Mục tiêu của luận văn: Nghiên cứu cơ sở lý luận về động lực và các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động; Phân tích, đánh giá thực trạng động lực ng[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC HÌNH
LỜI MỞ ĐẦU iii
PHẦN MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ CÁC NHÂN
TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG
TRONG TỔ CHỨC Error! Bookmark not defined
1.1 Các khái niệm về động lực làm việc Error! Bookmark not defined
1.1.1 Khái niệm nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined
1.1.2 Khái niệm về động lực làm việc Error! Bookmark not defined
1.2 Các học thuyết về động lực Error! Bookmark not defined
1.2.1 Học thuyết hệ thống nhu cầu của Abraham MaslowError! Bookmark not defined
1.2.2 Học thuyết hai nhóm nhân tố của Frederick HerzbergError! Bookmark not defined
1.2.3 Thuyết kỳ vọng của Victor Vroom Error! Bookmark not defined
1.2.4 Học thuyết công bằng của Jonh Stacy Adams Error! Bookmark not defined
1.2.5 Học thuyết tăng cường tích cực của Burrhus Frederic SkinnerError! Bookmark not defined
1.3 Các mô hình nghiên cứu về động lực làm việcError! Bookmark not defined
1.3.1 Mô hình mười yếu tố tạo động lực làm việc của Kenneth A.KovachError! Bookmark not defined 1.3.2 Mô hình đặc điểm công việc của Hackman và Oldham (1976)Error! Bookmark not defined
1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động trong
tổ chức Error! Bookmark not defined
1.4.1 Một số công trình nghiên cứu các nhân tố tác động đến động lực làm việc.Error! Bookmark not defined
Trang 21.4.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động trong
tổ chức Error! Bookmark not defined
1.5 Mô hình nghiên cứu đề xuất và các giả thuyết nghiên cứuError! Bookmark not defined 1.5.1 Mô hình nghiên cứu đề xuất Error! Bookmark not defined
1.5.2 Các giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Error! Bookmark not defined
2.1 Phương pháp chọn mẫu và thiết kế phiếu khảo sátError! Bookmark not defined
2.1.1 Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu Error! Bookmark not defined
2.1.2 Thiết kế phiếu khảo sát Error! Bookmark not defined
2.2 Xây dựng thang đo các biến nghiên cứu Error! Bookmark not defined
2.3 Kiểm định độ tin cậy và tính hiệu lực của thước đoError! Bookmark not defined
2.3.1 Đánh giá độ tin cậy thang đo bằng Cronbach’s AlphaError! Bookmark not defined
2.3.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA Error! Bookmark not defined
2.3.3 Đặt tên và giải thích nhân tố Error! Bookmark not defined
2.4 Mô hình nghiên cứu điều chỉnh Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG ĐỘNG LỰC VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH
HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI LIÊN
ĐOÀN ĐỊA CHẤT BẮC TRUNG BỘ Error! Bookmark not defined
3.1 Giới thiệu khái quát về Liên đoàn Địa chất BTBError! Bookmark not defined
3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Liên đoàn Địa chất BTBError! Bookmark not defined 3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Liên đoànError! Bookmark not defined
3.1.3 Kết quả hoạt động của Liên đoàn Địa chất BTBError! Bookmark not defined
3.1.4 Đặc điểm nguồn nhân lực của Liên đoàn Error! Bookmark not defined
3.2 Kết quả nghiên cứu về động lực và các nhân tố ảnh hưởng đến động lực
làm việc của người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTBError! Bookmark not defined 3.2.1 Mô tả mẫu khảo sát Error! Bookmark not defined
3.2.2 Kết quả thống kê mô tả động lực làm việc và các nhân tố ảnh hưởng đến động
lực làm việc Error! Bookmark not defined
3.2.3 Phân tích hồi quy Error! Bookmark not defined
Trang 33.2.4 Kiểm định sự khác biệt về động lực và các nhân tố ảnh hưởng đến động lực
làm việc của người lao động theo đặc điểm cá nhân Error! Bookmark not defined
3.3 Thảo luận về kết quả nghiên cứu Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC
CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI LIÊN ĐOÀN ĐỊA CHẤT BẮC TRUNG BỘError! Bookmark not defined 4.1 Tóm tắt kết quả nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4.2 Định hướng phát triển của Liên đoàn trong thời gian tớiError! Bookmark not defined
4.3 Một số giải pháp nâng cao động lực làm việc cho người lao động tại
Liên đoàn Error! Bookmark not defined
