ở những nước này, do điều kiện kháchquan lịch sử để lại, hầu hết các quốc gia đều có trình độ phát triển kinh tế thấp, cơ sở hạ tầng lạc hậu, lực lượng sản xuất nghèo nàn, không có đủ kh
Trang 1HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU LINH KIỆN XE GẮN MÁY CỦA DOANH
NGHIỆP KINH DOANH XE GẮN MÁY
I Vai trò của nhập khẩu linh kiện xe máy của doanh nghiệp kinh doanh xe gắn máy.
1 Linh kiện và vai trò của linh kiện trong hoạt động lắp ráp xe gắn máy.
a Khái niệm về linh kiện.
Linh kiện là một loại vật tư kỹ thuật, là một sản phẩm của lao động là yếu tốthiết yếu trong quá trình sản xuất và lắp ráp ra hàng hoá nhằm phục vụ người tiêudùng
Chúng ta biết rằng linh kiện được biểu hiện dưới dạng vật tư kỹ thuật, vật tư
kỹ thuật là một dạng biểu hiện của tư liệu sản xuất Khái niệm tư liệu sản xuất cóthể nói là khái niệm chung, bao quát chung dùng để chỉ:
+ Những vật có chức năng làm tư liệu sản xuất ở trạng thái khả năng
+ Những vật là tư liệu sản xuất thực sự, đang trong quá trình vận động từ sảnxuất tới tiêu dùng, chưa bước vào tiêu dùng trực tiếp
b Vai trò của linh kiện trong quá trình lắp ráp xe gắn máy.
Quá trình sản xuất là quá trình con người sử dụng tư liệu lao động tác độngvào đối tượng lao động làm thay đổi hình dáng kích thước, tính chất lý hoá củachúng để tạo ra những sản phẩm có chất lượng ngày càng cao
Một sản phẩm làm ra là một tổ hợp của nhiều linh kiện kết hợp lại Do vậy,linh kiện đóng một vai trò hết sức quan trọng trong quá trình lắp ráp và sản xuất
Một chiếc xe máy là một tổ hợp của rất nhiều những linh kiện Quá trình lắpráp xe gắn máy là quá trình lắp ghép nhiều linh kiện lại với nhau theo một trật tựnhất định Chỉ cần thiếu một chi tiết nhỏ thì chiếc xe máy được lắp lên sẽ khônghoàn chỉnh hay có khi phải dừng toàn bộ dây chuyền dẫn đến không hiệu quả trong
Trang 2sản xuất Mỗi linh kiện đều đóng một vai trò quan trọng nhất định trong một quátrình sản xuất, nó quyết định hiệu quả và năng suất lao động.
Như vậy, ta thấy linh kiện đóng một vai trò hết sức quan trọng trong quatrình sản xuất nói chung và trong quá trình lắp ráp xe gắn máy nói riêng
2 Sự cần thiết phải nhập khẩu linh kiện xe gắn máy.
Quy luật phát triển khách quan yêu cầu tất cả các quốc gia phải tham gia vàothương mại quốc tế Vươn tới mục tiêu hiệu quả, các quốc gia đều lựa chọn cơ cấuxuất nhập khẩu sao cho việc sử dụng nguồn lực tối ưu nhất, khai thác mọi tiềmnăng, thế mạnh và hạn chế, khắc phục điểm yếu của mình
Nằm trong quy luật chung đó, bản thân nhập khẩu tự nó đã có vai trò hếtsức quan trọng đối với nền kinh tế của mỗi quốc gia Nhập khẩu đảm bảo cung cấp
và thoả mãn nhu cầu đời sống tiêu dùng sinh hoạt cũng như tiêu dùng sản xuất.Bên cạnh đó nó còn đảm bảo tính cân đối và hướng tới xây dựng một cơ cấu kinh
tế có hiệu quả, phát huy được lợi thế so sánh Đồng thời, hoạt động nhập khẩu còntrực tiếp hay gián tiếp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu thông qua việc thiết lập mốiquan hệ bạn hàng, hoặc hiện đại hoá các ngành nghề sản xuất hàng xuất khẩu
Đối với các nước đang phát triển thì vai trò của nhập khẩu lại càng hết sứcquan trọng Nó là tác nhân thúc đẩy quá trình tăng trưởng và phát triển kinh tế Đặcbiệt là việc nhập khẩu linh kiện, thiết bị phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng ở cácnước đang phát triển lại càng quan trọng ở những nước này, do điều kiện kháchquan lịch sử để lại, hầu hết các quốc gia đều có trình độ phát triển kinh tế thấp, cơ
sở hạ tầng lạc hậu, lực lượng sản xuất nghèo nàn, không có đủ khả năng sản xuấtcác linh kiện, máy móc Vì thế trong điều kiện hiện nay để phát triển kinh tế, đểthoả mãn nhu cầu của người tiêu dùng, tất cả các nước đang phát triển đều thựchiện việc nhập khẩu linh kiện là con đường có hiệu quả nhất Qua hoạt động nhậpkhẩu linh kiện, sau đó lắp ráp ở trong nước làm cho năng lực sản xuất của các quốcgia được tăng cường và mở rộng, tận dụng được nguồn nhân công dồi dào Hơn
