Bài giảng dược liệu: Bài 1: Đại cương dược liệu

Vài nét về quá trình phát triển Dược liệu ở Việt Nam.. Vị trí, vai trò của môn Dược liệu trong Y học cổ truyền, Y học hiện đại và các ngành kinh tế khác..[r]

BÀI 1:

ĐẠI CƯƠNG VỀ DƯỢC LIỆU

THS.BS CHUNG KHÁNH BẰNG

• Là môn học nghiên cứu về:

 Sinh học

 Hóa học

• Những nguyên liệu dùng làm thuốc có nguồn gốc:

 Thực vật

 Động vật

 Khoáng vật

1 Định nghĩa môn Dược liệu

• Dược liệu học ngày nay tập trung vào nghiên cứu bốn lĩnh vực chính:

1 Định nghĩa môn Dược liệu

• Dược liệu có thể là:

hoặc chỉ là một hay vài bộ phận của chúng

1 Định nghĩa môn Dược liệu

2.1 Mục tiêu:

 Mô tả đặc điểm thực vật các cây thuốc, vị thuốc trong chương trình qui định

 Trình bày được bộ phận dùng, cách thu hái,

thành phần hoá học, tác dụng công dụng và cách dùng

 Hướng dẫn sử dụng an toàn, hiệu quả các dược liệu để phòng và chữa bệnh cho cộng đồng

2 Mục tiêu, nội dung môn học

2.2 Nội dung:

a/ Phần lý thuyết: Giới thiệu những kiến thức cơ bản nhất về cây thuốc, vị thuốc từ ĐV – TV – KV:

 Tên thuốc

 Đặc điểm thực vật

 Phân bố

 Bộ phận dùng

 Thu hái

 Công dụng, cách dùng

 Các bài thuốc, dạng thuốc được làm từ DL

2 Mục tiêu, nội dung môn học

b/ Phần thực hành: Học sinh được nhận biết:

 Cây thuốc, vị thuốc thật và các dạng thuốc được

sản xuất từ dược liệu đang lưu hành trên thị

trường

 Rèn luyện kỹ năng sử dụng và hướng dẫn sử

dụng đúng, tránh nhầm lẫn trong thực tế

2 Mục tiêu, nội dung môn học

3 Mối liên quan giữa môn dược liệu với các môn học khác

nguồn gốc nguyên liệu và kiểm nghiệm nguyên liệu

có trong dược liệu

việc xác định và đánh giá tác dụng của thuốc

• Lịch sử về nên y dược học VN đã có từ lâu đời.

dược học nước ta mới được phát triển:

một danh nho nổi tiếng đồng thời là một danh y

biên”.

4 Vài nét về quá trình phát triển Dược liệu ở Việt Nam

• Dưới thời Lê Thái Tổ, Phan Phú Tiên đã biên

hiệu”, nêu rõ giá trị của các vị thuốc nam

Hữu Trác, biên soạn trong 26 năm bộ sách thuốc

64 quyển

4 Vài nét về quá trình phát triển Dược liệu ở Việt Nam

• Dưới thời Pháp thuộc (1885-1945):

“Trung Việt dược tính hợp biên” gồm 16 cuốn

viết công dụng, cách chế biến 1655 vị thuốc bắc

và nam

16 cuốn viết bằng tiếng Việt

gồm 5 cuốn bằng tiếng Việt

4 Vài nét về quá trình phát triển Dược liệu ở Việt Nam

• Ngoài các tác giả người Việt, các tác giả người

Pháp cũng có biên soạn một số sách viết về cây thuốc ở Đông Dương:

 Ch.Crevost và A.Petelot – Danh mục các sản

phẩm Đông dương

 A Petelot – Những cây thuốc của Campuchia Lào và Việt Nam

4 Vài nét về quá trình phát triển Dược liệu ở Việt Nam

• Từ sau CMT8-1945, “Những cây thuốc và vị

thuốc Việt Nam” do GS.TS Đỗ Tất Lợi biên soạn

đại học đã tiến hành điều tra, sưu tầm, khai thác,

bảo vệ tái sinh và nuôi trồng Dược liệu có hiệu quả

Quốc về trồng ở Việt Nam

ngàn loài cây và con thuốc phục vụ cho công

nghiệp bào chế thuốc

4 Vài nét về quá trình phát triển Dược liệu ở Việt Nam

5 Vị trí, vai trò của môn Dược liệu trong Y học cổ

truyền, Y học hiện đại và các ngành kinh tế khác.

• Thuốc phòng bệnh và chữa bệnh hầu hết được

thế giới con số lên đến 20.000 loài

các đơn đều chứa hoạt chất từ thảo mộc

dùng thuốc thảo mộc tự nhiên ngày càng nhiều

• Dược liệu là nguồn cung cấp nguyên liệu cho việc bán tổng hợp một số hóa dược:

ajmalin, vincaleucoblastin, emetin, strychnin … đều

con đường tổng hợp

hoạt chất cấu trúc mới từ dược liệu rồi từ đó bán tổng hợp các dẫn chất có hiệu quả hơn

• Việt Nam:

gió mùa

cối phát triển

 Nếu khai thác và nghiên cứu nuôi trồng một cách hợp lý thì sẽ có nhiều đóng góp cho ngành dược nước ta

THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ

-CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

QUYẾT ĐỊNH

PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN DƯỢC LIỆU ĐẾN NĂM 2020

VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

BỘ Y TẾ

-CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 179/QĐ-BYT Hà Nội, ngày 20 tháng 01 năm 2015

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC BAN HÀNH “KẾ HOẠCH TRIỂN KHAI THỰC HIỆN QUYẾT ĐỊNH SỐ 1976/QĐ-TTg NGÀY 30/10/2013 CỦA THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ VỀ PHÊ DUYỆT QUY HOẠCH TỔNG THỂ PHÁT TRIỂN DƯỢC LIỆU ĐẾN NĂM 2020 VÀ

ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030 CỦA NGÀNH Y TẾ”

BỘ Y TẾ

-CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 206/QĐ-BYT Hà Nội, ngày 22 tháng 01 năm 2015

QUYẾT ĐỊNH

VỀ VIỆC BAN HÀNH DANH MỤC CÂY DƯỢC LIỆU ƯU TIÊN PHÁT TRIỂN GIAI ĐOẠN 2015-2020

www.tailieuyduoc.vn hoặc www.tailieuyduoc.com.vn

BỘ Y TẾ

-CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

-Số: 3657/QĐ-BYT Hà Nội, ngày 20 tháng 8 năm 2019

VỀ VIỆC BAN HÀNH DANH MỤC 100 DƯỢC LIỆU CÓ GIÁ TRỊ Y TẾ VÀ KINH TẾ

CAO ĐỂ TẬP TRUNG PHÁT TRIỂN GIAI ĐOẠN 2020-2030