ không thể phát triển
Trang 7Việc tìm hiểu thêm tổ chức và hoạt động của trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma
Thuột theo những tiêu chí phân tích tổ chức và hoạt động của BCEC như các tiêu chí phân tích tổ chức và hoạt động của VNX để cung cấp thêm cho luận văn
những cơ sở lý luận để đưa ra những nguyên nhân trì trệ của các sàn giao dịch hàng hoá nói
chung và các sàn giao dịch cà phê nói riêng ở Việt Nam trong thời gian qua
3.2 Nguyên nhân trì trệ của các sàn giao dịch hàng hoá ở Việt Nam
Sau khi tìm hiểu, đánh giá về tổ chức và hoạt động của Sở giao dịch hàng hoá Việt
Nam – VNX và tổ chức và hoạt động của Trung tâm giao dịch cà phê Buôn Ma Thuột
luận văn đưa ra những nguyên nhân cơ bản bao gồm cả những nguyên nhân vĩ mô và vi
mô của nền kinh tế, của ngành cà phê cũng như của việc tổ chức và hoạt động yếu kém
của các sàn giao dịch cà phê Từ đó làm cơ sở để luận văn đưa ra định hướng mô hình sàn
giao dịch cà phê ở Việt Nam
3.3 Định hướng mô hình sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam trên cơ sở kinh nghiệm
quốc tế
Luận văn đưa ra các điều kiện cần thiết để Việt Nam có thể triển khai sàn giao
dịch cà phê để từ đó rút ra kết luận về khả năng Việt Nam triển khai sàn giao dịch cà phê
là hoàn toàn có thể Trên cơ sở đó, luận văn có thể đưa ra được định hướng mô hình cho
sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam
3.3.2 Định hướng mô hình sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam trên cơ sở kinh nghiệm
quốc tế
Trên cơ sở những kinh nghiệm quốc tế được nghiên cứu trong chương 2 của luận
văn cùng với những phân tích về nguyên nhân thực trạng yếu kém trong tổ chức và hoạt
động các sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam trong chương 3, luận văn đưa ra một số định
hướng mô hình sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam từ việc rút kinh nghiệm từ thực trạng
yếu kém của các sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam trong thời gian qua
Nhìn chung, luận văn đã đưa ra được những căn cứ cần thiết cho việc rút kinh
nghiệm cho việc tổ chức và hoạt động sàn giao dịch cà phê ở Việt Nam Tuy nhiên, trong
Trang 8phạm vi và mục đích nghiên cứu, luận văn mới chỉ đưa ra một số giải pháp mang tính vĩ
mô, còn những giải pháp cụ thể cho việc tổ chức bộ máy hoạt động cũng như việc tổ chức hoạt động, phát triển của sàn giao dịch cà phê luận văn chưa đề cập đến do việc hoạt động của sàn giao dịch cần phải được hoàn thiện dần dần dựa trên nền tảng cơ sở nhất định Hy vọng, với những kết quả của bài luận văn sẽ đóng góp được một phần vào việc
tổ chức và hoạt động của sàn giao dịch hàng hoá ở Việt Nam trong tương lai!