Trang 3nữa, hoạt động nhập khẩu ở các nước đang phát triển còn bắt nguồn từ quy luật
"Chuyển dịch đầu tư" ví dụ thập kỷ 50, 60 thì vi mạch điện tử được chủ yếu sảnxuất ở Mỹ, ở Nhật Nhưng ở thập kỷ 80, 90 Mỹ, Nhật chuyển sang công nghệ caohơn còn công nghệ sản xuất vi mạch được chuyển sang Hàn Quốc, Đài loan, Trungquốc
Hay công nghệ may mặc, giầy da đã chuyển từ Hàn Quốc, Hồng Kông sang các nước đang phát triển Đông Nam á, như Thái Lan, Việt Nam, Ngoài ra
sự thất bại của chiến lược thay thế nhập khẩu ở các nước NICs trong thời kỳ đầucông nghiệp hoá đã chỉ ra rằng: Để khái thác lợi thế trong chừng mực nào đó lạiphụ thuộc vào nhập khẩu Cụ thể là nhập khẩu linh kiện xe máy mà ngành côngnghiệp trong nước không sản xuất được hay sản xuất không hiệu quả
Việt Nam cần nghiên cứu nhập khẩu những công nghệ tốt từ những nước cónền công nghiệp phát triển, phù hợp với điều kiện của nền kinh tế trong nước.Những công nghệ nhập khẩu cần tận dụng được lượng lao động rẻ và đông đảotrong nước hiện có Ta cần nhập khẩu những trang thiết bị, linh kiện mà trong nướckhông sản xuất được hay sản xuất với giá thành quá cao
Trong những năm vừa qua (từ 1990-2000) nền kinh tế Việt Nam đã tăngtrưởng khá nhanh chóng, đời sống người dân đã được cải thiện làm nảy sinh nhữngnhu cầu mới trong cuộc sống Hiện nay, chiếc xe gắn máy đã trở thành một phươngtiện thiết yếu của đại bộ phận dân cư thành thị ở Việt Nam
Nhận thấy nhu cầu rất lớn về xe máy của người dân, nhiều doanh nghiệpViệt Nam đã tiến hành nhập khẩu và lắp ráp xe gắn máy dưới nhiều hình thức( CKD, IKD ) Lúc đầu các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu là nhập khẩu nguyênchiếc và chỉ mang tính chất láp ráp đơn thuần Với kỹ thuật và công nghệ còntương đối lạc hậu hiện có bắt buộc chúng ta phải nhập khẩu một số những linh kiệnphức tạp mà ta chưa có khả năng sản xuất Nguồn nhập khẩu linh kiện xe gắn máycủa ta chủ yếu là từ Trung Quốc Trung Quốc có một nền công nghiệp xe gắn máy
Trang 4tương đối phát triển, các linh kiện của Trung Quốc có giá thành rất thấp và chấtlượng cũng được người tiêu dùng Việt Nam chấp nhận.
Hiện nay, do nhà nước có những chính sách khuyến khích nội địa hoá xe gắnmáy, chúng ta đã nội địa hoá được phần lớn các chi tiết trong xe gắn máy nhữngvẫn có những chi tiết mà ta phải nhập khẩu Đó là những chi tiết trong máy, đĩaphanh, chế hoà khí v v
Ngành công nghiệp xe gắn máy Việt Nam phát triển làm cho giá thành củamột chiếc xe máy giảm xuống nhanh chóng Điều này rất có lợi cho người tiêudùng Không những thế ngành công nghiệp xe máy của Việt Nam còn đóng gópvào ngân sách của nhà nước ta một khoản không nhỏ Đây cũng là một thành côngcủa nền kinh tế Việt Nam trong tiến trình hội nhập với nền kinh tế trong khu vực
và trên thế giới
Qua phân tích ta thấy việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy là một tất yếukhách quan của Việt Nam Nó phù hợp với điều kiện của nền kinh tế nước ta hiệnnay Tuy nhiên mục tiêu của nhà nước ta là nội địa hoá hoàn toàn xe gắn máy, vàcác doanh nghiệp cũng đang khẩn trương triển khai thực hiện chính sách đó
II NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA HOẠT ĐỘNG NHẬP KHẨU LINH
KIỆN XE GẮN MÁY
Hoạt động ngoại thương thường phức tạp hơn so với các hoạt động kinhdoanh trong nước do bạn hàng xa cách, bị chi phối bởi nhiều hệ thống pháp luật,ngôn ngữ Do đó nhà nhập khẩu cần chuẩn bị chu đáo hai bước chủ yếu: Nghiêncứu tiếp cận thị trường, và lập phương án kinh doanh, và đối với hoạt động nhậpkhẩu linh kiện xe gắn máy cũng vậy
Trang 51 Nghiên cứu tiếp cận thị truờng.