4.3.1 Cải thiện Điều kiện và môi trường làm việc Error! Bookmark not defined
4.3.2 Giao việc và hướng dẫn công việc hiệu quả Error! Bookmark not defined
4.3.3 Xây dựng quy chế đánh giá thành tích Error! Bookmark not defined
4.2.4 Hoàn thiện chế độ chính sách đãi ngộ nhân sự Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
LỜI MỞ ĐẦU
Sự tồn tại và phát triển của một tổ chức phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố,
trong đó yếu tố con người hay nguồn nhân lực luôn được xem là yếu tố quan trọng
nhất Việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến động lực của người lao động sẽ
đưa ra các giải pháp tạo động lực để người lao động trong tổ chức tích cực, tự giác
lao động, nghiên cứu sáng tạo nâng cao năng suất lao động, trung thành phấn đấu vì
mục tiêu của tổ chức lại là cốt lõi của việc quản trị nguồn nhân lực
Liên đoàn Địa chất BTB là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Tổng cục
Địa chất và Khoáng sản Việt Nam có chức năng nhiệm vụ điều tra cơ bản địa chất
về tài nguyên khoáng sản, thăm dò khoáng sản, địa chất tai biến, địa chất môi
trường và quản lý nguồn tài nguyên hợp lý, nhằm phát triển nền kinh tế bền vững
Với đặc thù môi trường làm việc nơi rừng núi cao hiểm trở, công việc có tính
Trang 4nguy hiểm và gian khó của các kỹ sư địa chất thì việc tạo động lực để họ say mê nghiên cứu, đam mê với công việc là rất quan trọng
Nhận thức được tầm quan trọng đó, tác giả đã lựa chọn và nghiên cứu đề tài:
“Các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động tại Liên
đoàn Địa chất BTB”
Mục tiêu của luận văn: Nghiên cứu cơ sở lý luận về động lực và các nhân tố
ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động; Phân tích, đánh giá thực trạng động lực người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTB; Xác định và phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến động lực làm việc của người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTB Sau đó đề xuất một số giải pháp nhằm tăng động lực của người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTB
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng động lực làm việc của
người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTB, các số liệu phân tích được thu thập từ năm
2013 đến năm 2016; Đưa ra các giải pháp cho giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2022
Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu định tính: Sử dụng các phương pháp thu thập thông tin, mổ tả và phân tích dữ liệu thứ cấp Từ đó thiết kế xây dựng mô hình nghiên cứu
Nghiên cứu định lượng: Khảo sát dữ liệu sơ cấp, sử dụng phần mềm SPSS 20.0 để kiểm tra độ phù hợp của mô hình Điều chỉnh mô hình nghiên cứu phù hợp với các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động tại Liên đoàn
Đưa ra mô hình nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao động lực cho người lao động tại Liên đoàn
Bố cục của luận văn: Luận văn bao gồm phần mở đầu, kết luận, danh mục các
bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo, và ba chương chính như sau:
Chương 1 Cơ sở lý luận về động lực làm việc và các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động trong tổ chức
Chương 2 Phương pháp nghiên cứu
Chương 3 Thực trạng động lực và các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTB
Trang 5Chương 4 Một số giải pháp nâng cao động lực làm việc của người lao động tại Liên đoàn Địa chất BTB
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI
LAO ĐỘNG TRONG TỔ CHỨC
Chương này, tác giả đã trình bảy cơ sở lý luận về động lực làm việc cũng như đã tìm hiểu các học thuyết về động lực và các mô hình nghiên cứu về động lực làm việc của các tác giả nước ngoài Bên cạnh đó, tác giả đã phân tích được một số công trình nghiên cứu trên thế giới cũng như các công trình nghiên cứu đã thực hiện tại Việt Nam có liên quan đến đề tài Qua phân tích và thảo luận nhóm, tác giả đã xác định 8 nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên gồm: Bản chất công việc; điều kiện làm việc, chính sách đãi ngộ nhân sự, đào tạo thăng tiến, phong cách lãnh đạo, quan hệ đồng nghiệp, đánh giá thành tích, văn hóa tổ chức
Trang 6CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