Ngoài việc nắm vững tình hình trong nước và đường lối chính sách, luậtpháp quốc gia, nhà nhập khẩu cần phải biết loại linh kiện nhập khẩu, nắm vững thịtrường và lựa chọn khách hàng
a Nhận biết linh kiện nhập khẩu.
Mục đích của các nhà nhập khẩu là tìm kiếm lợi nhuận tối đa, do đó phải xácđịnh nhập khẩu linh kiện nào sao cho đạt hiệu quả kinh doanh tốt nhất, Nhà nhậpkhẩu cần phải nghiên cứu :
+ Nhu cầu thị trường
Đây là công tác quan trọng trong chiến dịch marketing của công ty Thịtrường chứa đựng trong nó nhiều nhu cầu tiềm ẩn đòi hỏi các nhà kinh doanh cầnkhai thác và tìm cách làm thoả mãn nhu cầu đó Nếu nhà kinh doanh phát hiện mộtnhu cầu mới phát sinh trên thị trường thì họ có cơ hội đạt được lợi nhuận cao khikinh doanh nhàm thoả mãn nhu cầu đó
+ Tìm ra những yêu cầu của thị trường đối với linh kiện cần nhập
Mỗi thị trường có yêu cầu về một loại hàng hoá khác nhau Điều này bị chiphối bởi khả năng kinh tế của người tiêu dùng, tính thực dụng của người tiêudùng Các doanh nghiệp nhập khẩu cần nghiên cứu những yếu tố này để xác địnhyêu cầu của thị trường đối với linh kiện cần nhập Với điều kiện của Việt Nam hiệnnay thì linh kiện xe gắn máy nhập khẩu từ Trung Quốc tuy chưa có chất lượng caonhư các hãng xe gắn máy nổi tiếng nhưng vẫn được chấp nhận
+ Tìm hiểu về tình hình sản xuất những linh kiện đó
Công ty cần tiến hành tìm hiểu xem các linh kiện đó đã được sản xuất ở ViệtNam chưa, chất lượng và giá cả có so với những linh kiện nhập khẩu từ nước ngoài
ra sao Công ty cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trong việc quyết định sử dụng link kiệnsản xuất trong nước hay nhập khẩu từ nước ngoài Nhất là đối với hoạt động nhập
Trang 6khẩu linh kiện xe gắn máy của các doanh nghiệp kinh doanh xe gắn máy của ViệtNam.
+ Linh kiện đó đang ở giai đoạn nào của chu kỳ sống
Linh kiện hay bất kỳ một loại hàng hoá nào đều có chu kỳ sống của nó Cácnhà nhập khẩu cần phải xác định chính xác linh kiện cần nhập khẩu đang ở giaiđoạn nào trong chu kỳ sống của nó Điều này đòi hỏi doanh nghiệp cần tích cực thuthập và sử lý thông tin một cách chính xác
+ Tìm hiểu về tập quán tiêu dùng sau khi lắp ráp linh kiện thành xe gắn máyhoàn chỉnh
Tập quán tiêu dùng của một thị trường là yếu tố liên quan đến tâm lý và thóiquen tiêu dùng trong thị trường đó Các doanh nghiệp cần phải có biện pháp tiếpcận thị trường để hiểu rõ được tập quán tiêu dùng tiềm ẩn bên trong thị trường đótrước khi đưa hàng hoá vào kinh doanh
+ Nghiên cứu thị trường: Nhà nhập khẩu cần tìm kiếm lựa chọn thị trường
có tiềm năng mà ở đó ta có thể buôn bán lâu dài và ổn định Thị trường đó có đượckhi ta tìm kiếm được các thông tin chính xác về chính trị, tài chính, tình hình vậntải và cước phí vận tải trên thị trường, khả năng cung ứng linh kiện trên thị truờng,nghiên cứu giá cả trên thị trường thế giới Từ đó nghiên cứu nhu cầu của doanhnghiệp nhà nhập khẩu có thể tiến hành cân đối giữa nhu cầu và nguồn nhập và xácđịnh khối lượng linh kiện cần nhập
b Nghiên cứu thương nhân.
Là công việc tìm hiểu đối tác mà ta có thể làm ăn lâu dài, vấn đề cần tìmhiểu là:
Lĩnh vực kinh doanh của thương nhân :
Nghiên cứu lĩnh vực kinh doanh của thương nhân đó có phù hợp với mặthàng linh kiện xe gắn máy mà ta nhập khẩu hay không, xem xét mặt hàng linh kiện
Trang 7xe gắn máy của đối tác có phù hợp với thị trường nhập khẩu không Nếu lĩnh vựckinh doanh của thương nhân đó hay mặt hàng linh kiện không phù hợp với mặthàng cần nhập thì việc cung cấp hàng nhập khẩu sẽ gặp không ít khó khăn Đây làyếu tố rất quan trọng trong việc nghiên cứu thương nhân.
Quan điểm kinh doanh của thương nhân:
Là việc tìm hiểu kỹ xem quan điểm kinh doanh của thương nhân là gì? Đốitác của nhà nhập khẩu lấy quan điểm kinh doanh số lượng linh kiện bán được làchính hay là chất lượng linh kiện là chính
Vai trò của thương nhân đó trong cộng đồng thương nhân:
Nghiên cứu xem thương nhân có vai trò như thế nào trong cộng đồng cácthương nhân Nếu thương nhân đó không cung cấp linh kiện cho nhà nhập khẩu thì
có ảnh hưởng gì đến việc nhập khẩu linh kiện của nhà nhập khẩu không, đồng thờixem xét khả năng thay thế của các thương nhân khác khi mà việc hợp tác kinhdoanh của bên nhập khẩu với thương nhân đó không được thực hiện
Cơ sở vật chất của thưong nhân đó:
Có nghĩa là việc xem xét cơ sở vật chất của thương nhân đó có khả năng đáp ứngđược yêu cầu của bên nhập khẩu về chất lượng, số lượng, cũng như về thời gian giaonhận linh kiện không Đặc biệt đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy thì cơ sở vật chấtcủa thương nhân càng quan trọng hơn vì mặt hàng này đòi hỏi phải có độ chính xác và antoàn cao Vì vậy cơ sở vật chất có tốt thì mới đáp ứng được độ an toàn và chính xác cao
c Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu tại bàn :
Là việc nghiên cứu từ việc thu thập thông tin từ các nguồn tư liệu, việcnghiên cứu tại bàn đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy có những hạn chế làthông tin chậm và mức độ tin cậy có hạn vì sự phản ứng của người tiêu dùng cố độ
Trang 8trễ về thời gian dài Nhưng ngược lại nghiên cứu tại bàn thì đỡ tốn kém hơn so vớicác phương pháp khác.
Nghiên cứu tại hiện trường:
Đối với mặt hàng linh kiện xe gắn máy thì nghiên cứu tại hiện trường làphương pháp nghiên cứu đem lại hiệu quả và độ chính xác cao bởi vì qua phươngpháp nghiên cứu này có thể tiếp xúc trực tiếp với khách hàng (người tiêu dùng)trên hiện trường, đồng thời việc thu thập và xử lý thông tin là một quá trình liêntục Vì vậy nó đem lại độ chính xác cao về thông tin, từ đó nhà nhập khẩu có thểlập kế hoạch cho việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy, sao cho có hiệu quả caonhất
Phương pháp mua thử, bán thử:
Là phương pháp áp dụng cho việc mua thử một loại linh kiện xe gắn máysau đó lắp ráp thành xe hoàn chỉnh để cho chạy thử hoặc bán cho khách hàng sửdụng thử để từ đó đánh giá được chính xác về chất lượng của linh kiện và có cơ sở