Khung mẫu là cán bộ công nhân viên Liên đoàn địa chất Bắc Trung Bộ Sử dụng mẫu được chọn theo phương pháp thuận tiện, một trong các hình thức chọn mẫu phi xác suất Số lượng mẫu là 210 mẫu
Thiết kế phiếu khảo sát
Nội dung phiếu khảo sát gồm 3 phần
Phần I: Giới thiệu mục đích nghiên cứu
Phần II: Bao gồm những câu hỏi về nhân khẩu học, phân loại theo giới tính,
độ tuổi, trình độ chuyên môn, vị trí công tác, số năm công tác
Phần III: Bao gồm những câu hỏi các tiêu chí về các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động trong Liên đoàn
Xây dựng thang đo các biến nghiên cứu
Dựa trên mô hình mười yếu tố tạo động lực làm việc của Kovach (1987), tác giả đã xác định mô hình nghiên cứu ban đầu sau khi đã điều chỉnh các nhân tố trong
mô hình cho phù hợp với tình hình thực tế tại Liên đoàn Địa chất BTB Từ các công trình nghiên cứu trên thế giới cũng như các công trình nghiên cứu về động lực làm việc của người lao động tại Việt Nam, tác giả đã xây dựng bảng thang đo bao gồm 8 nhóm tiêu chí với 39 biến quan sát
Kiểm định độ tin cậy và tính hiệu lực của thước đo
Thang đo các nhân tố tạo động lực làm việc cho nhân viên gồm 8 thang đo với 39 biến quan sát Được kiểm định bằng công cụ Cronbach’s Alpha đạt độ tin cậy (>0.6) không bị loại biến nào
Thành phần thang đo động lực làm việc (DL) của người lao động có hệ số Cronbach’sAlpha khá cao (0.952>0.6), nằm trong mức đo lường tốt
Các hệ số tương quan biến tổng đều lớn hơn 0.3 Thang đo đạt yêu cầu về
Trang 7mặt thống kê
Phân tích nhân tố khám phá EFA
Kết quả phân tích EFA có 7 biến bị loại còn 32 biến quan sát với 6 nhân tố
và được đặt lại tên các nhân tố như sau: Điều kiện và môi trường làm việc (DK), Phong cách lãnh đạo (LD), Quan hệ đồng nghiệp (DN), Đánh giá thành tích (TT), Bản chất công việc (CV), Chính sách đãi ngộ nhân sự (CS) Và kết quả phân tích nhân tố (EFA) đối với các biến động lực làm việc là phù hợp
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG ĐỘNG LỰC VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI LIÊN
ĐOÀN ĐỊA CHẤT BẮC TRUNG BỘ
Liên đoàn Địa chất BTB là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam; Trụ sở đóng tại 43 đường Trần Phú, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An Có chức năng tổ chức thực hiện công tác điều tra cơ bản địa chất về khoáng sản, thăm dò khoáng sản trên địa bàn các tỉnh, thành phố thuộc vùng Bắc Trung Bộ
Mô tả mẫu khảo sát
Mẫu trong nghiên cứu được chọn theo phương pháp thuận tiện, kích thước mẫu n=210 Sau khi phỏng vấn trực tiếp người lao động Liên đoàn thông qua phiếu điều tra, tiến hành tập hợp phiếu điều tra, xem xét và loại bỏ những phiếu không đạt yêu cầu, kết quả thu được là 195 phiếu khảo sát đạt yêu cầu
Phần mô tả mẫu đã giúp chúng ta có cái nhìn tổng quát về mẫu nghiên cứu theo giới tính, độ tuổi, thời gian công tác, trình độ học vấn
Phân tích tương quan
Dựa vào bảng phân tích kết quả (p≤0.05) cho thấy có mối liên hệ tương quan giữa biến động lực làm việc với các biến độc lập: Điều kiện và môi trường làm việc, Phong cách lãnh đạo, Quan hệ đồng nghiệp, Đánh giá thành tích, Bản chất công việc, Chính sách đãi ngộ nhân sự
Trang 8Mô hình hồi quy
Phân tích hồi quy được thực hiện với 6 biến độc lập bao gồm: Điều kiện và môi trường làm việc; Phong cách lãnh đạo; Quan hệ đồng nghiệp; Đánh giá thành tích; Bản chất công việc; chính sách đãi ngộ nhân sự
Kết quả hồi quy tuyến tính bội cho thấy mô hình có hệ số xác định R2
là 0.761 và R2 điều chỉnh là 0.753 Như vậy, các biến độc lập trong mô hình nghiên cứu nó ảnh hưởng 76.1% sự biến động của biến phụ thuộc còn lại 23.9% là do sự ảnh hưởng của những biến ngoài mô hình giải thích
Kiểm tra hiện tượng tự tương quan và đa cộng tuyến
Kết quả phân tích cho thấy mô hình không có hiện tượng tự tương quan và không có hiện tượng đa cộng tuyến
- Các nhân tố: DK, TT, CV, CS có hệ số hồi qui (Beta) lớn hơn 0 và Sig
<0.05 nên đạt điều kiện tham gia vào mô hình hồi quy
- Nhân tố: LD, DN có Sig>0.05 nên không đủ điều kiện, bị loại khỏi mô hình hồi quy bội
Từ kết quả trên ta xây dựng phương trình hồi quy như sau:
Động lực làm việc = 0.501 + 0.368 * (Điều kiện và môi trường làm
việc)+0.212 * Bản chất công việc + 0.150 * Đánh giá thành tích+ 0.119 * Chính
sách đãi ngộ nhân sự
Kiểm định sự khác biệt về động lực và các nhân tố ảnh hưởng đến động lực làm việc của người lao động theo đặc điểm cá nhân