để lập ra được kế hoạch kinh doanh cho đơn vị mình
2 Xây dựng phương án nhập khẩu.
Là việc tổng hợp các nội dung của công tác tiếp cận thị trường để đề ra nộidung kinh doanh cho doanh nghiệp trong thương vụ đó các nội dung chủ yếu củaviệc lập phương án là:
Đánh giá tình hình thị trường và rút ra những nét tổng quát về thị trườngcung cấp Giá cả đối thủ cạnh tranh Phân tích mặt thuận lợi, mặt khó khăn củadoanh nghiệp
Lựa chọn linh kiện xe gắn máy sao cho phù hợp với thời cơ, điều kiện vàphương thức kinh doanh Xác định vốn, phân công cán bộ nghiệp vụ cũng như huyđộng cơ sở vật chất kỹ thuật cho thương vụ nhập khẩu
Trang 9Xác định đối tượng giao dịch để nhập khẩu: Địa điểm giao dịch, tên đối tácgiao dịch, khối lượng nhập, mức giá dự kiến, thời gian giao hàng, hình thức thanhtoán
Xác định thị trường và khách hàng tiêu thụ sản phẩm, bán hàng ở thị trườngnào, thời gian giao hàng, phương thức bán hàng, khách hàng nào là người tiêu thụchính,
Xác định giá cả mua bán, duyệt mức giá tối đa, tối thiểu và giới hạn đối vớicán bộ kinh doanh đi đàm phán ký kết hợp đồng Tất nhiên, việc xác định giá tuỳthuộc vào hoàn cảnh cụ thể khi ký kết hợp đồng Giá cả xác định trong phương ánkinh doanh trên cơ sở phân tích giá cả quốc tế, giá chào hàng hay giá cùng loại đãđược nhập khẩu trước đây Giá bán trong nước phải đảm bảo mục tiêu lợi nhuậnsau khi đã trừ đi chi phí và thuế
Đề ra các biện pháp thực hiện: Tổ chức nhập linh kiện bảm đảm thời gianhoàn vốn, tỉ suất doanh lợi, điểm hoà vốn, mức lãi ròng Trên cơ sở mức giá dựkiến để tính toán lãi ròng trong kinh doanh,
Phương án kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp thẩm định tính hợp lý, tínhkhả thi và hiệu quả của thương vụ Do đó phương án kinh doanh cần được xâydựng một cách khoa học, chi tiết bám sát thực tế của thị trường và môi trường
Nói chung trước khi bước vào giao dịch, đàm phán và ký kết hợp đồng kinhdoanh nhập khẩu linh kiện nhà nhập khẩu không thể bỏ qua hai khâu nghiên cứuthị trường và lập phương án nhập khẩu, nó có tính chất quyết định cho các buớcsau Ngoài ra nhà nhập khẩu cũng phải coi trọng các yếu tố khác như các đối thủcạnh tranh trên thị trường thế giới, giá cả trên thế giới
3 Tiến hành giao dịch, đàm phán ký kết hợp đồng nhập khẩu linh kiện.
a Phương thức giao dịch trong buôn bán quốc tế.
Trong buôn bán quốc tế có nhiều phương thức giao dịch như:
Trang 10+ Giao dịch trực tiếp
+ Giao dịch qua trung gian
+ Mua bán đối lưu
+ Đấu giá quốc tế
+ Đấu thầu quốc tế
+Mua bán tại sở giao dịch
+Giao dịch tại hội chợ và triển lãm
Trong mua bán linh kiện xe gắn máy cũng như phương thức giao dịch muabán quốc tế khác là cách thức mà hai bên mua và bán tiến hành để có thể đàmphán, trao đổi, đi đến thoả thuận ký kết hợp đồng nhập khẩu linh kiện
Nguyên nhân phát sinh các phương thức giao dịch:
Do sự phát triển của lực lượng sản xuất: Sự phát triển của lực lượng có tácđộng trực tiếp đến việc nhập khẩu linh kiện xe gắn máy, bởi vì lực lượng sản xuấtcàng phát triển thì linh kiện cũng thay đổi theo
Do sự phát triển của các phương tiện truyền thông: Ngày nay các phươngtiện truyền thông phát triển ngày càng đa dạng vì vậy những thông tin về linh kiện
xe gắn máy cũng được truy cập một cách kịp thời Vì thế nhu cầu về linh kiện luônđược đáp ứng một cách kịp thời
Do sự phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật : Sự phát triển của khoahọc kỹ thuật đã đẫn đến sự thay đổi đáng kể về lượng cũng như về chất của linhkiện xem gắn máy
Ngày nay phương thức giao dịch được áp dụng rộng rãi và phổ biến nhấttrong buôn bán linh kiện xe gắn máy đó là phương thức giao dịch trực tiếp
Phương thức giao dịch trực tiếp có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi
Hai bên được tự do thoả thuận các điều kiện mua bán và không thông quangười thứ ba
Khâu xuất khẩu tách rời khâu nhập khẩu