Phân tích phương sai cũng cho thấy có sự khác nhau trong đánh giá ở các nhóm có đặc điểm cá nhân khác nhau đối với các nhân tố ảnh hưởng đến động lực
làm việc
Trang 9CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI LIÊN ĐOÀN ĐỊA CHẤT BẮC TRUNG BỘ
Định hướng phát triển của Liên đoàn trong thời gian tới
Phát huy truyền thống và thành tích đạt được, quyết tâm phấn đấu thực hiện hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, trước mắt là thực hiện thắng lợi kế hoạch 5 năm
2017 – 2022 Bám sát định hướng phát triển của Ngành, Quyết định số 2427/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ “Phê duyệt Chiến lược khoáng sản đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” và chiến lược đã được BCH Đảng bộ - Lãnh đạo Liên đoàn xây dựng Cụ thể:
- Tăng cường năng lực, đổi mới thiết bị, công nghệ; có chính sách phát triển, đào tạo nguồn nhân lực, đầu tư cho các hoạt động nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao trình độ, năng lực trong quản lý, điều tra, thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản
- Khuyến khích hợp tác chuyển giao công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường trong thăm dò, khai thác, chế biến khoáng sản
- Thường xuyên quan tâm thực hiện tốt công tác an toàn, bảo hộ lao động, phòng chống cháy nổ và đề phòng thiên tai, hoả hoạn, duy trì tốt phong trào thi đua
- Củng cố và phát huy hiệu quả hoạt động các tổ chức chính trị: Đảng, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Phụ nữ
- Đóng góp vào công cuộc xây dựng và triển kinh tế của khu vực và đất nước, giữ vững là đơn vị xuất sắc của ngành Đị a chất Khoáng sản Việt Nam
Một số giải pháp nâng cao động lực làm việc cho người lao động
Thứ nhất là cải thiện điều kiện và môi trường làm việc
Với đặc thù riêng của ngành cán bộ thực địa phải làm việc trong những điều kiện và môi trường khó khăn khắc nghiệt như núi cao, rừng sâu, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, các mối hiểm nguy, rủi ro luôn đe dọa và rình rập Do vậy, để người lao động yên tâm công tác, cống hiến và phấn đấu cho bản thân cũng như mục tiêu chung của cơ quan thì Liên đoàn phải làm tốt một số vấn đề sau để cải thiện, nâng cao điều kiện và môi trường làm việc nhằm tạo động lực cho người lao động:
Trang 10- Thay đổi chính sách tuyển dụng, có chính sách thu hút đội ngũ kỹ sư và chuyên gia có trình độ cao về làm việc
- Tuyển dụng đủ số lượng, đúng chuyên môn và vị trí công tác
- Đầu tư các trang thiết bị, máy móc có tính năng kỹ thuật cao, ứng dụng các chương trình, các kỹ thuật tiên tiến, hiện đại
- Chú trọng hơn công tác nhận chuyển giao và chuyển giao các tiến bộ khoa học kỹ thuật cao phục vụ cho công tác chuyên môn Có chế độ, quan tâm, động viên khuyến khích kịp thời những cán bộ có đề tài sáng kiến kinh nghiệm, đề tài nghiên cứu cải tiến kỹ thuật, các nghiên cứu về ứng dụng tiến bộ khoa học
- Phòng tổ chức lao động, công đoàn cơ quan phải sâu sát các đội đề án để nắm bắt kiều kiện thi công, điều kiện sinh hoạt để khắc phục khó khăn, cải thiện và nâng cao nhằm động viên kích lệ người lao động công tác
- Cần quan tâm hơn đến vấn đề an toàn lao động
- Làm tốt công tác giáo dục tư tưởng cho người lao động để họ thấy rằng tuy nhiệm vụ vất vả, khó khăn và hiểm nguy nhưng những CBCNV địa chất vinh dự gánh trên mình những nhiệm vụ rất vinh quang: Là những người tiên phong khai phá những vùng đất mới, tài nguyên mới, năng lượng mới cho xã hội
- Kịp thời phát hiện khen thưởng để khuyến khích động viên các nhân tố tích cực trong phong trào thi đua lao động sản xuất, phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ công tác thi đua khen thưởng góp phần hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao
- Ghi nhận những tấm gương có thành tích tốt, với các chính sách khen thưởng động viên xứng đáng nhằm tác động kích thích và tạo hiệu ứng lan tỏa cho các nhân viên khác trong Liên đoàn Điều đó sẽ nỗ lực, cạnh tranh lành mạnh trong tập thể nhân viên, tạo động lực tích cực để phấn đấu hơn nữa trong làm việc
- Xây dựng môi trường làm việc thân thiện, nâng cao sức sáng tạo của người lao động, hướng tới những quy chuẩn trong “văn hóa doanh nghiệp” mà Đảng bộ và lãnh đạo Liên đoàn Địa chất BTB xây dựng